Tóm lại, ở các tộc người ấy vì nam giới “không có quyền, nên không có trách nhiệm”. Cho nên, những bà vợ của họ “càng có quyền càng khổ”. Lối giải thích này tạo một ấn tượng sai lạc rằng trong các cộng đồng mẫu hệ thì “chị em ta” là nhất, “bọn đàn ông” chẳng có ký lô nào! Tai hại hơn, nó biến những người đàn ông thiếu ý thức trách nhiệm, bê tha rượu chè, làm khổ vợ con thành những người đáng được cảm thông, và biến chế độ mẫu hệ thành kẻ tội đồ!

Trong khi sự thật là dù trong chế độ mẫu hệ hay phụ hệ thì quan hệ, đời sống và hạnh phúc gia đình tốt hay xấu, trước hết là do ở con người. Nếu nói trong chế độ mẫu hệ giới đàn ông vì “không có quyền nên không có trách nhiệm” thì chẳng lẽ dưới chế độ phụ hệ, tất cả đàn ông, với quyền lực trong tay, đều rất có tinh thần trách nhiệm đối với cuộc sống gia đình?

Với những cách hiểu, cách giải thích, cách đánh giá như vậy, sẽ không phải là điều lạ nếu có ai đó trong những người hoạch định, thừa hành pháp luật, chính sách có ác cảm và có cách đối xử sai lầm đối với chế độ mẫu hệ của các tộc người thiểu số. Chẳng thế mà trong Nghị định số 32/2002/NĐ-CP ngày 27/3/2002 của Chính phủ quy định việc áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình đối với các dân tộc thiểu số, người ta đã đưa tập quán “Người con bị bắt buộc phải mang họ của người mẹ” của chế độ mẫu hệ vào danh mục “Các phong tục, tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình cần vận động xoá bỏ” (Phụ lục B).

Theo chúng tôi, dù chỉ là “vận động xoá bỏ” chứ không phải là “nghiêm cấm”, quy định đó cũng thể hiện một cái nhìn kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ.

(Trích Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam)

• Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam
• Danh mục các tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình

Continue reading Kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ →

Với trẻ bị bỏ lại phía sau: Các em nhớ cha mẹ, không thể tập trung học được, và sớm nghỉ học.

Với trẻ di cư cùng cha mẹ tới các thành phố lớn:

“Một loại giấy tờ quan trọng thường cản trở cha mẹ di cư đăng ký cho con vào trường công lập có mức học phí phải chăng – giấy tạm trú.

Chủ nhà được pháp luật yêu cầu phải đăng ký và xác nhận nơi cư trú tạm thời của người thuê nhà với chính quyền địa phương. Tuy nhiên, không phải tất cả chủ nhà đều tuân thủ, đặc biệt nếu doanh nghiệp của họ là bất hợp pháp. Nhiều người chỉ đơn giản là do dự khi phải giải quyết những rắc rối về thủ tục hành chính.

‘Đôi khi họ [chủ nhà và người di cư] phải trả tiền cho quan chức địa phương chỉ để mọi việc được thực hiện nhanh và gọn’, giám đốc một tổ chức phi chính phủ địa phương tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết.

Các chuyên gia cho biết việc chuyển trường liên quan đến một quy trình đầy rẫy thủ tục hành chính rườm rà, đặc biệt là đối với các gia đình di cư.”

• Climate migrants are earning more. Why are their kids dropping out?
• Làn sóng di cư vùng núi phía Bắc (3 bài)
  • • Bài 1: Rời bản
    • Bài 2: Những đứa trẻ ở lại
    • Bài 3: Bỏ học vì di cư

Continue reading Cha mẹ di cư, trẻ em nghỉ học →

VNE – Thứ năm, 3/7/2025, 14:19 (GMT+7)

Thanh Hóa – Sau 11 năm nhượng đất để mở rộng trường Mầm non Minh Sơn nhưng không được cấp đất như cam kết, ông Lài xây tường ngăn đôi khuôn viên trường.

Bức tường được ông Lài cho xây dựng hôm 8/6. Ảnh: Lam Sơn

Gần một tháng nay, khuôn viên trường Mầm non Minh Sơn, xã Triệu Sơn (xã Minh Sơn, huyện Triệu Sơn cũ) bị chia làm đôi khi gia đình ông Nguyễn Văn Lài, 67 tuổi thuê người xây hàng rào chắn ngang.

Bức tường bằng gạch vồ cao hơn một mét, dài gần 25 m chạy dọc sân trường, chia đôi khu hiệu bộ và các phòng học.

Continue reading Người dân xây tường rào chắn ngang trường học →

mekongeye – By Nguyen Dac Thanh

7 November 2022 at 9:10 (Updated on 7 November 2022 at 18:17)

Traditional slash and burn farming lands ethnic minorities in jail as authorities try to preserve country’s forests.

Many people in Dakrong district do not own any farmland. Instead, they are surrounded by a protected forest, hydropower plants and a special-use forest. PHOTO: Nguyen Dac Thanh

QUANG TRI, VIETNAM – One afternoon at the end of 2017, officials in Dakrong district in Central Vietnam’s Quang Tri province visited Ho Thi Nieng’s house. They claimed she and her husband had “burned the protected forest to do farming.”

“We had been cultivating that land for a long time and there had never been a problem,” 26-year-old Nieng, who belongs to the Van Kieu ethnic minority in Ta Leng village, said as she recalled her panic at the accusation.

The following year, in 2018, the young mother was sentenced to nine months in jail for burning the forest to farm it. Nieng’s husband, Ho Van Hai, 32, was also charged with the same crime, but received a suspended sentence – he was only “helping his wife” and had two young children.

Continue reading Vietnam’s minorities lose right to farm forests →

Thổn thức bản nghèo

• Kỳ 1: Bóng tối dưới chân đèn
• Kỳ 2: Lắng nghe dân nghèo nói
• Kỳ cuối: Mưu sinh trong lòng hồ

***

Thổn thức bản nghèo-Kỳ 1: Bóng tối dưới chân đèn

02/08/2022 | 10:32

TP – Trong chiều dài một km nhưng sông Nậm Mộ đã phải gánh 3 nhà máy thủy điện. Hệ lụy nhãn tiền, người dân oằn mình chịu đựng. Lợi đâu chưa thấy nhưng khó khổ đã thấy nhiều.

Những hộ dân ở bến thượng lưu lòng hồ thủy điện Bản Vẽ

Ngược dòng Nậm Mộ

Giữa tháng 7, chúng tôi trở lại xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An). Con đường xưa cũ nay được mở rộng, thảm nhựa giúp chúng tôi đến với Tà Cạ nhanh hơn. Những bản làng nằm vắt vẻo bên sườn núi, bờ sông là nơi sinh tồn bao đời nay của cộng đồng dân tộc Thái, Khơ Mú…. Giao thông đã thuận lợi hơn những năm về trước nhưng Tà Cạ vẫn thế, như một đóa hoa rừng chưa đến thì bung nở. “Thủy điện lần lượt chắn dòng, sông Nậm Mộ bị chia cắt thành nhiều đoạn, chỉ 1km đã có 3 nhà máy, nếu tính mật độ và số lượng nhà máy thủy điện thì không địa phương nào nhiều hơn Tà Cạ. Thế nhưng, 3 bản của xã vẫn chưa có điện lưới. Ánh sáng từ điện còn chưa có, nói gì đến phát triển kinh tế”, ông Vi Văn Mằn – Chủ tịch xã Tà Cạ trầm buồn lí giải.

Continue reading Thổn thức bản nghèo (3 kỳ) →