Chào các bạn,
Chúng ta sống trong ngày chạy đuổi theo rất nhiều thứ trong đời—chạy tìm hạnh phúc nơi người nào đó, uốn nắn quả tim ai đó để mong hạnh phúc, tìm công danh, tiền bạc, kiến thức đủ loại, tài sản, thay đổi chính trị, thay đổi luật pháp, chiến đấu chống bất công… tất cả mọi sự đều chỉ mong mang đến hạnh phúc cho ta và cho mọi người. Và đương nhiên là khi ta lo nhiều việc quá như thế, hai điều xảy ra: (1) ta rất mệt mỏi, và (2) tư tưởng và năng lực của ta bị tản mạn kinh khủng. Đôi khi có cảm tưởng mình như con vụ xoay mòng mòng trong ma trận, chẳng biết đâu mà mò.
Tag Archives: trà đàm
Thay đổi và không thay đổi
Chào các bạn,
Cách đây mấy hôm mình gặp một nhóm bạn và mọi người tranh luận rất rôm rả về nguyên nhân vì sao Việt Nam nghèo, làm thế nào để Việt Nam có thể phát triển nhanh như các nước Hàn, Nhật. Đây là một chủ đề rất “muôn thưở” trong các cuộc gặp gỡ của giới sinh viên du học. Khi đi sang nước ngoài nhìn thấy sự phát triển của họ ai cũng quay lại tự hỏi: Vì sao nước mình mãi cứ lẹt đẹt, dân mình mãi cứ khổ?
Có người bảo do chúng ta thiếu lãnh đạo tài giỏi. Và vì dân trí thấp nên cần một lãnh đạo độc tài như Hàn hay Trung Quốc đã và đang có. Có người bảo do thiếu luật. Phải ra luật thật nghiêm để trị. Nói chung là tất cả mọi người đều hào hứng cho rằng phải thay cái cũ bằng một cái mới, luật mới, giáo dục mới, con người mới vv…giống như các nước khác đã làm thì sẽ tốt hơn hiện tại.
Nhưng có một điều mình không thấy mọi người nhắc tới đó là:
Trung thành với thân chủ
Chào các bạn,
Hôm nay có một thân chủ nhờ mình xem qua một hợp đồng mua bán nhà cửa. Thân chủ này có một người chuyên viên địa ốc, tiếng Mỹ gọi là real estate agent (R.E. agent), đại diện lo việc mua nhà. Người bán nhà cũng có một R.E. agent đại diện. “Agent” là người đại điện. Agent đại diện cho ai thì có nhiệm vụ lo lắng cho quyền lợi của thân chủ của mình đến mức tối đa. Đây gọi là nhiệm vụ trung thành với thân chủ. Chúng ta, dù là ngành nghề gì, thì cũng thường làm việc trong vị thế đại diện cho một người nào đó, hay một công ty nào đó, và đương nhiên là ta có nhiệm vụ trung thành với người đó, với công ty đó, và phải lo lắng tối đa cho quyền lợi của thân chủ của ta, dù là ta có dùng từ “thân chủ” hay không.
Nhưng trong việc mua bán nhà cửa ở Mỹ thì tiền huê hồng cho agent được trả thế này.
Nói dối nói thật
Chào các bạn,
Nhiều người có thói quen nói dối cả ngày, thường xuyên cho đến nỗi họ không hề biết là họ nói dối.
Ví dụ:
– Cái áo này đẹp quá, chị mua bao nhiêu vậy? 200 nghìn. (Trong khi thực ra chỉ trả 120 nghìn).
– Thuốc này rất tốt cho chị, em dùng hàng ngày. (Thật ra em chỉ dùng thử có một ngày năm ngoái).
– Anh tên Võ Nguyên Hùng, có bà con với Võ Nguyên Giáp không? Cũng có, nhưng hơi xa. (Thật ra chẳng họ hàng gì cả).
– Sao anh đến trễ vậy? À kẹt xe. (Thực ra là ngồi trong quán cà phê với cô bạn).
– Trời chị hát hay quá. (Trong lúc trong bụng nói “Hát vậy mà cũng hát”).
Những thời điểm hóa thân
Chào các bạn,
Cuộc đời chúng ta luôn luôn có những thời điểm hóa thân thành một người khác. Như là từ dân lên quan, từ sinh viên thành cậu cử, từ người bình thường thành người có chiều sâu tâm linh. Và những thời điểm này hầu như luôn luôn là những thời điểm khó khăn. Dân thì phải luyện phải thi mới thành quan, sinh viên thì phải ôn thi rồi đi thi thì mới thành cậu cử, cô cử. Và những người có chiều sâu tâm linh sẽ kể lại cho các bạn những kinh nghiệm thật li kì là họ đang sống vui vẻ thoải mái như thế nào, bỗng nhiên sóng gió ập về thế nào, họ sững sốt chới với đau khổ thế nào, và… từ từ khám phá ra một cách cửa tâm linh đã hé mở chờ họ sẵn thế nào.
Đây hầu như là một qui luật tự nhiên cho tất cả mọi người và mọi sự. Hình như không có một sự hóa thân nào mà không là một thời điểm khó khăn và thử thách.
Tự hại mình bằng spam mail
Chào các bạn,
Spam mail là mail không hỏi mà cứ bị nhận thường xuyên, và người gửi spam mail là người thường xuyên gửi đến người khác mail mà người ta không mời hỏi. Rất nhiều người trong chúng ta spam bạn bè của mình hàng ngày với đủ mọi thứ mail mà mình nhận được từ người khác, gọi là để chia sẻ với bạn bè. Cái gì ta nhận được từ bạn ta, ta chia sẻ với các bạn khác, chỉ tốn dưới một phút để forward một email đến một danh sách bạn bè, sao lại không chia sẻ?
Hay lắm! Nhưng chính vì chia sẻ không sàng lọc mà dòng thông tin của chúng ta có đủ thứ rác rến bẩn thỉu, chẳng còn là dòng sông xanh, mà đã thành kinh nước đen rồi. Nhưng nếu bạn là một trong những người chia sẻ kiểu phản xạ mà không quan tâm đến dòng thông tin nước đen, thì ít nhất bạn cũng không nên tự hại mình bằng spamming thường xuyên như thế. Spamming đương nhiên làm bạn mất uy tín với bạn bè và đa số bạn bè của bạn sẽ không còn tôn trọng sự phán đoán và giá trị lời nói của bạn. Sao ta lại dại dột như vậy?
Tĩnh lặng và thông thái
Chào các bạn,
Vào thời đại này khi nói đến tĩnh lặng mọi người đều nói đến và nghĩ đến nghỉ ngơi, giải stress, nạp điện trở lại. Nhưng đó chỉ là một phần của lợi ích. Phần lợi ích kia, ít người nghĩ đến, là tĩnh lặng đưa lại sự thông thái.
Sở dĩ người ta không thấy lợi ích này vì thật ra có hai cái tĩnh:
1. Tĩnh mà không lặng: Đây là cái tĩnh mà người ta nói đến thường xuyên để nghỉ ngơi, giải stress, nạp điện. Về nhà quê hay lên núi để nghỉ ngơi giải trí có thể cho ta một chút yên tĩnh để bớt stress, nhưng trong lòng không lặng, vì mọi hận thù, ganh ghét, buồn bực, thành kiến, hơn thua vẫn nằm nguyên đó. Chúng có thể được nghỉ phép một chút trong khi ta nghỉ, nhưng khi ta về lại thành phố làm việc, thì mọi sự trong ta đều thức dậy, và ta lại quay cuồng vào vòng thất tình lục dục.
Tin tưởng để hợp tác thành công
Chào các bạn,
Chúng ta đều biết rằng để có một mối quan hệ bền vững và hợp tác lâu dài, điều quan trọng nhất là cả hai bên đều phải tin tưởng nhau. Nếu như trước khi kí hợp đồng mà không tin nhau, thì rốt cuộc của câu chuyện sẽ là một trong hai người sẽ đưa người kia…ra tòa.
Điều này hoàn toàn đúng trong đa số trường hợp. Và hôm nay mình chia sẻ với các bạn thêm về chủ đề này qua cái nhìn của các nhà kinh tế để thấy rõ hơn tầm quan trọng của sự tin tưởng (trust) và một số cơ chế để xây dựng sự tin tưởng.
Yêu người nghèo
Chào các bạn,
Chúng ta nói tư duy tích cực là yêu người, yêu tất cả mọi người, vô điều kiện. Hôm nay, hãy nói về nhóm cần quan tâm nhất trong số “mọi người” đó—người nghèo, người yếu đuối, người cô thế, người dễ bị hiếp đáp…
Khỏi phải đưa ra dữ kiện lung tung, ai trong chúng ta cũng thấy người nghèo là bị hà hiếp áp bức. Ít học, ít tiền, ít quyền lực, ít móc nối, đương nhiên là bị các vị có quyền lực và tiền bạc đạp lên đầu. Đó chẳng có là gì lạ cả.
Nhưng đây là câu hỏi lạ cho mỗi người chúng ta:
Bên đời ta còn ai đó lạc loài…
Trong mọi người đều có một con quỷ đang say ngủ, người tốt là người sẽ không đánh thức con quỷ, trong bản thân anh ta hay trong người khác.
(Mary Renault)
Một người bạn lâu ngày đến nhà tôi, thấy để trong phòng đọc sách một bức tượng nhỏ có ba con khỉ bịt mắt, bịt tai, bịt miệng, cứ trầm ngâm nhìn mãi. Trước khi ra về, như không kìm lòng được, anh chỉ bức tượng và nói bâng quơ: “Sống vậy cũng hay nhỉ, không cần thấy những điều chướng mắt, không cần nghe những điều chướng tai, chẳng cần ý kiến ý cò chi cho mệt. Mình sống yên phận mình thôi”…
Tĩnh lặng và các vấn đề xã hội
Chào các bạn,
Chúng ta luôn luôn nhấn mạnh đến tĩnh lặng là trọng tâm của tư duy tích cực. Và đương nhiên là, như các bạn thường thấy, nhiều người vẫn lẫn lộn tĩnh lặng với vô cảm, cho rằng tĩnh lặng là ta không quan tâm đến các vấn đề xã hội đang xảy ra trước mắt, vô cảm với những bức xúc của xã hội quanh ta. Bài này là để trả lời nghi vấn đó.
Như đã nói rất nhiều lần, một mặt hồ phẳng lặng thì nhậy cảm hơn một mặt hồ đang dậy sóng. Chỉ cần ném một hòn sỏi nhỏ vào mặt hồ phẳng lặng là ta có thể thấy ngay sự hiện diện của hòn sỏi với những dợn sóng tròn loang trên mặt hồ. Nhưng nếu hồ đang dậy sóng như đang giữa bão, thì ta có đổ cả một xe tải đá vào hồ có lẽ cũng chẳng ai hay biết. Trái với tưởng tượng của người chưa luyện tập, người tĩnh lặng rất nhậy cảm với các vấn đề xã hội quanh mình.
Vô địch
Chào các bạn,
Giấc mơ của chúng ta là thành vô địch, không phải chỉ một thứ mà là năm bảy thứ–vô địch đẹp, vô địch ăn nói, vô địch toán, vô địch nhạc… Đương nhiên là không được rồi, chẳng ai vô địch được nhiều thế, thường thì chỉ vô địch được một môn, và là một môn rất hẹp. Ví dụ: Vô địch chạy. Không, vậy vẫn quá rộng. Vô địch chạy 100m, chứ chạy marathon thì có thể về chót.
Nói như vậy để chúng ta biết là nếu chúng ta muốn thành rất xuất sắc về một điều gì, ta phải chuyên tâm về điều đó, và (1) không ham hố các điều khác với cùng mức độ ham hố (dù là vẫn thích các điều khác một chút), (2) cũng như không lẫn lộn kỹ thuật luyện tập của các môn với nhau.
Tính thuyết phục
Chào các bạn,
Hàng ngày chúng ta thường phải thuyết phục mọi người về nhiều việc lớn nhỏ, trong đối thoại với bạn bè, trong đàm luận về công việc, trong vận động cho một dự án… Thuyết phục là một phần hàng ngày của cuộc sống, dù đó là rủ bạn bè vào quán cà phê ta thích hay khuyến khích họ bỏ phiếu cho ứng cử viên ta ủng hộ.
Vậy yếu tố chính của thuyêt phục là gì?
Quả tim tinh khiết
Chào các bạn,
Tất cả mọi trường phái tâm linh đều nói đến quả tim tinh khiết như là cách sống rốt ráo nhất. Kinh Pháp Cú, kinh quan trọng nhất trong Phật giáo nguyên thủy mà các tăng ni vẫn phải tụng hàng ngày, có tóm tắt điều quan trọng nhất trong Phật pháp: “Làm điều lành, tránh điều dữ, giữ tâm tinh khiết, đó là điều Phật dạy.” Trong Thiền tông của đại thừa tâm tinh khiết là bản lại diện mục (mặt mũi nguyên thủy) của ta, tìm lại được tâm tinh khiết là ngộ. Trong Thiên chúa gia thì “Phúc cho người tinh khiết trong tim vì họ sẽ thấy được Thượng đế.”
Trong đời sống hàng ngày, một quả tim tinh khiết, không có thành kiến, luôn luôn sáng suốt hơn quả tim có tì vết, trong mọi vấn đề. Ví dụ thời sự, trong vấn đề Biển Đông, người Việt có cái nhìn của người Việt, người Trung quốc có cái nhìn của Trung quốc. Nói chung là ta có thể “khách quan” mà kết luận là “Ta đúng, hắn sai”. Nhưng một quốc gia thứ ba không can dự, có thể có cái nhìn khách quan và chính xác hơn cả hai bên trong cuộc rất nhiều.
Nhưng làm sao có được tâm tinh khiết?
Thời tính
Chào các bạn,
Khi ta dự định làm một việc gì đó, đương nhiên là ta phải cân nhắc và sửa soạn nhiều yếu tố trong kế hoạch: Tiền bạc, nhân sự, vật liệu, tài sản, giấy tờ, thời gian… Khi thi hành kế hoạch, tất cả mọi sự đều phải ăn khớp với nhau thì kế hoạch mới thành và đưa lại kết quả tốt. Trong các yếu tố của kế hoạch mà ta vừa mới kể ra, các bạn biết yếu tố nào là khó tính toán nhất không?
Tiền, khi trong túi không có lấy một xu? Khó đấy, nhưng mà cũng không khó gì cả. Tiền không có thì vay mượn. Vay mượn được hay không, ta biết ngay. Hoặc có hoặc không, ta biết rất rõ ta đang có gì trong túi.
Chỉ có một thứ ta luôn luôn có, nhưng không bao giờ biết thực hư thế nào, không cách nào biết thực hư thế nào, đó là thời gian.
Đọt Chuối Non 