Chào các bạn,

Mình lại có chuyện mắc cười khi em Likam ở gần nhà đến gặp, báo cho mình biết bố mẹ Likam chuẩn bị đến Chúa nhật tuần sau, mở tiệc mừng sinh nhật em Hải được ba tuổi. Em Likam nói:

– “Bố mẹ Likam tổ chức mừng sinh nhật bình thường cho em Hải mình không nói gì, đằng này bố mẹ Likam muốn tổ chức cho em Hải một sinh nhật không biết tiết kiệm nên mình đến tìm Yăh.”

Em Likam năm nay hai mươi tuổi, học chưa hết năm lớp Mười đã nghỉ học đi làm thuê. Em Likam làm đủ mọi công việc, từ việc đi làm công cho các lò gạch trong Buôn Làng đến việc đi hái cà-phê thuê cho những người Kinh ở vùng Đăkmin, và đi làm ôsin hai năm cho một gia đình người Kinh ở Tp. Buôn Ma Thuột. Sau đó em Likam đi Lâm đồng hái chè thuê, hiện tại đang làm công cho một công ty ở Đà Nẵng. Mấy ngày nay em Likam về gia đình nghỉ lễ và đã tìm đến mình. Em Likam cho biết:

– “Thời gian Yăh mới về Buôn Làng mình thường xuyên nghe Yăh chỉ bảo, nhắc nhở cho thiếu nhi cũng như cho các bố mẹ phải biết ăn ở sạch sẽ. Mỗi người mỗi gia đình phải biết giữ gìn vệ sinh chung cũng như riêng, và Yăh đưa ra rất nhiều ví dụ cụ thể về những căn bệnh do ăn ở thiếu vệ sinh, để anh em Buôn Làng biết mà tránh. Mình nhớ Yăh luôn nói anh em Buôn Làng muốn bớt đói, bớt nghèo phải biết tiết kiệm. Yăh còn kể cho nghe bao nhiêu gia đình trong Buôn Làng chưa biết tiết kiệm, mỗi nhà có bao nhiêu nồi cơm nguội để không dọn. Sau một thời gian nhiều gia đình cũng đã biết tiết kiệm gạo hơn, nhưng vẫn còn nhiều thứ khác chưa biết tiết kiệm, giống bố mẹ Likam của mình bàn tính tổ chức sinh nhật ba tuổi cho em Hải mấy hôm nay.”

Mừng sinh nhật mỗi người, đối với đa số anh em Buôn Làng còn là điều rất lạ, bởi nhiều bố mẹ quá đông con, có nhiều gia đình trên mười người con nên việc nhớ năm sanh của từng người con, bất chợt được hỏi đến còn khó khăn, còn nói chi đến việc nhớ ngày tháng sinh của con. Gia đình bố mẹ Likam thuộc gia đình trẻ trên bốn mươi tuổi nhưng có đến tám người con. Vì vậy mình ngạc nhiên khi nghe nói bố mẹ Likam, định tổ chức sinh nhật cho em Hải và tổ chức không tiết kiệm. Mình hỏi:

– “Ai đã chỉ cho bố mẹ Likam tổ chức mừng sinh nhật cho em Hải? Và dự tính tổ chức như thế nào mà em Likam nói không tiết kiệm?”

Ngập ngừng một lúc em Likam nói:

– “Mình làm ôsin cho gia đình bác sĩ người Kinh có hai người con, năm nào cũng tổ chức sinh nhật cho con rất vui và con có nhiều quà rất thích, mình về kể và nói bố mẹ Likam mừng sinh nhật cho em Hải. Bố mẹ Likam nghe kể mừng quà giống đám cưới, đã bàn tính vay tiền đặt năm mươi bàn tiệc mừng sinh nhật ba tuổi để cho em Hải có thật nhiều quà, mình lo quá đến nói với Yăh. Mình không muốn sau này bố mẹ Likam không trả nổi nợ phải bán bớt ruộng, lúc đó gia đình mình sẽ không đủ ăn.”

Matta Xuân Lành