Chào các bạn,

Dưới đây là 10 bài được mệnh danh là Trung Quốc Cổ điển Thập đại Danh khúc (中國古典十大名曲) (10 bản nhạc cổ điển nổi tiếng và kinh điển nhất trong lịch sử âm nhạc Trung Quốc):

1. 1. Quảng lăng tán (廣陵散).
   2. Mai hoa tam lộng (梅花三弄).
   3. Cao sơn lưu thủy (高山流水).
   4. Quan sơn nguyệt (关山月).
   5. Thập diện mai phục (十面埋伏).
   6. Ngư tiều vấn đáp (漁樵問答).
   7. Bình sa lạc nhạn (平沙落雁).
   8. Tịch dương tiêu cổ (夕陽簫鼓).
   9. Dương xuân bạch tuyết (陽春白雪).
   10. Hán cung thu nguyệt (漢宮秋月).

Hôm nay mời các bạn cùng thưởng thức bản thứ 6 trong mười bản cổ cầm danh khúc nổi tiếng nhất của Trung Quốc – bản Ngư tiều vấn đáp (漁樵問答) – nhé.

Ngư tiều vấn đáp (Ngư ông và tiều phu nói chuyện) là bản nhạc mang theo tinh thần tiêu diêu tự tại, an nhiên hòa hợp cùng thiên nhiên đất trời. Dòng đời trôi mãi chúng ta cuốn theo, quay cuồng với cuộc sống mưu sinh, tìm kiếm tình yêu hạnh phúc nhưng nơi đâu mới là chốn yên bình thực sự của tâm hồn con người?

Ngư tiều vấn đáp, bản nhạc với giai điệu nhẹ nhàng an nhiên tự tại.

Ngừng tìm kiếm hạnh phúc ngoài thân, quay vào chính mình, hòa vào thiên nhiên, mượn tiếng đàn kết nối đât trời và con người. Trên con thuyền nhỏ rong chơi, đùa vui với ánh trăng lên, tiếng quẫy nước của những chú cá, tôm…

Gió trời sông nước bồng bềnh cùng chén rượu đạm bạc khuây khỏa yên bình. Những khoảnh khắc ấy luôn có sẵn quanh ta, nhưng mấy ai thưởng thức được? Cảnh giới này cũng là thiên đường, cũng là trần gian, cách nhau như sợi chỉ mong manh, như bong bóng nước. Dễ đó mà khó lắm thay.

Ngư, Tiều

❤ Đại biểu cho “ngư” nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Hoa là Nghiêm Tử Lăng thời Đông Hán. Vào thời còn trẻ ông là bạn học của vua Quang Vũ Đế Lưu Tú. Lưu Tú sau khi lên làm hoàng đế thì Nghiêm Tử Lăng đổi tên họ giấu mình ở ẩn.

Quang Vũ Đế nhớ bạn là người hiền tài, nên cho người tìm khắp nơi. Sau một người nước Tề dâng thư báo rằng, có người bận áo lông dê câu cá, đoán chắc là Nghiêm Tử Lăng. Quang Vũ Đế cho xe đến đón, Nghiêm Tử Lăng ba lần từ chối, lần thứ tư Nghiêm Tử Lăng mới chịu về yết kiến. Hai người thân thiết nằm cùng giường nói chuyện, nhưng khi Quang Vũ Đế mời ra làm quan thì Nghiêm Tử Lăng vẫn không chịu mà từ tạ trở về cày ruộng ở núi Phú Xuân.

❤ Đại biểu cho “tiều” lại là đại thần Chu Mãi Thần thời Hán Vũ Đế. Thuở hàn vi, ông vừa gánh củi vừa học. Vợ gánh củi theo sau lấy làm xấu hổ, xin bỏ đi lấy chồng khác. Ông cười bảo: “Ta đến 50 tuổi mới giàu sang được, nay đã hơn 40 tuổi rồi. Nàng chịu khổ đã lâu, nay hãy gắng đợi ta giàu sang, ta sẽ báo đáp công lao cho.” Vợ giận dữ nói: “Như cung cách của ông thì chỉ có chết đói ở cống rãnh mà thôi, sao lại dám mong giàu sang được.” Mãi Thần phải để vợ đi lấy chồng khác.

Từ đó, ông một thân một mình đi gánh củi, vừa đi vừa học như trước. Về sau, thời Hán Vũ Đế, ông được người làng là Nghiêm Trợ tiến cử, nhà vua cho vào yết kiến, nói chuyện nghĩa lý về kinh Xuân Thu và Sở Từ. Vua rất hài lòng, mời ông giữ chức Trung Đại Phu, rồi sau giữ chức Thái thú đất Cối Kê.

Khi đến Cối Kê nhậm chức, xe ngựa hơn trăm cỗ. Vào đất Ngô, ông thấy người vợ cũ cùng chồng đang gánh đất giữa đường liền cho dừng xe, bảo mời hai người lên xe sau đưa về dinh Thái Thú, cho ở một nơi và cấp lương ăn tử tế. Lối sống trọn nghĩa trước sau của ông khiến người đời cảm phục.

Lời bài nhạc

Có rất nhiều tác giả viết lời cho bản nhạc, nhưng trong đó có một bản được đánh giá là hay nhất của tác giả Dương Biểu Chính. Ông phối từ tương ứng với 12 đoạn.

– Đoạn 1: Con người ta còn lại gì trong cuộc tranh đua nhọc nhằn nơi trần thế?
– Đoạn 2: Ngư ông dựa mạn thuyền, ngả lưng buông cần câu cá.
– Đoạn 3: Ngư đáp: Sông Dương Tử hùng vĩ. Cỏ trắng cỏ hồng. Chỉ thấy hai bờ sắc thu.
– Đoạn 4: Tiều đáp: Uống nước suối nghỉ trên đá ở trong núi. Ta cứ nghêu ngao khúc hát thái bình.
– Đoạn 5: Ngư trả lời: Khi bắt được cá thì mua chén rượu nhạt. Cất lên một nhạc khúc không lời.
– Đoạn 6: Tiều đáp: Rừng xanh non cao, mây vờn núi, bóng cây làm nhà. Ván cờ làm tinh thần sảng khoái.
– Đoạn 7: Lặp lại giai điệu ở đoạn 2
– Đoạn 8: Ngư nói: ngày này năm ngoái ở Giang Đầu, hôm nay cửa sông Tương hay Ba Khâu. Dây câu thả nhanh lâu thu về.
– Đoạn 9: Tiều đáp: Một vàng mũ đôi vai gánh. Nhanh chóng thu gom. Về sum họp với vợ con.
– Đoạn 10: Ngư trả lời: Chẳng cầu phú quý vinh hoa. Chi bằng y phục đơn sơ, mà bằng lòng với bữa cơm đạm bạc.
– Đoạn 11: Tiều nói rằng: Nhà tranh mái cỏ còn hơn nhà cao cửa rộng. Đêm đến chẳng nghĩ suy hay toan tính.
– Đoạn 12: Hôm nay nói chuyện ngư tiều. Ngày mai còn mong cầu chi. Trà thơm rượu ngon, trăng thanh gió mát. Muôn vạn đời sau. Bầu trời thăm thẳm. Nước xa núi cao. Chỉ có đất trời là trường tồn vĩnh cửu.
(Nguồn)

Dưới đây mình giới thiệu đến các bạn:
(1) clip cổ cầm của Wang Peng ở Bắc Kinh,
(2) clip song tấu cổ cầm (Lưu Lý) và địch (Trần Đào), và
(3) clip cổ cầm của Roney Yu ở Hồng Kông.

Mời các bạn thưởng thức.

Phạm Thu Hương

***

❤ Wang Peng (Vương Bằng) trình diễn cổ cầm – Ngư tiều vấn đáp

Nghệ nhân bậc thầy về cổ cầm (guqin). Wang Peng đã chế tác cây đàn cổ cầm (bản sao chính xác của một cổ cầm 1.000 năm tuổi từ thời nhà Đường) được sử dụng trong Lễ Khai mạc Thế vận hội Mùa hè 2008 ở Bắc Kinh. Chuyên môn của ông đã được Chính phủ Trung Quốc chính thức công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc”.

Hiện nay, Wang Peng đã sửa chữa và phục chế hơn 180 cổ cầm được chế tác trong thời kỳ đế chế Trung Quốc. Khu phức hợp Jun Tian Fang (钧天坊) của ông ở ngoại ô Bắc Kinh cũng được công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc”. Nơi đây bao gồm một xưởng nghiên cứu, phát triển và sản xuất cổ cầm (sử dụng kỹ thuật truyền thống); một bảo tàng cổ cầm; một học viện giảng dạy cổ cầm; một nhà hát biểu diễn và phòng thu âm hiện đại; một bộ sưu tập văn học, nghiên cứu và ấn phẩm về cổ cầm; và một xưởng thiết kế.

Wang Peng cũng là một nghệ sĩ biểu diễn tài năng, đã biểu diễn khắp châu Âu, Úc và New Zealand, cũng như ở Canada và Hoa Kỳ. Ông đã viết bảy cuốn sách, đóng góp vào bốn cuốn khác, viết nhiều bài báo trên các tạp chí khoa học và thuyết trình tại một số trường đại học hàng đầu ở Trung Quốc, châu Âu và Hoa Kỳ. (Nguồn)

❤ 渔樵问答 琴箫合奏 – Ngư tiều vấn đáp
Bản diễn tấu kinh điển của nghệ sĩ đàn tranh nổi tiếng Lưu Lý và bậc thầy địch và sáo trúc Trần Đào. 2014.

❤ 漁樵問答 – Ngư tiều vấn đáp – Rodney Yu
Ngày 6 tháng 4 năm 2014 Hồng Kông Võ Đang Daoyuantang
http://www.wudangpaihk.com