Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

IV.  Năng lực của Bát Nhã đem đến Giác ngộ 

Trong câu mở đầu, chúng ta có Bồ tát Quán Tự Tại vượt qua mọi khổ ách nhờ thực hành Bát Nhã. Bây giờ trong phần kết thúc, chúng ta trở lại với năng lực của Bát Nhã đem đến giác ngộ. 

Dĩ vô sở đắc cố, Bồ-đề tát-đỏa y Bát-nhã-ba-la mật-đa cố tâm vô quái-ngại; vô quái-ngại cố vô hữu khủng-bố; viễn ly điên-đảo mộng tưởng; cứu cánh Niết-bàn. 

(Bởi chẳng có gì để đạt, Bồ tát nương tựa Bát nhã ba la mật đa, nên tâm không vướng mắc; vì không vướng mắc nên không sợ hãi, xa lìa mộng tưởng điên đảo, rốt ráo niết bàn).

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

Nhưng tại sao phủ nhận tất cả mọi giáo lý? Sự phủ nhận này có ý nghĩa gì?

Chúng ta cần nhớ rằng, trong Bát Nhã, phủ định và khẳng định là một—sắc tức thị không, không tức thị sắc; phủ định là khẳng định, khẳng định là phủ định. Và như ta đã thấy Bát Nhã khẳng định tất cả mọi thứ như chính nó là (Bát Nhã affirms every thing as it is).

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

Vô khổ tập diệt đạo. 

(Chẳng có khổ, nguyên nhân khổ, sự diệt khổ, và con đường diệt khổ.) 

(There is no suffering, no cause of suffering, no extinction of suffering, no path to extinction of suffering.) 

Đây là sự phủ nhận những giáo lý cơ bản quan trọng nhất trong tất cả các giáo lý Phật pháp: Tứ Diệu Đế (The Fourth Noble Truths) và Bát Chánh Đạo – the Noble Eightfold Path. 

Tứ diệu đế (The Four Noble Truths) là bốn sự thật cơ bản về đời sống: khổ tập diệt đạo (khổ, nguồn gốc của khổ, chấm dứt khổ, con đường dẫn đến chấm dứt khổ). Tứ Diệu Đế là giáo lý đầu tiên Đức Phật giảng dạy sau khi Người đạt giác ngộ, được viết trong Kinh Chuyển Pháp Luân (Dharma-Wheel Turning Sutra). 

1. Khổ (Suffering): Đời chất chứa khổ đau. Một cách tổng quát, chúng ta có thể phân chia khổ thành khổ về thể xác và khổ về tinh thần. (a) Khổ về thể xác bao gồm sinh ra, già, bệnh, và chết (sinh lão bệnh tử). (b) Khổ về tinh thần bao gồm mất đi những gì ta thương yêu, gặp phải những gì ta ghét, và muốn những gì không có được. (c) Tuy nhiên, cũng có cái khổ gồm tất cả các nỗi khổ khác gộp lại – đó là cái khổ đến từ “chấp vào bản ngã” như một bản thể thường hằng vĩnh cửu. Tất cả chúng ta có thể tưởng tượng được một người sống như không bao giờ chết thì sẽ đau khổ như thế nào. 

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

Nếu không có bản ngã thường hằng (vô ngã, non-self, no permanent self), vậy thì cái gì sẽ tái sinh nhiều lần, sống qua nhiều kiếp sau khi chết? 

Luân hồi (samsara) và tái sinh (reincarnation) được giảng dạy trong Ấn giáo (Hinduism) trước khi Phật giáo xuất hiện. Trong Ấn giáo, mỗi con người có một linh hồn bất tử hay Tiểu ngã (tự ngã, Atman). Linh hồn này vẫn tồn tại sau cái chết và lại tái sinh vào kiếp sống mới, tùy theo nghiệp của người đó (karma). Nghiệp là kết quả những hành động của mỗi người và là nguồn lực quyết định tái sinh. Vòng tuần hoàn sinh-chết-tái sinh là luân hồi  (samsara). Khi một người đạt được tâm linh tinh khiết, người đó có được sự cứu rỗi và sẽ không bị tái sinh nữa. Khi đó, Tiểu ngã (linh hồn, Atman) của người đó hòa nhập cùng với Đại ngã (Brahman, Cái Toàn Thể, Một, Thượng Đế, the One, God) vĩnh viễn.