Category Archives: Học tiếng Anh – Learning english

Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (5)

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1)(2)(3)(4)(5)(6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

 Nhưng tại sao Sắc và Không lại là một? Tại sao hai thứ rõ ràng đối nghịch nhau lại chỉ là một? 

Ở đây chúng ta cần đi vào “Tam Pháp Ấn” (Three Dharma Seals) để tìm câu trả lời. 

Pháp (dharma) là một chữ dễ gây lẫn lộn trong Phật giáo, bởi vì tùy theo trường hợp mà nó có nhiều ý nghĩa khác nhau. Ở đây chúng ta sẽ giới hạn chữ “pháp” trong hai ý nghĩa mà thôi. Thứ nhất, pháp có nghĩa là tất cả mọi thứ tinh thần và vật chất trong vũ trụ như cái cây, cái bàn, cảm giác, suy nghĩ… Thứ hai, pháp cũng có nghĩa là giáo lý, lời dạy của Đức Phật, hay một cách thức thực tập trong Phật giáo (một pháp tu). Continue reading Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (5)

Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (4)

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1)(2)(3)(4)(5)(6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

Ngũ uẩn là nămskandhas” (Phạn), hay năm tập hợp (five aggregates). Ngũ uẩn gồm  sắc (form), thọ (feeling), tưởng (perception), hành (mental formation) và thức (consciousness). Năm tập hợp này cùng với nhau tạo nên chúng sinh.  Sắc (màu sắc, hình dạng, color, form) là phần vật chất của cơ thể chúng ta. Thọ, tưởng, hành, thức (cảm giác, ấn tượng, tạo ý,  nhận biết–feeling, perception, mental formation, consciousness) tạo nên phần tinh thần. Vì thế, chữ ngũ uẩn để chỉ con người, sự hiện hữu của con người. 

Continue reading Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (4)

Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (3)

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1)(2)(3)(4)(5)(6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

II.  Cốt lõi của trí tuệ Bát Nhã (hai câu đầu)

Hai câu đầu là cốt lõi của Bát Nhã. Tất cả những câu sau đó là triển khai rộng hơn từ phần cốt lõi này. Đây là hai câu đầu: 

Hán việt 

Quán-tự-tại Bồ-tát, hành thâm Bát-nhã Ba-la-mật-đa thời chiếu kiến ngũ-uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách. 

Xá-Lợi-Tử! Sắc bất dị không, không bất dị sắc; sắc tức thị không, không tức thị sắc; thọ, tưởng, hành, thức, diệc phục như thị. 

Continue reading Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (3)

Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (2)

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1)(2)(3)(4)(5)(6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

GIẢNG GIẢI

I. Tựa đề Bát Nhã Tâm Kinh

Tên đầy đủ của Bát Nhã Tâm Kinh là Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa Tâm-Kinh.

Bát Nhã được phiên âm từ chữ “prajna” trong tiếng Phạn. Nó có nghĩa là trí tuệ. Trong Hán Việt nó được gọi là Tuệ hay Huệ. Tuy nhiên, trí tuệ ở đây không chỉ là trí tuệ thông thường mà chúng ta nói đến hàng ngày. Trí tuệ mà ta nói đến hàng ngày thường là trí tuệ hay phân biệt (đối ngẫu, nhị nguyên, hai mặt, duality) như đúng-sai, đen-trắng, tốt-xấu, có-không, yêu-ghét, hiện hữu-trống rỗng v.v… Khi phân tích sâu, ta sẽ thấy trí phân biệt này là nguồn gốc của tất cả mọi vấn đề, bởi vì cái đúng của tôi là cái sai của anh, và vì thế mâu thuẫn nảy sinh giữa chúng ta. Trí phân biệt khiến tâm ta chia rẽ giữa đây và đó (tâm phân biệt), làm tâm ta bị vọng động, và dẫn ta đến những mâu thuẫn và, vì thế, khiến ta si mê, vô minh. Tóm lại, trí tuệ thông thường chưa phải là trí tuệ chân thực.

Continue reading Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (2)

Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (1)

Bài cùng chuỗi Tiểu luận về BNTK:
(1)(2)(3)(4)(5)(6), (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14). Done.

 

Nguyên tác Anh ngữ: Trần Đình Hoành

Việt dịch: Diệu Tâm & Trần Đình Hoành

Chào anh chị em,

Hôm nay mình giới thiệu đến các anh chị Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh mình viết bằng tiếng Anh năm 2008, rồi chị Diệu Tâm và mình cùng dịch sang tiếng Việt.

Đây là một cuốn sách nhỏ nên mình sẽ chia ra và đăng liên tục nhiều lần.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Bát Nhã Tâm Kinh là tinh hoa của tư tưởng Phật giáo Đại thừa (Mahayana).  Phật giáo được phát triển từ Phật giáo Nguyên thủy (Theravada) hay Tiểu thừa đến Đại thừa. Phật giáo ở Thái Lan, Miến Điện, Sri Lanka, Campuchia và Lào chủ yếu theo Tiểu thừa.  Phật giáo tại Việt Nam, Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, Hồng Kông, Singapore, Đài Loan, Tây Tạng và Mông Cổ chủ yếu theo Đại thừa. Tuy nhiên, Tiểu thừa cũng đã từng xuất hiện ở Việt Nam sớm như Đại thừa.  Continue reading Tiểu luận về Bát Nhã Tâm Kinh – A brief exposition on the Heart Sutra (1)

Luôn luôn có một giải pháp tốt – Always there is a good solution

Chào anh chị em,

Bất kì vấn đề nào, luôn luôn có một giải pháp tốt. Điều quan trọng là phải làm việc để tìm ra giải pháp đó.

Tuy nhiên, người ta thường không tìm ra giải pháp được, ngược lại họ lại làm cho vấn đề lớn hơn và khó hơn rất nhiều, vì họ thường tranh cãi, thay vì cùng bàn luận đứng đắn và nhẹ nhàng với nhau để tìm giải pháp.

Bà vợ mới nói điều gì đó, ông chồng gạt phăng và gân cổ ra cãi, thế là cả hai bắt đầu đấu khẩu, càng lúc càng to tiếng, và vấn đề ban đầu chỉ là con kiến, bây giờ nó đã thành trái núi. Chẳng ai tìm giải pháp cho vấn đề, và bây giờ tìm giải pháp cũng khó hơn rất nhiều, vì con kiến đã thành trái núi. Continue reading Luôn luôn có một giải pháp tốt – Always there is a good solution

Quán lòng từ – Meditate loving-kindness

Chào anh chị em,

Quán lòng từ, hay quán tình yêu, là nhìn tình yêu trong tim mình, làm cho trái tim của mình yêu ai đó khó yêu, hay yêu tất cả mọi người.

Luận sư Phật Âm (Buddhaghosa) viết trong cuốn Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga) vào đầu thế kỷ thứ 5 sau công nguyên, cách để tạo lòng từ trong tâm mình.

Từ là metta trong tiếng Pali, maitri trong tiếng Sanskrist, loving-kindness trong tiếng Anh. Từ là yêu người, mang đến cái vui cho người.

Bi là Karuna trong cả Pali và Sanskrist, compassion trong tiếng Anh. Bi là yêu người, đau cái đau của người, muốn làm cho người bớt khổ.

Nói vắn tắt, từ bi là “ban vui, cứu khổ.”

Luận sư Buddhaghosa chỉ cho chúng ta cách thực tập lòng từ từng bước một, bằng cách chia mọi người thành bốn nhóm: Chính ta, người ta rất yêu mến, người ta không thương không ghét, người ta ghét hay thù.

Continue reading Quán lòng từ – Meditate loving-kindness

Nhất nguyên, nhị nguyên – Monism, dualism

Chào anh chị em,

Nói giản dị thì nhất nguyên là mọi người là một; nhị nguyên là mọi người chia ra đúng sai – đó là nhị nguyên trong tư duy, nhưng thực tế là vạn nguyên: hằng vạn khối đánh nhau ì đùng để tranh đúng sai.

Nhà Phật dạy vô ngã thì giác ngộ, chấp ngã là vô minh, tội lỗi. Nhưng sắc bất dị không, không bất dị sắc; sắc tức thị không, không tức thị sắc. (Bát Nhã Tâm Kinh). Thế thì, vô ngã không khác chấp ngã, chấp ngã không khác vô ngã; vô ngã chính là chấp ngã, chấp ngã chính là vô ngã.

Vậy nghĩa là sao? Continue reading Nhất nguyên, nhị nguyên – Monism, dualism

Lịch sử ĐCN – ĐCN History

Chào anh chị em,

ĐCN là một điểm mốc lớn trong tiến trình dài mình tình nguyện phục vụ Việt Nam. Mình kể vắn tắn tiến trình đó để các bạn có thể hiểu thêm về lịch sử ĐCN.

Năm 1989, mình được mời vào nhóm thành lập US-VN Trade Council để thúc đẩy bang giao Việt Mỹ. Lúc đó Mỹ đang cấm vận VN. Continue reading Lịch sử ĐCN – ĐCN History

Sợ mất – fear of losing

Chào anh chị em,

Sợ mất là một loại khổ trong bát khổ của nhà Phật.

Chúng ta sợ mất tiền bạc, tài sản, chức vị, danh tiếng, công việc, sắc đẹp, tài năng, danh dự, sự kính trọng… bất kì thứ gì ta có; và chúng ta sợ mất người ta yêu – vợ/chồng, người yêu, bạn bè…

Chúng ta sợ mất cả đời. Nếu ta không có gì, có lẽ chúng ta không có gì để sợ. Nhưng chúng ta có quá nhiều thứ và quá nhiều người, nên chúng ta luôn sợ mất. Continue reading Sợ mất – fear of losing

Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời kỳ Hiện Đại – “Chủ Nhật Buồn” (“Szomorú Vasárnap”) – László Jávor & Rezső Seress

Updated Feb. 1, 2025

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây >>

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn nhạc phẩm “Chủ Nhật Buồn”, (“Szomorú Vasárnap”, “Gloomy Sunday”, “Sombre Dimanche”) của Thi sĩ László Jávor và các Nhạc sĩ Rezco Seress, và Phạm Duy.

Thi sĩ László Jávor (May 3, 1903 – December 21, 1956) là một nhà thơ người Hung Gia Lợi (Hungarian) đã sáng tác bài thơ gốc tạo nền tảng căn bản cho nhạc phẩm điệu Jazz “Gloomy Sunday”, soạn bởi nhạc sĩ Rezső Seress, về sau được biết đến dưới tiếng hát của danh ca Billie Holiday.

Kökény Attila & Tóth Vera – Szomorú vasárnap – MEGASZTÁR 5 2010.12.17 -hát tiếng Hungarian.

Nguyên thủy bài thơ “Szomorú Vasárnap” tiếng Hungarian của Thi sĩ László Jávor: Continue reading Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời kỳ Hiện Đại – “Chủ Nhật Buồn” (“Szomorú Vasárnap”) – László Jávor & Rezső Seress

Tầm nhìn cho đất nước – A vision for the country

Chào anh chị em,

Muốn đất nước phát triển tốt và cường thịnh, chúng ta cần có một tầm nhìn cho đất nước. Vấn đề căn bản là mỗi người có một tầm nhìn khác nhau trong lòng mình, và như thế là mạnh ai nấy đi, tứ tán khắp bốn phương trời, không tạo được sức mạnh tập thể, đôi khi lại còn đấu đá nhau vì tầm nhìn khác nhau. Hầu hết mọi quốc gia đều gặp vấn đề chính trị này.

Nghĩa là việc đầu tiên ta cần làm là phòng ngừa chia rẽ và khuyến khích mọi người đoàn kết thành một khối. Và đây chính là tầm nhìn đầu tiên và căn bản nhất: Đại đoàn kết dân tộc (cả 54 dân tộc anh em và người Việt ở nước ngoài).

Nhưng làm sao ta đại đoàn kết được khi thực sự có nhiều tư duy và quyền lợi khác nhau? Continue reading Tầm nhìn cho đất nước – A vision for the country

Đúng Sai – Right Wrong

Chào anh chị em,

Mọi chúng ta đều đã biết Đúng Sai là hai ông nội sinh ra mọi phiền hà trong đời sống này – cha mẹ cãi nhau với con cái, nhân viên với lãnh đạo, bạn với bạn, nước này với nước kia… Ai cũng nói tôi đúng, anh sai.

Và mọi người luôn nói: “Tôi chỉ bình thường, mấy người kia mới phi lý và cực đoan.” Continue reading Đúng Sai – Right Wrong

Ở đây Lúc này – Here and Now

Chào anh chị em,

Điều gì chúng ta muốn làm trong năm mới? Có lẽ là mọi chúng ta đều có một hai điều gì đó muốn làm, vì năm mới mà, bỏ vài điều làm vài điều mới, cho con đường thêm thoáng mát mới mẻ.

Nhưng nếu các bạn hỏi “Anh Hoành muốn làm gì mới cho ĐCN trong năm mới?” có lẽ mình sẽ ú a ú ớ chẳng biết trả lời thế nào, ngoại trừ: “Tiếp tục viết trà đàm, mỗi bài một ngày như 16 năm nay” (7 tháng 2 năm 2025 là kỷ niệm sinh nhật thứ 16 của ĐCN). Continue reading Ở đây Lúc này – Here and Now

Ai là rắn ? – Who are snakes ?

Chào anh chị em,

Rắn là một con vật có nhiều tranh biện. Rắn lành hay dữ? Thiện hay ác? Vì bị một con rắn lục hay rắn hổ mang cắn cho một miếng thì ta đi đoong, cho nên ai cũng sợ rắn. Rắn lại hay nằm dưới đất, trong cỏ râm rạp, rất khó thấy, cho nên nếu ta vô tình dẫm chân lên các chú, thì sẽ bị phập vào chân tức thì, dù rằng bình thường nếu ta chẳng làm gì các chú thì các chú chẳng làm gì ta.

Và các chú rắn nhỏ xíu như chiếc đũa, đầy màu sắc rực rỡ như các vũ nữ Mexican biểu diễn Tango hay Cha Cha Cha ngày lễ hội, mà các em bé thấy là muốn đến bắt lên liền, thì độc hại hạng nhất, hơn cả hổ mang và rắn lục.

Cho nên, thiên hạ ai cũng sợ rắn, và rắn luôn được xem là độc hại, ác ôn. Continue reading Ai là rắn ? – Who are snakes ?