Tại VN, trường hợp nhận tiền chuyển khoản nhầm mà không chịu trả lại ngày càng trở nên phổ biến. Dù pháp luật đã có quy định xử lý hành vi này nhưng trên thực tế, người nhận tiền mà không hoàn trả rất ít khi bị xử phạt còn người chuyển khoản nhầm lại gặp nhiều khó khăn khi muốn lấy lại tiền.

Vấn đề này đòi hỏi ngân hàng và cơ quan Công an cần nâng cao tinh thần trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong việc điều tra và hỗ trợ nhanh chóng người dân khi chuyển tiền nhầm. Phía ngân hàng cũng cần cải thiện tính năng xác minh khi giao dịch trực tuyến nhằm hạn chế sai sót và tìm cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dùng dịch vụ.

An An

Nhiêu khê đòi lại tiền chuyển khoản… nhầm

 05 tháng 02 2024 22:03

Cà Mau Online –  Thời gian gần đây, tình trạng nhận tiền chuyển khoản nhầm từ người khác mà không chịu trả lại đang ngày càng trở nên phổ biến. Ðiều này khiến nhiều người rơi vào cảnh khó khăn, thậm chí bị lừa đảo. Theo quy định của pháp luật, người nhận tiền chuyển khoản nhầm có nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền đó cho người chuyển nhầm. Nếu người nhận cố tình không trả lại tiền thì có thể bị xử phạt hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bài 1: Vất vả “đòi” lại tiền

Việc chuyển tiền nhầm tài khoản là tình huống khá phổ biến hiện nay. Nguyên nhân có thể do người chuyển tiền sơ suất, nhầm lẫn thông tin tài khoản thụ hưởng hoặc do lỗi hệ thống của ngân hàng (NH). Khi gặp phải tình huống này, nhiều khách hàng vẫn chưa hiểu rõ cách thức lấy lại tiền.

Đứng trước tình huống này, người chuyển khoản nhầm khi liên hệ báo lại với NH rà soát xử lý thì gặp nhiều khó khăn, thậm chí bị NH… ngó lơ.

Sự cố nhầm lẫn

Trong thời đại công nghệ số, giao dịch chuyển tiền nhanh qua ứng dụng ngân hàng số (Mobile Banking) hay qua ATM đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích, không ít người dùng gặp phải sự cố nhầm lẫn, chuyển tiền sai số tài khoản.

Lý do chuyển tiền nhầm vào tài khoản người khác chủ yếu đến từ phía người chuyển. Ông Giang Viễn Hoà, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Cà Mau, cho biết: “Khi thực hiện giao dịch, do vội vàng, người chuyển thường không chú ý kiểm tra kỹ thông tin tài khoản người nhận. Ðiều này dẫn đến việc nhầm lẫn số tài khoản, tên tài khoản, NH… Trên các ứng dụng NH thường có 2 lần xác nhận thông tin, nhập mã OTP cuối cùng để thực hiện chuyển khoản đi. Ðể tránh lỗi này, khách hàng cần lưu ý đọc kỹ và kiểm tra thông tin người nhận trước khi thực hiện chuyển khoản”.

Việc thông tin tài khoản người nhận cùng họ tên, hoặc do số tài khoản gần giống nhau cũng rất dễ nhầm lẫn. Như trường hợp chị Trương Cẩm Hồng, chủ tiệm bánh E (Phường 9, TP Cà Mau), bất ngờ: “Có người chuyển nhầm 1,2 tỷ đồng sang số tài khoản tôi. Sau khi kiểm tra lại thông tin, dù trùng khớp họ tên với tôi nhưng nhận thấy mình không phải là người nhận tiền, ngay lập tức tôi liên hệ với chủ tài khoản để trả lại”.

Chỉ cần một sơ suất nhỏ trong quá trình thao tác khi chuyển tiền sẽ gây ra hệ luỵ khó lường. (Ảnh minh hoạ). 

Chị Nguyễn Huyền Trang, chủ cơ sở Massage trị liệu Hoàng Oanh (Phường 5, TP Cà Mau), chuyển khoản số tiền 8 triệu đồng, từ NH A sang tài khoản NH B tại Cà Mau. “Kiểm tra lại, tôi mới biết mình đã chuyển nhầm tiền vào tài khoản của một người lạ, có số tài khoản gần giống nhưng khác tên. Hốt hoảng, tôi thông báo cho NH về giao dịch chuyển tiền nhầm này”, chị Trang kể.

Tuy nhiên, chỉ sau khi chị Trang cung cấp thông tin chuyển nhầm cho NH, chị đã nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là nhân viên NH. Người này yêu cầu chị cung cấp thêm thông tin cá nhân và số thẻ ATM để xác minh giao dịch. Do tin tưởng, chị đã cung cấp thông tin cho người này. Ngay sau đó, tài khoản NH của chị Trang bị rút 10 triệu đồng. Khi chị Trang liên hệ lại với NH, phía NH cho biết không có nhân viên nào gọi điện cho chị. Chị thất vọng và bức xúc trước sự việc này. Chị cho rằng, các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng sơ hở việc chị chuyển tiền nhầm để chiếm đoạt tài sản.

Nhân viên ngân hàng thờ ơ 

Khi phát hiện chuyển tiền nhầm, nhiều khách hàng tỏ ra lúng túng, không biết phải làm gì. Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp chuyển tiền nhầm, NH có trách nhiệm hỗ trợ khách hàng và phối hợp xử lý vấn đề. Tuy nhiên, không ít trường hợp khách hàng phản ánh nhân viên NH tiếp nhận thông tin một cách thờ ơ, thiếu nhiệt tình, thậm chí có thái độ khó chịu.

Khách hàng chuyển tiền qua Mobile Banking khi chuyển nhầm chưa được hỗ trợ tận tình từ nhân viên ngân hàng.

Theo ông Phạm Quốc Sử, Phó giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, đây là vấn đề được nhiều người quan tâm và không ít trường hợp bế tắc cách xử lý. Cũng có không ít trường hợp NH thiếu hợp tác, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc hỗ trợ khách hàng thực hiện biện pháp ngăn chặn thiệt hại, làm phát sinh nhiều trường hợp dở khóc dở cười.

Mới đây, chị Lê Kiều Phương, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại – Xây dựng Phúc Thịnh (NaCaMa) Cà Mau, một khách hàng đang sử dụng dịch vụ của NH TMCP X (xin không nêu tên – PV) chi nhánh Cà Mau, bày tỏ bức xúc khi gặp trường hợp chuyển tiền nhầm tài khoản. Theo chị Phương, vào ngày 10/1/2024, chị chuyển tiền thanh toán cho đại lý, chẳng may bấm sai số tài khoản và nhầm qua một người tên Bui Thanh Thuy với số tài khoản cùng chi nhánh Cà Mau: 0191000379XXX, số tiền 28.150.000 đồng. Sau khi phát hiện nhầm lẫn, ngay lập tức chị gọi điện cho NH để xin số điện thoại của chủ tài khoản đó. Tuy nhiên, nhân viên NH cho biết thông tin này là bảo mật, sẽ liên lạc với tài khoản nhận để xác minh thông tin và phản hồi lại cho chị sau.

“Thấy thời gian qua lâu mà vẫn chưa nhận lại tiền, tôi gấp rút liên hệ hỏi về tình trạng xử lý, thì nhân viên NH chỉ trả lời qua loa: “Bên em có gọi mà khách hàng không nhấc máy”, hoặc: “Chị chờ đi”… và không có bất kỳ thông tin cụ thể nào về việc tra soát hay hướng dẫn cách giúp tôi lấy lại số tiền đã chuyển nhầm”, chị Phương ấm ức.

NH cần có biện pháp bảo vệ quyền lợi cho khách hàng. Anh Nguyễn B.T.Q, Cà Mau, sốt ruột: “Ðến nay đã hơn 40 ngày mà tôi vẫn chưa lấy lại 30 triệu đồng chuyển nhầm. NH thờ ơ tiếp nhận, rồi chỉ báo nếu tôi không nhận được tiền thì tiền cứ treo ở đó mãi mãi”.

“Nhiều lần số tiền chuyển khoản nhầm từ 4 đến 5 triệu đồng, lần nào cũng ra NH tra soát đủ thứ mà chưa lần nào lấy lại được. NH nói muốn lấy lại tiền cần phải báo công an xử lý, nhưng vì số tiền không lớn mà giải quyết khó khăn quá nên tôi bỏ luôn”, chị Trương Cẩm Hồng nói.

Tình trạng mất tiền khi chuyển nhầm tài khoản không phải là hiếm gặp. Giám đốc một chi nhánh NH tại Cà Mau cho biết: “NH đã tiếp nhận rất nhiều cuộc gọi phản ánh của các chủ tài khoản chuyển nhầm từ vài triệu đến vài trăm triệu đồng. Trong số đó, có không ít trường hợp người chuyển nhầm gặp phải chủ tài khoản không chịu trả. Nhiều người vì tâm lý bỏ cho xong chuyện hoặc ngại chạy tới chạy lui trình cơ quan chức năng giấy tờ thủ tục các thứ nên đành chấp nhận mất tiền”.

Thiện chí từ phía người nhận… nhầm

“Do không có thông tin, địa chỉ của người nhận tiền, đồng thời cũng không biết người chuyển tiền là ai, thì cách để lấy lại số tiền đã chuyển nhầm sớm là “Nên chuyển tiếp 5 ngàn đồng vào số tài khoản nhầm, ghi nội dung “Chuyển khoản lại tài khoản sau khi chuyển khoản nhầm” và chú thích lại số điện thoại của mình. Khi người nhận được thông báo chuyển khoản, họ sẽ hiểu được tình hình và chủ động hoàn trả lại số tiền đã nhận nhầm”, chị Lê Thị Thuỳ Trang, Giám đốc OCB Cà Mau, chia sẻ.

Thời gian lấy lại tiền khi chuyển nhầm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là thiện chí của chủ tài khoản nhận nhầm. Nếu chủ tài khoản có thiện chí, người chuyển nhầm sẽ sớm nhận lại được tiền. Tuy nhiên, nếu chủ tài khoản không đồng ý trả lại tiền, người chuyển nhầm có thể mất nhiều tháng, thậm chí phải kiện ra toà để đòi lại tiền của mình. Anh Nguyễn Mạnh Tuấn, chủ quán Karaoke Tuấn (Phường 5, TP Cà Mau), cho hay: “Quan trọng là thiện chí trả tiền từ người nhận nhầm, tôi có 3 lần chuyển nhầm tiền với số tiền nhỏ. Mới đây tôi đã chuyển nhầm 490 triệu đồng cho người khác, chưa kịp liên hệ báo với NH thì họ chuyển lại nhanh chóng”.

Thiện chí của khách hàng nhận tiền nhầm không chỉ giúp người chuyển khoản lấy lại được tiền mà còn góp phần xây dựng xã hội văn minh, nhân ái. Mỗi người cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong các giao dịch tài chính, đồng thời có thái độ thiện chí khi phát hiện bị chuyển khoản nhầm.

---

Ðiểm d, khoản 2, Ðiều 5, Thông tư số 23/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định: chủ tài khoản có nghĩa vụ hoàn trả hoặc phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoàn trả các khoản tiền do sai sót, nhầm lẫn đã ghi có vào tài khoản thanh toán của mình. Tại Ðiều 15a, Thông tư này đã có quy định cụ thể về việc xử lý tra soát, khiếu nại trong sử dụng tài khoản thanh toán.

---

Hồng Phượng – Việt Mỹ

***

Gian nan đòi lại tiền chuyển khoản nhầm

Kim Vũ • 31/10/2025 – 06:16

Chỉ một sơ suất nhỏ khi thao tác chuyển khoản trực tuyến, nhiều người đã bước vào hành trình gian nan để đòi lại tiền.

Điều đáng nói, việc thu hồi khoản tiền này rất khó khăn nếu chủ tài khoản nhận chuyển nhầm đang trong tình trạng nợ xấu, đã qua đời hoặc có ý đồ chiếm dụng tiền.

Những trường hợp gặp khó

Trong thực tế, giao dịch mua bán và chuyển khoản thanh toán trực tuyến đã trở thành xu thế phổ biến trong xã hội. Thời gian gần đây, không hiếm những trường hợp chuyển khoản nhầm vào tài khoản ngân hàng của người khác. Tuy nhiên, mức độ phức tạp của sự việc lại tăng lên gấp bội nếu chủ tài khoản nhận không có ý định trả lại tiền.

Điển hình là trường hợp của chị Lê Thu Hương (phường Xuân Phương), do thiếu tập trung nên đã chuyển nhầm 45 triệu đồng cho một người khác. Khi liên hệ với chủ tài khoản, chị Hương biết đây là người quen nên rất mừng. Tuy nhiên, người này cho biết đã trót tiêu 35 triệu đồng và hứa sẽ trả đủ 45 triệu đồng trong 15 ngày vì lúc đó không có nguồn nào để chi trả. Do quen biết nên chị Hương chủ quan không khiếu nại đến cơ quan chức năng, nhưng đã 3 tháng trôi qua, chị vẫn chưa nhận lại được đồng nào.

Hy hữu hơn, trong đơn gửi Báo Hànộimới, chị Lê Thị Tân (phường Hà Đông) cho biết, ngày 12-3-2024, chị chuyển nhầm 45 triệu đồng vào tài khoản của người thụ hưởng đã qua đời từ 5 năm trước. Đặc biệt, người đã chết lại có lịch sử nợ xấu tại một ngân hàng thương mại. Mặc dù vợ của người đã chết nhận và đồng ý trả lại tiền cho chị Tân, nhưng khi kiểm tra tài khoản thì ngân hàng đã tự động trừ số tiền mà người đã chết nợ. Do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, gia đình không có tiền để trả cho chị Tân. Ngân hàng thương mại này cũng giải thích với chị Tân rằng, số tiền trong tài khoản người đã chết nhận nhầm từ chị được xác định là tài sản của họ nên bị thu hồi. Cho đến nay, chị Tân vẫn chưa đòi lại được số tiền đã chuyển nhầm.

Tương tự, chị T.V. (tỉnh Bắc Giang cũ nay là Bắc Ninh) đã chuyển nhầm 35 triệu đồng vào thẻ tín dụng của một người quen cũ tên T. Do thẻ tín dụng của người này đang mắc nợ xấu, khoản tiền chị T.V. chuyển nhầm đã bị ngân hàng tự động trừ để thanh toán nợ quá hạn. T. cho rằng, mình không sử dụng khoản tiền đó nên không có trách nhiệm hoàn trả.

Người chuyển khoản nhầm chưa thực sự được bảo vệ

Đại diện ngân hàng thương mại khẳng định, việc trừ nợ tự động từ tài khoản của người đang có nợ xấu là đúng quy trình. Tuy nhiên, để hỗ trợ khách hàng, ngân hàng đã xác nhận thông tin chuyển khoản, thông báo cho chủ tài khoản nhận nhầm và hỗ trợ lập biên bản đề nghị hoàn tiền, song không có quyền can thiệp trực tiếp vào tài khoản hay tự ý trích chuyển lại tiền cho người chuyển nhầm.

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI cho biết, Thông tư số 17/2024/TT-NHNN, ngày 28-6-2024, của Ngân hàng Nhà nước quy định, việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, ngân hàng có quyền “chủ động trích nợ tài khoản thanh toán của khách hàng” để thu các khoản nợ đến hạn, quá hạn, lãi và chi phí phát sinh. Do đó, trong trường hợp chuyển khoản nhầm như trên, việc ngân hàng thu nợ từ tài khoản đang nợ, kể cả khi khoản tiền đó do chuyển nhầm là không sai quy định. Chỉ khi có phán quyết của tòa án, ngân hàng mới bắt buộc hoàn trả khoản tiền đã tự động thu nợ.

Tuy nhiên, ở góc độ khách hàng, đây là tình huống bất lợi khi tiền chuyển nhầm được dùng trả nợ cho người khác mà ngân hàng lại không có nghĩa vụ hoàn trả. Luật sư Trương Thanh Đức phân tích, về mặt pháp lý, người nhận tiền chuyển nhầm phải có trách nhiệm hoàn trả cho người chuyển nhầm vì họ đã được hưởng lợi vô căn cứ, cụ thể là đã trả được nợ cho ngân hàng.

Theo Khoản 1, Điều 166, Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, sử dụng hoặc được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật. Do đó, khoản tiền chuyển nhầm không thuộc sở hữu hợp pháp của người nhận, nếu họ không tự nguyện trả lại, có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Người chuyển nhầm có quyền khởi kiện ra tòa án để đòi tiền. Người nhận cố ý không trả có thể bị phạt hành chính từ 3-5 triệu đồng và buộc hoàn trả theo

Nghị định số 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình đối với hành vi chiếm giữ tài sản của người khác. Nếu số tiền từ 10 đến dưới 200 triệu đồng, hành vi cố tình không trả lại có thể bị xử lý hình sự với mức phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm theo Điều 176 Bộ luật Hình sự.

Mặc dù đã có quy định, nhiều ý kiến cho rằng khung pháp lý hiện hành chưa đủ để bảo vệ người chuyển nhầm tiền bởi quy trình kiện tụng kéo dài, tốn kém thời gian và công sức, nhất là khi người nhận chuyển nhầm là khách hàng nợ xấu của tổ chức tài chính, đã mất hoặc cố tình trốn tránh nghĩa vụ.

***

Ngân hàng ở đâu khi khách mất tiền vì chuyển khoản nhầm?

Phóng viên – 21/01/2021 | 5:34 (GTM + 7)

Rất nhiều trường hợp khách hàng chuyển khoản nhầm sang tài khoản khác với số tiền từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, nhưng không thể đòi lại, dù đã tìm được danh tính chủ tài khoản. Hiện nay pháp luật có những quy định như thế nào về vấn đề này?

Trao đổi với PV VOV Giao thông, chị Ngân Hằng ở Hà Nội cho biết, vào tháng 7/2020, chị đã chuyển khoản nhầm 6 triệu đồng từ ngân hàng Techcombank sang một tài khoản khác có tên gần giống với tên chủ tài khoản mà chị Hằng định thực hiện giao dịch.

Ngay khi phát hiện, chị Hằng đã tìm cách liên hệ với chủ tài khoản nhầm nhưng họ từ chối trả lại nếu không có sự xác nhận từ phía ngân hàng.

Mặc dù chị Hằng đã nhanh chóng liên hệ với Techcombank để nhờ hỗ trợ, nhưng phía ngân hàng đối tác lại rất chậm trễ trong việc xác nhận. Phải mất 6 tháng sau, chị Hằng mới nhận lại được số tiền của mình. 

Nhưng trường hợp may mắn như chị Hằng không phải là nhiều. Có những trường hợp, tài khoản chuyến đến bị bỏ không, lâu không sử dụng, chủ tài khoản đã thay đổi số điện thoại, hoặc không có thiện chí trả lại, khiến việc đòi tiền gặp rất nhiều khó khăn, nhiều trường hợp không thể lấy lại được tiền.

Đó cũng là một trong những lí do, khiến chị Nguyễn Lan ở Hà Nội không muốn sử dụng thanh toán điện tử:

“Tôi thấy chuyển khoản qua internetbanking có rất nhiều rủi ro. Các bước thao tác để chuyển khoản tiền chưa đến 1 phút. Và chỉ cần đánh sai một số thôi, là bị chuyển tiền sai”.

Theo chuyên gia kinh tế Cao Sỹ Kiêm- Nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, việc chuyển khoản nhầm là do lỗi của người sử dụng nên việc chờ đợi là tất yếu vì ngân hàng phải thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật: 

“Đã nhầm lẫn thì dứt khoát khách hàng phải chịu trách nhiệm. Vì dù sao các quy định hiện đang rất chặt chẽ, nhầm một tý sai lầm là mất tiền. Cho nên xác minh  lâu một tý thì cũng phải chờ ngân hàng làm cho đầy đủ”.

Ông Nguyễn Thái Hà- Trưởng khoa Luật -Học Viện ngân hàng khẳng định, hiện nay hoạt động quản lý, vận hành, sử dụng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia đang được Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh bằng Thông tư số 37 năm 2016 và được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 31 năm 2018 của Ngân hàng Nhà nước. 

Bản chất của việc chuyển tiền là hoạt động thanh toán và tổ chức tín dụng đóng vai trò là một trung gian tài chính thực hiện chức năng cung cấp dịch vụ thanh toán đó.

Bởi vậy, nếu lệnh thanh toán của chủ tài khoản hợp lệ với tên người nhận, số tài khoản đầy đủ, ngân hàng buộc phải thực hiện. Ngân hàng không có trách nhiệm và cũng không đủ thẩm quyền để xác định giao dịch đó đúng hay không đúng, nhầm hay không nhầm.

Nếu khách hàng thực hiện chuyển khoản nhầm trong nội bộ ngân hàng, ngân hàng có thể phong tỏa số tiền bị chuyển nhầm nếu chủ tài khoản chuyển nhầm giao nộp những căn cứ chứng minh được việc nhầm lẫn.

Theo ông Nguyễn Thái Hà,  trong trường hợp, chuyển tiền sang một tài khoản của ngân hàng khác, ngân hàng sẽ có trách nhiệm hỗ trợ khách hàng của mình thông qua việc thông báo với ngân hàng thụ hưởng để cùng giải quyết: 

“Với tư cách là đơn vị cung cấp dịch vụ, Ngân hàng sẽ có trách nhiệm thông báo cho ngân hàng thụ hưởng về sự nhầm lẫn trong việc chuyển tiền. Hai ngân hàng này sẽ phải phối hợp với nhau để có thể giúp cho khách hàng có thể lấy lại được tiền”.

Tuy nhiên, việc có nhận được hoàn trả số tiền hay không thì lại phụ thuộc chủ yếu vào thành ý của người thụ hưởng. Đơn cử như trường hợp chị Thu Hiền ở Hà Nội đã chuyển khoản nhầm 1 triệu đồng vào tài khoản của một công ty.  

Mặc dù, bên ngân hàng đã hỗ trợ tra soát và gửi văn bản cho  công ty nhưng đến nay sau gần 1 năm, công ty vẫn chưa thấy hồi âm. Phía Ngân hàng cũng tư vấn là chị có thể khởi kiện, nhưng vì số tiền nhỏ nên chị Hiền đành chấp nhận bỏ qua. 

Ở góc nhìn khác, PGS- TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, trong những trường hợp khách hàng bị nhầm lẫn, các ngân hàng ngoài thực hiện theo đúng những quy định hiện hành, thì cũng nên coi đó là cách để nâng cao chất lượng dịch vụ của ngân hàng mình: 

“Về phía ngân hàng là người đồng hành cùng với chủ tài khoản và giúp chủ tài khoản của mình đòi lại số tiền, cố gắng giúp tối đa và coi như là giữ chữ tín đối với chủ tài khoản của ngân hàng”.

Luật sư Phạm Thành Tài- Giám đốc Công ty Luật Phạm Danh cho rằng, việc cá nhân chuyển khoản nhầm qua ứng dụng điện tử là lỗi của cá nhân đó, không do lỗi của các đơn vị ngân hàng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn có những công cụ cần thiết bảo vệ quyền lợi của người chuyển khoản nhầm.

Nếu chủ tài khoản nhận được tiền do nhầm lẫn mà không hoàn trả là hành vi vi phạm quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

Theo Luật sư Phạm Thành Tài, tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 15 Nghị định số 167 hoặc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự: 

“Hành vi nói trên nếu sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật nhưng chủ tài khoản nhận nhầm cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Chiếm giữ trái phép tài sản với mức phạt gồm phạt tiền từ 10 đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến mức cao nhất là 05 năm tù”.

Nhiều chuyên gia cho rằng, hình thức thanh toán điện tử mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng rất nhiều rủi ro.

Vì vậy, để hạn chế những thiệt hại không đáng có, người tiêu dùng cần cẩn trọng hơn khi thực hiện các giao dịch trực tuyến và nhanh chóng liên hệ với ngân hàng nếu không may xảy ra sự cố để hỗ trợ. 

Sử dụng phương thức thanh toán điện tử mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng có rất nhiều rủi ro. Việt Nam đặt ra mục tiêu tỷ  lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 92% vào năm 2025, bên cạnh việc tăng cường những giải pháp kỹ thuật của các ngân hàng, bản thân người dân cần phải nắm quyền và trách nhiệm của mình khi thực hiện các giao dịch bằng phương thức thanh toán điện tử.

Đây cũng là góc nhìn của Kênh VOVGT qua bài bình luận có nhan đề: “Thanh toán điện tử: Hãy tự bảo vệ lấy chính mình”.

Hiện cả nước đã có 67 ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ internet banking, 37 ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ mobile banking và nhiều tổ chức trung gian cung ứng các dịch vụ thanh toán điện tử.  Số lượng giao dịch thanh toán điện tử liên tục tăng trong những năm gần đây.

Chỉ tính riêng 10 tháng đầu năm 2020, số lượng giao dịch thanh toán qua điện thoại di động đạt hơn 918 triệu giao dịch, giá trị đạt gần 9,6 triệu tỷ đồng, tăng 124% so với  cùng kỳ. Trong khi đó, số lượng giao dịch thanh toán qua Internet đạt gần 374 triệu giao dịch, tăng trên 8% so với cùng kỳ năm 2019. 

Mỗi ngày ngân hàng phải thực hiện hàng trăm nghìn giao dịch liên quan đến tiền. Chỉ cần một câu lệnh sai, ngân hàng có thể mất một số tiền lớn nên các ngân hàng phải thận trọng trong các giao dịch của mình.   

Vậy cần phải làm gì để hạn chế những rủi ro khi sử dụng thanh toán điện tử?

Về phía các ngân hàng, mặc dù trên thực tế, chuyển khoản nhầm là lỗi của người sử dụng. Nhưng ở góc độ là đơn vị cung cấp dịch vụ, các ngân hàng cũng cần có những biện pháp để bảo vệ và hỗ trợ khách hàng của mình. Tăng cường các giải pháp kỹ thuật để giảm bớt những rủi ro trong quá trình thanh toán trực tuyến.

Bổ sung thêm các tầng, lớp xác thực chủ tài khoản, ngân hàng, điện thoại… cũng nên được cân nhắc để tăng tính bảo mật cho các giao dịch.

Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng cần thường xuyên kiểm tra và đánh giá công tác an ninh mạng, an toàn trong thanh toán điện tử nhằm tìm ra những lỗ hổng, rủi ro để có những biện pháp khắc phục kịp thời, phòng tránh rủi ro có thể xảy ra ở tất cả các khâu trong quá trình giao dịch thanh toán.

Những việc làm này không chỉ là gia tăng chất lượng dịch vụ ngân hàng mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của ngân hàng đối với khách hàng, giúp khách hàng yên tâm hơn đối với việc sử dụng hình thức thanh toán điện tử. Đó cũng là một nhiệm vụ mà hệ thống ngân hàng trên cả nước đang hướng tới.

Đối với những người được nhận khoản tiền “từ trên trời rơi xuống”, họ có quyền yêu cầu ngân hàng, người chuyển tiền nhầm cung cấp các giấy tờ chứng minh, các căn cứ phù hợp. Tuy nhiên, người được thụ hưởng cũng cần cẩn trọng, không nên tự ý chuyển trả, sử dụng số tiền này nếu không có xác nhận của bên trung gian, đề phòng bị ảnh hưởng. 

Điều quan trọng, mỗi một khách hàng khi sử dụng dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ thanh toán điện tử nói riêng phải biết được quyền và trách nhiệm của mình khi thực hiện giao dịch, nắm được những quy định của ngân hàng đưa ra.

Khách hàng được quyền yêu cầu sự hỗ trợ của ngân hàng, của cơ quan chức năng để lấy lại số tiền đã bị chuyển khoản nhầm. Trong trường hợp, người nhận không chịu hoàn lại, chủ tài khoản có quyền được khởi kiện ra cơ quan pháp luật.

Thanh toán điện tử là một xu hướng phát triển tất yếu trong xã hội hiện đại. Tuy nhiên đi cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, những quy định của pháp luật hiện hành cũng cần phải được xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế, theo hướng bảo vệ người sử dụng nhằm giảm bớt những rủi ro và tranh chấp không đáng có.

Trong khi chờ đợi sự điều chỉnh này, không ai khách, chính khách hàng phải tự bảo vệ mình từ chính các giao dịch thanh toán điện tử hàng ngày.