Tri giả bất ngôn,
Ngôn giả bất tri.
Tắc kì đoai,
bế kì môn,
Toả kì nhuệ,
Giải kì phân,
Hoà kì quang,
Đồng kì trần,
Thị vị Huyền đồng.

Cố,
Bất khả đắc nhi thân,
Bất khả đắc nhi sơ,
Bất khả đắc nhi lợi,
Bất khả đắc nhi hại,
Bất khả đắc nhi quí,
Bất khả đắc nhi tiện,

Cố,

Vi thiên hạ quí.

Biết thì không nói,
Nói thì không biết.
Thường ngậm miệng,
Bịt mắt tai,
Nhụt bén nhọn,
Bỏ chia phân,
Hoà ánh sáng,
Đồng bụi bặm,
Ấy gọi là Huyền đồng.

Thế nên,
Không thể lấy chỗ thân mà được,
Không thể lấy chỗ sơ mà được,
Không thể lấy chỗ lợi mà được,
Không th ể lấy chỗ hại mà được,
Không thể lấy chỗ quí mà được,
Không thể lấy chỗ tiện mà được.

Vì vậy,

Dưới trời không gì quí hơn.

Hàm đức chi hậu,
Tỉ ư xích tử.
Độc trùng bất thích,
Mãnh thú bất cứ,
Cược điểu bất bác.
Cốt nhược cân nhu nhi ác cố.
Vị tri tẫn mẫu chi hợp nhi toàn tác,
Tinh chi chí dã.
Chung nhật hào nhi bất sá.

Hoà chi chí dã.
Tri hòa viết Thường.
Tri Thường viết Minh.
Ích sinh viết Tường.
Tâm sử khí viết Cường.

Vật tráng tắc lão.
Vị chi bất Đạo,
Bất Đạo tảo dĩ.

Kẻ mà Đức dầy,
Giống như con đỏ.
Độc trùng không cắn,
Thú dữ không ăn,
Ác điểu không xớt.
Xương yếu, gân mềm, tay nắm cứng khư.
Chưa biết giao hợp,
Tinh khí có dư.
Suốt ngày hét vang mà tiếng không khan.

Hòa hợp hoàn toàn.
Biết Hòa gọi là Thường.
Biết Thường gọi là Minh.
Quá ham sống thì hại.
Tâm sai khí, thì mạnh.

Vật mạnh lớn thì già.
Đó là nghịch Đạo,
Nghịch Đạo chết sớm.

Thiện kiến giả bất bạt,
Thiện bảo giả bất thoát.
Tử tôn dĩ tế tự bất chuyết.
Tu chi ư thân,
Kì đức nãi chân.
Tu chi ư gia,
Kì đức nãi dư.
Tu chi ư hương,
Kì đức nãi trường.
Tu chi ư quốc,
Kì đức nãi phong.
Tu chi ư thiên hạ,
Kì đức nãi phổ.

Cố,
Dĩ thân quan thân,
Dĩ gia quan gia,
Dĩ hương quan hương,
Dĩ quốc quan quốc,
Dĩ thiên hạ quan thiên hạ.
Ngô hà dĩ tri thiên hạ nhiên tai?
Dĩ thử.

Cắm thật chặt thì không nhổ lên được,
Ôm thật chặt thì không sút ra được.
Con cháu tế tự không dứt.
Nếu lấy Đạo mà tu thân,
Thì Đức ấy chân thành.
Nếu lấy Đạo mà lo việc nhà,
Thì Đức ấy có dư.
Nếu lấy Đạo mà lo cho hàng xóm,
Thì Đức ấy mới dài.
Nếu lấy Đạo mà lo cho nước,
Thì Đức ấy mới thịnh.
Nếu lấy Đạo mà lo cho thiên hạ,
Thì Đức ấy mới rộng.

Nên chi,
Lấy thân mà xét thân,
Lấy nhà mà xét nhà,
Lấy làng mà xét làng,
Lấy nước mà xét nước,
Lấy thiên hạ mà xét thiên hạ.
Ta làm sao biết được việc thiên hạ như thế?
Thì lấy chỗ đó.

Sử ngã giới nhiên hữu tri,
Hành ư đại Đạo.
Duy thi thị uý.
Đại Đạo thậm di,
Nhi dân hiếu kính.
Triều thậm trừ,
Điền thậm vu,
Thương thậm hư.
Phục văn thái,
Đới lợi kiếm,
Yếm ẩm thực,
Tài hoá hữu dư.
Thi vị đạo khoa,
Phi Đạo dã tai?

Nếu ta hiểu biết kha khá,
Ta đi theo đường Đạo lớn.
Chỉ sợ làm mà sai thôi!
Đạo Lớn thì rộng và trơn tru,
Dân lại thích đường hẹp và quanh co.
Triều đình lộng lẫy thật,
Mà ruộng nương đầy cỏ hoang,
Còn kho đụn thì trống trơn.
Áo quần sang trọng thật,
Đeo kiếm bén,
Ăn uống chán,
Của cải thừa…
Nhưng đó là đường của đạo tặc,
Đâu phải đường của đại Đạo.

Thiên hạ hữu thỉ,
Dĩ vi thiên hạ mẫu.
Kí đắc kì mẫu,
Dĩ tri kì tử.
Kí tri kì tử,
Phục thủ kì mẫu.
Một thân bất đãi.
Tắc kì đoài,
Bế kì môn,
Chung thân bất cần.
Khai kì đoài,
Tể kì sự,
Chung thân bất cứu.
Kiến tiểu viết Minh,
Thủ nhu viết Cường.
Dụng kì Quang,
Phục qui kì Minh,
Vô di thân ương,
Thị vi tập thường.

Thiên hạ có nguồn gốc,
Dùng làm Mẹ của thiên hạ.
Hễ giữ được Mẹ,
Thì biết được Con.
Đã biết được Con,
Trở về giữ Mẹ.
Thân đến chết không nguy.
Ngậm miệng lại,
Lấp mắt tai,
Suốt đời không lao nhọc.
Mở miệng ra,
Bao biện việc,
Suốt đời không cứu được.
Thấy được chỗ tế vi là Sáng,
Giữ được mềm yếu là Mạnh.
Dùng cái sáng của Đạo,
Trở về cõi sáng của mình,
Thân không sợ tai ương.
Đó gọi là Sáng gấp hai.

Đạo sinh chi,
Đức súc chi.
Vật hình chi,
Thế thành chi.
Thị dĩ vạn vật mạc bất tôn Đạo, nhi quí Đức.
Đạo chi tôn, Đức chi quí
Phù mạc chi mạng nhi thường tự nhiên.

Cố,
Đạo sinh chi,
Đức súc chi,
Trưởng chi dục chi,
Đình chi độc chi,
Dưỡng chi phúc chi,
Sinh bất hữu.
Vi nhi bất thị.
Trưởng nhi bất tể.
Thị vị Huyền đức.

Đạo sinh đó,
Đức nuôi đó,
Chủng loại tạo hình đó,
Hoàn cảnh liên kết đó.
Vậy nên muôn vật đâu phải tôn Đạo quí Đức.
Tôn Đạo quí Đức, Không là một phận sự bắt buộc mà là chiều hướng tự nhiên.

Thế nên,
Đạo sinh đó,
Đức nuôi đó,
Cấp dưỡng đó, nuôi nấng đó,
Đùm bọc đó, bồi sức đó,
Dưỡng nuôi đó, chở che đó.
Sinh mà không chiếm làm của mình.
Làm mà không cậy công.
Là bậc trên, mà không là chủ.
Đó gọi là Huyền đức.

Xuất sinh nhập tử.

Sinh chi đồ thập hữu tam,
Tử chi đồ thập hữu tam.
Nhân chi sinh,
Động chi tử địa diệc thập hữu tam.
Phù hà cố?
Dĩ kì sinh sinh chi hậu.
Cái văn thiện nhiếp sinh giả,
Lục hành bất ngộ tỉ hổ,
Nhập quân bất bị giáp binh,
Tỉ vô sở đầu kì giác,
Hổ vô sở thố kì trảo,
Binh vô sở dung kì nhẫn.

Phù hà cố?
Dĩ kì vô tử địa.

Ra sống thì vào chết.

Đường của sống có mười ba,
Đường của chết có mười ba.
Cái sống của con người,
Đi tới chỗ chết cũng có mười ba.
Cớ sao vậy?
Vì quá lo tận sống cái sống của mình.
Ai biết cái đạo nhiếp sinh,
Đi đường không gặp thú dữ,
Vào trận không bị đao thương,
Tê không chỗ đâm,
Cọp không chỗ vấu,
Đao không chỗ phạm.

Cớ sao vậy?
Tại không có chỗ chết.

Thánh nhân vô thường tâm,
Dĩ bách tính tâm vi tâm.
Thiện giả ngô thiện chi,
Bất thiện giả ngô diệc thiện chi,
Đắc thiện hĩ.
Tín giả ngô tín chi,
Bất tín giả ngô diệc tín chi,
Đắc tín hĩ.
Thánh nhân tại thiên hạ,
Hấp hấp vi thiên hạ, hồn kì tâm.

Bách tính giai chú kì nhĩ mục,
Thánh nhân giai hài chi.

Lòng của Thánh nhân không phải luôn luôn không thay,
Mà lấy cái lòng của trăm họ làm lòng mình.
Với kẻ lành thì lấy lành mà ở,
Với kẻ chẳng lành cũng lấy lành mà ở,
Nên được lành vậy.
Với kẻ thành tín thì lấy thành tín mà ở,
Với kẻ không thành tín cũng lấy thành tín mà ở,
Nên được thành tín vậy.
Thánh nhân lo cho thiên hạ,
Mà không để lòng lộ ra.

Trăm họ đều chú tai mắt.
Thánh nhân xem thảy như con mình.