Trí hư cực,
Thủ tịnh đốc,
Van vật tịnh tác,
Ngô dĩ quan phục.
Phù vật vân vân…
Các phục qui kì căn.
Qui căn viết tịnh,
Thị vị viết Phục Mạng.
Phục Mạng viết Thường.
Tri Thường viết Minh,
Bất tri thường vọng tác hung.
Tri thường dung,
Dung nãi công,
Công nãi vương,
Vương nãi thiên,
Thiên nãi Đạo,
Đạo nãi cửu,
Một thân bất đãi

Đến chỗ cùng cực hư không,
Là giữ vững được trong cái “Tịnh”.
Vạn vật cùng đều sinh ra;
Ta lại thấy nó trở về gốc,
Ôi! mọi vật trùng trùng,
Đều trở về cội rễ của nó.
Trở về cội rễ, gọi là “Tịnh”.
Ấy gọi là “phục mạng”.
Phục mạng gọi là “Thường”.
Biết Thường gọi là Minh.
Không biết đạo thường mà
làm càn là gây hung hoạ
Biết đạo thường thì bao dung,
Bao dung thì công bình,
Công bình thì bao khắp,
Bao khắp là Trời,
Trời là Đạo,
Đạo thì lâu dài
Suốt đời không nguy…

Cổ chi thiện vi sĩ giả,
Vi diệu huyền thông,
Tham bất khả thức.

Phù duy bất khả thức,
Cố cưỡng vi chi dung.
Dự yên nhược đông thiệp xuyên,
Do hè nhược uý tứ lân.
Nhiễm hề kì nhược khách,
Hoán hề nhược băng chi tương thích.
Đôn hề kì nhược phác,
Khoáng hề kì nhược cốc,
Hỗn hề kì nhược trọc.

Thục năng trọc dĩ chỉ,
Tĩnh chi từ thanh;
Thục dĩ an dĩ cửu,
Động chi từ sinh.
Bảo thử Đạo giả bất dục doanh,
Phù duy bất doanh,
Cố năng tế bất tân thành.

Bậc toàn thiện xưa,
Tinh tế nhiệm mầu, siêu huyền, thông suốt.
Sâu chẳng khá dò.

Bởi chẳng khá dò,
Tạm hình dung Đó.
Thận trọng dường như qua sông trên nước đặc.
Do dự dường sợ mắt ngó bốn bên.
Nghiêm kính dường như khách lạ,
Chảy ra dường băng tan,
Quê mùa dường gỗ chưa đẽo gọt,
Trống không dường hang núi,
Pha lẫn dường nước đục.

Ai hay nhờ tịnh
mà đục hóa trong,
Ai hay nhờ động
mà đứng lại đi?
Kẻ giữ Đạo không muốn đầy.
Chỉ vì không muốn đầy,
Nên mới che lấp được mà chẳng trở nên mới .

Thị chi bất kiến danh viết Di;
Thính chi bất văn danh viết Hi;
Bác chi bất đắc danh viết Vi.
Thử tam giả bất khả trí cật.
Cố hỗn nhi vi nhất.

Kì thượng bất kiểu,
Kì hạ bất muội.
Thằng thằng bất khả danh.
Phục qui ư vô vật,
Thị vị vô trạng chi trạng,
Vô vật chi tượng,
Thị vị hốt hoàng,
Nghinh chi bất kiến kì thủ,
Tuỳ chi bất biến kì hậu.

Chấp cổ chi đạo,
Dĩ ngự kim chi hữu,
Năng tri cổ thỉ,
Thị vị đạo kỉ.

Xem mà không thấy, nên tên gọi là Di;
Ngóng mà không nghe, nên tên gọi là Hi;
Nắm mà không giữ gọi là Vi.
Ba cái ấy không thể phân ra được,
Vì nó hỗn hợp làm một

Trên nó thì không sáng,
Dưới nó lại không tối,
Dài dằng dặc mà không có tên.
Rồi lại trở về chỗ không có.
Ấy gọi là cái hình trạng không hình trạng,
Cái hình trạng của cái không có vật.
Ấy gọi là “hốt hoảng”.
Đón nó thì không thấy đầu,
Theo nó thì không thấy đuôi.

Giữ cái đạo xưa,
Để mà trị cái có của hiện nay.
Biết được cái đầu mối của xưa,
Ấy gọi là nắm được giềng mối của Đạo

Sủng nhục nhược kinh,
Quí đại hoạn nhược thân;

Hà vị sủng nhục nhược kinh?
Sủng vi thượng, nhục vi hạ.
Đắc chí nhược kinh,
Thất chi nhược kinh.
Thị vị sủng nhược kinh.

Hà vị quí đại hoạn nhược thân?
Ngô sở dĩ hữu đại hoạn giả,
Vi ngô hữu thân.
Cập ngô vô thân,
Ngô hữu hà hoạn!

Cố, Quý dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả kí thiên hạ,
Ái dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả thác thiên hạ.

Vinh và Nhục đều là sợ hãi,
Quí và Hoạn đều là vì có thân.

Tại sao gọi Vinh và Nhục đều là sợ hãi?
Là vì, Vinh trên thì Nhục dưới,
Được cũng sợ hãi,
Mà mất cũng sợ hãi.
Vì vậy mới gọi “Vinh Nhục đều là sợ hãi.”

Tại sao gọi “Quý và Hoạ đều là vì có thân”?
Là vì, ta sở dĩ có lo lớn là
Vì ta có thân.
Nếu ta không thân,
Ta sao có lo!

Vậy, Kẻ nào biết quý thân vì thiên hạ,
Nên giao phó thiên hạ cho họ,
Kẻ nào biết thương thân vì thiên hạ,
Nên gửi gắm thiên hạ cho họ.

Ngũ sắc lệnh nhân mục manh.

Ngũ âm lệnh nhân nhĩ lung.

Ngũ vị lệnh nhân khẩu sảng.

Trì sỉnh điền liệp,
Lệnh nhân tâm phát cuồng.

Nan đắc chi hoá,
Lệnh nhân hành phương.

Thị dĩ Thánh nhân,
Vị phúc bất vị mục.
Cố khử bỉ thủ thử.

Năm mầu khiến người mù mắt.

Năm giọng khiến người điếc tai.

Năm mùi khiến người tê lưỡi.

Sải ngựa săn bắn,
Khiến lòng người hoá cuồng.

Của cải khó đặng,
Khiến người gặp nhiều tai hoạ

Bởi vậy Thánh nhân,
Vì bụng mà không vì mắt.
Nên bỏ cái này mà lấy cái kia.

Tam thập phúc, cộng nhất cốc,
Đương kì vô, hữu xa chi dụng.

Duyên thực dĩ vi khí,
Đương kì vô, hữu khí chi dụng.

Tạc hộ dũ dĩ vi thất,
Đương kì vô, hữu thất chi dụng.

Cố, Hữu chi dĩ vi lợi,
Vô chi dĩ vi dụng

Ba chục căm, hợp lại một bầu,
nhưng nhờ chỗ không, mới có cái dụng của xe.

Nhồi đất để làm chén bát,
Nhờ chỗ không mới có cái dụng của chén bát.

Khoét cửa nẻo, làm buồng the,
Nhờ chỗ không mới có cái dụng của buồng the

Bởi vậy, Lấy cái có để làm cái lợi,
Lấy cái không đó để làm cái dụng.

Tải doanh phách bão nhất,
Năng vô li h ồ?

Chuyên khí trí nhu
Năng anh nhi hồ?

Địch trừ huyền lãm,
Năng vô tì hồ?

Ái dân trị qu ốc,
Năng vô vi hồ?

Thiên môn khai hạp,
Năng vô thư hồ?

Minh bạch tứ đạt,
Năng vô tri hồ?

Sanh chi súc chi,
Sanh nhi bất hữu,
Vi nhi bất thị,
Trưởng nhi bất tể,

Thị vị Huyền đức.

Làm cho hồn phách hiệp một,
Không thể chia lìa, đặng không?

Làm cho hơi thở tụ lại,
Như trẻ sơ sinh, đặng không?

Gột rửa lòng ham huyền diệu,
Đừng còn chút bợn, đặng không?

Thương dân trị nước,
Mà làm như không làm, đặng không?

Cửa trời khép mở,
Mà làm như con mái, đặng không?

Hiểu biết tất cả,
Mà làm như không biết gì cả, đặng không?

Sinh đó, nuôi đó,
Sinh mà không chiếm cho mình,
Làm mà không cậy công,
Làm việc lớn mà không làm chủ,
Đó gọi là Huyền đức

Tri nhi doanh chi
Bất như kì dĩ.
Suỷ nhi chuyết chi,
Bất khả trường bảo.
Kim ngọc mãn đường,
Mạc chi năng thủ.
Phú quí nhi kiêu,
Tự di kì cữu.
Công toại thân thối,
Thiên chi đạo.

Ôm giữ chậu đầy,
Chẳng bằng thôi đi.
Dùng dao sắc bén,
Không bén được lâu.
Vàng ngọc đầy nhà,
Khó mà giữ lâu.
Giầu sang mà kiêu,
Tự vời hoạ ưu.
Nên việc, lui thân,
Đó là đạo Trời.

Thượng thiện nhược thuỷ;
Thuỷ thiện lợi vạn vật nhi bất tranh,
Xử chúng nhân chi sở ố,
Cố cơ ư Đạo.

Cư thiện địa,
Tâm thiện uyên,
Dữ thiện nhân,
Ngôn thiện tín,
Chính thiện trị,
Sự thiện năng,
Động thiện thời.

Phù duy bất tranh, Cố vô vưu.

Bậc thượng thiện giống như nước;
Nước thì hay làm lợi cho vạn vật mà không tranh,
Ở chỗ mà người người đều ghét,
Nên gần với Đạo.

Ở thì hay lựa chỗ th ấp;
Lòng thì chịu chỗ thâm sâu;
Xử thế thì thích dùng đến lòng nhân;
Nói ra thì trung thành không sai chạy,
Sửa trị thì chịu làm cho được thái bình,
Làm việc thì hợp với tài năng,
Cử động thì hợp với thời buổi.

Ôi vì không tranh, Nên không sao lầm lỗi.

Thiên trường địa cửu.
Thiên địa sở dĩ năng trường thả cửu giả,
Dĩ kì bất tự sinh,
Cố năng trường sinh

Thị dĩ thánh nhân,
Hậu kì thân nhi thân tiên
Ngoại kì thân nhi thân tồn.
Phi dĩ kì vô tư da?
Cố n ăng thành kì tư

Trời dài đất lâu.
Trời đất sở dĩ dài lâu,
Là vì không sống cho mình,
Nên mới đặng trường sinh

Vì vậy thánh nhân,
Để thân ra sau, mà thân ở trước;
Để thân ra ngoài, mà thân đặng còn
Phải chăng vì không riêng tư,
Mà thành được việc riêng tư ?

Cốc thần bất tử,
Thị vị Huyền tẫn.
Huyền tẫn chi môn,
Thị vị thiên địa căn.
Miên miên nhược tồn,
Dụng chi bất cần.

Thần hang không chết,
Nên gọi Huyền tẫn.
Cửa của Huyền tẫn,
Gốc rễ của Đất Trời.
Dằng dặc như còn hoài,
Dùng hoài mà không hết.

Thiên địa bất nhân,
Dĩ vạn vật vi sô cẩu;
Thánh nhân bất nhân,
Dĩ bách tính vi sô cẩu.

Thiên địa chi gian,
Kì du thác thược hồ!
Hư nhi bất khuất,
Động nhi dũ xuất.

Đa ngôn sổ cùng,
Bất như thủ trung.

Trời đất không có nhân,
Coi vạn vật như loài chó rơm;
Thánh nhân không có nhân,
Coi trăm họ như loài chó rơm.

Có khoảng giữa Trời Đất,
Giống như ống bễ.
Tuy trống không mà vô tận,
Càng động lại càng hơi ra.

Càng nói nhiều, càng không sao nói hết được,
Thà là giữ lấy cái Trung.

Đạo xung nhi dụng chi hoặc bất doanh;
Uyên hề tự vạn vật chi tòng.

Toả kì nhuệ,
Giải kì phàn,
Hoà kì quang,
Đồng kì trần.

Trạm hề tự hoặc tồn.

Ngô bất tri thuỷ chi tử,
Tượng đế chi tiên.

Đạo thì trống không, nhưng đổ vô mãi là không đầy;
Đạo như vực thẳm, dường như tổ tông của vạn vật

Nó làm nhụt bén nhọn,
Tháo gỡ rối rắm,
Điều hoà ánh sáng,
Đồng cùng bụi bặm.

Nó trong trẻo thay! lại dường như trường tồn.

Ta không biết Nó là con ai,
Dường như có trước Thiên đế.

Bất thượng hiền,
Sử dân bất tranh;
Bất quý nan đắc chi hoá,
Sử dân bất vi đạo.
Bất kiến khả dục,
Sử dân tâm bất loạn.

Không tồn tại bậc hiền tài,
Khiến cho dân tranh giành;
Không quý của khó đặng,
Khiến cho dân không trộm cướp;
Không phô điều ham muốn,
Khiến cho lòng dân không loạn.

Vi vô vi,
Tắc vô bất trị.

Làm theo vô vi,
Ắt không có gì là không trị.