Chào anh chị em,
Điều gì chúng ta muốn làm trong năm mới? Có lẽ là mọi chúng ta đều có một hai điều gì đó muốn làm, vì năm mới mà, bỏ vài điều làm vài điều mới, cho con đường thêm thoáng mát mới mẻ.
Nhưng nếu các bạn hỏi “Anh Hoành muốn làm gì mới cho ĐCN trong năm mới?” có lẽ mình sẽ ú a ú ớ chẳng biết trả lời thế nào, ngoại trừ: “Tiếp tục viết trà đàm, mỗi bài một ngày như 16 năm nay” (7 tháng 2 năm 2025 là kỷ niệm sinh nhật thứ 16 của ĐCN). Continue reading Ở đây Lúc này – Here and Now
Chào anh chị em,
Rắn là một con vật có nhiều tranh biện. Rắn lành hay dữ? Thiện hay ác? Vì bị một con rắn lục hay rắn hổ mang cắn cho một miếng thì ta đi đoong, cho nên ai cũng sợ rắn. Rắn lại hay nằm dưới đất, trong cỏ râm rạp, rất khó thấy, cho nên nếu ta vô tình dẫm chân lên các chú, thì sẽ bị phập vào chân tức thì, dù rằng bình thường nếu ta chẳng làm gì các chú thì các chú chẳng làm gì ta.
Và các chú rắn nhỏ xíu như chiếc đũa, đầy màu sắc rực rỡ như các vũ nữ Mexican biểu diễn Tango hay Cha Cha Cha ngày lễ hội, mà các em bé thấy là muốn đến bắt lên liền, thì độc hại hạng nhất, hơn cả hổ mang và rắn lục.
Cho nên, thiên hạ ai cũng sợ rắn, và rắn luôn được xem là độc hại, ác ôn. Continue reading Ai là rắn ? – Who are snakes ?
Chào anh chị em,
Sân (anger, hatred) là một trong ba độc tham sân si. Chúng ta biết rồi, mỗi ngày chúng ta có thể nổi giận cả chục lần, với đủ thứ lý do, với đủ mọi nhóm người, từ trong gia đình ra đến ngoài đường. Mình chẳng cần phải liệt kê danh sách ra đây.
Mỗi ngày có những chuyện hơi phiền toái, nhưng ta bỏ qua và không lấy làm phiền. Có những điều làm ta bực mình chút xíu rồi quên. Có nnững điều làm ta giận đến cả tháng. Và thỉnh thoảng có những điều ảnh hưởng ta dữ dội đến nỗi ta hờn giận nhiều năm, có khi đến cả đời. Continue reading Bao lâu thì hết giận – How long does it take to end anger
Chào anh chị em,
Bài này là một cô bạn nhờ mình viết. Cô cho mình biết nội dung cô muốn có trong bài, và mình hoàn toàn đồng ý với tư duy của cô, nên mình viết (và không tính tiền công 🙂 ).
Nói về hệ cấp trong gia đình: vợ chồng, và bố mẹ con cái, thì có lẽ yếu tố văn hóa chi phối hệ cấp trong gia đình vẫn là “trọng nam khinh nữ.” Năm 2025 rồi, mà nhiều cặp vợ chồng vẫn muốn có con trai hơn là con gái – yếu tố nền tảng này chi phối toàn thể xã hội Việt Nam từ gia đình, đến công ty, đến trường học, đến những nơi thờ tự, và mọi tổ chức nhà nước. Continue reading Hệ cấp trong gia đình – Family hierarchy
Chào anh chị em,
Thánh kinh nói con người muốn xây một cái tháp thật cao lên trời đến nơi Chúa ở. Chúa thấy con người ngạo mạn quá, nên làm cho họ mỗi người nói một thứ tiếng, chẳng ai hiểu ai được, nên phải bỏ dở công trình xây tháp. Cho nên ngày nay mỗi nước nói một thứ tiếng.
Bable là gốc của từ babble trong tiếng Anh, có nghĩa nói lảm nhảm. Continue reading Tháp Bable – The Bable Tower
Chào anh chị em,
Cả đời mình, minh cảm thấy trung thành là một đức hạnh bị lãng quên và xóa bỏ nhiều nhất. Thời mình học đại học, tướng tá VNCH giết các bạn tướng tá của mình, rồi giết Tổng thống đã nuôi dưỡng và nâng mình lên hàng tướng tá; sau đó đám tướng tá côn đồ đó quay lại đánh nhau ì đùng. Trong trường, bạn bè bất đồng chính kiến thì đoạn tuyệt và coi nhau như kẻ thù. Trò thì cũng chấm điểm thầy bằng chính kiến – ông nào khác chính kiến với tôi là thuộc bên kia, không là thầy tôi. Hiện tượng này thật ra đã có mặt từ thời Pháp thuộc, khi sĩ phu Việt chia ra thành hai khối: Khối chủ chiến chống Pháp (như Tôn Thất Thuyết 1839-1913), và khối chủ hòa hợp tác với Pháp (như Tôn Thọ Tường 1825-1877) (Nhưng đương nhiên là phe chủ chiến chống Pháp luôn có ảnh hưởng mạnh hơn, trong nhân dân). Continue reading Trung thành – Loyalty
Chào anh chị em,
Chúng ta nói rất nhiều về giáo dục, nhưng nói rất ít về làm gương.
Giáo dục thực sự là làm gương, không phải thuyết giảng. Monkey see monkey do. Người ta học bằng mắt và quan sát, không hoc bằng nghe thuyết giảng.
Bố mẹ phải làm gương cho con cái. Bố mẹ muốn con thành thật thì phải luôn luôn thành thật với con – nói thật, và hứa thì phải giữ lời. Trên bàn ăn nói chuyện, đừng nói chuyện mình đánh lừa người, hay người đánh lừa mình. Continue reading Làm gương – Be an example
Chào anh chị em,
Ngày hôm kia (Jan. 5, 2025, trước đây 2 ngày) mình viết bài Bố thí như Bồ tát bố thí – Give as Bodhisattvas give. Hôm nay mình tiếp tục gửi đến các bạn bài Cho người – On Giving trong cuốn “The Prophet” của Nobel laureate Kahlil Gibran, người rất đáng gọi là một Tiên Tri với tư duy sâu thẳm và cách viết rất đẹp.
Mình đã dịch sang tiếng Việt On Giving trước đây. Nay nhân nói về Bồ tát bố thí, mình đăng lại để chia sẻ cùng các bạn.
Với yêu thương,
Hoành
Rồi một người giàu nói, Giảng cho chúng tôi về Bố thí.
Và Tiên tri trả lời:
Bạn cho chỉ một tí khi bạn cho tài sản.
Khi cho chính mình bạn mới thực sự cho.
Bởi vì tài sản là gì nếu không là những thứ bạn canh giữ vì lo sợ mình có thể cần đến ngày mai?
Và ngày mai, ngày mai sẽ mang lại gì cho con chó quá cẩn thận đã giấu những khúc xương dưới lớp cát không dấu vết, trên đường theo chân đoàn hành hương đến thành phố linh thiêng?
Và lo sợ cho nhu cầu là gì, nếu không phải chính nó là nhu cầu?
Khi giếng bạn vẫn đầy, phải chăng sợ khát chính là cơn khát chẳng nguôi? Continue reading Cho người – On Giving
Chào anh chị em,
Đời sống của mỗi chúng ta có thể tóm gọn trong một câu: Tất bật chạy đua với chiếc đồng hồ.
Có quá nhiều điều để làm và không có đủ thời gian. Cho nên chúng ta đều luôn mệt mỏi và căng thẳng, và đều mong ước có một đời sống thanh thản hơn. Ngày nay có quá nhiều người chết vì nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở tuổi 40, 50. Đó là vì đời sống quá căng thẳng. Continue reading Đừng chạy đua với đồng hồ – Don’t race against the clock
Chào anh chị em,
Chúng ta ai cũng bố thí – cho hành khất, cho người nghèo, cho các tổ chức từ thiện. Nhưng thường nhất là các đại gia và công ty lớn cho tiền từ thiện để quảng cáo. Và các cá nhân thì bố thí vì cho rằng đó là việc công đức.
Kinh Kim Cang nói: Bồ tát không trụ tướng bố thí (Đoạn 4 Diệu hạnh vô trụ). Mọi thứ trong vũ trụ đều là tướng, nhưng Kinh Kim Cang gói tóm lại, và lập đi lập lại, 4 thứ tướng: tướng nhân (tướng người), tướng ngã (tướng ta), tướng chúng sinh (tướng con người và muôn loài sinh vật), tướng thọ giả (tướng của một đời sống có khởi đầu và chấm hết). Continue reading Bố thí như Bồ tát bố thí – Give as Bodhisattvas give
Chào anh chị em,
Chúng ta đã được học yêu nước rất nhiều – từ bài quốc ca đến lá quốc kỳ, đến lịch sử chiến đấu của dân tộc, đến giúp đỡ đồng bào nghèo, hỗ trợ 54 dân tộc anh em, đến xóa đói giảm nghèo… Rất nhiều điều ta đã học. Nhưng chúng ta đã nhập tâm chưa vậy? Chúng ta có cảm nhận yêu nước thật sự? Như là yêu người yêu của mình thuở mới gặp nhau? Continue reading Yêu nước – Patriotism
Chào anh chị em,
Mấy hôm nay sau khi mình viết bài Luật phải bảo vệ người vợ và gia đình, có nhiều tranh luận. Nói chung thì chúng ta quan tâm về luật pháp hơn là vấn đề căn bản: tình yêu đứng trên vật chất.
Tình yêu đứng trên tất cả, các bạn.
Khi vợ chồng (bố mẹ con cái, bạn bè, thân quyến, thầy trò …) phải tính toán và chơi trò tiền bạc với nhau, khi đó tình yêu đã chết, và nếu còn sống chung thì đó là một cuộc sống giả tạo, chết khô. Continue reading Tình yêu trên vật chất – Love over material
Chào anh chị em,
Slogan của ĐCN là “Khiêm tốn, Thành thật, Yêu người.” Khiêm tốn đứng đầu vì đó là đức hạnh quan trọng nhất ngay từ đầu để giữ con người khỏi rơi rụng – cái làm cho con người rơi rụng đầu tiên là kiêu căng.
Thánh kinh nói God bảo Adam và Eve không được ăn trái của cây, gọi là Cây Kiến Thức – Tree of Knowledge, đứng giữa vườn Địa đàng. Nhưng con rắn, (có lẽ là quỷ vương, nhưng thánh kinh không có nói là God tạo ra quỷ vương. Vậy thì quỷ vương từ đâu mà tới? Mình nghĩ rằng quỷ vương chính là cái thèm muốn của chính ta, cám dỗ ta). Con rắn cám dỗ Eve: “Chúa biết khi cô ăn trái cây cấm thì mắt cô sẽ được mở ra, và cô sẽ như Chúa, biết lành và dữ.” Khi Eve thấy trái của cây cấm tốt để ăn và nhìn rất bắt mắt, và cô cũng muốn được khôn ngoan, cô hái vài trái và ăn. (Genesis 3:5-6).
Đó là kiêu ngạo. Muốn được bằng Chúa, nên cãi lại lời Chúa. Và kiêu ngạo đó làm con người rơi rụng. Continue reading Khiêm tốn – Humility
Chào anh chị em,
Luật hôn nhân và gia đình VN có vấn đề lớn, nên được chỉnh sửa để bảo vệ các bà vợ và gia đình của họ. Vấn đề rất dễ hiểu, mình chẳng hiểu sao các quý vị làm luật không chỉnh sửa rõ ràng.
Nguyên tắc chung là mọi lợi tức và tài sản mà người vợ hay người chồng làm ra trong thời gian hôn thú (tức là sau khi lấy nhau và trước khi ly dị) là tài sản chung của cả hai vợ chồng, dù ai đứng tên tài sản đó, và ai là người làm ra tài sản đó, và ai ở nhà nuôi con. Điều này thì hoàn toàn hợp lý và hợp đạo đức. Continue reading Luật phải bảo vệ người vợ và gia đình – The law must protect the wife and the family
Chào anh chị em,
Chúng ta nói nhiều đến tinh thần và tập trung vào tinh thần như là gốc rễ. Tuy nhiên, tinh thần của chúng ta nằm trong cơ thể của chúng ta, và do đó có sự liên hệ rất chặt chẽ giữa tinh thần và cơ thể.
Văn hóa Việt trong khoảng hơn một ngàn năm nay tập trung vào tinh thần và bỏ rơi thể xác. Trong triều thì quan văn được trọng hơn quan võ. Quan văn là người, theo truyền kỳ trong nhân gian, khi còn là sĩ tử, cả ngày nằm võng học sách – Tứ thư Ngũ kinh – và chẳng làm gì khác. Continue reading Tinh thần mạnh mẽ trong cơ thể tráng kiện – Strong spirit in sturdy body
Đọt Chuối Non 