“Trung Quốc vi phạm thoả thuận về Biển Đông năm 2002”
Philippines hôm qua đã một lần nữa lên tiếng tố cáo Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng một thoả thuận do chính nước này ký kết với ASEAN năm 2002 nhằm ngăn chặn xung đột tại Biển Đông.
>> Việt Nam, Philippines lên tiếng về hành động của Trung Quốc tại Biển Đông
>> Mỹ kêu gọi tiếp cận đa phương trong vấn đề Biển Đông

Phát biểu với báo giới hôm qua, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cho rằng vụ đối đầu gần đây nhất giữa Philippines và Trung Quốc là thách thức nghiêm trọng nhất cho nỗ lực giải quyết tranh chấp bằng biện pháp ôn hòa kể từ năm 1995, khi Trung Quốc dùng vũ lực kiểm soát đảo Vành Khăn (Mischief Reef).
“Luật pháp quốc tế được đưa ra nhằm đem lại tiếng nói công bằng về chính trị, kinh tế và quân sự đối với các nước; tuyệt đối không chấp nhận việc sử dụng vũ lực bất hợp pháp”, ông Rosario nói.
Ngoại trưởng Philippines cũng thúc giục các quốc gia trong vùng đang tranh chấp gia nhập bộ luật quốc tế ngăn ngừa xung đột vũ trang và thúc đẩy các giải pháp giải quyết tranh chấp.
Theo ông Rosario, Trung Quốc và 10 thành viên của ASEAN, trong đó có Philippines đã ký kết một thỏa thuận chấm dứt các hoạt động chiếm đóng những khu vực mới trên Biển Đông (Tuyên bố về ứng xử tại Biển Đông của các bên năm 2002). Tuy nhiên, ông khẳng định: “Thỏa thuận này đang bị Trung Quốc vi phạm một cách thô bạo”.
Chính phủ Manila khẳng định họ có đủ tài liệu cho thấy từ tháng hai đến nay, Trung Quốc “đã 6 lần xâm nhập vào vùng chủ quyền của Philippines”. Vụ nghiêm trọng nhất xảy ra vào ngày 25/2, khi một hải thuyền Trung Quốc rượt đuổi ngư dân Philippines ra khỏi vùng đảo san hô Jackson.
Trong những ngày qua, Việt Nam và Philippines liên tục phản đối tàu thuyền Trung Quốc xâm nhập vùng biển đảo có nhiều quốc gia tranh chấp chủ quyền. Vừa qua, Tổng thống Aquino lên tiếng tuyên bố sẽ đưa vấn đề này ra trước LHQ.
Diễn đàn An ninh khu vực – Đối thoại Shangri-La, diễn ra ở Singapore từ ngày 3-5/6, cũng nóng lên vì vấn đề Biển Đông. Hà Nội và Manila đã lên tiếng mạnh mẽ về các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates kêu gọi cách tiếp cận đa phương về vấn đề này.
Ngoại trưởng VN bày tỏ quan ngại về Biển Đông tại ASEM10
Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Á – Âu (ASEM) tại Hungary ngày 6/6, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm cho rằng một số vụ việc trên Biển Đông gần đây khiến các quốc gia thêm quan ngại về an toàn, an ninh trên biển.
![]() |
| Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm Ảnh: TTXVN |
Ngoại trưởng Việt Nam khẳng định việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực và ở Biển Đông là lợi ích chung của các nước trong và ngoài khu vực, các bên liên quan cần tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Luật biển của LHQ năm 1982 và Tuyên bố về cách ứng xử tại Biển Đông (DOC) nhằm gìn giữ hòa bình, ổn định khu vực và quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước.
Phát biểu của ông Phạm Gia Khiêm được đưa ra trong bối cảnh liên tiếp xảy ra nhiều sự cố liên quan đến tranh chấp Biển Đông. Sáng 26/5, trong khi đang tiến hành khảo sát tại lô 148 trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam, tàu Bình Minh 02 của PVN đã bị 3 tàu hải giám số 72, 17 và 84 của Trung Quốc cắt cáp thăm dò. Vị trí mà ba tàu hải giám Trung Quốc phá hoại thiết bị của tàu Bình Minh 02 của PVN, chỉ cách mũi Đại Lãnh (Phú Yên) khoảng 120 hải lý, nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam.
Philippines cũng lên tiếng cho biết trong vòng chưa đầy 4 tháng qua, Manila đã có các văn bản ghi nhận 7 sự cố liên quan tới việc tàu Trung Quốc xâm nhập lãnh hải tranh chấp và tấn công các tàu của Philippines.
Cả Việt Nam và Philippines đã cùng lên tiếng mạnh mẽ phản đối các hành động xâm phạm chủ quyền tại khu vực biển không hề có tranh chấp của Trung Quốc.
Trong khi đó, cũng tại một phiên họp của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Á – Âu, Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì phát biểu rằng, mọi nỗ lực làm phức tạp tình hình Biển Đông đều là không phù hợp với lợi ích của bên nào.
Ông này nói thêm rằng, nỗ lực làm phức tạp hóa tình hình đi ngược lại với ý muốn của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước trong khu vực.
Ngoại trưởng Trung Quốc nói thêm rằng, Ông cũng kêu gọi các quốc gia châu Á, châu Âu tăng cường tin cậy lẫn nhau, hợp tác để cùng bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực, thúc đẩy phát triển bền vững, đối phó với các vấn đề an ninh phi truyền thống.
Tại ASEM10, Phó Thủ tướng Việt Nam đã đề xuất nhiều biện pháp cụ thể tăng cường hợp tác và nâng cao vai trò quốc tế của ASEM, trong đó có dự báo biến đổi khí hậu và cảnh báo sớm thiên tai, nước biển dâng, giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp và môi trường sinh thái, thiết lập mạng lưới thông tin và phối hợp để bảo đảm an toàn và an ninh trên biển, hợp tác quản lý, khai thác và sử dụng bền vững các nguồn nước đi qua nhiều lãnh thổ… Hội nghị hoan nghênh Việt Nam đăng cai “Hội nghị Bộ trưởng ASEM về lao động và việc làm lần thứ 4” trong năm 2012 và “Hội thảo ASEM không chính thức về nhân quyền” trong năm 2014.
Thái An
Trung Quốc xác nhận làm tàu sân bay
Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc (PLA), ông Trần Bỉnh Đức đã xác nhận rằng, tàu sân bay đầu tiên của nước này đang trong quá trình xây dựng.
Ông Trần từ chối nói khi nào con tàu – được làm từ thời Liên Xô mang tên Varyag – sẽ hoàn thành. Một quan chức quốc phòng khác của Trung Quốc tuyên bố, tàu sân bay không phải là mối đe dọa với nước khác.
![]() |
| Hình ảnh về tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc Ảnh: silobreaker |
Theo giới phân tích, con tàu sân bay đang được xây dựng ở cảng Đại Liên, phía đông bắc Trung Quốc là một trong những bí mật khó giữ kín nhất của nước này. Ông Trần đưa ra xác nhận mới nhất trên Nhật báo Thương mại Hong Kong.
PLA – quân đội lớn nhất thế giới – nổi tiếng trong việc giữ bí mật các chương trình quốc phòng. Con tàu nói trên được xây dựng từ những năm 1980 cho hải quân Liên Xô nhưng chưa bao giờ được hoàn thành. Khi Liên Xô tan rã, tàu Varyag nằm ở xưởng đóng tàu tại Ukraine.
Một công ty Trung Quốc có liên quan tới PLA đã mua lại Varyag với lời khẳng định muốn biến con tàu trở thành một sòng bạc nổi tại Macau. Theo các chuyên gia quân sự, con tàu được cho là sắp hoàn thành và có thể bắt đầu thử nghiệm trên biển vào cuối năm nay. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là sau đó nó sẵn sàng đảm nhận sự mệnh của mình. Giới phân tích nhận định, học cách điều hành nó thế nào, rồi máy bay sử dụng trên tàu ra sao sẽ phải mất ít năm nữa.
Trợ lý của ông Trần Bỉnh Đức cho hay, thậm chí kể cả sau khi tàu sân bay triển khai, thì “chắc chắn nó sẽ không tiến vào vùng lãnh hải của các nước khác”. “Tất cả quốc gia lớn trên thế giới đều có tàu sân bay, chúng là biểu tượng của một nước lớn”, vị này nhấn mạnh.
Người trợ lý của ông Trần khẳng định, Trung Quốc luôn theo đuổi nguyên tắc “phòng thủ” trong chiến lược quân sự. “Sẽ tốt hơn cho chúng tôi nếu chúng tôi hành động sớm hơn để hiểu biết rõ các đại dương và hoạch định các khả năng biển xanh của mình sớm hơn. Giờ đây, chúng tôi đang đối mặt với áp lực nặng nề ở nhiều vùng biển như Biển Đông, biển Hoa Đông, Hoàng Hải hoặc eo biển Đài Loan”. Trung Quốc đang có những tranh chấp về biên giới hàng hải với một số quốc gia châu Á.
Tham vọng hải quân
Mỹ cũng từng bày tỏ về tham vọng hải quân trỗi dậy của Trung Quốc.
PLA đã đầu tư mạnh mẽ vào hạm đội tàu ngầm. Nhiều người tin rằng họ sắp triển khai tên lửa đạn đạo mệnh danh “sát thủ tàu sân bay” đầu tiên trên thế giới, PLA cũng đã có máy bay chiến đấu tàng hình đầu tiên và đang nỗ lực xây dựng các máy bay hiện đại sử dụng trên tàu sân bay. Theo giới phân tích, tất cả nỗ lực này có thể nhằm mục tiêu là các căn cứ Mỹ, tàu Mỹ và tàu sân bay Mỹ ở châu Á.
Đầu tháng 4, Tân Hoa xã đã đưa ra những hình ảnh về một tàu sân bay đang trong quá trình khôi phục lại và gần như sắp hoàn thành. Đoạn chú thích các bức ảnh cho thấy, công việc sẽ sớm kết thúc và con tàu có thể hạ thủy vào cuối năm nay. Đây là lần đầu tiên, hãng này đưa ra bằng chứng trực quan của dự án tàu sân bay vốn được xem là cốt lõi của tham vọng hiện đại hóa quân sự và hải quân của Trung Quốc.
Việc gia tăng các khả năng quân sự một cách mạnh mẽ của Trung Quốc đã khiến nhiều chính phủ nước ngoài lo ngại rằng, nước này có thể sử dụng sức mạnh để theo đuổi các mục đích mở rộng hay gia tăng sức ép, giành ưu thế trong khu vực.
Tân Hoa xã dẫn lời tạp chí phân tích quân sự tại Canada, Kanwa Asian Defense Review, cho hay, con tàu sẽ sẵn sàng hạ thủy trong năm nay. Trên thực tế, việc Tân Hoa xã sử dụng thông tin này cho một chú thích ảnh dường như đã chính thức chứng thực điều này. Những tấm ảnh khác mà Tân Hoa xã đăng tải có nội dung như: “Con tàu chiến khổng lồ gần ra mắt, thực hiện giấc mơ tàu sân bay 70 năm của Trung Quốc”, chú thích khác nói: “Chỉ vài ngày trước đây, các diễn đàn quân sự trực tuyến trong nước dồn dập đăng tải những hình ảnh về tàu sân bay Varyag đang được xây dựng lại tại xưởng đóng tàu Đại Liên. Từ những tấm hình này, chúng ta có thể thấy dự án đang tiến vào giai đoạn cuối cùng”.
Một ngày trước khi hãng Tân hoa xuất bản các bức ảnh, thì tờ Thời báo Hoàn cầu cũng có các hình ảnh tương tự. Những tấm hình này lần đầu tiên “lộ diện” trên các diễn đàn quân sự Trung Quốc bắt đầu từ đầu tuần.
Thụy Phương (Theo BBC, Nytimes)

