Category Archives: Thơ

Nguồn gốc Ngày Valentine

Chào các bạn,

Hôm nay là Ngày Tình Yêu, đồng thời là mồng một Tết Nguyên Đán. Wow, đây là cơ hội rất hiếm trong đời!

Chúc các bạn một năm mới tràn đầy tình yêu nồng nàn, hoa hồng đỏ thắm, và kẹo so-cô-la dịu ngọt. 🙂

Và ít bị gai hồng đâm chảy máu. 🙂

Và nếu có bị gai đâm thì cũng thấy vui vẻ yêu đời 🙂 vì như thế còn vạn lần hơn là không có gai đâm 🙂

Ngày Valentine (Valentine’s Day, còn gọi là Saint Valentine’s Day, Ngày Lễ Tình Yêu hay Ngày Lễ Tình Nhân) là ngày dành cho tình yêu đôi lứa.

Ngày này nguyên thủy là Ngày Lễ Thánh Valentine, được Giáo Hoàng Gelasius I ấn định vào năm 496, là ngày 14 tháng 2 hàng năm. Có vài truyền thuyết khác nhau về Thánh Valentine:

Thiệp Valentine 1887

* Valentine thành Rome là một linh mục ở Rome, tử vì đạo năm 269, và được chôn cất trên con lộ Via Flaminia (ở phía bắc Rome, nối liền Rome và Ariminum). Xương thánh của Valentine ngày nay ở Thánh đường Thánh Praxed ở Rome, và Thánh đường Carmelite trên đường Whitefriar Street ở Dublin, Ireland.

* Valentine thành Terni là giám mục của Interamna (Terni ngày nay), nhậm chức vào khoảng năm 197, và tử vì đạo trong thời giáo hội bị bách hại dưới tay Hoàng Đế Aurelian. Giám mục cũng được chôn trên con lộ Via Flaminia, nhưng tại một nơi khác nơi chôn cất Valentine thành Rome. Xương thánh của giám mục ngày nay ở Vương cung Thánh đường Thánh Valentine ở Terni (Basilica di San Valentino).

* Tự điển bách khoa công giáo còn nhắc đến một Valentine, tử vì đạo ở Phi Châu.

Thiệp Valentine 1910-1920

Trong các thay đổi về Lịch Các Ngày Lễ Các Thánh năm 1969, ngày lễ Thánh Valentine 14 tháng 2 được đưa ra khỏi lịch các ngày lễ chung của giáo hội, và chuyển vào mục các ngày lễ thánh địa phương, với lý do: “Dù ký ức về Thánh Valentine rất cổ, ngày lễ Thánh Valentine được chuyển vào lịch đặc biệt của địa phương vì chúng ta chẳng biết gì về Thánh Valentine, ngoại trừ việc ngài được chôn cất trên con lộ Via Flaminia ngày 14 tháng 2.”

Chẳng có một chi tiết lãng mạn yêu đương nào liên hệ đến 3 truyền thuyết tử vì đạo này cả.

Thời xưa, ở Rome có ngày lễ nữ thần Juno vào ngày 13-14 tháng 2. Juno là nữ thần bảo vệ tổ quốc của Rome. Juno là tên Hy Lạp, ở Rome Juno được gọi là Regina. Juno cùng chồng là Jupiter (thần cao nhất của các thần), và con là thần Minerva, bộ ba được tôn thờ ở Juno Capitolina ở Rome.

Rome còn có lễ Lupercania từ ngày 13 đến 15 tháng 2, ca ngợi sự sinh sản phong phú. Vào ngày này nam nữ tìm đến với nhau trong lễ hội qua tục bốc thăm.

Giáo Hoàng Gelasius I xóa bỏ Lupercalia, là lễ của ngoại đạo.

Một số người đặt giả thuyết là giáo hội thành lập ngày Valentine để thế vào ngày lễ Juno và Lupercalia của truyền thống ngoại đạo.

Truyền thống lãng mạn về ngày Thánh Valentine bắt đầu với bài thơ Parlement of Foules (1382) của thi sĩ Geoffrey Chaucer của Anh:

Geoffrey Chaucer, họa sĩ Thomas Occleve (1412)

For this was on seynt Volantynys day
Whan euery bryd comyth there to chese his make.

[“For this was sent on Valentine’s Day, when every bird cometh there to choose his mate.”]

Vì đây đã được gửi ngày Valentine, khi mọi chim chóc đến đó tìm bạn tình.

Các độc giả của Chaucer nghĩ là Chaucer nói vể ngày Thánh Valentine 14 tháng 2. Nhưng đây là sự hiểu lầm lớn trong văn học. Bài thơ của Chaucer nói về hôn nhân giữa Vua Richard II của Anh quốc và Công Nương Anne của Bohemia. Hiệp ước giữa hai nước nói về hôn nhân này được ký vào ngày 2 tháng 5 năm 1381. (8 tháng sau đó họ làm đám cưới, lúc cả hai chỉ mới 15 tuổi).

Và trong lịch lễ thánh, ngày 2 tháng 5 là ngày lễ Thánh Valentine thành Genoa. Thánh này là giám mục của thành Genoa, chết vào khoảng năm 307, và chẳng liên hệ gì đến Thánh Valentine của ngày 14 tháng 2.

Tuy vậy, vì ảnh hưởng lớn của Geoffrey Chaucer trên văn học tiếng Anh, các văn thi sĩ khắp nơi sau đó bắt đầu ca tụng, một cách lầm lẫn, ngày Thánh Valentine 14 tháng 2 là ngày của tình yêu lãng mạn. Và đương nhiên chuyện đời là, khi mọi người đều làm điều gì thì điều đó được chấp nhận là đúng. 🙂

Thiệp Valentine, Victorian

* Ngày nay, chẳng biết từ đâu đến, chúng ta lại có thêm một truyền thuyết mới về Thánh Valentine. Theo thuyết này, Valentine là một linh mục không vâng lệnh của Hoàng Đế Claudius II cấm thanh niên lấy vợ và cấm linh mục cử hành hôn lễ cho thanh niên, vì Hoàng Đế muốn nhiều thanh niên độc thân đi lính. Tuy vậy, linh mục Valentine chống lại lệnh Hoàng Đế và cứ tiếp tục cử hành hôn lễ lén lút cho các cặp tình nhân.

Hoàng Đế biết được và xử tử Valentine. Trước giờ hành quyết Valentine còn gửi được một tấm “thiệp Valentine” đầu tiên trong lịch sử đến–hoặc là người yêu của linh mục (thời đó linh mục có thể có vợ), hoặc là con gái của người quản ngục mà Valentine đã gặp và chữa bệnh–và ký tên “From your Valentine” (“Từ Valentine của em”).

Truyền thống “thiệp Valentine” bắt đầu từ đó.

Các công ty buôn bán ngày nay rất thích dùng truyền thuyết mới, có tính tiếp thị cao này.

Vào ngày Valentine, các đôi tình nhân tặng nhau thiệp Valentine với các lời lẽ dấu ái lãng mạn, tặng hoa hồng, kẹo Chocolate, mời nhau đi khiêu vũ, ăn tối dưới ánh đèn cầy, xem phim…

TĐH

Ngẫu Hứng Trở Mùa


.
.
.

Trở xuân-gió nở hoa đèn
Chồi đơm ngọn hạnh, nụ chen cành hồng
Tan dần những áng mây đông
Ánh dương lóe lọt tầng không ngỡ ngàng
Lật tờ niên lịch sang trang
Đã nghe phảng phất hương ngàn chào xuân.
.

Đinh Đức Dược

Ban mai

Nắng
Hồng lên đôi má

Gió
Bồng tung mái tóc

Trong vắt
Bình minh

Hoa cỏ long lanh sương
Đồng nội nhẹ nhàng thơm
Đất trời ngời ngợi sáng
Đẹp lạ lùng
Quê hương !

Nhắm mắt
Nghe ngọt ngào tinh khiết
Tắm mát tim yêu
Tha thiết

Dang tay
Không gian rộng vô cùng
Tan hòa hơi thở
Tình người
Mênh mông

Hoàng Thiên Nga

Màu Xuân

Như cành mai vàng rã cánh giêng hai
Người lặng thầm tha hương cầu thực
Bỏ một miền quê rưng rức
Chỉ còn mênh mông đồng xanh.

Rồi cũng như mai tích giọt nhựa lành
Mùa chạp về nở bung năm cánh tết
Múc gàu nước giếng làng uống trôi bao nhọc mệt
Múc gàu nước giếng làng rửa mặt đợi xuân sang.

Ngày tết quê tôi cũng lộng lẫy cúc vàng
Cũng lịch sự hồng, cũng thanh xuân thược dược.
Môi thiếu nữ lại nồng, tình lại mềm như nước
Xuân mà, cứ mở lòng vui.

Mẹ già gội đầu bằng nước lá chanh
Vòng tay nào ôm con còn thơm mùi tết
Ba tiếp bạn bằng củ hành củ kiệu
Chén rượu năm nao chừ vọng lại tiếng cười.

Thôi một năm cùng nước mắt mồ hôi
Người quê chừ thả lòng xuân mới
Ta đi giữa quê lòng như có đợi
Có chờ ai về nhắc chuyện xuân xưa!

Cuối năm Kỷ Sửu

Nguyễn Tấn Ái

Gửi người đón Tết xa quê

Tết nguyên đán nơi trời xa lạc lõng
Bè bạn tha hương quây quần
Toàn người dưng bỗng thành gia đình
Nấu nồi bánh cho vơi nỗi nhớ
(Cũng có gạo nếp, hành, thịt, đỗ)
Chiếc bánh chưng nấu nồi áp xuất
Sao không mang hương vị tết ?
Thiếu mầu lá dong gói niềm thương nhớ
Thiếu ngọn lửa hồng mẹ nhóm ấp iu
Chờ bánh chín bà kể câu chuyện cổ
Chuyện kể rồi mãi không bao giờ cũ
Xuân xa quê
Không có mưa xuân
Nẩy lộc trên cây nêu đầu ngõ
Không nắng dịu dàng
Trên má hồng thiếu nữ
Không lửa nồng nàn
Trong mắt người thương
Ăn miếng bánh chưng
Mà lòng rưng rưng
Hồn quê day dứt trong máu thịt
Nâng ly rượu tây
Thêm cồn cào da diết
Nhớ góc vườn
Ấp ủ nhúm nhau

Trần Vân Hạc

Buâng Quơ Từ Nơi Xa Xôi.

Gío thở từng sợi lạnh
Xuân vẩn ở nơi nao?
Loanh quanh vài trang báo
Đâu đó một cành mai
Thế thôi.
Nắng đầu mùa chút ấm
Nằm nướng dài trên sân
Con chim sẻ gật gù
Tìm tình yêu đầu Xuân?
Thế nhé

Ai có về bến xưa
Nhớ gói cánh hoa đào
Nhớ thăm con đường nọ
Nhớ gởi lời chúc xuân
Nhớ em.
Vài cụm mây lơ đểnh
Vướng ngọn núi thông gìa
Vài con sóc kiếm ăn
Rớt rơi từng nhúm tuyết
Cô độc
Xuân vẫn xa
Thêm một lần
Chồng chất tóc phai.

Phạm Lưu Đạt

02/06/2010

Chợ Tết

Giữa giòng người ngược xuôi

Tôi thả bước lẻ loi

Không tìm mà mong gặp

Một người. Lâu lắm rồi…

Người ấy chợ Tết xưa

Thưở mười sáu trăng mơ

Giữa đông vui bè bạn

Gởi bông hoa thay lời

Ngày đó tôi thơ ngây

Tưởng chuyện đùa bé con

Cầm bông hoa bứt cánh

Thả gió cuốn. Reo dòn..

Nào biết tôi vô tình

Xé nát mối tình son

Nào biết tim ai vỡ

Giữa chiều xuân rộn ràng

Từ đó người phiêu dạt

Năm tháng mãi không về

Từ đó tôi biết nhớ

Người đã thành người xa

Xuân đến rồi xuân qua

Hoa tàn lại nở hoa

Bao nhiêu năm thầm lặng

Tiếc hoài bông hoa xưa

Chợ Tết người đông vui

Này lứa đôi lứa đôi

Không thấy người. Không thấy

Khói đâu mà mắt nhòe

Tôn Nữ Ngọc Hoa

Chuyển gửi – Transmission

Chào các bạn,

Tết năm 2008, khi anh Hoành post bài The Old Master (Ông Đồ Già) trên diễn đàn VNBIZ, mình gởi bản dịch của anh Hoành đến người bạn Mỹ lớn tuổi mà mình gọi là Uncle Hank. Uncle Hank lấy được hứng khởi từ bài The Old Master và viết một bài thơ tặng mình, có tên là Transmission.

Gần đây mình nhờ anh Hoành dịch ra tiếng Việt, gọi là Chuyển Gửi.

Hôm qua anh Hoành đăng bài The Old Master trên ĐCN. Nên hôm nay mình muốn chia sẻ bài thơ Transmission và câu chuyện nhỏ này đến các bạn.

Chúc cả nhà một ngày chuyển gửi! 🙂

Hiển

Chuyển gửi

Một mình trong quán sách cà phê.
Tôi ngồi và đọc và ngắm
người qua.
Một chàng Á châu đẹp trai
(người Phi, sau này tôi khám phá)
lượn ra lượn vào giữa những hàng sách.
Hắn thấy tôi.
Tôi thấy hắn.
Hắn đến và ngồi,
dù có cả hàng chục chiếc ghế dư,
ở chiếc bàn kế tôi.
Chằng nói với nhau lời nào.
Cũng chẳng chào hỏi.
Hắn mở cặp
và lôi ra một mớ bưu thiếp
và một sổ địa chỉ nhỏ.
Hắn viết và ký
(với hoa hòe bóng bẩy
của một chàng trai trẻ!)
tám hay mười thiệp.
“Tôi tưởng tôi là người cuối cùng trên thế giới
thực hành nghệ thuật cổ-lổ-xỉ này,”
tôi bắt chuyện.
“Cái gì? Gởi bưu thiếp
cho bạn bè lưu lạc khắp nơi
trên thế giới?
Đừng lo, ông nội.
Tôi sẽ trung thành với nó
mãi sau khi ông đã ra đi.”

TĐH dịch

Transmission

All alone in the bookstore cafe,
I sit and read and watch
the passers-by.
A handsome Asian man
(Filipino, I later find out)
weaves in and out of the stacks.
He notices me.
I notice him.
He comes and sits,
despite two dozen empty seats,
at the table next to me.
No words are exchanged.
No greetings yet.
He opens a briefcase
and extracts a stack of postcards
and a small “carnet d’addresses”.
He writes and signs
(with a young man’s pretentious
flourish!)
eight or ten of these.
“I thought I was the last man on earth
to practice this arcane craft,”
I offer.
“What? Sending postcards
to friends scattered all around
the world?
Don’t worry, grandfather,
I’ll be faithful to it
long after you are gone.”

Thanks for the inspiration.  Here is my Tet present to
you.  (When is Tet?)
Uncle Hank

Ông đồ già – The old master

Chào các bạn,

Không là Tết nếu không có Ông Đồ Già của Vũ Đình Liên. Dù rằng ngày nay ta có nhiều ông đồ trẻ viết thư pháp.

Mỗi dịp Tết về, đọc lại Ông Đồ Già để bùi ngùi cho một thời đã qua hay đang qua. Thay đổi và tiến hóa, dù là luật tự nhiên, cũng không khỏi làm ta bồi hồi mỗi khi ký ức vọng lại.

Mình đã dịch bài Ông Đồ Già sang tiếng Anh vài năm trước, hôm nay lại biên tập thêm một tí và post lại đây chia sẻ với các bạn.

Chúc cả nhà một mùa xuân đỏ như giấy thư pháp!

Hoành
.

The Old Master

Each year when the plum blossoms flowered
Back here came the old master
Spreading red scrolls and Chinese ink
At this busy street corner

Buyers of calligraphies
Many whispered admiringly
“The fine hand moves the brush
Like phoenix dances and dragon flies.”

But each year the guests came fewer
Where had they gone, those old admirers?
Red paper grieved and dulled
Black ink dried up in the forlorn bowl…

The old master still sat there
But passers-by no longer cared
Dead leaves dropped on the scrolls
Over the sky a mist rain blowed

This year the plum blossoms again flower
But the old master is here no longer
All the folks of yesterdays
Where do their souls now stay?

    Translated by TĐH
    (Virginia, Feb. 6, 2005, Jan. 29, 2008, Feb. 10, 2010)

.

Ông Đồ Già

    Vũ Đình Liên


Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
“Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay”.

Nhưng mỗi năm mỗi vắng,
Người thuê viết nay đâu ?
Giấy đỏ buồn không thấm
Mực đọng trong nghiên sầu …

Ông đồ vẫn ngồi đấy,
Qua đường không ai hay.
Lá vàng rơi trên giấy,
Ngoài giời mưa bụi bay.

Năm nay đào lại nở,
Không thấy ông đồ xưa.
Những người muôn năm cũ,
Hồn ở đâu bây giờ ?

Nhắn gửi phút giao thừa

Tết năm nay anh có bớt vui?
Em ở xa không về thăm anh được
Chẳng cùng nhau dạo chợ hoa Hàng Lược
Ngày rằm nhộn nhịp trẩy hội chùa Hương

Cách xa nhau hàng ngàn dặm trường
Đêm trừ tịch lặng ngắm nhìn anh nhé
Màn trời đen có ngôi sao nhỏ bé
Lấp lánh soi là ánh mắt em.

Hãy hái giúp em nhành lộc mềm
Lá nhẹ vương là tay em đó
Hương xuân tỏa từ nụ hoa, ngọn cỏ
Thoáng hương thầm mái tóc em bay.

Sáng mồng một nhấp ly rượu cay
Anh ngây ngất bởi ngọt môi em đấy
Gió xuân nhẹ cánh đào đưa đẩy
Màu áo dài em hay mặc ngày xuân.

Giữa người thân , bè bạn quây quần
Nhớ phần em bánh chưng xanh mướt
Đi hội xuân dòng người xuôi ngược
Một phút thôi dành nghĩ về nhau.

Để bên này giữa băng tuyết trời Âu
Em ấm lòng hơn khắc giây đón Tết
Hương quê nhà xua bớt giá rét
Nghẹn ngào nhớ anh đón mùa xuân.

Phan Bích Thiện

Giá như

Giá như thì nói làm chi
Nhưng rồi vẫn nói chỉ vì thương em
Tưởng rằng rượu đã nhạt men
Ai ngờ say tỉnh liêng biêng thế này
Giá như trái đất ngừng quay
Em cùng tôi sống những ngày mộng mơ
Giá như thơ chỉ là thơ
Vầng trăng đâu phải ngẩn ngơ đi tìm
Giá như em tuổi hoa niên
Anh xin dâng lễ dẫu tiền chồng cao
Sợ gì sông rộng sóng gào
Bắc cầu dải yếm ta vào bến mơ
Già còn chưa trọn kiếp tu
Kiếp sau đốt cháy vần thơ… giá mà !

Trần Vân Hạc

Xuyến chi

Lối mòn cỏ dại ta qua
Sớm nay bừng nở ngàn hoa tuyệt vời
Tươi xinh trắng nõn gọi mời
Trăm chàng bướm ngốc rong chơi quên về

Chúng yêu khờ khạo, si mê
Ngỡ rằng mãi mãi tràn trề men xuân

Ngẩn ngơ ngắm
bỗng
tần ngần
Dễ đâu thêm chỉ một lần
vờ say

Lối mòn xưa vẫn quanh đây …

Hoàng Thiên Nga

Em viết tiếp cuộc đời anh

Bầu trời sau mưa
Bình minh sau đêm dài
Ôi mùa đông đâu còn nữa
Anh gối đầu lên cây lá sum suê
Nghe phím đàn nhún nhảy trên môi em
Khi mù sương tan dần sau đôi mắt im lặng
Lắng nghe cuộc đời tràn ngập những âm vọng mới
Em chậm giấc
Đợi bước lười của gã ngủ mơ trên cát
Trời chiều úp xuống một chiếc bát
Nhốt hình anh
Em dắt chiếc bóng lang thang
Qua cầu Ea Tam
Ôm nỗi nhớ trong lồng ngực ốm
Gánh nỗi buồn trên vai gầy
Niềm vui em cài tóc
Thơ là tài sản hào hoa
Con Mít nguẩy đuôi
Cười ha ha nguôi quên phía vực mùa đông
Khi anh chẳng thấy mặt trời
Em vén chiếc màn màu sắc
Nhổ vài sợi bạc
Khuấy ly chanh dây
Khi mảnh trăng sáng bồng bềnh Srêpok
Chúng mình chẳng ngủ
No nê ly nước mía muộn màng
Em định sinh ra một thằng kháu khỉnh
Mang dép lên giường
Khóc đòi cha thương
Ôi một cành hồng
Em dìu anh như xiếc
Lạc núi trùng trùng
Dòng mùa xuân lềnh bềnh hoa mắc cỡ
Có em từ đó
Hơi thở dài hơn một đêm
Nhú nụ mầm trên môi hoang mạc
Đìu hiu bỏ trốn dưới làn sóng của ánh mắt
Nỗi buồn run rẩy nằm bẹp dưới bàn chân
Sự nghèo khổ vụt bay như mũi tên xa vắng
Giả tạo đánh bài ngửa
Anh mở mắt vũ trụ
Đầy một nụ xanh
Ngả đầu lên ngực
Mùa xuân.

Bùiminhvũ 10-2009