Do not stand at my grave and weep, là bài thơ của Mary Frye. Năm 2001, tiểu thuyết gia kiêm nhà soạn nhạc người Nhật, Arai Mitsuru, đã dịch sang tiếng Nhật, và phổ nhạc cho bài thơ này. Lúc đầu, ông chỉ phát hành 30 dĩa đơn để tặng cho bạn bè thân quen. Ngày 28/8/2003 bài hát tiếng Nhật này được đăng trên báo Asahi và bắt đầu gây được tiếng vang. Năm 2005, bài hát này được biểu diễn trong buổi hòa nhạc từ thiện, kỷ niệm 10 năm trận động đất thế kỷ ở Hanshin – Osaka. Năm 2006, ca sĩ Akikawa Masafumi xuất bản đĩa đơn bài hát này và gây được sự chú ý đặc biệt trên toàn nước Nhật. Ngày 22/1/2007, bài hát này đứng đầu trong bảng xếp hạng đĩa đơn hay nhất trong lịch sử nhạc cổ điển ở Nhật. Ngay khi giành được vị trí đầu bảng, tuần đầu tiên đã bán được 29,094 đĩa, tuần thứ hai (29/1/2007), 89,994 đĩa và tuần tiếp theo (5/2/2007), 101,532 đĩa.
Sau phần dịch tiếng việt của chị Loan Subaru, là lời nguyên thủy tiếng Anh, và link đến video bài hát do Akikawa Masafumi trình bày.
Mến,
Hoành
. Đừng đứng trước mộ tôi và than khóc
Đừng đứng trước mộ tôi và than khóc;
Tôi không ở đó. Tôi không ngủ.
Tôi là ngàn cơn gió thổi qua.
Tôi là kim cương lấp lánh trên tuyết.
Tôi là nắng ánh trên cánh đồng lúa chín.
Tôi là cơn mưa thu dịu dàng.
Khi bạn thức giấc trong sớm mai tĩnh lặng,
Tôi là nét vút cao rất nhanh
Của bầy chim lặng lẽ lượn vòng
Tôi là ánh sao đêm dịu dàng.
Đừng đứng trước mộ tôi và than khóc;
Tôi không ở đó. Tôi không chết.
Loan Subaru dịch
.
Do not stand at my grave and weep
Do not stand at my grave and weep;
I am not there. I do not sleep.
I am a thousand winds that blow.
I am the diamond glints on snow.
I am the sunlight on ripened grain.
I am the gentle autumn rain.
When you awaken in the morning’s hush
I am the swift uplifting rush
Of quiet birds in circled flight.
I am the soft stars that shine at night.
Do not stand at my grave and cry;
I am not there. I did not die.
Cần một nụ cuời tươi để ngày của tôi bừng sáng
Cần một cái chạm tay dịu dàng ấm áp để làm tan băng giá con tim
Cần một bàn tay tự nguyện đưa ra kịp lúc
Và thực sự cần một tấm lòng nhẫn nại biết yêu thương
Cần một cái ôm thân tình để làm khô bao dòng lệ
Cần một bờ vai vững chải để xua tan bao sợ hãi
Cần một tâm hồn hiền dịu để đem đến tĩnh lặng an bình
Đôi khi cần rất nhiều khiêm tốn
Cần một người trung thực và thủy chung
Tôi hy vọng bây giờ bạn đã biết
LÀ CẦN BẠN
Huỳnh Huệ dịch
.
It takes a special smile to brighten up my day,
It takes a warm and tender touch to melt the heart away.
it takes a willing hand to help in time of need,
It takes a patient and caring heart indeed.
It takes a friendly hug to dry up all my tears
It takes a strong shoulder to quiet all my fears.
It takes a gentle spirit to bring peace and tranquility
It even takes at times a very large dose of humility
It takes someone that is faithful and true
Hope you know by now
IT TAKES YOU
Come share the wine là môt trong những bản nhạc nổi tiếng của Al Martino, ca sĩ người Mỹ gốc Ý, nổi tiếng thế giới với rất nhiều nhạc phẩm lừng danh, kể cả các nhạc phẩm hát trong vai ca sĩ Johnny Fontane trong bộ phim Godfather.
Bản Đến đây cùng uống (Come share the wine) nói đến tâm sự của những kẻ xa nhà. Bản này mình dịch lời ra tiếng Việt và nối link ở đây để tặng các bạn sinh viên học sinh xa nhà, nhất là các du học sinh và nghiên cứu sinh ở nước ngoài, thật là rất XA nhà, và đặc biệt cho Đọt Chuối Non admin Nguyễn Minh Hiển, ở Connecticut, rất xa Hà Nội. Nếu các bạn có ứa lệ khi nghe, thì nhớ rằng mình có thể hiểu được từng giọt lệ của các bạn, vì chính mình đã như thế không biết bao nhiêu năm, và thỉnh thoảng ngay cả bây giờ.
Sau phần lời Việt là lời Anh, và video Al Martino hát.
Chúc các bạn một ngày vui !
Hoành
.
Đến đây cùng uống
Đường tối và trời đêm lạnh, nhưng tôi bước một mình
Ánh sáng tôi thấy từ một nơi ấm cúng, đèn lồng đỏ sáng
Ai đó gọi, “Đừng đợi ngoài đó, vào đây với nhau.”
Bên trong mọi người đang hát những bài ca tôi biết thời còn trẻ
Và từ máy đĩa tôi nghe một âm hưởng cần tưởng nhớ.
Tôi hát theo từng bài, tôi biết tất cả mọi bài.
Đến đây cùng uống
Chẳng có ai lạ ở đây, họ là bạn của bạn và của tôi
Mọi người là anh em của bạn, chúng ta rất ra nhà.
Và ta cần nhau, đừng sợ, bạn được chào đón nơi đây.
Đến đây cùng uống
Rất tốt và ấm trong này, chúng tôi rất vui và hiền
Chúng tôi có thể hiểu bạn rất xa nhà
Và chúng ta có nhau, đừng sợ, bạn sẽ thích nơi đây.
Khó mà cảm tưởng được như ở nhà khi nhà rất xa
Khi mọi nhớ nhung và mọi ước muốn là của ngày qua
Các bạn đã cho tôi chút bình an trong tâm này, tôi muốn ở lại đây
Thế giới hình như lạnh hơn khi bạn là người lạ từ miền đất lạ
Bạn cần cảm giác có người quan tâm và hiểu mình
Nước mắt sẽ tan mau nếu ta nắm tay nhau
Đến đây cùng uống
Không ai lạ ở đây, họ là bạn của bạn và của tôi
Mọi người là anh em của bạn, chúng ta rất xa nhà
Và ta cần nhau, đừng sợ, bạn được chào đón nơi đây.
Đến đây cùng uống
Chỗ này rất tốt và ấm, chúng tôi rất vui và hiền
Chúng tôi có thể hiểu là bạn rất xa nhà
Nhưng ta có nhau, đừng sợ, bạn sẽ thích nơi đây.
Trần Đình Hoành dịch
.
Come Share The Wine
The street were dark and the night was cold and yet I walk alone
I saw the lights of a cosy place with lanterns all aglow
Somebody cried, “Don’t wait outside, come say, hello”
The people there, they were singing songs I knew when I was young
And from the jukebox I heard a sound I needed to recall.
I sang along with every song, I knew them all.
Come share the wine
No one is a stranger here, they’re your friends and mine
Everyone’s your brother, we’re a long way from home
And we need each other, have no fear, you’re welcome here.
Come share the wine
It’s so nice and warm in here, we’re happy and kind
We can understand that you’re a long way from home
And we have each other, have no fear, you’ll like it here.
It is not so easy to feel at home when home’s so far away
When all the longing and all the wanting is for yesterday
You’ve made me find some peace of mind I’d like to stay
The world seems colder when you’re a stranger from a foreign land
You need to feel that someone cares and that they understand
Many a tear would disappear if we joined hands
Come share the wine
No one is a stranger here, they’re your friends and mine
Everyone’s your brother, we’re a long way from home
And we need each other, have no fear, you’re welcome here.
Come share the wine
It’s so nice and warm in here, we’re happy and kind
We can understand that you’re a long way from home
But we have each other, have no fear, you’ll like it here.
Một lời nói có thể tóe ra một thời điểm
Một bông hoa có thể đánh thức giấc mơ;
Một cây có thể khởi đầu một khu rừng,
Một chú chim có thể báo hiệu Mùa Xuân.
Một nụ cười có thể mang lại tình bằng hữu,
Một cái bắt tay có thể nâng cao một tâm hồn;
Một ngôi sao có thể dẫn đường cho tàu biển,
Một lời cổ vũ có thể nắm được mục tiêu.
Một lá phiếu có thể thay đổi một quốc gia,
Một tia nắng có thể nhấc bổng một căn phòng;
Một cây nến có thể quét sạch bóng đêm,
Một tiếng cười có thể chế ngự cơn sầu não.
Một cái nhìn có thể thay đổi hai cuộc đời;
Một nụ hôn có thể làm tình yêu đơm hoa.
Một bước đi phải bắt đầu một chuyến du hành,
Một lời nói phải bắt đầu một bài nguyện;
Một hy vọng có thể làm tinh thần ta hưng phấn,
Một cái chạm tay có thể biểu hiện bạn quan tâm.
Một tiếng nói có thể nói lên trí tuệ,
Một trái tim có thể biết đâu là sự thật;
Một đời người có thể tạo ra khác biệt,
Một cuộc đời là bạn và tôi…
Loan Subaru dịch
.
One
One word can spark a moment,
One flower can wake the dream;
One tree can start a forest,
One bird can herald Spring.
One smile can bring a friendship,
One handclasp can lift a soul;
One star can guide a ship at sea,
One cheer can obtain a goal.
One vote can change a Nation,
One sunbeam can lift a room;
One candle wipes out darkness,
One laugh will conquer gloom.
One look can change two lives;
One kiss can make love bloom.
One step must start each journey,
One word must start each prayer;
One hope can raise our spirits,
One touch can show you care.
One voice can speak with wisdom,
One heart can know what’s true;
One life can make a difference,
One life is me and you….
Khi mây có mầu xám
và sấm sét gầm vang,
khi biển giận dữ
quét ngập bờ,
hãy nghĩ đến trời xanh,
và cầu vòng
cho đến một ngày
mặt trời xuyên thủng
những đám mây giận dữ.
Và những tia sáng
con tim lấy phủ mình
để cho bạn sức mạnh
làm lại từ đầu
và cùng những hy vọng mới
giấc mơ của bạn duỗi rong
Loan Subaru dịch
.
Never Say Die
When clouds are grey
and thunder roars,
when angry seas
sweep on the shores,
think of blue skies
and rainbows too
until the day
the sun breaks through
the angry clouds.
And its bright rays
your heart enshrouds
to give you strength
to start anew
and with new hopes
your dreams pursue
On the Pulse of Morning, của Maya Angelou, được bà viết đặc biệt cho, và đọc trong, buổi lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống của Bill Clinton, ngày 20 tháng 1 năm 1993.
Sau bài tiếng Việt, do anh Trần Đình Hoành dịch, là phần tiếng Anh. Và sau đó là video Maya Angelou đọc bài thơ trong lễ nhậm chức.
.
Trên nhịp đập buổi sáng
Maya Angelou
Đá, Sông, Cây
Quản gia cho những chủng loại đã từ lâu biến mất,
Đánh dấu khổng tượng.
Khủng long, để lại những mảnh vụn khô
Thuở tạm dừng ở đây
Trên nền hành tinh chúng ta,
Bất kỳ báo động lớn nào về ngày tận thế gấp gáp của chúng
Đều lạc mất trong ủ rủ của bụi đất và dòng niên đại
Nhưng hôm nay, Đá khóc gọi chúng ta, rất rõ, rất mạnh,
Đến đây, các bạn có thể đứng trên
Lưng tôi và đối diện định mệnh xa xôi,
Nhưng đừng tìm an trú trong cái bóng của tôi.
Tôi sẽ không cho các bạn chổ trốn nào dưới này cả.
Các bạn, được tạo ra chỉ một tí thấp hơn
Các thiên thần, đã lom khom quá lâu trong
Bóng tối trầy trụa,
Đã nằm quá lâu
Úp mặt trong u mê.
Miệng các bạn trào những ngôn từ
Thiết bị cho chém giết.
Đá khóc gọi hôm nay, các bạn có thể đứng trên tôi,
Nhưng đừng giấu mặt.
Phía bên kia tường thành thế giới,
Một Dòng Sông hát bài ca đẹp,
Đến nghỉ ở đây bên cạnh tôi.
Mỗi bạn, một quốc gia bọc trong biên thùy,
Mảnh mai và được làm kiêu hãnh lạ lùng,
Nhưng vĩnh viễn đâm vào vòng vây hãm.
Những cuộc chiến cho lợi tức
Đã để lại những vòng đai hoang vu trên
Bãi bờ tôi, những dòng rác đổ nát trên ngực tôi.
Nhưng, hôm nay, tôi gọi các bạn đến bên cạnh dòng tôi,
Nếu các bạn sẽ không học chiến tranh nữa. Đến đây,
Trang phục hòa bình và tôi sẽ hát những bài ca
Tạo hóa đã cho tôi khi tôi và
Cây và Đá còn là một.
Trước khi chủ nghĩa nghi kỵ thành dấu ấn rực máu chạy giữa
Chân mày bạn và khi mà bạn còn biết là bạn vẫn
Chẳng biết gì.
Dòng Sông hát và hát mãi.
Thật mong muốn được trả lời
Dòng Sông ca hát và Đá khôn ngoan.
Cho nên người Á châu, người Nam Mỹ, người Do thái,
Người Phi châu và người Da đỏ, người Sioux,
Người Công giáo, người Hồi giáo, người Pháp, người Hy Lạp,
Người Ái-nhĩ-lan, người Thầy tế, người Linh mục, người Tộc trưởng,
Người Đồng tính, người Thẳng tính, người Thầy giảng,
Người Đặc quyền, người Không nhà, người Thầy giáo.
Họ nghe. Tất cả họ nghe
Lời nói của Cây.
Hôm nay, từ cây đầu đến cây cuối, mỗi cây
Nói với con người. Đến với tôi, ở đây bên cạnh Dòng Sông.
Hãy tự trồng bạn bên cạnh tôi, ở đây bên cạnh Dòng Sông.
Mỗi bạn, con cháu của một khách du hành
Quá vãng, đã được mua với một giá.
Các bạn, những người đã đặt tên cho tôi, các bạn
Pawnee, Apache, và Seneca, các bạn
Dân tộc Cherokee, những người đã an nghỉ với tôi, thuở đó
Bị ép chạy trên những bàn chân rướm máu, đã để tôi lại cho hành xử của
Những kẻ truy tầm khác—tham lợi đến tuyệt vọng,
Đói vàng.
Các bạn, Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Điển, Đức, Tô-cách-lan…
Các bạn Ashanti, Yoruba, Kru, bị mua,
Bán, trộm, đã đến trong ác mộng
Nguyện cầu cho một giấc mơ.
Ở đây, hãy mọc rễ bên cạnh tôi.
Tôi là Cây trồng bên Dòng Sông,
Không di chuyển.
Tôi, Đá, Tôi Sông, Tôi Cây
Tôi là của các bạn—Lối đi của các bạn đã được trả lệ phí.
Ngẩng mặt lên, bạn có một điều khẩn thiết xé thịt
Cho sáng hôm nay trong lành bừng lên cho bạn.
Lịch sử, dù với đớn đau nghiến xiết của nó,
Không thể đảo lại, và nếu đối diện nó
Với can đảm, không cần sống lại nó lần nữa.
Ngẩng mắt lên, trên
Ngày đang rạng cho bạn.
Mang tái sinh đến
Cho giấc mơ.
Các bà, các bé, các ông,
Hãy nắm nó vào lòng bàn tay của bạn.
Nhào nắn nó thành hình thù của
Cần thiết riêng tư nhất của bạn. Gọt dũa nó thành
Hình ảnh của con người công cộng nhất của bạn.
Nâng cao con tim
Mỗi giờ mới mang đến những cơ hội mới
Cho những khởi điểm mới.
Đừng ăn đời ở kiếp
Với sợ hãi, vĩnh viễn buộc ách
Với ngu đần.
Chân trời cúi rạp về phía trước,
Nhường chỗ cho bạn đặt những bước thay đổi mới.
Ở đây, trên nhịp đập của ngày tốt này
Bạn có thể có can đảm
Nhìn lên và nhìn ra ngoài, đến tôi,
Đá, Sông, Cây, tổ quốc.
Vua Midas cũng như người hành khất.
Bạn cũng như khổng tượng xưa.
Ở đây trên nhịp đập của ngày mới này
Bạn có thể khoan dung để nhìn lên và nhìn ra ngoài
Và nhìn vào đôi mắt của chị, vào
Khuôn mặt của anh, tổ quốc của bạn
Và nói giản dị
Rất giản dị
Với hy vọng
Chào buổi sáng.
A Rock, A River, A Tree
Hosts to species long since departed,
Marked the mastodon.
The dinosaur, who left dry tokens
Of their sojourn here
On our planet floor,
Any broad alarm of their hastening doom
Is lost in the gloom of dust and ages.
But today, the Rock cries out to us, clearly, forcefully,
Come, you may stand upon my
Back and face your distant destiny,
But seek no haven in my shadow.
I will give you no more hiding place down here.
You, created only a little lower than
The angels, have crouched too long in
The bruising darkness,
Have lain too long
Face down in ignorance.
Your mouths spilling words
Armed for slaughter.
The Rock cries out today, you may stand on me,
But do not hide your face.
Across the wall of the world,
A River sings a beautiful song,
Come rest here by my side.
Each of you a bordered country,
Delicate and strangely made proud,
Yet thrusting perpetually under siege.
Your armed struggles for profit
Have left collars of waste upon
My shore, currents of debris upon my breast.
Yet, today I call you to my riverside,
If you will study war no more. Come,
Clad in peace and I will sing the songs
The Creator gave to me when I and the
Tree and the stone were one.
Before cynicism was a bloody sear across your
Brow and when you yet knew you still
Knew nothing.
The River sings and sings on.
There is a true yearning to respond to
The singing River and the wise Rock.
So say the Asian, the Hispanic, the Jew
The African and Native American, the Sioux,
The Catholic, the Muslim, the French, the Greek
The Irish, the Rabbi, the Priest, the Sheikh,
The Gay, the Straight, the Preacher,
The privileged, the homeless, the Teacher.
They hear. They all hear
The speaking of the Tree.
Today, the first and last of every Tree
Speaks to humankind. Come to me, here beside the River.
Plant yourself beside me, here beside the River.
Each of you, descendant of some passed
On traveller, has been paid for.
You, who gave me my first name, you
Pawnee, Apache and Seneca, you
Cherokee Nation, who rested with me, then
Forced on bloody feet, left me to the employment of
Other seekers–desperate for gain,
Starving for gold.
You, the Turk, the Swede, the German, the Scot …
You the Ashanti, the Yoruba, the Kru, bought
Sold, stolen, arriving on a nightmare
Praying for a dream.
Here, root yourselves beside me.
I am the Tree planted by the River,
Which will not be moved.
I, the Rock, I the River, I the Tree
I am yours–your Passages have been paid.
Lift up your faces, you have a piercing need
For this bright morning dawning for you.
History, despite its wrenching pain,
Cannot be unlived, and if faced
With courage, need not be lived again.
Lift up your eyes upon
The day breaking for you.
Give birth again
To the dream.
Women, children, men,
Take it into the palms of your hands.
Mold it into the shape of your most
Private need. Sculpt it into
The image of your most public self.
Lift up your hearts
Each new hour holds new chances
For new beginnings.
Do not be wedded forever
To fear, yoked eternally
To brutishness.
The horizon leans forward,
Offering you space to place new steps of change.
Here, on the pulse of this fine day
You may have the courage
To look up and out upon me, the
Rock, the River, the Tree, your country.
No less to Midas than the mendicant.
No less to you now than the mastodon then.
Here on the pulse of this new day
You may have the grace to look up and out
And into your sister’s eyes, into
Your brother’s face, your country
And say simply
Very simply
With hope
Good morning.
Mỗi thứ có một mùa
Và mỗi thời dành cho một mục đích
Ở dưới thiên đường
Giờ là thời chuyển đổi
Lá bắt đầu chuyển màu
Từ xanh sang đỏ và cam
Chim bắt đầu chuyển
Trữ thức ăn cho vụ đông
Với cây lá, chim muông và thú vật
Chuyển đổi đến thật tự nhiên
Nhưng với chúng ta, chuyển đổi không dễ dàng như thế
Phải có quyết tâm
Thì ta mới chuyển đổi
Có nghĩa là từ bỏ những thói cũ
Có nghĩa là công nhận mình sai
Và điều đó chẳng bao giờ dễ
Có nghĩa là mất mặt,
Có nghĩa là bắt đầu lại từ đầu
Và điều này luôn đau đớn
Có nghĩa là nói: “Mình xin lỗi”
Có nghĩa là xác nhận mình có khả năng thay đổi
Và luôn luôn, điều đó thật bẽ bàng
Những điều này thật khó khăn
Nhưng nếu không chuyển đổi, ta sẽ mãi bị vướng bẫy
Trong những con đường ngày hôm qua
Chúa ơi, giúp chúng con chuyển đổi
Từ chai đá sang nhậy cảm
Từ thù địch sang yêu thương
Từ nhỏ nhặt sang đầy mục đích
Từ ghen tị sang bằng lòng
Từ cẩu thả sang kỷ luật
Từ sợ hãi sang tin tưởng
Hãy chuyển đổi chúng con, Chúa ơi, và hướng chúng con về phía Ngài
Làm sống lại cuộc đời chúng con, như mới tự khi đầu
Và hướng chúng con về phía nhau, Chúa ơi,
Bởi trong cô lập, không có sự sống.
Kinh lễ sám hối của Do Thái Nguyễn Minh Hiển dịch
.
A time for turning
To everything there is a season,
And there is an appointed time for every purpose
Under heaven.
Now is the time for turning.
The leaves are beginning to turn
From green to red and orange.
The birds are beginning to turn
To storing their food for the winter
For leaves, birds, and animals
Turning comes instinctively.
But for us turning does not come so easily.
It takes an act of will
For us to make a turn
It means breaking with old habits
It means admitting that we have been wrong;
And this is never easy.
It means losing face;
It means starting all over again;
And this is always painful.
It means saying: ‘I am sorry.’
It means admitting that we have the ability to change;
And this is always embarrassing.
These things are terribly hard to do.
But unless we turn, we will be trapped forever
In yesterday’s ways.
Lord, help us turn–
From callousness to sensitivity,
From hostility to love,
From pettiness to purpose,
From envy to contentment,
From carelessness to discipline,
From fear to faith.
Turn us around, O Lord, and bring us back towards You.
Revive our lives, as at the beginning.
And turn us towards each other, Lord,
For in isolation there is no life.
Life is Beautiful, của nhạc sĩ Ý Nicola Piovani, là bản nhạc chính trong phim La Vita è Bella. Bản nhạc này đoạt giải Oscar năm 1998. Đến năm 2000, bản nhạc lại được đề nghị cho giải âm nhạc Grammy, nhưng không thắng.
Ca sĩ Noa là ca sĩ Do Thái, có tên là Achinoam Nini khi hát ở Do Thái, Noa là tên quốc tế. Gia đình Noa gốc ở Yemen, chị sống ở New York (Mỹ) tử 2 tuổi đến 17 tuổi, sau đó trở về Do Thái. Noa là hiện là ca sĩ nổi tiếng nhất của Do Thái.
Chị Huỳnh Huệ đã gửi đến link này.
Dưới là lời tiếng Anh của bài hát, và lời dịch của anh Trần Đình Hoành.
Life is beautiful
Smile, without a reason why
Love, as if you were a child,
Smile, no matter what they tell you
Don’t listen to a word they say
‘Cause life is beautiful that way.
Tears, a tidal wave of tears
Light, that slowly disappears
Wait, before you close the curtain
There is still another game to play
And life is beautiful that way
Here with his eyes forevermore
I will always be as close as you
remember from before
Now that you’re out there on your own
Remember what is real and
what we dream is love alone
Keep the laughter in your eyes
Soon your long awaited prize
We’ll forget about our sorrows
And think about a brighter day
Cause life is beautiful that way.
We’ll forget about our sorrows
And think about a brighter day,
Cause life is beautiful that way
There’s still another game to play
And life is beautiful that way.
Đời rất đẹp
Hãy cười, không cần lý do
Hãy yêu, như là thơ trẻ
Hãy cười, dù thiên hạ nhỏ to
Đừng nghe lời họ
Vì đời đẹp như thế đó
Nước mắt, sóng triều dâng
Ánh sáng, đang mờ dần
Hãy đợi, màn khoan khép
Hãy chơi thêm bàn nữa
Và đời đẹp như thế đó
Vĩnh viễn với đôi mắt anh
em luôn ở bên cạnh anh
như anh nhớ mình thuở trước.
Anh một mình ngoài kia
hãy nhớ điều rất thật
và điều ta mơ ước
đó chỉ là tình yêu.
Giữ nụ cười trong mắt anh
Bao chờ mong rồi sẽ đến
Ta sẽ quên hết muộn phiền
Và nghĩ đến ngày sáng tươi
Vì đời đẹp như thế đó
Ta sẽ quên hết muộn phiền
Và nghĩ đến ngày sáng tươi
Hãy chơi thêm bàn nữa
Vì đời đẹp như thế đó
Những tưởng mình có thể nghỉ ngơi
Với biển xanh kia nắng gió tuyệt vời
Tôi lại sống những đêm hè trăn trở
Sóng nói gì trước cửa Vũng Tàu ơi ?
Bạn tôi chết dưới chân cầu Cỏ May
Mũi Vu Hồi phía đông năm ấy
Phút khốc liệt cuối cùng
Khuôn ngực anh bất thần bật dậy
Cụm hỏa lực cuối cùng
Tắt hẳn
Chúng tôi ào lên ngày đại thắng
Bây giờ những chiếc xe qua, rồi những chiếc xe qua
Mùa hè bình yên đưa người đi nghỉ mát
Trong số họ có bao nhiêu người biết được
Máu đã đổ làm sao trước nhịp cầu này
Cây cầu tầm thường vài phút bánh xe quay
Bạn tôi chết khi còn rất trẻ
Tuổi cô gái kia thôi, đang ùa chạy nô cười
Mắt mở nhìn như uống cả xa khơi
Giang tay choàng lấy biển
Và thân thể ngời ngời trong sóng quyện
Bạn tôi ơi, nếu còn sống, chắc chắn là anh phải đến tận đây
Để xoài mình trên cát
Cho sóng mơn làn da nghe rì rầm biển hát
Thấy cuộc đời yên ả biết bao nhiêu
Có thể là anh sẽ gặp và yêu
Chính cô gái kia đang tung mình giỡn sóng
Cô ấy cũng yêu anh—Ôi vầng mặt trời bé bỏng
Cứ thế bồng bềnh mọc lặn giữa đời anh
Nhưng anh chẳng đến được đây, chẳng bao giờ đến được
Tuổi hai mươi anh nằm lại đó rồi
Ngực đẩm máu dầm trong bùn nước
Nghe thân cầu rung động tiếng xe lăn
Anh cứ nằm lặng lẽ chẳng băn khoăn
Bao người vụt đi qua
Có ai nhớ tới mình hay chẳng nhớ
Cái đó đâu quan trọng chi mà
Anh chỉ biết gửi hồn mình theo họ
Một bãi bờ khao khát suốt đường xa
Ôi bãi bờ tìm kiếm suốt đời ta
Nơi biểu hiện những gì ta hằng nấu nung trong lửa
Người thực sự làm người, người thực sự thương nhau
Mắt gặp mắt trong ngần, lòng với lòng rộng mở
Mỗi ban mai lại như thuở yêu đầu
Bùi Minh Quốc, 1984
Tình Bạn Tình Yêu Thơ, tr. 283
Nhà XBGD, Hà Nội, 1987
.
O The Shore We’ve Looked for All Our Life
I thought I could rest
With the blue ocean, the sunlight, the magnificent wind
But I’ve lived through the summer nights tossing and turning
O Vung Tau, what say the waves at the ocean’s door?
My friend died under Co-May Bridge
At Cape Vu-Hoi that winter
The last intense minute
Your chest sprang up suddenly
The last firing spot
Died out
We stormed forth to victory
Now cars pass, then cars pass
Peaceful summer brings vacationers
How many know
How blood has flowed before this bridge
The ordinary bridge, a few minutes of wheel rolling
My friend died young
At the age of that running laughing girl
Eyes open drinking up high seas
Arms stretched wide holding the large ocean
And the body glittering in the rolling waves
O my friend, if still alive, you surely would have come here
To sprawl on the sand
Letting the waves caress the skin, listening to the sea’s murmuring
Feeling how peaceful life is
Perhaps you would meet and love
That wave-playing girl
And she would love you—O the small sun
Just like that, would always bob up and down in the midst of your life
But you can’t come, you can never come
At twenty you have stayed there
Bloody chest soaked in the watery mud
Hearing the bridge’s tremors under the rolling wheels
You lie there quietly, wondering not
Among the many who scurry by
Who remember you, who do not
That is unimportant
You know how to send them your soul
The shore we’ve thirsted for during that long long way
O the shore we’ve looked for all our life
Where exists what we’ve forged in fire–
Man as true man, man who truly loves
Eyes meeting pure eyes, hearts wide-open hearts
Each morning feeling like falling again in love
Rồi một người giàu nói, Giảng cho chúng tôi về Bố thí.
Và Tiên tri trả lời:
Bạn cho chỉ một tí khi bạn cho tài sản.
Khi cho chính mình bạn mới thực sự cho.
Bởi vì tài sản là gì nếu không là những thứ bạn canh giữ vì lo sợ mình có thể cần đến ngày mai?
Và ngày mai, ngày mai sẽ mang lại gì cho con chó quá cẩn thận đã giấu những khúc xương dưới lớp cát không dấu vết, trên đường theo chân đoàn hành hương đến thành phố linh thiêng?
Và lo sợ cho nhu cầu là gì, nếu không phải chính nó là nhu cầu?
Khi giếng bạn vẫn đầy, phải chăng sợ khát chính là cơn khát chẳng nguôi?
Có những người cho một tí tài sản lớn họ có—và họ cho để được vinh danh, và ham muốn thầm kín đó khiến quà tặng của họ bất toàn.
Và có những người chỉ có một tí nhưng cho tất cả.
Đây là những người tin vào cuộc đời và phần thưởng của cuộc đời, và kho chứa của họ không bao giờ cạn.
Có những người cho với sướng vui, và sướng vui là phần thưởng của họ.
Và có những người cho với đớn đau, và đớn đau rửa tội họ.
Và có những người cho nhưng không biết đau khi cho, cũng không tìm vui sướng, và cũng chẳng cho vì quan tâm đến đức hạnh;
Họ cho như cây hoa đào trong thung lũng kia thở hương vào không gian.
Qua bàn tay của những người như thế, Trời lên tiếng nói, và từ thẳm sâu trong đôi mắt của những người như thế, Trời mỉm cười với Đất.
Cho khi được hỏi đã là tốt, nhưng tốt hơn là, cho khi không ai hỏi, chỉ do thấu hiểu;
Và với người có bàn tay rộng mở, đi tìm người nhận còn vui sướng hơn cả việc cho.
Và bạn không còn gì để giữ lại sao?
Một ngày nào đó, mọi thứ bạn có sẽ bị cho đi;
Vì vậy, hãy cho bây giờ, để mùa cho có thể là mùa của bạn và không phải là mùa của những người kế thừa gia tài của bạn.
Bạn thường nói, “Tôi sẽ cho, nhưng chỉ cho những người xứng đáng.”
Đám cây trong vườn không nói thế, và đàn thú trên cánh đồng cũng không nói thế.
Chúng cho, để chúng có thể sống, vì giữ lại là diệt vong.
Chắc chắn là, ai xứng đáng nhận được ngày và đêm, cũng xứng đáng nhận được những gì bạn có.
Và ai đã xứng đáng uống biển đời, cũng xứng đáng lấy một cốc nước từ con suối nhỏ nhoi của bạn.
Và còn xứng đáng nào lớn hơn là xứng đáng từ lòng can đảm và lòng tự tin, ồ không, lòng nhân đạo, khi nhận quà?
Bạn là ai mà người ta phải xé lòng ra, mở toạc tự ái ra, để bạn thấy được giá trị trần truồng của họ, và lòng kiêu hãnh sống sượng của họ?
Trước hết, hãy xem lại bạn có xứng đáng là người cho, là khí cụ của đức bố thí, hay không.
Bởi vì sự thật là, chính cuộc đời cho cuộc đời—trong khi bạn, dù tự xem mình là người cho, cũng chỉ là một nhân chứng mà thôi.
Và hỡi những người nhận—và tất cả các bạn đều là người nhận—đừng biết ơn quá nặng, nếu không, bạn sẽ đặt gông cùm lên chính bạn, và lên cả người cho.
Tốt hơn là, hãy cùng người cho bay trên quà tặng như trên đôi cánh;
Bởi vì, quá quan tâm vào món nợ tức là nghi ngờ lòng rộng rãi của người cho, là người có mẹ là Đất với tâm thức tự do và cha chính là Trời.
Tiên tri, Kahlil Gibran.
Trần Đình Hoành dịch
.
Then a rich man said, Speak to us of Giving.
And he answered:
You give but little when you give of your possessions.
It is when you give of yourself that you truly give.
For what are your possessions but things you keep and guard for fear you may need them tomorrow?
And tomorrow, what shall tomorrow bring to the overprudent dog burying bones in the trackless sand as he follows the pilgrims to the holy city?
And what is fear of need but need itself?
Is not dread of thirst when your well is full, the thirst that is unquenchable?
There are those who give little of the much which they have—and they give it for recognition and their hidden desire makes their gifts unwholesome.
And there are those who have little and give it all.
These are the believers in life and the bounty of life, and their coffer is never empty.
There are those who give with joy, and that joy is their reward.
And there are those who give with pain, and that pain is their baptism.
And there are those who give and know not pain in giving, nor do they seek joy, nor give with mindfulness of virtue;
They give as in yonder valley the myrtle breathes its fragrance into space.
Through the hands of such as these God speaks, and from behind their eyes He smiles upon the earth.
It is well to give when asked, but it is better to give unasked, through understanding;
And to the open-handed the search for one who shall receive is joy greater than giving.
And is there aught you would withhold?
All you have shall some day be given;
Therefore give now, that the season of giving may be yours and not your inheritors’.
You often say, “I would give, but only to the deserving.”
The trees in your orchard say not so, nor the flocks in your pasture.
They give that they may live, for to withhold is to perish.
Surely he who is worthy to receive his days and his nights, is worthy of all else from you.
And he who has deserved to drink from the ocean of life deserves to fill his cup from your little stream.
And what desert greater shall there be, than that which lies in the courage and the confidence, nay the charity, of receiving?
And who are you that men should rend their bosom and unveil their pride, that you may see their worth naked and their pride unabashed?
See first that you yourself deserve to be a giver, and an instrument of giving.
For in truth it is life that gives unto life—while you, who deem yourself a giver, are but a witness.
And you receivers—and you are all receivers—assume no weight of gratitude, lest you lay a yoke upon yourself and upon him who gives.
Rather rise together with the giver on his gifts as on wings;
For to be overmindful of your debt, is to doubt his generosity who has the freehearted earth for mother, and God for father.
So với mỗi cô gái chán đóng vai yếu đuối khi cô mạnh mẽ, có một anh chàng chán phải ra vẻ mạnh mẽ khi anh cảm thấy yếu đuối.
So với mỗi anh chàng nặng trĩu dưới áp lực phải hiểu biết mọi sự, có một cô gái chán ngán việc chẳng ai tin sự hiểu biết của cô.
So với mỗi cô gái chán nghe mọi người nói cô quá nhậy cảm, có một anh chàng run sợ không dám dịu dàng hay khóc.
So với mỗi anh chàng chỉ biết cạnh tranh để thể hiện nam tính, có một cô gái bị gọi là thiếu nữ tính khi cô cạnh tranh.
So với mỗi cô gái vứt đi lò nướng, có một anh chàng ước gì tìm được một cái lò.
So với mỗi anh chàng phải đấu tranh tư tưởng để không bị quảng cáo sai khiến ham muốn, có một cô gái phải đối diện cuộc tấn công vào nhân phẩm bởi kỹ nghệ quảng cáo.
So với mỗi cô gái tiến thêm một bước về hướng tự giải phóng, có một anh chàng khám phá ra rằng đường đến tự do dễ hơn một tí.
Nguyễn Minh Hiển và Trần Đình Hoành dịch
. For Every Girl … For Every Boy …
For every girl who is tired of acting weak when she is strong, there is a boy tired of appearing strong when he feels vulnerable.
For every boy who is burdened with the constant expectation of knowing everything, there is a girl tired of people not trusting her intelligence.
For every girl who is tired of being called over-sensitive, there is a boy who fears to be gentle, to weep.
For every boy whom competition is the only way to prove his masculinity, there is a girl called unfeminine when she competes.
For every girl who throws out her E-Z-Bake oven, there is a boy who wishes to find one.
For every boy struggling not to let advertising dictate his desires, there is a girl facing the ad industry’s attacks on her self-esteem.
For every girl who takes a step toward her liberation, there is a boy who finds the way to freedom a little easier.
Ai trong chúng ta lại không cảm thấy bi tráng với câu chuyện 10 Cô Gái Đồng Lộc. Mình có cơ duyên “gặp” các cô năm 1995 tại nghĩa trang Đồng Lộc. Cuộc viếng thăm làm mình buồn rất nhiều năm, và có lẽ là sẽ tiếp tục buồn suốt đời, mỗi lần nhớ đến.
Năm 2005, mình có cơ duyên được chị Diệu Ánh (Sài gòn) gửi bài thơ “Lời Thỉnh Cầu Ở Nghĩa Trang Đồng Lộc,” của anh Vương Trọng, lúc đó đã được khắc vào bia đá ở Nghĩa Trang, đã đổi tên thành Đài Tưởng Niệm Đồng Lộc. Mình dịch ra tiếng Anh.
Đây là bài thơ với một cách nói chuyện rất chân chất, từ tốn, bình thường—chết tan xác vì bom cũng chỉ bình thường—vì vậy nó vượt được lên trên tất cả màu sắc chính trị và nghệ thuật, và nói lên được tiếng khóc vượt biên giới, vượt thời gian, tiếng nói bi thảm của chiến tranh, không phải như một hành động chính trị, mà như một ung nhọt trong tâm thức con người. Continue reading Lời thỉnh cầu ở nghĩa trang Đồng Lộc→
So mỗi cô… với mỗi anh….
Đọt Chuối Non 