Tag Archives: Lịch sử

4 công chúa ảnh hưởng nhất sử Việt

VE Huyền Trân, An Tư, Ngọc Vạn, Ngọc Khoa là 4 công chúa của các triều đại phong kiến Việt Nam được đánh giá ảnh hưởng nhất trong lịch sử.

Huyền Trân công chúa

Công chúa Huyền Trân (1287-1340) là con gái vua Trần Nhân Tông và hoàng hậu Thiên Cảm, em gái của Trần Anh Tông. Sách Việt sử giai thoạiviết: “Tháng 6 năm Bính Ngọ (1306), thực hiện lời hứa trước đó của Thượng hoàng Trần Nhân Tông, vua Trần Anh Tông đem Công chúa Huyền Trân gả cho Quốc vương Chiêm Thành là Chế Mân. Đáp lại, Chế Mân đã đem đất hai châu Ô và Lý – vùng tương ứng với phần phía Nam tỉnh Quảng Trị và toàn bộ tỉnh Thừa Thiên ngày nay – dâng cho Đại Việt làm sính lễ”.

4-cong-chua-anh-huong-nhat-su-viet

Tượng thờ công chúa Huyền Trân tại Huế. Ảnh tư liệu

Đọc tiếp trên CVD

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung – 5 kỳ

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung:

Kỳ 1 – Lăng Ba Vành: mộ của ai ?
Kỳ 2: Cuộc kiếm tìm 30 năm
Kỳ 3: Những phát hiện ở chùa Thiền Lâm
Kỳ 4: Có không cung điện Đan Dương?
Kỳ 5: Câu trả lời đang nằm dưới lòng đất

***

Bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung – Lăng Ba Vành: mộ của ai ?

17/02/2016 10:30 GMT+7

TT –  Có phải lăng vua Quang Trung có tên là Đan Dương. Đan Dương lăng chính là lăng Ba Vành?

Lng Ba Vành với ngôi mộ hình mai rùa. Ba vòng thành bao quanh đã bị cây bụi phủ kín. ¢nh: NgÍc D°¡ng
Lăng Ba Vành với ngôi mộ hình mai rùa. Ba vòng thành bao quanh đã bị cây bụi phủ kín.
 Vua Quang Trung – vị hoàng đế có số phận rất đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Sự đặc biệt không chỉ ở sự xuất thân của vua từ một người nông dân áo vải cờ đào, không chỉ ở tài năng quân sự kiệt xuất, mà ngay cái chết của nhà vua cũng khác thường. Cho đến bây giờ đã qua hơn 200 năm kể từ khi vua băng hà (1792), vẫn không rõ vua mất vì lý do gì, lăng mộ của vua nằm ở đâu. Hồ sơ này muốn trình bày lại toàn cảnh cuộc giải mã “bí ẩn lăng mộ vua Quang Trung” kéo dài ròng rã 75 năm qua.

Đọc tiếp trên CVD

Người đàn bà trong hoàng cung lặng gió

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

                                           Truyện ngắn lịch sử

Huyền Trân khêu thêm ngọn bấc sắp lụi. Nàng làm việc đó theo thói quen, chứ thực ra, ánh sáng hay bóng tối trong dinh thất của nàng giờ đây cũng chẳng có ý nghĩa gì đáng kể. Đã từ lâu, Huyền Trân không đọc thêm một cuốn sách nào. Nàng cũng không làm thơ nữa. Nàng vật vờ như một cái bóng. Nước mắt đã khô kiệt. Vẻ u sầu quý phái cũng biến đi nhường cho vẻ hoang dại, vô hồn.

Đọc tiếp trên CVD

Mỗi “tấc suối” ở Pa Nậm Cúm

16/02/2016 11:00 GMT+7

TTPa Nậm Cúm là tên một bản nhỏ ở ngã ba nơi dòng suối Nậm Cúm đổ ra sông Nậm Na thuộc xã Ma Ly Pho (H.Phong Thổ, tỉnh Lai Châu).

Công nhân thi công phần kè bảo vệ bãi bồi bị suối Pa Nậm Cúm đổi dòng xoáy sập ngay ngã ba đổ ra sông Nậm Na - Ảnh: Việt Dũng
Công nhân thi công phần kè bảo vệ bãi bồi bị suối Pa Nậm Cúm đổi dòng xoáy sập ngay ngã ba đổ ra sông Nậm Na – Ảnh: Việt Dũng

Ngay ngã ba sông ấy có một bãi bồi nhỏ.

Hôm chúng tôi đến vào đầu tháng 1-2016, ngay góc bãi bồi Pa Nậm Cúm ấy, giữa trưa nắng, những tốp công nhân vẫn kiên nhẫn cặm cụi thi công bờ kè mới thay cho bờ kè cũ bị con suối đổi dòng xói sập.

Bao nhiêu năm nay, đi dọc dài trên tuyến biên giới Việt – Trung, nghe hàng trăm câu chuyện về nắn dòng chảy, xây kè kiểu “mỏ vịt” hay “mỏ hàn”, từ chiếc cầu cạn bắc qua suối Pò Hèn tận Móng Cái, cho đến tận Pa Nậm Cúm này, nhìn những con nước đổi dòng sau mỗi mùa mưa lũ mới thấm thía vì sao cha ông lại di huấn cho cháu con phải gìn giữ từng thước núi tấc sông.

Đọc tiếp trên CVD

Công Cuộc Truyền Giáo Tại Quảng Nam Năm 1623 Và Vấn Đề Ngôn Ngữ

Bức Thư Của Francisco De Pina

Roland Jacques

Tài liệu Tập San ĐịNH HƯỚNG

Trần Duy Nhiên chuyển ngữ
Bức thư được chuyển ngữ ra tiếng Việt từ bản dịch tiếng Pháp, có đối chiếu với bản dịch tiếng Anh)

Giáo sĩ Francisco de Pina.Giáo sĩ Francisco de Pina.

Ít ai biết đến những người đi trước Alexandre de Rhodes trong công trình đóng góp cho tiếng Việt. Đặc biệt, đây là trường hợp người thầy của ông là Francisco de Pina, người mà ông đã tỏ lòng tri ân trong lời tựa cuốn tự điển của mình. Tuy nhiên, các tài liệu lưu trữ về bước đầu công cuộc truyền giáo tại Việt nam đã nhiều lần đề cập đến Francisco de Pina, trong đó có một bức thư của ông mà đến giờ này chưa được xuất bản.

Đọc tiếp trên CVD

Bồ Đào Nha và công trình sáng chế chữ quốc ngữ: Phải chăng cần viết lại lịch sử ?

Roland Jacques

LTS :  Bản văn  Bồ Đào Nha và công trình sáng chế chữ quốc ngữ Phải chăng cần viết lại lịch sử? của  Roland Jacques đã được  Nguyễn Đăng Trúc chuyển qua Việt ngữ và dịch đăng trong  Tập San Định Hướng No. 17 / Fall 1998, Pp 18-62.

Roland Jacques vận dụng vốn ngôn ngữ (ông nói thành thạo trên 10 thứ tiếng), khả năng chuyên môn về văn chương, thần học và luật học, và nhất là phương pháp và tinh thần khách quan của sử học để đọc lại một giai đoạn lịch sử quan trọng của Việt-Nam, giai đoạn đầu tiên người Tây Phương tiếp cận với người Việt-Nam, giai đoạn những năm tháng đầu thế kỷ 17. Trong mấy chục năm đầu thế kỷ 17 ấy, hai sự kiện quan trọng liên quan đến cuộc sống tôn giáo và văn hóa Viêt-nam :

Đọc tiếp trên CVD

Giữ hoa văn Đại Việt

06:23 AM – 12/01/2016 TN

Sư tử Tây trên áo quan trong phim Mỹ nhân - Ảnh: Comicola

Sư tử Tây trên áo quan trong phim Mỹ nhân – Ảnh: Comicola

Trong khi có thể tìm thấy hàng vạn hoa văn Trung Quốc trên mạng thì hầu như không tìm được hoa văn Việt theo cách đó. Hoa văn Đại Việt, dự án thu thập các hoa văn Việt, ra đời.

Người xem giật mình khi hình ảnh Lion King (Vua sư tử) xuất hiện trước ngực áo của một vị quan trong Mỹ nhân – phim cổ trang hiếm hoi năm 2015. Nhưng ảnh chụp hậu trường phim cho thấy còn nhiều con sư tử thêu theo nhiều kiểu dáng khác nhau. Đó là một trong những câu chuyện mà hai nhóm Đại Việt cổ phong, Comicola đưa ra khi vận động gây quỹ Giữ hoa văn Đại Việt. Sự khó khăn khi tái hiện lịch sử trong phim, trong truyện tranh đã khiến các nhóm này muốn gây một quỹ như thế.

Đọc tiếp trên CVD

Nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp – Thân Khôn khọn (khỉ) – phần 6A

Nguyễn Cung Thông

nguyencungthong@yahoo.com

chutieu_va_khi_con_jpg.jpg (1667×1194)

Trích một đoạn từ bài viết:

Trong lịch sử văn hóa TQ (Trung Quốc), phải công nhận là các học giả Hán xưa kia rất chịu khó viết lách và đã để lại nhiều tài liệu phong phú cho hậu thế. Tuy nhiên, các chủ đề được ghi nhận qua chữ Hán không có nghĩ là chúng có xuất xứ từ TQ, mà đa số từ quá trình giao lưu văn hóa ngôn ngữ theo dòng thời gian – càng lâu bao nhiêu thì lại càng khó truy nguyên và xác định nguồn bấy nhiêu. Thí dụ như chữ Phật 佛, nghĩa cổ nhất là người giúp (phụ tá, dùng như chữ bật/bột 弼) trong Kinh Thi, nhưng khi đạo Phật truyền đến Trung Nguyên thì Phật lại mang nghĩa mới chỉ tôn giáo (Phật giáo). Nghĩa mới này hầu như hoàn toàn thay đổi nghĩa cổ của Phật trong văn hóa Hán cổ. Đặc biệt là tiếng Việt chúng ta vẫn duy trì hai dạng Bụt và Phật1, phản ánh các giai đoạn tiếng Phạn (kinh Phật) nhập vào Á Châu: Bụt là âm cổ gần với động từ Phạn budh- có nghĩa là biết, ý thức được …

Đọc tiếp trên CVD

Kỳ cuối: Đâu là “chiếc nôi” chữ quốc ngữ?

21/04/2014 07:30 GMT+7

TTHiện một số nhà nghiên cứu cũng như các bậc nhân sĩ, thức giả đã đặt vấn đề về nơi khai sinh ra loại chữ viết này.

Kỳ 1: Thuở ban đầu của chữ quốc ngữ Kỳ 2: Hai bức thư và tập lịch sử nước An Nam Kỳ 3: Ai có công đầu với chữ quốc ngữ?

VzpxxlCQ.jpgPhóng to
Thầy Trần Đình Trắc (phải) và nhà nghiên cứu Võ Ngọc Liễn ở Bình Định – Ảnh: H.V.M.

Những luận cứ khác nhau bước đầu đã được đưa ra, nhưng câu trả lời xác đáng vẫn còn ở phía trước…

Hội An – Thanh Chiêm?

“Từ những năm 1960-1970, khi nghĩ về di tích Nước Mặn với việc hình thành chữ quốc ngữ, một số nhân sĩ, trí thức ở Bình Định chúng tôi đã nghĩ việc làm sao để đánh động nhà chức trách tổ chức ngày cả nước kỷ niệm chữ quốc ngữ hằng năm, nhưng vẫn chưa làm được vì chiến tranh. Mình sở hữu được loại chữ viết vô cùng tiện dụng, khoa học như vậy mà không có ngày quốc ngữ thì thấy thiếu sót quá, đáng tiếc quá…”

Ông TRẦN ĐÌNH TRẮC

Đọc tiếp trên CVD

Dấu vết của những cuộc dịch chuyển tộc người

08/11/2012 09:00 GMT+7

TTLý giải về hiện tượng những đảo thổ ngữ lạ giữa một cộng đồng có giọng nói phổ thông, nhiều người thường lý giải là do nước uống, do thổ nhưỡng, do môi trường khắc nghiệt, vùng đầu sóng ngọn gió, ăn to nói lớn…

Một số lý giải khác, như trường hợp làng Mỹ Lợi, thì cho rằng người Quảng đã ra Huế định cư và bảo lưu giọng Quảng của mình suốt 4-5 trăm năm nay (những họ lâu đời nhất ở Mỹ Lợi có gia phả đều đã 16-17 đời). Thế nhưng, rõ ràng những cách trả lời này mang nhiều kiến giải của dân gian hơn là khoa học. Trong khi khoa học, tức các nhà ngôn ngữ trên thế giới, đã lý giải hiện tượng này một cách đầy đủ và khá sâu sắc.

6QACz6iy.jpgPhóng to
Cuốn sách đoạt giải thưởng Sách hay 2012 của tác giả Hồ Trung Tú

Đọc tiếp trên CVD

Đặt đá xây Khu tưởng niệm Nghĩa sĩ Hoàng Sa

17/01/2016 11:48 GMT+7

TTO – Công trình như sự nhắc nhớ bao thế hệ người dân Việt Nam về những người đã ngã xuống để cắm mốc khẳng định chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa và Trường Sa.

Ngư dân, nhà nghiên cứu... chia sẻ những câu chuyện của mình trong việc bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa - Ảnh: Trần Mai
Ngư dân, nhà nghiên cứu… chia sẻ những câu chuyện của mình trong việc bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa – Trường Sa – Ảnh: Trần Mai

Sáng 17-1, tại huyện đảo Lý Sơn tỉnh Quảng Ngãi, Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam, phối hợp với Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức buổi lễ đặt viên đá, khởi công xây dựng Khu tưởng niệm “Nghĩa sĩ Hoàng Sa”.

Toàn bộ khu tưởng niệm được đặt trên diện tích khoảng 1,5-2 ha trên đỉnh núi Thới Lới, phía Đông Bắc đảo. Công trình có tổng vốn đầu tư khoảng 70 tỉ đồng. Continue reading Đặt đá xây Khu tưởng niệm Nghĩa sĩ Hoàng Sa

Biên Giới Việt Nam và Trung Quốc qua Các Triều Đại Quân Chủ Việt Nam

“BÁO VĂN HÓA-CALIFORNIA” THỨ HAI 04 JAN 2016

 LỜI TÒA SOẠN:

Trong cuộc bảo vệ sự toàn vẹn – chủ quyền lãnh thổ lãnh hải sinh tử hiện nay đối với người láng giềng khổng lồ phương Bắc; nhận lời mời của Nhật báo Văn Hóa Online, Giáo sư Phạm Cao Dương đã gởi cho Văn Hóa bài viết về vấn đề hệ trọng này nhân ngày đầu năm Dương lịch 2016.

image001

Xin gởi đến quý bạn đọc vài hàng tiểu sử Giáo sư Phạm Cao Dương:

Giáo Sư Phạm Cao Dương, Tiến Sĩ Sử Học Đại Học Paris- Sorbonne, trước năm 1975 giảng dạy tại Đại Học Sư Phạm và Đại Học Văn Khoa Saigon, đồng thời là Giáo Sư Thỉnh Giảng tại các Đại Học Huế, Cần Thơ, Vạn Hạnh, Đà-Lạt, Cao Đài…Ngoài việc dạy học, GS Phạm Cao Dương còn là Hội Viên của các Hội Đồng Văn Hóa Giáo Dục, Hội Đồng Quốc Gia Khảo Cứu Khoa Học và Ủy Ban Điển Chế Văn Tự của Chính Phủ Việt Nam Cộng Hòa.

Đọc tiếp trên CVD

Vietnam begins huge effort to identify war dead

World’s largest systematic identification project will use smart DNA-testing technology.

12 January 2016 Article tools

KHAM/Reuters/Corbis

Vietnam’s Viet-Laos cemetery contains the remains of thousands of people who died in the Vietnam War — but most are still unidentified.

Nature – Digging foundations for temples or schools, harvesting rice in paddy fields: these are some of the ways that the decaying remains of Vietnam War victims still turn up, 40 years after the conflict ended. Now an effort has begun that will use smart DNA technologies to identify the bones of the half a million or more Vietnamese soldiers and civilians who are thought still to be missing.

Continue Reading on CVD

Tại sao Việt Nam không bị đồng hóa sau 1.000 năm Bắc thuộc?

NCQT – Posted on by The Observer

500_tranh-tet

Tác giả: Nguyễn Hải Hoành

Tiếng ta còn thì nước ta còn!

Đồng hóa dân tộc (national assimilation) gồm: 1- Đồng hóa tự nhiên, tức quá trình dân tộc A trong giao tiếp với dân tộc B, do chịu ảnh hưởng lâu dài của B mà A tự nhiên dần dần mất bản sắc của mình, cuối cùng bị B đồng hóa; đây là một xu hướng tự nhiên trong tiến trình lịch sử loài người. 2- Đồng hóa cưỡng chế: sự cưỡng bức một dân tộc nhỏ yếu hơn chấp nhận ngôn ngữ, chữ viết, phong tục, tập quán của một dân tộc lớn mạnh hơn; đây là một tội ác.

Đồng hóa dân tộc chủ yếu diễn ra dưới hình thức đồng hóa văn hóa, trong đó chủ thể đồng hóa thường là một nền văn hóa mạnh và tiên tiến (như đông dân hơn, kinh tế phát triển hơn, đã có chữ viết, có các hệ tư tưởng), đối tượng đồng hóa thường là nền văn hóa yếu và lạc hậu hơn. Đồng hóa ngôn ngữ là công cụ đồng hóa văn hóa thông dụng nhất, quan trọng nhất, hiệu quả nhất. Một dân tộc bị mất tiếng nói mẹ đẻ của mình và phải nói tiếng của một dân tộc khác thì không còn giữ được bản sắc dân tộc nữa.

Đọc tiếp trên CVD

Vietnam’s Divide: Slow Healing, Fewer Prospects for Children of U.S. Allies — Việt Nam vẫn còn chia cách: vết thương chậm hồi phục, ít có triển vọng cho con cái của đồng minh Mỹ

(English and Vietnamese — Song ngữ Anh Việt)

Families who were allied with U.S. barred from Communist Party

December 23, 2015

The Week That Was In Asia Photo Gallery

Photographer: Dita Alangkara/AP
Vu Tien, a university student in Ho Chi Minh City, holds photographs of his father who served in the military of the former Republic of Vietnam that governed the nation's south from 1954 to 1975.
Vu Tien, a university student in Ho Chi Minh City, holds photographs of his father who served in the military of the former Republic of Vietnam that governed the nation’s south from 1954 to 1975.
Source: Bloomberg News

As a graduate from one of Vietnam’s most prestigious schools, 22-year-old Cao would seem to have a bright future ahead of him — if only the past would get out of the way. He’s found his career prospects hemmed in by the lingering legacy of a war that ended nearly two decades before he was born.

Continue Reading on CVD

Tư duy tích cực mỗi ngày