SGTT.VN – Nếu thoả hiệp, e ngại trước sức ép của Trung Quốc và không hoạch định được một chiến lược hợp lý, Việt Nam sẽ luôn ở trong tình trạng bị động đối phó và dần dần sẽ mất chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, phần lớn thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế ở Biển Đông.
Theo phân tích của chủ nhiệm bộ môn luật Quốc tế, giám đốc trung tâm Luật biển và hàng hải quốc tế, khoa luật – đại học Quốc gia Hà Nội, một trong những nhiệm vụ cấp bách hiện nay là xác định mục tiêu chiến lược để bảo vệ vững chắc chủ quyền ở Biển Đông.
|
Thực chất của việc bảo vệ thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Trong ảnh: câu cá thu để mưu sinh. Ảnh: Đoàn Đạt
|
Xác định được mục tiêu chiến lược hợp lý có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, là định hướng cho việc hoạch định chiến lược và đề ra những biện pháp cần thiết trước mắt và trong những thập kỷ tới, góp phần làm phá sản tham vọng thôn tính Biển Đông của Trung Quốc, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, góp phần giữ gìn hoà bình và an ninh trong khu vực và trên thế giới.
Trong bối cảnh hiện nay, mục tiêu chiến lược của chúng ta cần bao gồm bốn bộ phận cấu thành.
Thứ nhất, mục tiêu hàng đầu là bảo vệ bằng được thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý. Thực chất của nhiệm vụ này là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, trong đó tài nguyên dầu khí và tài nguyên cá. Đây là khu vực vực biển thuộc sổ đỏ quốc gia, là quyền đương nhiên của các quốc gia ven biển theo Công ước Luật biển 1982 của Liên hiệp quốc, không một ai có thể cướp đoạt được. Chúng ta phải kiên quyết bảo vệ thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý với bất cứ giá nào, không được nhân nhượng. Chỉ cần một nhân nhượng nhỏ là chúng ta sẽ mất tất cả.
Trọng tâm nhiệm vụ là ngăn chặn việc Trung Quốc cho tàu vào quấy phá các hoạt động thăm dò, khai thác và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên của các phương tiện Việt Nam trên vùng đặc quyền kinh tế; đồng thời ngăn chặn âm mưu của Trung Quốc đặt giàn khoan hay những cấu trúc nhân tạo đầu tiên trên thềm lục địa của Việt Nam. Chúng ta cần dồn toàn bộ lực lượng, mọi phương tiện và tiến hành mọi biện pháp chính trị, ngoại giao, pháp lý và quân sự cần thiết để đạt mục tiêu này với bất cứ giá nào. Hành vi gây hấn như đối với tàu Bình Minh 2 ngày 26.5 hay đối với tàu Viking II ngày 9.6 trên vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, nếu để tiếp tục tái diễn, sẽ tạo ra tiền lệ rất xấu và hết sức nguy hiểm. Một giàn khoan hay cấu trúc nhân tạo đầu tiên của Trung Quốc, nếu đặt được trên thềm lục địa của Việt Nam sẽ giống như một “lỗ thủng” trên tuyến đê phòng ngự thềm lục địa. Nếu để xảy ra sự cố này, toàn bộ tuyến đê phòng ngự có thể bị sụp đổ, không cứu vãn được.
| Một giàn khoan hay cấu trúc nhân tạo đầu tiên của Trung Quốc, nếu đặt được trên thềm lục địa của Việt Nam sẽ giống như một “lỗ thủng” trên tuyến đê phòng ngự thềm lục địa. Nếu để xảy ra sự cố này, toàn bộ tuyến đê phòng ngự có thể bị sụp đổ, không cứu vãn được. |
Thứ hai, kìm chân Trung Quốc trên các đảo ở quần đảo Hoàng Sa, không để Trung Quốc áp dụng điều 47 Công ước Luật biển năm 1982, lấy quần đảo Hoàng Sa làm các điểm cơ sở để xác lập vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý trùm lên vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. Để đạt mục tiêu này, chúng ta cần sử dụng các căn cứ lịch sử và pháp lý vững chắc nhằm tiếp tục đấu tranh mạnh mẽ hơn nữa để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo này
Có thể trong nhiều năm nữa, chúng ta chưa thể thu hồi được quần đảo Hoàng Sa, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta mất chủ quyền đối với quần đảo này. Việc Trung Quốc sử dụng vũ lực đánh chiếm quần đảo là một hành động vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hiệp quốc và Công ước Luật biển năm 1982, nên không có giá trị xác lập chủ quyền. Chính vì vậy, chúng ta phải đấu tranh bền bỉ, không được lùi bước, không được nhân nhượng. Chỉ cần chứng minh cho thế giới thấy rằng quần đảo Hoàng Sa là thuộc chủ quyền của Việt Nam với đầy đủ những căn cứ lịch sử và pháp lý, chúng ta cũng đã có thể bước đầu ngăn bước tiến của Trung Quốc vào khu vực thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Thứ ba, đồng thời với việc tiếp tục hoàn thiện bộ hồ sơ pháp lý với đầy đủ các chứng cứ và lập luận khẳng định chủ quyền không thể chối cãi của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, trên thực tế, chúng ta cần đấu tranh giữ nguyên trạng tại khu vực quần đảo này. Để đạt được mục tiêu đó, chúng ta cần liên kết với các nước khác là các bên tranh chấp để tạo ra đối trọng với Trung Quốc; đồng thời kìm chân Trung Quốc trên các điểm mà họ đang chiếm giữ trái phép, không để Trung Quốc lấy quần đảo Trường Sa làm điểm cơ sở (áp dụng điều 47 Công ước Luật biển năm 1982) để xác lập các vùng biển lấn sâu vào vùng biển phía Tây Nam của Việt Nam. Mục tiêu này hoàn toàn có thể đạt được vì giữ nguyên trạng Trường Sa cũng là mong muốn của các nước tranh chấp khác trong khu vực.
Cuối cùng, xác định phạm vi 12 hải lý cho các đảo ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên cơ sở vận dụng quy định của luật Biển quốc tế và thực tiễn quốc tế, đặc biệt là điều 121 Công ước Luật biển 1982, theo đó những đảo không có điều kiện cho con người sinh tồn và không có đời sống kinh tế riêng thì không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Thực hiện được mục tiêu này sẽ giúp chúng ta thu hẹp đến hơn 95% diện tích của khu vực tranh chấp trên Biển Đông; đồng thời góp phần kìm chân Trung Quốc trên các đảo mà họ đang chiếm giữ ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
PGS.TS Nguyễn Bá Diến
Đọt Chuối Non 
Chào cả nhà,
Vấn đề Biển Đông không dễ gì giải quyết ngay được, nó còn kéo dài cả nhiều năm nữa, vì các quốc gia chưa tìm ra một phương án chung có thể giải quyết vấn đề ngay một lúc, trong khi đó liên hệ giữa các quốc gia khá phức tạp, nước nào cũng ngại TQ nhung nước nào cũng buôn bán nhiều với TQ, cả các nước ASEAN lẫn Mỹ.
Thái độ của Mỹ với TQ cũng không rõ rệt. Mỹ quan tâm về an ninh hàng hải Biển Đông, nói rằng đó là quyền lợi của Mỹ, và khuyến khích các quốc gia thảo luận đa phương và giải quyết hòa bình, nhưng Mỹ cũng không muốn giao hảo tốt với TQ.
Tinh hinh chung là thái độ các nước khá rõ rệt:
– TQ luôn luôn miệng nói hòa bình và tay chân thi gây hấn hoặc lấn chiếm. Và TQ muốn giải quyết vấn đề kiểu đàn anh nói chuyện riêng với từng đàn em “trong nhà” không muốn ai bên ngoài xía vào.
– Các nước ASEAN, Japan, Ấn Độ rất ngại thái độ ngang ngược của TQ, và đa số là muốn Mỹ nhúng tay vào.
– Mỹ thì rất rõ về quyền lợi hàng hải của mình và an ninh trong vùng, và không can thiệp vào tranh chấp chủ quyền trên các đảo. Nhưng không hẳn là chống TQ, và vẫn muốn quan hệ tốt với TQ. Thái độ hàng hai của Mỹ là vấn đề lớn nhất làm các nước nhỏ trong vùng khó tính toán.
Việt Nam cần:
1. Tiếp tục phản đối lớn với quốc tế về mỗi gây hấn và xâm lấn của TQ kể cả việc bắt bớ các ngư dân.
2. Bảo vệ an ninh hàng hải cho tàu bè Vn và cho ngư dân hành nghề.
3. Làm việc với các nước ASEAN, Mỹ, Ấn Độ, Hàn quốc, Nhật… để tạo liên kết về vấn đề Biển Đông.
4. Thúc đầy việc hình thành một Bộ Luật Về Ứng Xử (Code of Conduct) mà ASEAN đang cố gắng hình thành.
5. Từ từ xoá bỏ 13 tỉ thâm hụt các cân ngoại thương với TQ hàng năm.
LikeLike
Tuyệt vời anh Hoành.
Nếu đàm phán đa phương & tôn trọng luật quốc tế theo Unclos thì đường lưỡi bò của TQ sẽ hoàn toàn vô giá trị.
Chúng ta sẽ tránh được chiến tranh, giữ được chủ quyền lãnh hải mà không cần phải đổ máu.
LikeLike
Hoan hô phát biểu của anh tại hội thảo! Tuy chỉ dự được 1 ngày nhưng anh đã tranh thủ nói được những điều mình muốn nói và tin là có lợi ích cho VN – tại một chỗ như thế là rất quí!
LikeLike
Cám ơn anh Hoành thật nhiều!
LikeLike
Chào các bạn,
Hôm nay mình tham dự hổi thảo CSIS về an ninh hàng hải trong vùng Biển Đông ở Washington DC (Xem bản tin Dân Trí dưới đây). Trong buổi hội thảo mình đã nói một chứt để làm rõ thêm các điểm sau.
1. Nhiều học giả và chuyên gia trong phòng không nắm được sự quan trọng của đường lưỡi bò. Khi đại diện cho ASEAN Directorate trình bày các tranh chấp Biền ĐÔng và nói đến Tường Sa, Hoàng Sa và các đảo khác, nhưng không nói đến đừong lưỡi bò, mình đã phát biểu ý kiến và nói rằng vị đại diện ASEAN cũng quên đường lưỡi bò và chỉ nhắc đến các cạnh tranh đảo. Đường lưỡi bò là một tuyên bố chủ quyền hoàn toàn khác biệt với tranh chấp đảo cửa Trung quốc. Với tuyên bố Đường lưỡi bò, TQ chống lại tất cả 10 quốc gia ASEAN trong vùng và cả thế giới vì nó vi phạm tự do hàng hải của toàn thế giới. Sau đó vị đại diện ASEAN có nói là Trung quốc phải khẳng định đường lưỡi bò là gì, nó là các tranh chấp đảo kéo rộng ra (200 hải lý ) hay nó là tuyên bố chủ quyền biển biệt lập. Mọi người khác trong phòng sau đó nói nhiều hơn về đưòng lưỡi bò và đặt quan tâm lớn về tuyên bố thẩm quyền của Trung quốc trong đường lưỡi bò.
2. Mình đặt vấn đề nếu TQ cho là TQ đúng và yêu hòa bình, tại sao không đồng ý để các quốc gia cùng nói chuyện đa phương, và nhất là mời các quốc gia khác bị ảnh hưởng hàng hải cùng thảo luận. Tại sao cứ phải đòi song phương tay đôi với tùng nước bé trong vùng.
3. Mình nhắc đến việc TQ đá có lệnh cấm đánh bắt hải sản từ tháng 5 đến tháng 8 mỗi năm và đã bắt hơn một nghìn ngư dân VN hai ba năm vừa qua. Và điều này ảnh hưởng đến hàng ngàn ngư dân nghèo khổ, không có cơ hội làm ăn sinh sống, tạo áp lực trên chính phủ VN. Minh nói rằng lệnh cấm đánh bắt hải sản đó phải được xóa bỏ thì mới có thể nói đến giải pháp hòa bình lâu dài.
4. Mình nhắc đến việc không ai nhắc, for the record, tức là để điềm đó được ghi lại trong buổi hội thảo, là trân hải chiến Hoáng sa 1974 giứa TQ và Nam Việt Nam khi TQ tấn chiếm Hoàng SA là bằng chứng là VN đã không bao giờ nhượng Hoàng Sa cho TQ.
Còn ngày mai nữa, nhưng ngày mai mình bận nên sẽ không đi.
Thông tin nhanh với các bạn phần của mình.
Hoành
Ngày đầu tiên của hội nghị diễn ra tại CSIS và ngày thứ 2 diễn ra tại Trung tâm Leavey tại Đại học Georgetown tại Washington, DC.
Hội thảo thu hút sự chú ý của những người quan tâm đến vấn đề Biển Đông, nhất là vào giữa lúc những căng thẳng tại khu vực này đang gia tăng trong những tháng gần đây.
Khoảng 20 chuyên gia sẽ trình bày tham luận tại hội thảo. Các tham luận tập trung vào 4 vấn đề chính: cập nhật tình hình gần đây của khu vực Biển Đông, đánh giá lợi ích và vị trí của các bên tại khu vực này, cũng như hiệu quả của các khuôn khổ và cơ chế về an ninh hàng hải hiện nay liên quan đến khu vực Biển Đông. Cuối cùng là đưa ra những chính sách nhằm tăng cường an ninh trong khu vực này.
Trong ngày đầu tiên của hội thảo, cựu Thứ trưởng ngoại giao Mỹ John Negroponte đã có bài phát biểu về những xung đột về lợi ích trên biển Đông giữa các nước trong khu vực.
ASEAN cũng có đại diện tham dự hội thảo lần này, ông Termsak Chalermpalanupap, Giám đốc Ban an ninh chính trị thuộc ban thư ký ASEAN. Ông Chalermpalanupap khẳng định quan điểm của ASEAN đối với vấn đề giải quyết tranh chấp trên Biển Đông thông qua hợp tác và theo luật quốc tế.
Hội thảo được tổ chức trước Diễn đàn an ninh khu vực (ARF) vào tháng 7 và Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS) vào tháng 10 tại Indonesia.
LikeLike