All posts by Trần Đình Hoành

I am an attorney in the Washington DC area, with a Doctor of Law in the US, attended the master program at the National School of Administration of Việt Nam, and graduated from Sài Gòn University Law School. I aso studied philosophy at the School of Letters in Sài Gòn. . I have worked as an anti-trust attorney for Federal Trade Commission and a litigator for a fortune-100 telecom company in Washington DC. I have taught law courses for legal professionals in Việt Nam and still counsel VN government agencies on legal matters. I have founded and managed businesses for me and my family, both law and non-law. I have published many articles on national newspapers and radio stations in Việt Nam. In 1989 I was one of the founding members of US-VN Trade Council, working to re-establish US-VN relationship. Since the early 90's, I have established and managed VNFORUM and VNBIZ forum on VN-related matters; these forums are the subject of a PhD thesis by Dr. Caroline Valverde at UC-Berkeley and her book Transnationalizing Viet Nam. I translate poetry and my translation of "A Request at Đồng Lộc Cemetery" is now engraved on a stone memorial at Đồng Lộc National Shrine in VN. I study and teach the Bible and Buddhism. In 2009 I founded and still manage dotchuoinon.com on positive thinking and two other blogs on Buddhism. In 2015 a group of friends and I founded website CVD - Conversations on Vietnam Development (cvdvn.net). I study the art of leadership with many friends who are religious, business and government leaders from many countries. I have written these books, published by Phu Nu Publishing House in Hanoi: "Positive Thinking to Change Your Life", in Vietnamese (TƯ DUY TÍCH CỰC Thay Đổi Cuộc Sống) (Oct. 2011) "10 Core Values for Success" (10 Giá trị cốt lõi của thành công) (Dec. 2013) "Live a Life Worth Living" (Sống Một Cuộc Đời Đáng Sống) (Oct. 2023) I practice Jiu Jitsu and Tai Chi for health, and play guitar as a hobby, usually accompanying my wife Trần Lê Túy Phượng, aka singer Linh Phượng.

Ngay sau khúc quanh của dòng sông

Cái tôi thích nhất về các dòng sông là:
Bạn không thể bước hai lần vào một dòng sông
Nước luôn thay đổi, luôn trôi đi
Nhưng con người, tôi đoán, không thể sống như vậy
Mọi chúng ta đều phải trả giá
Để được an toàn, chúng ta mất cơ hội để có bao giờ biết
Cái gì nằm sau khúc quanh của dòng sông
Đang đợi ngay sau khúc quanh của dòng sông

Tôi nhìn lần nữa
Ngay sau khúc quanh của dòng sông
Qua khỏi bờ sông
Nơi hải âu bay tự do
Chẳng biết để làm gì
Cái tôi mơ ngày sẽ gởi đến
Ngay sau khúc quanh của dòng sông
Cho tôi
Đến cho tôi
Tôi cảm được nó ở đó, bên kia hàng cây
Hay ngay sau các thác nước
Có thể nào tôi gạt đi tiếng trống xa xôi
Để ở với một anh chồng chắc chắn và đẹp trai
Xây những vách tường chắc chắn và đẹp
Và chẳng bao giờ mơ rằng có gì đó đang đến?
Ngay sau khúc quanh của dòng sông
Ngay sau khúc quanh của dòng sông

Tôi nhìn một lần nữa
Ngay sau khúc quanh của dòng sông
Qua khỏi bờ sông
Một nơi nào đó sau biển
Chẳng biết để làm gì…
Tại sao mọi cơn mơ của tôi đi xa
Chỉ ngay sau khúc quanh của dòng sông?
Chỉ ngay sau khúc quanh của dòng sông?

Tôi nên chọn khúc quanh trơn tru nhất
Đều như nhịp trống?
Tôi nên lấy anh Kocoun?
Mọi mơ mộng của tôi chấm dứt?
Hay người vẫn còn đợi tôi, hỡi Người Cho Giấc Mơ
Ngay sau khúc quanh của dòng sông?

(TĐH dịch)

Pocahontas – Just Around The River Bend – Judy Kuhn

Click vào đây để xem video trên Youtube

Just Around The Riverbend

Vocals: Pocahontas (Judy Kuhn)
Music: Alan Menken
Lyrics: Stephen Schwartz

Pocahontas
What I love most about rivers is:
You can’t step in the same river twice
The water’s always changing, always flowing
But people, I guess, can’t live like that
We all must pay a price
To be safe, we lose our chance of ever knowing
What’s around the riverbend
Waiting just around the riverbend
I look once more
Just around the riverbend
Beyond the shore
Where the gulls fly free
Don’t know what for
What I dream the day might send
Jut around the riverbend
For me
Coming for me
I feel it there beyond those trees
Or right behind these waterfalls
Can I ignore that sound of distant drumming
For a handsome sturdy husband
Who builds handsome sturdy walls
And never dreams that something might be coming?
Just around the riverbend
Just around the riverbend
I look once more
Just around the riverbend
Beyond the shore
Somewhere past the sea
Don’t know what for …
Why do all my dreams extend
Just around the riverbend?
Just around the riverbend …
Should I choose the smoothest curve
Steady as the beating drum?
Should I marry Kocoum?
Is all my dreaming at an end?
Or do you still wait for me, Dream Giver
Just around the riverbend?

Đối thoại Thiền

Thiền sư thường dạy học trò biểu lộ chính mình. Có hai thiền viện, mỗi thiền viện có một thiền sinh nhỏ. Một em, mỗi sáng đi mua rau, gặp em kia trên đường đi.

“Bạn đi đâu đó?” một em hỏi.

“Tôi đi nơi nào chân tôi đi,” em kia trả lời.

Câu trả lời làm em này bối rối, nên em về hỏi thầy giúp đở. “Sáng mai,” thầy bảo em, “khi con gặp bạn, hỏi câu hỏi đó lại. Nó sẽ trả lời y như cũ, rồi con hỏi nó: ‘Nếu bạn không có chân, thì bạn đang đi đâu?’ Vậy sẽ chỉnh được nó.”

Hai bé lại gặp nhau sáng hôm sau.

“Bạn đang đí đâu dó?” em thứ nhất hỏi.

“Tôi đi nơi nào gió thổi đi,” em kia trả lời.

Câu trả lời này lại làm em choáng váng. Em mang thất bại về hỏi thầy.

“Hỏi nó đang đi đâu nếu không có gió,” thầy chỉ.

Hôm sau hai bé gặp nhau lần thứ ba.

“Bạn đang đi đâu dó?” em thứ nhất hỏi.

“Tôi đang đến chợ mua rau,” em kia trả lời.
.

Bình:

• “Biểu lộ chính mình” là nói điều gì mình muốn nói, bằng cách mình muốn nói. “Tôi đi nơi nào chân tôi đi” hay “Tôi đi nơi nào gió thổi đi” cũng như chúng ta hay nói “Đi vòng vòng” hay “Đi lang thang”, tức là đi nơi nào hai chân đưa đi.

• Đối thoại có nghĩa là nếu hỏi thì trả lời, không phải là đấu chữ. Thiền sư đôi khi dùng từ rất thi ca trong cách nói, làm người ta tưởng các vị đấu chữ. Không phải là một vị nói ra một câu văn vẻ, vị khi phải đối lại bằng một câu văn vẻ hơn, hay câu siêu hơn có thể làm cho vị trước bị bí—đó không phải là đối thoại. Và đó là thái độ sai lầm của em bé hỏi đầu tiên, và thầy của em.

• “Biểu lộ chính mình” là nói điều gì đang xảy ra. Đó là đối thoại thành thật, với thực tại đang xảy ra.

Nếu dùng công thức, hôm qua nói sao hôm nay nói vậy, thì đó là không thành thật, vì hôm qua khác nay khác, nói cùng một câu sao được? Đối thoại chứ đâu phải trả bài học thuộc lòng!

• Đối thoại Thiền là sống Thiền—sống ở đây lúc này, nói ở đây lúc này, với tâm trống rỗng, không màu mè, không đóng kịch, không ngầm hạ nhau.

Mỗi ngày chúng ta đối thoại thế nào? Chúng ta đối thoại, hay chỉ lảm nhảm công thức đã thuộc lòng, chẳng nghĩa l‎y’ gì cả? Đối thoại thật sự hay ngầm đấu đá để tìm cách hạ nhau?

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

Zen Dialogue

Zen teachers train their young pupils to express themselves. Two Zen temples each had a child protégé. One child, going to obtain vegetables each morning, would meet the other on the way.

“Where are you going?” asked the one.

“I am going wherever my feet go,” the other responded.

This reply puzzled the first child who went to his teacher for help. “Tomorrow morning,” the teacher told him, “when you meet that little fellow, ask him the same question. He will give you the same answer, and then you ask him: ‘Suppose you have no feet, then where are you going?’ That will fix him.”

The children met again the following morning.

“Where are you going?” asked the first child.

“I am going wherever the wind blows,” answered the other.

This again nonplussed the youngster, who took his defeat to his teacher.

“Ask him where he is going if there is no wind,” suggested the teacher.

The next day the children met a third time.

“Where are you going?” asked the first child.

“I am going to the market to buy vegetables,” the other replied.

# 89

Đều như nhịp trống

(Lời thổ dân da đỏ)
Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Đều như nhịp trống
Hát cho sáo tuyết tùng
Mọi mùa đi và mọi mùa đến
Mang ngô và sinh trái

Gần nguồn nước ngọt và sạch
Nơi cá sturgeon vĩ đại sống
Trồng bầu và hái đậu
Cả trái đất mà mẹ ta đã cho

O Thánh Linh Vĩ Đại, nghe bài ca của chúng con
Giúp chúng con giữ đường lối cổ truyền
Giữ ngọn lửa thiêng cháy mạnh
Bước đi quân bình suốt cả đời

Mọi mùa đi và mọi mùa đến
Đều như nhịp trống
Từ mận đến hạt đến nụ đến mận
(Hega hega yam-pi-ye hega)
Đều như nhịp trống

Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Pocahontas – Steady As The Beating Drum

Click vào đây để nghe trên Youtube

Steady As The Beating Drum

[Native Americans]
Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Steady as the beating drum
Singing to the cedar flute
Seasons Go and seasons Come
Bring the corn and bear the fruit

By the waters sweet and clean
Where the mighty sturgeon lives
Plant the squash and reap the bean
All the earth our mother gives

O Great Spirit, hear our song
Help us keep the ancient ways
Keep the sacred fire strong
Walk in balance all our days

Seasons go and seasons come
Steady as the beating drum
Plum to seed to bud to plum
(Hega hega yam-pi-ye hega)
Steady as the beating drum

Hega hega yam-pi-ye-hega
Yam-pi-ye-he-he hega

Giỗ tổ Hùng Vương 2010

denhung-cong
Hôm nay, mùng 10 tháng 3 âm lịch là Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, mặc dù nghiều nơi đã mừng Giỗ tổ vài ngày trước đây. Nhiều nơi trong nước và trên thế giới (tại những thành phố đông người Việt) tổ chức Giỗ tổ, tuy nhiên nơi chính vẫn là Đền Hùng ở Phú Thọ, vì vậy ngày này còn gọi là Lễ hội Đền Hùng.

den-hung-thuong
Khu di tích Đền Hùng thuộc thôn Cổ Tích – xã Hy Cương – huyện Lâm Thao – tỉnh Phú Thọ, cách trung tâm thành phố Việt Trì 7 km về phía Bắc, cách thủ đô Hà Nội 90 km. Đền Hùng là di tích lịch sử văn hoá đặc biệt quan trọng của quốc gia, được xây dựng trên núi Hùng – thuộc đất Phong Châu – vốn là đất kế đô của Nhà nước Văn Lang 4.000 năm trước đây. Toàn bộ Khu di tích có 4 đền, 1 chùa và 1 lăng hài hoà trong cảnh thiên nhiên, có địa thế cao rất ngoạn mục, hùng vĩ, đất đầy khí thiêng của sơn thuỷ hội tụ. Chúng ta có thể đọc thêm chi tiết về Đền Hùng tại đây.

den-hung-trung
Lễ hội Đền Hùng là lễ hội truyền thống của dân tộc Việt Nam, và có một đặc thù riêng là: Phần lễ nặng hơn phần hội. Tâm tưởng người về dự hội là hướng về tổ tiên, cội nguồn với sự tôn kính và lòng biết ơn sâu sắc (Ẩm hà tư nguyên – Uống nước nhớ nguồn). 41 làng xã thuộc tỉnh Vĩnh Phú tham gia rước kiệu lễ dâng Tổ. Từ ngàn xưa, trên các cổ kiệu có bày lễ vật, đi kèm có phường bát âm tấu nhạc, cờ quạt, bát bửu, lọng che cùng chiêng trống. Những làng ở xa thường phải rước 2-3 ngày mới tới” . “Xưa kia, việc cúng Tổ (cử hành) vào ngày 12 tháng 3 (âm lịch) hằng năm. Thường khi con cháu ở xa về làm giỗ trước một ngày, vào ngày 11 tháng 3 (âm lịch)… Đến thời nhà Nguyễn định lệ 5 năm mở hội lớn một lần (vào các năm thứ 5 và 10 của các thập kỷ), có quan triều đình về cúng tế cùng quan hàng tỉnh và người chủ tế địa phương cúng vào ngày 10 tháng 3 (âm lịch). Do đó ngày giỗ Tổ sau này mới là ngày 10 tháng 3 (âm lịch ) hàng năm”.

lehoidenhung
Những năm hội chính thì phần lễ gồm: Tế lễ của triều đình sau đó là phần lễ của dân. Có 41 làng được rước kiệu từ đình làng mình tới Đền Hùng. Đó là những cuộc hành lễ thể hiện tính tâm linh và nhân văn sâu sắc. Các kiệu đều sơn son thếp vàng, chạm trổ tinh vi, được rước đi trong không khí vừa trang nghiêm vừa vui vẻ với sự tham gia của các thành phần chức sắc và dân chúng trong tiếng chiêng, trống, nhạc bát âm rộn rã một vùng. Phần hội gồm các trò chơi dân gian như đánh vật, đu tiên, ném còn, cờ người, bắn cung nỏ… và đặc biệt là các đêm hát xoan, hát ghẹo – hai làn điệu dân ca độc đáo của vùng đất Châu Phong.

Tại các liên kết này chúng ta có thể đọc thêm về lịch sử Lễ hội Đền Hùng và một số hình ảnh các tiết mục lễ hội dân gian.


Theo baophutho.org.vn:

Năm 2010, ngày giỗ Tổ và Lễ hội Đền Hùng được tổ chức với một qui mô lớn nhất từ trước đến nay. Thứ trưởng Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch, Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương – ông Huỳnh Vĩnh Ái cho biết, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, yêu cầu của lễ hội lần này phải thể hiện được sự tôn vinh văn hoá dân tộc, khẳng định được vị trí và ý nghĩa to lớn của ngày giỗ Tổ Hùng Vương, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đoàn kết các dân tộc. Chính phủ chủ trương 63 tỉnh, thành trong cả nước tổ chức lễ dâng hương, có tổ chức các hoạt động văn hoá tuỳ theo từng tỉnh, nhưng không quá 2 ngày.

Tại Phú Thọ, ngày 14/4 (tức mùng 1/3 Âm lịch), Lễ khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm 2010 được tiến hành đồng thời với khai mạc Ngày hội Văn hóa, thể thao, du lịch các dân tộc vùng Đông Bắc lần thứ VII với chủ đề Linh thiêng đất Tổ Hùng Vương. Trọng tâm của Lễ hội Đền Hùng là Lễ dâng hương giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra lúc 7h ngày 23/4 (10/3 âm lịch) tại Điện Kính Thiên với sự tham gia của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ngoài ra, các hoạt động văn nghệ, triển lãm, thể thao, du lịch và các trò chơi dân gian tiêu biểu… sẽ diễn ra liên tục suốt 10 ngày của Lễ hội (từ ngày 14/4 – 23/4) tại thành phố Việt Trì và Khu di tích lịch sử Đền Hùng.

Theo ông Huỳnh Vĩnh Ái, lễ hội năm nay có nhiều điểm mới. Đây là một trong những lễ hội lớn mở màn cho các hoạt động quan trọng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long. Vì thế, một trong những điểm nhấn của Lễ hội năm nay là Chương trình nghệ thuật hướng tới kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội với chủ đề: Kinh đô Văn Lang – Thăng Long – Hà Nội ngàn năm tỏa sáng. Chương trình sẽ được tổ chức tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng vào ngày 21/4 (8/3 âm lịch).

Sau đây mời các bạn xem vài video:

1. Lễ Hội Hùng Vương.
2. Tháng 3 Đi Hội Đền Hùng – Nhac: Trần Tiến, Thơ: Nguyễn Chí Vượng; Trình bày: Nhật Huyền, Anh Phương.
3. Đền Giếng (trong khu di tích Đền Hùng)

Trần Đình Hoành
.

Lễ Hội Đền Hùng


.

Tháng 3 đi hội đền Hùng – Nhac: Trần Tiến, Thơ: Nguyễn Chí Vượng; Trình bày: Nhật Huyền, Anh Phương


.

Đền Giếng (trong khu Đền Hùng)

Chào mừng Ngày Trái Đất 22/4

earthbluemarblewestterra

Chào các bạn,

Hàng năm, khắp nơi trên thế giới chào đón hai ngày Trái Đất: ngày Trái Đất và là ngày Xuân Phân, khoảng 20 hay21 tháng 3, năm nay là 20.3.2010 và ngày Trái Đất 22 tháng 4. Ngày Trái Đất xuân phân là ngày Liên Hiêp Quốc công nhận, nhắm vào tình yêu và đoàn kết giữa mọi người. Ngày Trái Đất 22 tháng 4 được tổ chức nhằm nâng cao ý thức của mọi người về môi trường cũng như có những hành động thiết thực cho mô trường thế giới mà ta đang sống.

Ngày Trái Đất 22 tháng 4 được sáng lập bởi Thượng Nghị Sĩ người Mỹ Senator Gaylord Nelson và lần đầu tiên được tổ chức vào mùa xuân 1970, đánh dấu sự khởi đầu về phong trào môi trường trên thế giới, và khuyến khích mọi người đưa ra các ý tưởng về sinh thái, bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức về ô nhiễm đất đai, không khí và nước.

Từ đó đến nay, ngày 22 tháng 4 được xem là ngày quốc tế về Trái Đất, và được hưởng ứng cũng như được tổ chức rộng rãi ở 140 quốc gia trên khắp thế giới.

Trần Đình Hoành

Chào mừng Ngày Hành Chính 21.4.2010

secretaryday

Hôm nay, ngày Thứ Tư, 21 tháng 4 năm 2010 là Ngày Hành Chính.

Ngày Hành Chính (tên gọi trước đây là ngày Thư ký) là ngày các sếp thường chuẩn bị cho người trợ lý đắc lực của mình một món quà nhỏ nhưng đầy ý nghĩa như hoa, quà tặng, một ngày nghỉ có trả lương hoặc một bức thiệp chức mừng. Ngày lễ hội này được tổ chức hàng năm vào ngày thứ tư của tuần cuối cùng trong tháng tư.

Ngày Thư ký được ra đời từ năm 1952 tại Mỹ, nhờ vào nỗ lực của ông Harry F.Klemfuss nhằm khuyến khích và nâng cao giá trị nghề thư ký, vốn được coi là một công việc bận rộn nhưng buồn chán và không nhiều danh vọng. “Tuần Lễ Thư ký quốc gia” đầu tiên được tố chức vào tuần từ ngày 1 tháng 6 đến ngày 7 tháng 6 năm 1952, trong đó, ngày 4 tháng 6 là “Ngày Thư ký quốc gia”. Tuy nhiên, năm 1955, thời điểm tổ chức “Tuần lễ Thư ký quốc gia” thay đổi và dời vào tuần cuối cùng của tháng 4.

Năm 1981, tên gọi của nó được đổi thành “Tuần Lễ Thư ký”, và đến năm 2000, một lần nữa lại được đổi tên thành “Tuần Lễ Hành Chính”, với đối tượng không chỉ là Thư ký, mà bao gồm cả nhân viên làm công việc hành chính, những người quanh năm bận rộn với một núi việc không tên, luôn biết lắng nghe, luôn luôn chia sẻ, cẩn thận và nhẫn nại.

Tuần cuối tháng tư là “Tuần Lễ Hành Chính” và ngày thứ tư của tuần đó là Ngày Hành Chính. Năm nay ngày thứ tư của tuần cuối tháng tư là 21.4.2010–Ngày Hành Chính.

Chúc các bạn hành chính một tuần tươi đẹp và một ngày thứ tư tươi đẹp. 🙂

Mến,

Hoành

Làm sao để viết một bài thơ Tàu

Một thi sĩ nổi tiếng của Nhật được hỏi làm thế nào để làm một bài thơ Tàu.

“Thơ Tàu thường có 4 hàng,” thi sĩ giải thích. “Hàng đầu là câu đầu tiên; hàng thứ nhì là tiếp tục của câu đầu; hàng thứ ba bỏ chủ đề này và bắt đầu chủ đề mới; và hàng thứ tư liên kết ba hàng đầu với nhau. Một bài hát phổ thông của Nhật minh họa điều này:

Hai tiểu thơ nhà bán lụa ở Kyoto
Cô chị hai mươi em mười tám
Chiến binh giết người bằng gươm dáo
Hai cô giết người bằng đôi mắt

.

Bình:

• Bốn câu thơ trong một bài tứ tuyệt là: Khởi, thừa, chuyển, hợp.

• Chính vì sắc đẹp có thể giết người mà khi Ryonen, sắc đẹp khuynh thành, xin đi tu thiền, cả thiền sư Tetsugya và Hakuo đều từ chối ngay lập tức. Ryonen phải dùng sắt nóng đốt mặt mình, hủy hoại nhan sắc vĩnh viễn, mới được Hakuo nhận làm đệ tử.

Các thiền sư thường chẳng sợ gì cả, nhưng xem ra sợ sắc đẹp.

• Sắc đẹp là một trong ba mục tiêu lớn của tham—tiền tài, sắc đẹp, và danh vọng. Phụ nữ tham sắc đẹp cho mình. Đàn ông tham chiếm hữu phụ nữ nhan sắc. Tham là một trong ba độc: tham sân si.

• Sắc đẹp giết người thì rõ rồi. Nhưng có thật thế không? Sắc đẹp giết người, hay “long tham sắc” giết người? Tiền giết người hay “lòng tham tiền” giết người?

• “Lòng tham” là tâm. Vậy thì, chính tâm ta giết ta, sao lại đổ lỗi cho tiền bạc hay sắc đẹp?

• Mọi thứ khác của ba độc tham sân si cũng thế:

— Tôi chửi hắn vì hắn làm thế. Không, không phải vì hắn làm thế, mà vì tôi nổi lòng sân hận. Hắn làm thế là việc của hắn, nổi nóng và chửi hắn hay tĩnh lặng là việc của ta. Đừng nhầm lẫn, đừng đổ lỗi cho người khác.

— Tôi nói xấu hắn, vì hắn nói xấu tôi. Không, đó là vì tôi không quản được tâm tôi và cái miệng của tôi, không phải vì hắn. Tôi không phải là hình nộm mà hắn muốn giật dây tôi lúc nào thì tôi cũng sẵn sàng nhảy theo lệnh của hắn lúc đó.

— Hắn làm việc xấu tôi nói cho mọi người biết là việc đương nhiên. Không, đó chẳng là việc đương nhiên. Thứ nhất, chuyện của bạn nói về hắn thường là không đúng 100% và nếu có mặt hắn đó để giải thích hay biện hộ, thì câu chuyện có thể khác đi rất nhiều. Nói chuyện một chiều giản dị là nói dối, vì nó không thật. Thứ hai, nếu bạn nói xấu về hắn thì được gì cho xã hội, ngoài việc thỏa mãn thói quen của cái miệng thích nói hành nói tỏi của bạn? Nói hay không là vì mình có quản được cái tâm và cái miệng của mình không. Đừng đổ lỗi vì người này, người kia.

— Mọi người đều tham nhũng hết, tôi phải tham nhũng để sống.

Vậy sao?
Mọi người đều hút thuốc hết, tôi phải hút để sống?
Mọi người đều uống rượu hết, tôi phải uống rượu để sống?
Mọi người đều đánh nhau hết, tôi phải đánh nhau để sống?
Mọi người đều nói dối hết, tôi phải nói dối để sống?

Hơn nữa, từ “mọi người” là phóng đại quá rồi. “Một số người” thì đúng hơn.

Tham nhũng hay không là do lòng tham của mình. Đừng đổ lỗi cho người khác.

• Tóm lại: Tâm là chủ.

Nghĩa là ta làm gì, tốt hay xấu, cũng là do tâm ta. Hãy nhận trách nhiệm 100% cho mọi tư tưởng và hành động của mình. Đừng chỉ ngón tay vào người khác, vật khác.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

How to Write a Chinese Poem

A well-known Japanese poet was asked how to compose a Chinese poem.

“The usual Chinese poem is four lines,” he explains. “The first line contains the initial phase; the second line, the continuation of that phase; the third line turns from this subject and begins a new one; and the fourth line brings the first three lines together. A popular Japanese song illustrates this:

Two daughters of a silk merchant live in Kyoto.
The elder is twenty, the younger, eighteen.
A soldier may kill with his sword.
But these girls slay men with their eyes.

# 88

Các Màu Của Gió – nhạc phim Pocahontas của Disney

Anh nghĩ tôi là người dã man dốt nát
Và anh đã đi nhiều nơi
Tôi đoán là phải vậy
Nhưng tôi không thể thấy
Nếu tôi là người man dã
Tai sao có nhiều điều anh lại không biết?
Anh không biết…

Anh nghĩ là anh làm chủ bất kì miếng đất nào anh đạp chân lên
Quả Đất chỉ là một vật chết, anh có thể nói
Nhưng tôi biết mỗi tảng đá, mỗi gốc cây, mỗi sinh vật
Có một đời sống, một linh hồn, một tên tuổi

Anh nghĩ là chỉ có một loại người duy nhất là người
Là người nhìn giống anh và suy nghĩ giống anh
Nhưng nếu anh theo vết chân của người xa lạ
Anh sẽ chẳng học được rằng anh không biết cái anh không biết

Anh đã bao giờ nghe tiếng tru của sói đến ánh trăng ngô xanh (*)
Hay hỏi mèo rừng gầm gừ tại sao lại gầm gừ?
Anh có thể hát với tất cả mọi giọng của núi rừng?
Anh có thể vẽ với tất cả mọi màu của gió?
Anh có thể vẽ với tất cả mọi màu của gió?

Đến đây chạy trên những lối nhỏ lẫn khuất trong rừng
Đến đây nếm những trái dâu ngọt nắng của Đất
Đến đây lăn lộn giữa những phong phú quanh anh
Và chỉ một lần thôi, hãy tự hỏi tất cả đáng giá bao nhiêu

Mưa bão và dòng sông là các anh của tôi
Bồ nông và rái cá là bạn của tôi
Và tất cả chúng ta liên kết với nhau
Trong một vòng tròn, một vòng lăn không bao giờ hết

Cây hòe có thể cao bao nhiêu?
Nếu anh chặt nó đi, anh sẽ chẳng bao giờ biết
Và anh sẽ không bao giờ nghe triếng sói tru đến ánh trăng ngô xanh

Vì dù chúng ta da trắng hay da đồng
Ta cần hát với tất cả mọi giọng của núi rừng
Ta cần vẽ với tất cả mọi màu của gió

Anh có thể làm chủ Đất và vẫn
Làm chủ chỉ Đất cho đến khi
Anh có thể vẽ với tất cả mọi màu của gió


Chú thích: (*) “Blue corn moon”, trăng ngô xanh, theo chính tác giả Stephen Schwartz, chẳng có nghĩa gì cả. Người da đỏ gọi “tháng” là “moon”. Ngày rằm trăng tròn là corn moon, nếu đó là mùa bắp/ngô. “Green corn moon” là ngày rằm tháng 8 (dương lịch) Shwartz thấy chữ “green” không hợp trong câu, nên đổi thành “blue corn moon”. Chẳng có nghĩa gì cả. Ở đây ta dịch là “trăng ngô xanh” cho đẹp, nhưng cũng chẳng có nghĩa gì cả. 🙂 Nhưng nghệ thuật thường chẳng cần nghĩa lý.

Sau đây là câu trả lời nguyên thủy của tác giả:

    http://answers.yahoo.com/question/index?qid=20080407061034AAgjAfK

    Dear Sir: I have been trying to find what a Blue Corn Moon represents in Indian Lore. Can you please Help me with this information? Thank you, Lloyd Sparks

    Dear Mr. Sparks: Thanks for your interest. I feel somewhat guilty to have to tell you that the phrase “blue corn moon” has no actual meaning in Indian lore. I made it up because I liked the sound of it. Its basis is this: In preparation for doing the lyrics to POCAHONTAS, I read a lot of Native American poetry. One of the phrases I came across, in a love poem, was : “I will come to you in the moon of green corn.” (The Native Americans called their months “moons” and named them according to something that happened seasonally, such as the arrival of green corn.) The phrase stuck in my head, but I didn’t think the lyric : “Have you ever heard the wolf cry to the green corn moon” really worked, because of the association of the moon and green cheese, plus the “ee” sound in it, etc. So I changed it to blue corn moon, which I thought had a nice resonance to it because of the phrase “blue moon” and the fact that there are things like blue corn tortillas, etc. Even though it’s not authentic, and actually implies Southwestern tribes rather than the Northeastern Algonkians of Pocahontas, I used it in the lyric and it obviously served me very well. This is probably far more than you wanted to know, but that’s the derivation of the phrase, for whatever it’s worth to you.

    Sincerely,
    Stephen Schwartz

Colors of the Wind, do Alan Menken viết nhạc, Stephen Schwartz viết lời, và Juhy Kuhn hát, được cả giải Oscar lẫn giải Golden Globe 1995 về Bản Nhạc Nguyên Thủy Hay Nhất (Best Original Song) từ phim hoạt họa Potahontas của Disney. Bản nhạc cũng thắng giải Grammy về Bản Nhạc Hay Nhất Viết Cho Phim.

Colors of the Wind trình bày cái nhìn của thổ dân da đỏ rằng trái đất là một vật sống nơi loài người liên kết với tất cả mọi loài trong thiên nhiên.

Phim Pocahontas dựa trên truyện có thật về công chúa Pocahontas, con của tù trưởng bộ lạc Powhatan, yêu một đại úy da trắng trên John Smith, và cả hai sau nhiều khó khăn đã chận được cuộc chiến giữa các người di dân da trắng từ Anh quốc và bộ lạc Powhatan ở vùng ngày nay là tiểu bang Virginia.

Potahontas – Colors of the Wind – Judy Kuhn

Colors of the Wind

Music: Alan Menken
Lyrics: Stephen Schwartz
Singing: Judy Kuhn

You think I’m an ignorant savage
And you’ve been so many places
I guess it must be so
But still I cannot see
If the savage one is me
How can there be so much that you don’t know?
You don’t know …

You think you own whatever land you land on
The Earth is just a dead thing you can claim
But I know every rock and tree and creature
Has a life, has a spirit, has a name

You think the only people who are people
Are the people who look and think like you
But if you walk the footsteps of a stranger
You’ll learn things you never knew you never knew

Have you ever heard the wolf cry to the blue corn moon
Or asked the grinning bobcat why he grinned?
Can you sing with all the voices of the mountains?
Can you paint with all the colors of the wind?
Can you paint with all the colors of the wind?

Come run the hidden pine trails of the forest
Come taste the sunsweet berries of the Earth
Come roll in all the riches all around you
And for once, never wonder what they’re worth

The rainstorm and the river are my brothers
The heron and the otter are my friends
And we are all connected to each other
In a circle, in a hoop that never ends

How high will the sycamore grow?
If you cut it down, then you’ll never know
And you’ll never hear the wolf cry to the blue corn moon

For whether we are white or copper skinned
We need to sing with all the voices of the mountains
We need to paint with all the colors of the wind

You can own the Earth and still
All you’ll own is Earth until
You can paint with all the colors of the wind

Lời nguyện cho đất nước

Chào các bạn,

Lời nguyện sau đây đại loại là là các ý nguyện mình hay dùng để cầu nguyện cho đât nước thường xuyên, dù là viết ra thì mạch lạc hơn là cầu nguyện trong đầu. Đăng đây để chia sẻ với các bạn quan tâm chính của mình về đất nước, và để chía sẻ lời cầu nguyện với các bạn thường cầu nguyện.

Mình có các bạn thời còn đi học đứng tay phải, có các bạn thân quen những năm sau này đứng tay trái. Tay phải và tay trái không chơi được với nhau, cho nên nhiều khi mình cảm thấy thực là nhức nhối. Và tháng tư, mình hay nghĩ đến.

Chia sẻ một mảnh tình với các bạn.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

Chúa ơi,

Chiến tranh tưởng đã hết lâu rồi, nhưng chúng con vẫn còn chia cách.
Hẳn Chúa đau buồn vì cách sống của chúng con.
Xin Chúa hãy vào ngự trị trong tâm hồn mỗi người chúng con.
Thánh hóa chúng con, làm cho trái tim chúng con trở thành rộng mở và hiền dịu.
Chúng con không thể ảnh hưởng con tim của nhau, nhưng tất cả mọi con tim của chúng con đều nằm trong tay Chúa.
Hãy giúp chúng con biết yêu nhau—anh em một nhà.
Giữ chúng con là một trong Chúa.

Chúa ơi,

Đất nước con đã qua nhiều chiến tranh, anh em chúng con đã có nhiều thù hận.
Xin Chúa là dòng nước mát rửa sạch tất cả tội lỗi, muộn phiền, đớn đau dĩ vãng.
Đưa chúng con đến bến bờ thanh tịnh của hiện tại.
Hướng chúng con về ánh sáng tương lai.
Xin Chúa giúp chúng con xả bỏ lỗi lầm của nhau,
nhìn thấy hình ảnh của Chúa trong nhau,
nhận nhau như nhận một mảnh nhỏ của Chúa,
gán ghép vào nhau để thành thân thể Chúa.
Để chúng con có được an bình và tình yêu thật sự.
Để chúng con có thể làm việc cùng nhau hầu đưa đất nước đi lên.
Để chúng con có thể rao giảng tình yêu và hòa bình của Chúa cho thế giới.

Chúa ơi,

Hãy giúp chúng con nhận biết Chúa đang ở trong mỗi người chúng con,
và mỗi chúng con là khí cụ bình an của Chúa.

Amen

Ba loại đệ tử

Một thiền sư tên Gettan sống vào cuối đời sứ quân Tokugawa. Thiền sư thường nói: “Có ba loại đệ tử: Loại truyền Thiền cho người khác, loại giữ gìn chùa chiền và bàn thờ, và rồi có phường giá áo túi cơm.”

Gasan diễn tả cùng một y’ tưởng. Khi Gasan đang học với Tekisui, vị thầy này rất khắc nghiệt. Đôi khi thiền sư đánh Gasan. Các đệ tử khác không chịu lối dạy thế này và nghỉ học. Gasan ở lại với thầy, nói rằng: “Đệ tử dở dựa oai thầy. Đệ tử trung bình ái mộ sự hiền dịu của thầy. Đệ tử giỏi lớn mạnh trong kỹ luật của thầy.”
.

Bình:

• Dù ngôn từ khác nhau, Gettan và Gasan diễn tả cùng một ‎ ý tưởng: Đệ tử giá áo túi cơm dựa oai thầy. Đệ tử trung bình giữ chùa chiền bàn thờ, ái mộ sự hiền dịu của thầy. Đệ tử giỏi truyền Thiền cho người khác, lớn mạnh trong kỹ luật của thầy.

• Tùy theo vị thầy đào tạo loại đệ tử nào, vị thầy có cung cách dạy cho loại đệ tử đó. Dạy phường giá áo túi cơm thì “sao cũng được”. Dạy đám trung bình thì nhẹ nhàng. Đào tạo các bận thượng thừa thì cực kỳ khắt khe. Chẳng có huấn luyện viên của các đội thể thao và vận động viên vô địch quốc tế nào mà xìu xìu ển ển, vuốt ve cả.

Cho nên nếu ta muốn thành vô địch mà tìm thầy của hạng trung bình cho nhẹ nhàng, thì không thể thành vô địch được. Biết là mình muốn gì, rồi tìm thầy cho đúng mục đích đó. Rồi chịu đựng kỹ luật của thầy.

• Cho nên việc học là tùy đệ tử hơn là tùy thầy. Thầy dạy cách của thầy, nếu đệ tử không thích thì tìm thầy khác. Thầy có mục đích đào tạo và dùng phương pháp hợp cho mục đích đó, Đệ tử không cùng mục đích thì tìm thầy khác. Cùng mục đích thì ở lại và chịu đựng giáo huấn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

Three Kinds of Disciples

A Zen master named Gettan lived in the latter part of the Tokugawa era. He used to say: “There are three kinds of disciples: those who impart Zen to others, those who maintain the temples and shrines, and then there are the rice bags and the clothes-hangers.”

Gasan expressed the same idea. When he was studying under Tekisui, his teacher was very severe. Sometimes he even beat him. Other pupils would not stand this kind of teaching and quit. Gasan remained, saying: “A poor disciple utilizes a teacher’s influence. A fair disciple admires a teacher’s kindness. A good disciple grows strong under a teacher’s discipline.”

# 87

Văn hóa an bình

Chào các bạn,

Khi nói về tư duy tích cực ta luôn luôn nghe cụm từ “bình an trong tâm hồn”, tức là bình an trong tâm mình. Bình an trong tâm hồn để đi qua cuộc đời một cách sống động là đích điểm tối hậu của tư duy tích cực.

Và tư duy tích cực luôn luôn khởi đầu với tâm ta. Tâm của chính ta là nơi toàn năng lượng của tư duy tích cực tập trung vào.

Nhưng ta sống trong xã hội với nhiều người khác. Tư duy tích cực của ta sẽ thể hiện hàng ngày qua cách sống của ta với người chung quanh. Và cách sống của ta với người chung quanh thường là bằng chứng rõ ràng nhất về trình độ tư duy tích cực của ta. Đây là một điểm quan trọng trong tiến trình huấn luyện tư duy tích cực, vì thông thường nếu ta chỉ ở một mình không gặp ai, thì có thể rất khó cho ta biết mình tư duy tích cực đã đến đâu. Ta có thể tưởng là ta đã đạt được mức thượng thừa (vì lúc nào cũng thấy bình an tĩnh lặng), cho đến khi ra ngoài, đụng chuyện với người khác, thì ta hành động rất ấu trĩ. Lúc đó ta mới thấy rất rõ là mình vẫn còn ớ mức nhập môn, và công phu của mình chưa đến đâu cả.

Mình có quen vài người thầy như thế. Một vị thầy dạy Yoga vẫn xem chính anh là người đã tĩnh lặng, vì anh dạy học trò môn này. Tuy nhiên, rất nhiều khi ra ngoài, gặp người phê phán, thái độ anh bất mãn cay cú thấy rõ. Và có một lần nói chuyện, chính anh ta cũng xác nhận với mình là anh cay cú khi bị phê phán (tức là cũng rất tốt; ít ra là anh ấy thấy vấn đề). Một vị sư mình biết và rất khâm phục về kiến thức kinh kệ của thầy, nhưng nếu ngồi nói chuyện một tí là thầy sẽ đi vào các khẩu hiệu và lời nói chống cộng cực đoan, dù là đang nói đến Bát Nhã Tâm Kinh, chẳng tí nào liên hệ đến chính trị, và thầy chẳng biết thầy luôn luôn tự lái đi trật đường rầy như thế.

Điểm quan trọng chúng ta muốn nói ở đây là ngồi một mình thì khó biết là ta thực sự tĩnh lặng hay xao động, cho đến khi ta ra ngoài và đụng chuyện với người khác.

Tâm tĩnh lặng, khi ở trong tâm là tâm, khi đi ra ngoài xã hội là “văn hóa an bình”. “Tâm tĩnh lặng” sẽ ứng xử với mọi người với “văn hóa an bình.”

Mỗi người chúng ta thử nhìn quanh ta một vòng, rồi nhìn xa hơn tí nữa, nhìn quanh thế giới một vòng. Không phải là chung quanh ta đánh nhau, áp bức nhau, chia rẽ nhau, thù hận nhau, ghen ghét nhau, chiến tranh với nhau đầy tràn hay sao? Những thứ này từ đâu tới, không phải chúng đến từ tâm con người hay sao?

Thế thì làm thế nào để thành phố của ta, làng xã của ta, đất nước của ta, nhân loại của ta bớt ghen ghét, thù hận và chiến tranh? Không phải câu trả lời là phải làm cho trái tim của ta hiền dịu và an bình sao? Không phải là mang an bình từ trong tâm ta ra thành văn hóa an bình trong xã hội hay sao?

Văn hóa an bình là văn hóa không có ghen ghét, thù hận, và chia rẽ trong đó.

Văn hóa an bình không có nghĩa là lúc nào cũng giả vờ ngọt như đường phèn vì “khẩu Phật tâm xà” hay vì mình hoàn toàn không có xương sống. Đọc các truyện Thiền về các Thiền sư, ta thấy các vị thường la lối chưởi mắng học trò, đôi khi còn cho vài cái tát hay vài gậy… xem ra rất bạo động… nhưng vẫn là văn hóa an bình, vì trong tất cả các hành động ồn ào đó không có ghen ghét, thù hận, và chia rẽ, ngược lại chúng là tình yêu, là giáo huấn, là tĩnh lặng.

Tâm làm chủ.

Một người , vì lý do nào đó, nói điều gì đó không tốt cho ta. Ta có sân hận lên không? Sân là một trong ba độc, là văn hóa bạo động.

Một người nào đó buôn bán cạnh tranh làm ta mất khách, ta có nổi sân lên không? Nếu có, là văn hóa bạo động. Đó là tham và sân, hai trong ba độc.

Trong một nhóm—trường học, gia đình, khu phố, chính phủ, hay diễn đàn—ta có vì bất kì lý do nào đó mà kết bè kết đảng và chẻ nhóm đó ra thành hai ba mảnh không. Đó là văn hóa bạo động, và là nguyên do số một gây ra chiến tranh trên thế giới, cũng là nguyên do số một làm cho Việt Nam chậm tiến. Đây là si trong ba độc.

Dù người nói xấu về ta đúng hay sai, cố tình hay vô ý, ta không cay cú và sân hận. Đó là không sân. Và đó là văn hóa an bình. Làm gì thì tính sau. Đôi khi phải làm gì đó để mai mốt họ không làm thế với mọi người, để cho làng xóm có bình an hơn, nhưng có làm gì thì cũng làm với tâm tĩnh lặng, không sân hận.

Người cạnh tranh làm ta mất khách, nhưng ta không sân hận thù oán. Đó là không tham. Và đó là văn hóa an bình. Làm gì thì tính sau. Thường thì phải nghĩ ra chiêu thức mới, chiếm thị trường trở lại, để còn lo công ăn việc làm cho nhân viên. Nhưng làm với tâm tĩnh lặng an bình.

Mọi người thích kết bè kết đảng, và ai nấy đều có lý do “đúng” của riêng họ để làm thế. Ta có thể vượt lên trên các cái “đúng” bè đảng đó, vượt lên trên thói quen cố hữu của người Việt là kết bè kết đảng để đì nhau, tìm mọi cách để mọi người có thể làm việc chung hay không? Đó là không si. Và đó là văn hóa an bình.

Các bạn,

Các bậc thánh nhân—Phật Thích Ca, Chúa Giêsu, Tiên Tri Mohammad—tốn thời giờ giáo huấn mọi người là để mang an bình lại cho toàn thế giới, chẳng phải cho riêng ai. Nhưng các ngài luôn chỉ chú tâm vào quả tim của một người mà thôi—quả tim của chính bạn. Các ngài thường chẳng nói gì về thế giới và các vấn đề xã hội cả. Tất cả quan tâm đều tập trung vào một trái tim của bạn. Vì các thánh nhân đều biết một điều rất căn bản: Chiến tranh thế giới, hay hòa bình thế giới, chẳng đến từ đâu khác hơn là quả tim của mỗi người.

Các bạn đừng nên tiếp tục nghĩ rằng các cuộc chiến trên đường phố của thành phố của bạn chẳng liên hệ gì đến con tim bạn cả, và con tim bạn chẳng liên hệ gì đến việc mang lại an bình cho thành phố hay đất nước của bạn cả. Nếu bạn đã từng nghĩ là bạn chẳng liên hệ gì, thì hãy ngưng cách suy nghĩ lầm lạc đó.

Văn hóa của một thành phố, của một quốc gia, không thể tự nó mà có. Nếu mang tất cả người dân của một thành phố ra khỏi thành phố đó, thì thành phố đó không còn văn hóa gì hết. Văn hóa đến từ tư duy, thái độ và tác phong của mỗi người. Mỗi chúng ta có trách nhiệm liên đới về thành phố của ta, đất nước của ta, thế giới của ta.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Đám cưới đầu tiên của ĐCN

Chào các bạn,

Hân hạnh thông báo với các bạn đám cưới đầu tiên giữa hai thành viên của Đọt Chuối Non Minh Hiển và Khánh Hòa.

Hiển và Khánh Hòa thực sự hiểu nhau nhờ làm việc chung trong admin team của ĐCN hàng ngày. Và như chúng ta thấy, mọi sự chuyển biến rất nhanh. Nói theo kiểu ông bà, đây là duyên số, duyên nợ, duyên kiếp… ĐCN chỉ tình cờ là sân chơi và hai người gặp trong sân chơi. ĐCN không ở trong kinh doanh môi giới 🙂 Nhưng dù sao đi nữa thì chắc là ĐCN cũng sẽ bắt đầu nổi tiếng là nơi tạo các cặp. 🙂

Đây là thiệp thông báo của Hiển và Khánh Hòa:

Chúc Hiển và Khánh Hòa lễ cưới vui vẻ tốt đẹp. Trăm năm hạnh phúc. Con cháu đầy đàn.

Hy vọng là hai em sẽ dành thời giờ du lịch vài nơi trong nước cho honey moon.

Safe trip back to Vietnam. 🙂

A. Hoành

Phật sống và thợ làm bồn tắm

Các thiền sư cho giáo huấn cá nhân trong một phòng kín. Không ai vào phòng được khi thầy và trò đang ở trong đó.

Nấm Bất Tử, tranh Mokurai

Mokurai, thiền sư của thiền viện Kennin ở Kyoto, thích nói chuyện với các doanh nhân, nhà báo, cũng như với đệ tử của mình. Có một anh thợ làm bồn tắm gần như là thất học. Anh ta hay hỏi Mokurai một mớ các câu hỏi khùng điên, uống trà, rồi đi.

Ngày nọ khi anh thợ làm bồn tắm đang ở đó Mokurai muốn giáo huấn cá nhân cho một đệ tử, nên thiền sư bảo anh thợ sang phòng khác đợi.

“Tôi biết thầy là một vị Phật sống,” anh ta phản đối. “Ngay cả các ông Phật đá trong chùa không bao giờ từ chối bao nhiêu người đến trước các vị. Vậy tại sao tôi lại bị mời ra?”

Mohurai phải đi ra khỏi phòng để gặp học trò.
.

Bình:

• Mokurai, Takeda Mokurai (1854-1930), là Tiếng Sấm Tĩnh Lặng chúng ta đã nói đến trong bài Tiếng vỗ của một bàn tay.

• Dĩ nhiên là anh chàng thợ làm bồn tắm này vừa sai, vừa bất lịch sự, vừa gàn.

Chịu thua là thượng sách. Người thông thái biết khi nào nên thua.

• Ở một góc độ tâm linh nào đó, anh gàn này có thể đúng: Phật sống thì phải tử tế hơn Phật đá. Đó tâm thượng thừa của Phật.

Trong các vấn đề tâm linh, phải chăng những người ít học và ngay thẳng lại có được mắt trí tuệ (tuệ nhãn) hơn đa số mọi người có học?

Phải chăng đó cũng là lý do tại sao nhiều vị khoa bảng bằng cấp cao lại không quan tâm gì đến vấn đề tâm linh—cho đó là chuyện nhảm nhí hay mê tín dị đoan chỉ vì không lý giải được hết bằng lý luận hay chứng minh được hết bằng khoa học–và ngược lại những người bình dân ít học lại thường chăm chú vào tâm linh hơn?

Phải chăng đó cũng là lý do lục tổ thiền tông Huệ Năng, không biết chữ, không học kinh sách bao giờ, nhưng khi nghe người hàng xóm đọc Kinh Kim Cang đến câu “Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm” thì hốt nhiên đại ngộ?

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

The Living Buddha and the Tubmaker

Zen masters give personal guidance in a secluded room. No one enters while teacher and pupil are together.

Mokurai, the Zen master of Kennin temple in Kyoto, used to enjoy talking with merchants and newspapermen as well as with his pupils. A certain tubmaker was almost illiterate. He would ask foolish questions of Mokurai, have tea, and then go away.

One day while the tubmaker was there Mokurai wished to give personal guidance to a disciple, so he asked the tubmaker to wait in another room.

“I understand you are a living Buddha,” the man protested. “Even the stone Buddhas in the temple never refuse the numerous persons who come together before them. Why then should I be excluded?”

Mokurai had to go outside to see his disciple.

# 86

Thấy sự vật như nó là

Chào các bạn,

Chúng ta đã nhiều lần nói đến cụm từ “thấy sự vật như nó là” (seeing everything as it is). Hôm nay chúng ta nói sâu hơn một tí về cụm từ nay.

“Thấy sự vật như nó là” (seeing everything as it is)—tức là nhìn sự vật một cách “vô tình” (non-emotional), thấy sự vật một cách “vô tình”, không mang cảm tính của mình vào cái nhìn, cái thấy. Trời mưa thì thấy “trời mưa”, chứ không thấy “mưa buồn” hay “mưa vui”. Trời nắng thì thấy “trời nắng” chưa không thấy “nắng đáng ghét” hay “nắng đáng yêu”. Chỉ nhìn sự vật, thấy sự vật, và không thấy cảm tính vào đó.

Cái nhìn nầy còn gọi là “vô tâm” (no mind) trong Thiền, dù rằng từ “vô tình” có lẽ dễ hiểu hơn. Cái nhìn này cũng là cái nhìn rất chính xác, vì nó nhìn sự vật rõ ràng “như nó là”, không bị bức màn cảm tinh che đậy cái nhìn. Tức là, không bị cảm tính làm cho mình “si mê”, tức là sáng suốt, tức là “ngộ.”

Nhìn sự vật như nó là cũng là cái nhìn giúp cho ta tĩnh lặng luôn luôn và chận đứng được những xung động trong lòng. Ví dụ: Thấy người yêu mình ngồi ăn trưa với một chàng thì chỉ thấy hai người ngồi ăn, chứ không “thấy” thêm “cô ấy có thằng bồ khác” Thấy hai người họ hôn nhau thì thấy “họ hôn nhau, và có thể kết luận chính xác và họ cặp bồ hay yêu nhau” nhưng đừng thấy thêm “cô ấy khinh thường mình” hay “cô ấy phản bội mình.” Cô ấy nói cô ấy yêu chàng kia và không yêu mình nữa thì thấy là cô ấy không yêu mình nữa, đừng thấy thêm “Cô ấy xảo trá, đại gian đại ác.” Thấy mình vò võ một mình thì thấy mình có thể mở cửa cho các nàng khác (chắc chắn), chứ không thấy “thê giới sụp đổ” (suy đoán).

Nói chung, “thấy sự vật như nó là” tức là chỉ thấy đúng cái gì mình thấy, và không suy đoán kết luận thêm lăng nhăng.

Chúng ta có thể thấy rất dễ dàng là “thấy sự vật như nó là” có những cái lợi sau:

1. Tâm ta luôn tĩnh lặng an lạc, không nhảy choi choi theo mọi suy đoán lăng nhăng hàng ngày.

2. Ta luôn luôn sáng suốt khi nhìn vấn đề, mà không bị các cảm xúc và tình cảm làm cho cái nhìn bị lêch lạc.

3. Tâm trí luôn luôn tự do, không bị vướng mắc vào các tình cảm và định kiến. (Định kiến cũng chỉ là tình cảm. Ta có định kiến về việc gì đó chỉ vì ta quá “mê” kêt luận có sẵn trong đầu ta thôi. Ví dụ: Định kiến “da đen thì dốt”. Sở dĩ ta có định kiến này vì ta mê cái kết luận “da đen thì dốt” đến mức làm cho đầu ta không thể buông bỏ định kiến đó, và ngừng suy nghĩ—hễ thấy da đen liền cho là dốt, khỏi suy nghĩ mất công).

Trong liên hệ con người, người “thấy sự vật như nó là” không phán đoán ai cả–chỉ thấy mà không suy diễn, nên không phán đoán. Phán đoán là nguồn gốc chia rẽ số một của con người. Người bị phán đoán thì đau đớn, người phán đoán thì ít nhất là vừa đạo đức giả vừa bất công.

    “Đừng phán đoán, hay là bạn sẽ bị phán đoán. Cùng cung cách bạn phán đoán người khác, bạn sẽ bị phán đoán, và cách đo nào bạn dùng, sẽ được dùng để đo bạn.

    Tại sao bạn tìm một mụn cưa trong mắt của anh em bạn và không để ‎ y’ đến tấm ván trong mắt bạn. Làm sao bạn có thể nói với anh em bạn, ‘Để tôi lấy mụn cưa ra khỏi mắt anh,’ trong khi còn cả tấm ván trong mắt bạn? Này đạo đức giả, trước hết hãy lấy tấm ván ra khỏi mắt bạn, rồi bạn sẽ nhìn rõ được để lấy mụn cưa ra khỏi mắt của anh em bạn.” Jesus of Nazareth, (Matthew 7:1-5).

Phán đoán người khác là đầu mối mọi chia rẽ và chiến tranh trên thế giới. Mà phán đoán người khác thì luôn luôn từ hoàn toàn sai đến sai tí tí, chẳng bao giờ hoàn toàn đúng được, vì mình đâu có biết được tâm người khác đâu.

Chỉ có một người mà ta có thể phán đoán chính xác nhất là chính ta, thì ta lại không làm.

Thế có phải vừa si mê vừa đạo đức giả không?

Nếu bạn muốn tĩnh lặng, thông thái, nhân ái, không mù quáng si mê, thì hãy tập “nhìn/thấy sự vật như nó là”, không đắp lên sự vật các màn cảm tính, và không phán đoán gì cả. Khi sự vật có kết luận, đương nhiên ta sẽ thấy kết luận của sự vật bằng “nhìn nó như nó là,” mà chẳng cần suy diễn lăng nhăng trước đó.

Trong các kỹ năng tư duy tích cực thì kỹ năng “nhìn/thấy sự vật như nó là” là dễ thực hành nhất, vì nó rất công thức—cứ nhìn và không thêm cảm tính hay suy đoán. Thật ra các điều tra viên sống với kỹ năng này hàng ngày—điều tra “lạnh lùng”, không cảm tính, sự việc đưa đi hướng nào thì điều tra theo hướng đó, không suy đoán và kết luận lăng nhăng. (Điều tra viên suy đoán chỉ để định hướng điều tra, không phán đoán và kết luận trước khi kết luận đã rất rõ ràng). Chỉ có điều tra “vô tình” “lạnh lùng” thì mới có thể điều tra chính xác được.

Tuy thực hành giản dị thế, nhưng đại đa số người trên thế giới rất thích “bình”. Làm thơ thì phải là “mưa não nùng” thì mới cho là hay, chứ chỉ “mưa rơi” thì chê dở. Thấy ai làm gì đó, là lo phán đoán lên án xuống án lung tung, đù đó không là chuyện của mình, và mình biết chỉ khoảng 1/10 câu chuyện và chẳng biết trong lòng mỗi người trong cuộc họ nghĩ thế nào, cảm xúc thế nào. Thế thì đừng đổ thừa cho các tay khủng bố làm thế giới đại loạn. Đại loạn đi ra từ tâm phán đoán của mỗi người phán đoán. Và mỗi lần ta phán đoán một chiều, là ta thải thêm hơi độc vào bầu khí quyển. Hơi độc đó giúp tạo ra các tay khủng bố.

Đây là vấn đề căn bản chia con người trên thế giới thành hai nhóm—nhóm thông thái và nhóm si mê. Thấy sự việc rõ ràng là thông thái; thấy bậy bạ vì mình kết luận lăng nhăng là si mê.

Ta có tự do lựa chọn đứng vào nhóm nào.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

Bài liên hệ: Vô tâm

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com