Vụ tàu Bình Minh 02, đủ chứng lý để kiện Trung Quốc!

“Việt Nam hoàn toàn đủ chứng lý để kiện Trung Quốc ra các cơ quan tài phán quốc tế về hành vi xâm phạm trắng trợn thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, phá hoại hoạt động bình thường, hợp pháp” – nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ, Luật gia Trần Công Trục nêu quan điểm.

Cần tiếp tục để dư luận hiểu rõ hơn

– Thưa ông, mấy ngày gần đây sự việc Trung Quốc ngang nhiên cắt cáp quang của tàu giám định nước ta trên vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam đang gây xôn xao dư luận.Thế nhưng, hôm qua người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng hoạt động của Trung Quốc là hoàn toàn hợp lý và khuyến cáo  Việt Nam tránh “tạo sự cố mới trên Biển Đông”. Bình luận của ông?

Đây là một tuyên bố đầy tính ngụy biện, trịch thượng và không thể chấp nhận được của Trung Quốc. Ai đang tạo ra sự cố ở Biển Đông? Ai là người tạo ra sự kiện Bãi Cỏ Rong với Philippines hồi tháng 3 và bây giờ là sự kiện Bình Minh 02 với Việt Nam?  Ai là người đưa tàu quân sự đến quấy nhiễu các nước khác ở ngay những vùng biển không hề có tranh chấp. Và ai là người liên tục khuấy đảo vùng Biển Đông suốt hai năm trở lại đây với tham vọng không hề giấu diếm muốn bành trướng trọn vẹn 80% diện tích Biển Đông, biến khu vực  này thành ao nhà của mình? Sự thật rành rành ra đó, thiết tưởng không cần phải tranh cãi thêm.

Sau sự kiện 3 tàu hải giám Trung Quốc xuống sâu vào vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam ngăn cản, phá hoại thiết bị thăm dò nghiên cứu của tàu Bình Minh 2 của tập đoàn dầu khí Việt Nam là một sự kiện, sự việc hết sức nghiêm trọng và là một việc vi phạm hết sức trắng trợn luật pháp của Việt Nam, xâm phạm quyền chủ quyền của Việt Nam đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế đã được luật pháp quốc tế công nhận, đi ngược lại với thông lệ quốc tế.

Ngoài việc bày tỏ quan điểm hết sức rõ ràng của Việt Nam như vừa qua, chúng ta nên có thêm những ứng phó nào?

Những gì chúng ta đã làm mấy ngày qua là rất đúng đắn, cương quyết, phù hợp với các thủ tục pháp lý. Tiếng nói của người phát ngôn là đúng, thể hiện thái độ cứng rắn, không thể chê trách được. Tuy nhiên, không thể chỉ dừng lại ở đó. Việt Nam cần phải tiếp tục để dư luận trong nước và ngoài nước hiểu rõ hơn.

Nhưng chỉ ta nói với nhau thôi chưa đủ mà chúng ta phải phân tích và nói rõ với cộng đồng quốc tế, với các nước tiến bộ, có thiện cảm với Việt Nam hoặc các nước trung lập để họ thấy Nhà nước này, người Việt Nam này đã xử lý vấn đề ra sao. Phải để họ thấy rằng, vừa rồi nhà nước ta, lực lượng ta tỏ ra cực kì kiềm chế trong chuyện này. Chứ nếu với sự xâm phạm đó, chỉ cần có các hoạt động quá mức cần thiết sẽ dẫn đến sự đụng độ mà chắc chắn không chỉ gây ảnh hưởng với Việt Nam mà cả khu vực, thế giới.

Tôi đánh giá cao đó là sự kiềm chế của Chính phủ trong vấn đề này. Nhưng kiềm chế không có nghĩa là khuất phục, cần có cách làm cụ thể để giải quyết vấn đề này như đã nói.

Chúng ta không làm những điều quá mức, nhưng chúng ta phải nói rõ sự thật ra sao, cơ sở pháp lý và cách thức giải quyết của Việt Nam như thế nào, có phù hợp với chuẩn mực quốc tế, với lòng dân Việt Nam. Chúng ta cũng cần phải phân tích cho quốc tế hiểu rõ nếu không ngăn chặn những việc làm sai trái của Trung Quốc thì nước này sẽ tiếp tục leo thang và gây hấn mạnh bạo hơn nữa, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi các nước trong khu vực, không chỉ riêng Việt Nam.

Nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ, Luật gia Trần Công Trục. Ảnh: Dân Trí

Đủ chứng lý kiện Trung Quốc

Với việc xâm phạm trắng trợn chủ quyền quốc gia của Việt Nam như ông vừa nói, Việt Nam đã đủ chứng cứ, cơ sở pháp lí để kiện ra tòa án quốc tế hay chưa?

Theo ý kiến cá nhân tôi, chúng ta có đầy đủ chứng cứ để kiện Trung Quốc ra các cơ quan tài phán quốc tế hoặc tòa án thềm lục địa mới thành lập. Có 2 cấp độ:

Cấp độ 1: Nhà nước kiện việc phía các tàu của Trung Quốc xâm phạm vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam, gây cản trở hoạt động bình thường chính đáng. Tôi xin nhắc lại là ta kiện về hành động vi phạm, chứ không phải kiện vùng tranh chấp. Đây không phải là vùng tranh chấp. Đừng nhầm tưởng hoặc đàm phán vùng tranh chấp để giải quyết vấn đề biên giới mà là kiện hành vi xâm phạm trắng trợn luật lệ Việt  Nam, quyền chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam.

Cấp độ 2: Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, chủ sở hữu con tàu, thiết bị đã bị phía Trung Quốc phá hoại tài sản có thể kiện. Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã quay được toàn bộ hình ảnh chi tiết tàu hải giám Trung Quốc ở tọa độ nào, vị trí nào hành động ra sao…Rõ ràng ta có vị trí nơi họ vi phạm, họ phá hoại thế nào, ta có thể tính toán rất sòng phẳng về mặt kinh tế kĩ thuật để kiện họ.

Tôi cho rằng, chúng ta nên tính tới chuyện này. Nếu không, ta cũng chỉ nói để nói. Khi làm việc này, rõ ràng quốc tế sẽ đồng tình với ta, chứ Việt Nam không đơn thương độc mã tự xử lý việc này. Tôi tin rằng các cơ quan chức năng đã nghĩ đến điều đó.

Tôi muốn nhấn mạnh, ta kiện Trung Quốc vi phạm vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam, phá hoại tài sản của Nhà nước hoạt động một cách hợp pháp chứ ta không đàm phán chuyện xác định ranh giới. Các cơ quan quản lý phải hiểu rõ điều này, nếu không chúng ta sẽ sa vào âm mưu sắp xếp quá trình hợp thức hóa giành lấy phần biển họ chưa hề có. Đó là điều rất quan trọng.

Bản thân ta phải quyết định đường hướng của ta

Dường như Trung Quốc đã tính toán rất kỹ thời điểm hành động, khi mà các cường quốc khác đang bận tâm giải quyết những điểm nóng khác trên thế giới hoặc giả Trung Quốc đã đạt được sự thỏa hiệp nào đó?

Trung Quốc luôn tính từng bước đi, từng thời điểm cụ thể khi bắt đầu bành trướng Biển Đông. Bao giờ họ cũng xem xét cán cân sức mạnh quốc tế ở khu vực, các tình huống chính trị, an ninh quốc tế, thái độ của các nước lớn khác như Mỹ, Nga, Ấn Độ…

Lịch sử đã cho chúng ta thấy chẳng hạn năm 1974 khi Trung Quốc đưa quân đánh chiếm phía Tây quần đảo Hoàng Sa, họ tính toán rằng chính quyền miền Nam Việt Nam sắp sụp đổ, Mỹ đã rút khỏi miền Nam Việt Nam và đặc biệt Trung Quốc đã bắt tay được với Mỹ.

Đối với bối cảnh hiện nay, chúng ta chưa thể kết luận được thế giới có quan tâm hay không. Nhưng rõ ràng, quyền lợi, lợi ích của Mỹ ở Biển Đông hết sức lớn. Bởi biển Đông là trung tâm giao thương hàng hải của thế giới và ngòai ra Mỹ có trách nhiệm quan trọng trong việc duy trì an ninh khu vực. Nhiều nhà lãnh đạo của Mỹ đã từng tuyên bố nước Mỹ không thể nào rút lui khỏi châu Á cho dù hiện nay siêu cường này đang gặp nhiều khó khăn và lún sâu ở nhiều điểm nóng khác trên thế giới.

Nhưng có điều ta phải hiểu rõ muốn người ta ủng hộ, đồng lòng với mình thì chính bản thân ta phải thể hiện thiện chí, chân lí, giải pháp đúng đắn của mình. Chỉ khi đó, tiếng nói của mình mới có giá trị. Bản thân ta phải quyết định đường hướng của ta rõ ràng không.

Thực ra, chuyện Trung Quốc bành trướng xuống Biển Đông là chiến lược nhất quán từ lâu. Có điều, họ làm điều này từng bước, tính toán, nghe ngóng trước khi hành động, “lúc đấm, lúc xoa”, xoa xong rồi đấm, đấm rồi lại xoa…Chúng ta không được phép lơ là, mất cảnh giác.

Nên chăng một lần nữa, cần có nghiên cứu bài bản đặt ra các tình huống từ thấp lên cao, và từng tình huống đó có giải pháp ứng xử ra sao về ngoại giao, pháp lí, quân sự, về cảnh sát trên biển, ngư dân…tất cả những tình huống đó khi xảy ra là phải có giải pháp đồng bộ. Tính toán các bước, suy nghĩ đến hậu quả khi xảy ra sự việc từ thấp đến cao.

Không nên bị động, vì khi biên giới lãnh thổ bị xâm phạm chủ quyền quốc gia đã bị động thì là ở thế yếu rồi, và đã bị động thì sẽ lúng túng.

Chuyện biên giới, lãnh thổ không phải chỉ là chuyện của riêng Bộ Ngoại giao, mà phải là một bộ máy liên kết có sức mạnh tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực, có người nghiên cứu, đại diện các ngành, đưa ra những sáng kiến, hành động cụ thể, thiết thực. Quan trọng hơn hết thảy, phía sau đó là khối sức mạnh đồng thuận của toàn dân tộc  Việt Nam từ trong nước và ngoài nước.

Bản lĩnh, ý chí của dân tộc này không bao giờ chấp nhận khuất phục trước bạo quyền. Lịch sử đã chứng minh điều đó.

Nhà nghiên cứu Dương Danh Huy: Việt Nam phải xác định và khẳng định ranh giới cho các vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, và khẳng định rằng tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa chỉ có thể nằm trong các vùng biển đó. Những hành vi xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam bên ngoài vùng tranh chấp đó là một sự bành trướng vô cớ vượt quá tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa. Sau khi xác định, Việt Nam phải công bố rộng rãi các ranh giới biển của mình. Tất cả các bản đồ Việt Nam nên thể hiện quan điểm của Việt Nam về đâu là ranh giới của tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa, đâu là ranh giới vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình không liên quan đến  tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa.  Việt Nam nên gửi bản đồ thể hiện quan điểm đó đến các nước trên thế giới và các cơ quan quốc tế. Như vậy để thế giới thấy yêu sách của Việt Nam là gì và yêu sách đó công bằng và phù hợp với luật quốc tế hơn yêu sách của Trung Quốc. Yêu sách của Trung Quốc đối với 75% diện tích Biển Đông là vô lý và Trung Quốc phải ngụy trang cho yêu sách đó bằng sự mù mờ. Việt Nam phải đối trọng điều đó bằng những ranh giới hợp lý và minh bạch. Kế đến, Việt Nam nên tranh thủ và đàm phán với các nước Đông Nam Á trong tranh chấp về các ranh giới mà mình chủ trương. Trước nhất, Việt Nam và các nước này nên đi đến một quan điểm chung về ranh giới của tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa. Sau đó, Việt Nam và các nước này nên đi đến một thực tế ngoại giao trong đó tất cả đều ủng hộ nạn nhân trong trường hợp xảy ra việc xâm phạm chủ quyền bên ngoài ranh giới của vùng tranh chấp. Trong những trường hợp xâm phạm như sự kiện Bình Minh, nếu tất cả các nước Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia đều lên án hành vi của Trung Quốc thì tiếng nói chung đó sẽ mạnh mẽ hơn nếu chỉ cho Việt Nam lên án. Việt Nam cũng có thể xin một Ý kiến Tư vấn của Tòa Án Công lý Quốc tế nói rằng sự kiện Bình Minh và những sự kiện tương tự xảy ra trong những vùng biển không nằm trong tranh chấp Hoàng Sa, Trường Sa. Dù sao đi nữa, trong mỗi trường hợp cụ thể, mọi sự xâm phạm chủ quyền Việt Nam đều phải trả một giá xứng đáng trong lãnh vực ngoại giao và hình ảnh của nước xâm phạm trước cộng đồng quốc tế. Hình ảnh xứng đáng cho nước có hành động xâm phạm ngang ngược,  là một hình ảnh ngang ngược. Nếu nước có hành động xâm phạm không phải trả giá ít nhất là bằng hình ảnh xứng đáng thì họ sẽ tiếp tục xâm phạm, và sự xâm phạm sẽ ngày càng ngang ngược hơn.

Tư lệnh Mỹ lo ngại căng thẳng ở Biển Đông

Đô đốc Robert F. Willard, tư lệnh Bộ chỉ huy Thái Bình Dương Mỹ nói rằng, ông quan ngại về những căng thẳng gần đây liên quan tới Trung Quốc và các nước láng giềng ở Biển Đông.

Bình luận của ông Willard diễn ra sau những vụ việc các tàu Trung Quốc chạm trán với các tàu thăm dò dầu khí đang hoạt động của Việt Nam và Philippines. Tuần trước, Việt Nam đã phản đối mạnh mẽ việc ba tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp dầu khí của tàu Bình Minh O2 thuộc Petro Việt Nam.

“Trong năm 2010, toàn bộ khu vực đã trở nên quan ngại về khả năng các vụ đụng độ ở Biển Đông”, đô đốc Willard nói với báo chí ở Kuala Lumpur, Malaysia. “Vâng, tôi thấy lo lắng bất cứ khi nào chứng kiến căng thẳng gia tăng và va chạm diễn ra ở khu vực rất chiến lược và rất quan trọng với tất cả chúng ta”.

Đô đốc Robert F. Willard, tư lệnh Bộ chỉ huy Thái Bình Dương Mỹ. Ảnh: dawn

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông, bác bỏ các bên tuyên bố chủ quyền khác như Việt Nam, Philippines, Brunei, Malaysia. Exxon Mobil Corp. (XOM), Talisman Energy Inc. và Forum Energy Plc đều có kế hoạch tiến hành các hoạt động thăm dò ở các lô mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Cam kết mạnh mẽ

Trong cuộc tiếp xúc với báo chí tại Malaysia, Tư lệnh Mỹ tuyên bố: “Mỹ không đứng về phía nào trong một cuộc tranh chấp. Đó là cam kết mạnh mẽ để thấy rằng các bên tranh chấp gải quyết vấn đề hòa bình và thông qua hội đàm, không đối đầu trên biển hay trên không”.

Tranh chấp hàng hải có thể được thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh An ninh châu Á hàng năm mang tên Đối thoại Shangri-La tại Singapore, bắt đầu từ 3/6. Dự kiến sẽ có bài phát biểu từ Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt. Tại sự kiện này năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates khẳng định, Mỹ phản đối các nỗ lực “đe dọa” những công ty hoạt động trên biển.

Hải quân Mỹ đã tuần tra vùng biển châu Á – Thái Bình Dương kể từ Thế chiến II. Theo một báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc đã không ngừng củng cố lực lượng của họ trong thập niên qua, mua sắm các tàu ngầm hạt nhân và phát triển một tàu sân bay.

Thái An (Theo bloomberg)

Báo Trung Quốc tiếp tục lời lẽ cứng rắn

Tờ Hoàn Cầu Thời báo của Trung Quốc có bài bình luận vụ tàu hải giám nước này đụng độ tàu khảo sát của PetroVietnam, nói đây là vụ ‘nghiêm trọng nhất trong nhiều năm nay’.

Bài bình luận đăng trên Hoàn Cầu phiên bản tiếng Trung hôm 30/05 không ký tên tác giả, cho thấy đây là một dạng xã luận của báo.

Bài báo nhận định cuộc đụng độ hôm 26/05 là “nghiêm trọng nhất trong những năm gần đây”, và lời lẽ của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam trong cuộc họp báo vào Chủ nhật 29/05 là “quá nóng nảy”.

Tại cuộc họp báo bất thường này, bà Nguyễn Phương Nga nói “hải quân Việt Nam sẽ làm mọi việc cần thiết để bảo vệ vững chắc hòa bình, độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam”.

Tuyên bố này đã làm phía Trung Quốc không hài lòng.

Bài trên Hoàn Cầu Thời báo, tờ báo con của Nhân dân Nhật báo vốn là cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, viết: “Trung Quốc là nước lớn, sức mạnh hơn hẳn Việt Nam”.

“Trong thời gian qua, Trung Quốc luôn tìm cách tránh leo thang xung đột Biển Đông với Việt Nam, không muốn ép buộc Việt Nam phải thuận theo quan điểm của mình và Việt Nam biết rõ điều này.”

Theo Hoàn Cầu, đó chính là lý do mà Việt Nam thường xuyên tiến hành thăm dò dầu khí tại các khu vực tranh chấp, thách thức lòng kiên nhẫn của Trung Quốc.

Tờ báo viết nhiều người Việt Nam cho rằng vì Trung Quốc có tranh chấp biên giới với nhiều nước nên không thể lớn tiếng, và thái độ của Hoa Kỳ mới đây về Biển Đông đã khiến cho Việt Nam tỏ ra càng tự tin.

“Có thể nhận định của Việt Nam là đúng. Trung Quốc không muốn gây xung đột với Việt Nam và các nước khác trong lĩnh vực chủ quyền.”

Bài viết cảnh báo: “Tuy nhiên sự kiềm chế của Trung Quốc không phải là không có giới hạn”.

‘Muối trong Biển Đông’

Hoàn Cầu Thời báo ví von: “Nếu Việt Nam cho rằng sự kiên nhẫn của Trung Quốc nhiều như muối ở Nam Hải (Biển Đông), thì họ đã vấp phải sai lầm chiến lược”.

Bài báo viết tuy Bắc Kinh vẫn không muốn làm gia tăng căng thẳng, nhưng buộc phải thành thật với Việt Nam. Nếu như Việt Nam cứ tiếp tục hoạt động trong vùng biển chủ quyền của Trung Quốc, thì sẽ phải chịu trách nhiệm vì hành vi của mình.

“Nếu Việt Nam thực sự sẵn sàng ‘làm mọi việc cần thiết’, thì cứ việc thử sức mình xem.”

Tờ Hoàn Cầu nói nếu như Hà Nội tính toán rằng qua việc gây áp lực ngoại giao có thể khiến Bắc Kinh nhượng bộ về biển đảo, thì thật quá ngây thơ.

Báo này cũng nhắc lại rằng Việt-Trung hai nước láng giềng có nhiều lợi ích chung trong dàn xếp hòa bình tranh chấp lãnh thổ, và nếu như Trung Quốc tiếp tục kiềm chế thì Việt Nam cũng cần cố gắng không hành xử một cách hung hăng.

Sau hai ngày đăng tải, bài bình luận trên Hoàn Cầu Thời báo đã thu hút khoảng trên 450 nhận xét của độc giả, nhiều nhận xét hừng hực tinh thần dân tộc chủ nghĩa.

Một số bình luận gia cho rằng thái độ của Trung Quốc trong vụ tàu Bình Minh 02 tỏ ra ngày càng cứng rắn.

Chuyên gia Việt Nam Carl Thayer từ Úc châu nói Trung Quốc lâu nay đã tăng cường khẳng định chủ quyền Biển Đông bằng hoạt động của các tàu hải giám.

“Vụ này cho thấy sự gây hấn nghiêm trọng của tàu Trung Quốc, nhất là khi các tàu này cố tình cắt dây cáp của tàu khảo sát địa chấn Việt Nam.”

Theo ông Thayer, sự nghiêm trọng của vụ việc tăng lên gấp bội vì tàu Bình Minh 02 hoạt động sâu trong khu vực kinh tế đặc quyền (EEZ) của Việt Nam.

“Nó cho thấy Trung Quốc nay tuyên bố chủ quyền ngay trong EEZ của Việt Nam, về phía Tây của đường chín đoạn.”

Ông Thayer nhận định Hà Nội bị buộc phải lên tiếng về vụ này, có thể là vì sắp có hội nghị an ninh khu vực.

“Nếu Trung Quốc cứ tiếp tục khẳng định chủ quyền một cách mạnh bạo như vừa rồi, thì Việt Nam có thể sẽ buộc phải điều tàu chiến ra bảo vệ các tàu thăm dò và nguy cơ bùng nổ đụng độ vũ trang sẽ là rất lớn.”

Lập trường Nam Hải

Trong khi đó, báo Asahi của Nhật Bản thì nói rằng Trung Quốc ngày càng cứng rắn trong tranh chấp chủ quyền Biển Đông là vì sức mạnh kinh tế và quân sự của nước này ngày càng vượt trội.

Theo Asahi, Cục Quản lý Đại dương Nhà nước Trung Quốc mới đây ra phúc trình khuyến cáo sử dụng vũ lực quân sự để hướng tranh chấp lãnh thổ với các nước theo ý mình.

Tuy nhiên Trung Quốc cũng tăng cường chủ động trong lĩnh vực ngoại giao để giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Gần đây, các quan chức Quân ủy Trung ương Trung Quốc, và cả Bộ trưởng Quốc phòng Lương Quang Liệt, đã công du tới một số nước Đông Nam Á để bàn chủ đề Biển Đông.

Asahi bình luận rằng Bắc Kinh muốn chấm dứt tình trạng bị cô lập trong các vấn đề chủ quyền, trong khi Hoa Kỳ ngày càng tỏ ra thân cận với các nước trong khu vực.

Cứng rắn về quân sự nhưng lại tăng cường nỗ lực ngoại giao chính là chính sách “cây gậy và củ cà rốt” mà giới ngoại giao nói Bắc Kinh đang thực hiện lúc này.

Manila đã chuyển tới Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines “những lo ngại nghiêm trọng” về hành động gần đây của Trung Quốc ở Biển Đông.

>> TOÀN CẢNH: Trung Quốc lại gây hấn trên Biển Đông

Bộ ngoại giao Philippines (DFA) cho hay, chính phủ Philippines đã yêu cầu Đại sứ quán Trung Quốc giải thích rõ về việc nhận thấy các tàu quân sự Trung Quốc gần Reed Bank (Bãi Cỏ rong).

Ảnh do DFA cung cấp về việc một tàu hải giám Trung Quốc bị phát hiện ở gần Reed Bank

Theo thông cáo báo chí trên trang web của DFA hôm nay, đã có thông tin về việc tàu hải giám và tàu hải quân Trung Quốc ở gần Iroquois Reef-Amy Douglas Bank. “Báo cáo cho biết, các tàu này đã tháo dỡ vật liệu xây dựng, dựng nên một số lượng không xác định cột trụ, thả phao ở gần Iroquois Bank”, DFA dẫn báo cáo từ Bộ Quốc phòng và lực lượng vũ trang Philippines như vậy.

Iroquois Reef-Amy Douglas Bank nằm ở phía tây nam Reed Bank. Theo DFA, khu vực này “hoàn toàn nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Philippines”. DFA nhấn mạnh, gần đây không có người ở cũng như không có công trình xây dựng nào ở địa điểm này.

“Bất kỳ công trình mới nào của Trung Quốc ở vùng lân cận Iroquois Bank đều là sự vi phạm rõ ràng Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) mà ASEAN và Trung Quốc đã ký kết năm 2002”, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nói.

Động thái mới nhất của chính phủ Philippines ngày 31/5 diễn ra tiếp theo một cuộc họp vào ngày 27/5, khi DFA cũng bày tỏ quan ngại với Đại sứ quán Trung Quốc trước những thông tin trên báo chí Trung Quốc về việc nước này dự kiến lắp đặt một giàn khoan hiện đại nhất ở Biển Đông trong tháng 7. DFA đã yêu cầu phía Trung Quốc thông tin chính xác về vị trí lắp đặt giàn khoan khổng lồ.

Trong các cuộc tiếp xúc ở hai ngày kể trên, cả Philippines và Trung Quốc đều tái khẳng định cam kết duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Philippines còn cam kết hợp tác chặt chẽ và tích cực với ASEAN và Trung Quốc để tìm ra giải pháp hòa bình nhằm thực hiện mục tiêu này.

Thái An (Theo gmanews)

Các đại biểu nhất trí Biển Đông là vấn đề đa phương, từ việc duy trì hòa bình, ổn định cho đến đảm bảo tự do đi lại trên biển và triển khai Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) đã được Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc ký tháng 10/2002.

Tuyên bố khẳng định việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền lãnh hải với “Đường 9 điểm” trên bản đồ (đường lưỡi bò) chiếm tới 80% diện tích Biển Đông là không phù hợp và đã bị cộng đồng quốc tế chỉ trích.

Tuyên bố cho rằng các bên liên quan cần duy trì cam kết giải quyết tranh chấp lãnh thổ và pháp lý ở Biển Đông thông qua thương lượng hòa bình, trên cơ sở tuân thủ các nguyên tắc, luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 và 5 nguyên tắc chung sống hòa bình, tăng cường các nỗ lực xây dựng lòng tin, hợp tác đa phương về an toàn biển, nghiên cứu khoa học, chống tội phạm và hướng tới ký kết Bộ Quy tắc về ứng xử ở biển Đông (COC).

Tuyên bố cho rằng việc hướng tới ký COC là nỗ lực chung của cả ASEAN và Trung Quốc, thể hiện bước tiến tích cực hướng tới hòa bình và ổn định trong khu vực. Không chỉ các nước trong khu vực mà cả các cường quốc bên ngoài khu vực như Mỹ, Australia, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng có vai trò hữu ích trong việc duy trì tình trạng hiện nay, cần tiếp tục ủng hộ DOC.

ASEAN và Trung Quốc cần tiếp tục triển khai các bước tích cực trong vấn đề DOC, đẩy nhanh nỗ lực hướng tới COC và Ban Thư ký ASEAN có thể có quyền hạn lớn hơn trong thực thi quá trình hòa bình để giải quyết các xung đột, ASEAN cần trung thành với nguyên tắc thống nhất, đoàn kết và nhất trí trong việc phối hợp và phát triển vị thế chung của khối trong đối thoại với các đối tác liên quan đến các vấn đề Biển Đông và bắt đầu thảo luận về COC.

Cơ chế Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN và các nước đối tác (ADMM +) cần được xem là diễn đàn quan trọng thúc đẩy cam kết mang tính xây dựng giữa ASEAN và các đối tác trong các vấn đề chiến lược, quốc phòng và an ninh tác động đến khu vực.

Tại hội thảo, các học giả, chuyên gia trong nhiều lĩnh vực đến từ Ấn Độ, Indonesia, Singapore, Philippines, Việt Nam, Australia,… đã trình bày 13 tham luận nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến Biển Đông được dư luận các nước trong khu vực và quốc tế quan tâm. Các diễn giả cũng trao đổi ý kiến, giải thích rõ hơn và trả lời các câu hỏi của các đại biểu.

Bế mạc hội thảo, ông A.B Mahapatra, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chiến lược châu Á của Ấn Độ, khẳng định việc giải quyết các tranh chấp, xây dựng lòng tin trong bối cảnh có những sự phụ thuộc toàn cầu và xung đột phức tạp hiện nay là đòi hỏi cấp thiết; theo tinh thần đó, việc xây dựng năng lực và lòng tin ở Biển Đông, cũng như thể chế hóa đối thoại về những vấn đề có khả năng gây bất đồng là sự hỗ trợ bổ sung cần thiết cho khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Ông Mahapatra cũng nhấn mạnh hai vấn đề quan tâm hàng đầu tại Biển Đông là xu hướng hiện đại hóa lực lượng vũ trang thông thường có thể làm gia tăng căng thẳng tại khu vực này. Ông cho rằng cần xây dựng một cơ chế chung cho việc khai thác các nguồn tài nguyên ở Biển Đông và việc sử dụng vũ lực để giải quyết các vấn đề là rất nguy hiểm.