Chào các bạn,

Hiện nay các luật của hôn nhân Kitô giáo đang tác động và ảnh hưởng mạnh trên anh em Buôn Làng, nhất là ở những Buôn Làng toàn tòng như Buôn Làng mình đang ở, nhưng không phải vì thế mà có thể làm mất đi hoặc thay đổi được những tập tục hôn nhân đã có từ lâu đời của anh em đồng bào sắc tộc.

Mới cách đây một tuần, tình cờ mình đi ngang qua nhà mẹ Ph đang lúc mẹ Ph phơi mì trước sân, nhìn thấy mình, mẹ Ph chào và mời mình vào nhà chơi. Chính lần vào chơi này, qua nói chuyện với mẹ Ph, mình mới hiểu thêm về tập tục hôn nhân lâu đời của anh em đồng bào Buôn Làng, nhờ như vậy mình mới hiểu tại sao anh em đồng bào Buôn Làng gần như mười đôi yêu nhau, thì hết chín đôi có con trước khi đến lãnh nhận Bí Tích Hôn nhân của Kitô giáo.

Mẹ Ph có người con gái lớn đang học nghề ở Tp. Buôn Ma Thuột, một tháng em Ph về Buôn Làng thăm gia đình một lần. Mẹ Ph kể: Có một số thanh niên trong Buôn Làng rất thích em Ph. Mỗi lần em Ph về là các em đó đến nhà chơi, và có một em tối nào cũng ngủ lại nhà mẹ Ph. Mẹ Ph vừa kể vừa chỉ cái giường mà em đó thường xuyên ngủ cho mình thấy. Mẹ Ph nói: Nhà chỉ có hai cái giường nhỏ ở hai đầu nhà cho hai em lớn ngủ, còn mẹ Ph và các em nhỏ trải chiếu ngủ chung giữa nền nhà, bố Ph thì đã mất mấy năm nay.

Khi mẹ Ph nói đến chuyện hôn nhân gia đình với em Ph, thì Em Ph nói là em Ph chưa muốn lập gia đình, em Ph còn muốn đi học, nên mỗi tối, em Ph xuống giữa nhà ngủ chung với mẹ Ph, và không ngó ngàng gì đến chàng thanh niên đang có mặt trong nhà mình. Mẹ Ph biết ý em Ph chưa muốn lập gia đình nên đôi lần cũng đuổi, nhưng chàng thanh niên không về và cứ ở lại ngủ như nhà của mình. Mình thấy người dân tộc có điểm buồn cười là nhà ai cũng là nhà mình, muốn vào nhà ai ăn, muốn vào nhà ai ngủ cũng được!

Khi mẹ Ph kể đến đây thì mình hiểu ra: Đây là tập tục của anh em đồng bào sắc tộc trong hôn nhân, cho nên dù có bố mẹ trong nhà nhưng nếu con cái thích nhau thì cứ tự do đến với nhau, không lệ thuộc vào các nghi thức nghi lễ cũng như sự cấm cản của bố mẹ… Nói như vậy không có nghĩa là anh em đồng bào sắc tộc xóa bỏ những tập tục, những nghi lễ nhưng nó sẽ là phần đến sau, trong khi đó Luật Hôn nhân Kitô giáo đòi buộc các nghi thức nghi lễ tôn giáo phải được tiến hành trước.

Chính qua lần nói chuyện này đã cho mình hiểu thêm về khía cạnh khác nhau của đời sống luân lý trong hôn nhân Kitô giáo, và những tập tục về hôn nhân có từ bao đời của anh em đồng bào sắc tộc…

Matta Xuân Lành