Chào anh chị em,

Có lẽ các bạn đã thường nghe idom tiếng Mỹ “Monkey see, monkey do.” Con người học bằng mắt nhiều hơn là học bằng tai, và nếu tai nghe một đường mà mắt thấy một nẻo, thì người học sẽ đi theo nẻo mắt thấy, chứ không theo đường tai nghe. Nguyên lý tâm lý này quan trọng cho chúng ta làm việc lãnh đạo, dù là trong gia đình, trong trường học, trong kinh doanh, trong tôn giáo và trong chính trị.

Nghĩa là, khi bạn làm lãnh đạo, mọi nhân viên dưới trướng sẽ học theo mọi hành động của bạn. Nếu hành động của bạn rập khuôn với lời bạn nói thì không sao. Nhưng nếu hành động của bạn và lời nói của bạn khác nhau, thi mọi nhân viên sẽ học theo hành động của bạn và không nghe lời bạn nói.

Ví dụ: Nếu bạn nói dối thì mọi nhân viên học nói dối, dù bạn có bảo họ nói thật. Nếu bạn trốn thuế, nhân viên sẽ trộm hàng hóa của công ty. Nếu bạn luôn thành thật trong hành động và lời nói, thì mọi nhân viên sẽ thành thật. Nếu bạn siêng năng làm việc, nhân viên siêng năng làm việc. Nếu bạn làm việc với chuẩn cao, nhân viên làm việc với chuẩn cao. Nếu bạn lễ độ và tôn trọng khách hàng nhân viên lễ độ và tôn trọng khách hàng. Nếu bạn nói xấu khách hàng, nhân viên nói xấu khác hàng. Nếu bạn lười biếng, nhân viên lười biếng. Nếu bạn thưởng trễ hẹn, nhân viên thường trễ hẹn…

Nói chung là monkey see monkey do. Bạn hành động thế nào, thì người của bạn hành động thế nấy.

Cho nên, bạn chẳng cẩn học các sách dạy lãnh đạo, khỏi tốn tiền và tốn thời gian vô ích. Bạn hãy là người làm việc gương mẫu và mọi người dưới trướng đều trở thành người làm việc gương mẫu – khiêm tốn, thành thật, yêu người, cần kiệm liêm chính, thì mọi nhân viên cũng đều khiêm tốn, thành thật, yêu người, cần kiệm liêm chính.

Nếu bạn trốn thuế, đâm sau lưng bạn bè, xỏ lá với đồng nghiệp (tức là các công ty khác cùng loại nghiệp vụ như bạn) thì nhân viên bạn sẽ trộm cắp, đâm sau lưng bạn trong công ty, láu cá với đồng nghiệp trong công ty.

Chính cách sống và cách làm việc của bạn là giáo dục chính cho mọi nhân viên của bạn.

Bạn là tấm gương cho mọi người dưới trướng. Gương xấu hay gương tốt là tùy bạn.

Hãy lãnh đạo bằng gương thông thái.

Monkeys do what monkeys see.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Lead by action

Dear Brothers and Sisters,

You’ve probably heard often the American idiom, “Monkey see, monkey do.” Humans learn more with their eyes than with their ears, and if what they hear goes one way and what they see another, they will follow what they see, not what they hear. This psychological principle is important for leadership, whether in the family, school, business, religion, or politics.

That is, when you are a leader, all your subordinates will learn from your actions. If your actions align with your words, that’s fine. But if your actions and words differ, all your subordinates will learn from your actions and not listen to your words.

For example: If you lie, all your subordinates will learn to lie, even if you tell them to tell the truth. If you evade taxes, your subordinates will steal company goods. If you are always honest in your actions and words, all your subordinates will be honest. If you work diligently, your employees will work diligently. If you work to a high standard, your employees will work to a high standard. If you are polite and respectful to customers, your employees will be polite and respectful to customers. If you speak ill of customers, your employees will speak ill of customers. If you are lazy, your employees will be lazy. If you are often late, your employees will often be late…

In short, it’s a case of “monkeys do what monkeys see.” How you act will influence how your subordinates’ actions.

Therefore, you don’t need to study leadership books; it’s a waste of money and time. Be a role model, and everyone under you will become a role model – humble, honest, compassionate, diligent, frugal, honest and righteous. Then all your employees will also be humble, honest, compassionate, diligent, frugal, honest and righteous.

If you evade taxes, stab your friends in the back, or backstab your colleagues (i.e., other companies with similar business practices), your employees will steal, stab you in the back, and be cunning towards their colleagues.

Your way of life and work is the primary education for all your subordinates.

You are a role model for everyone under your command. Whether you set good or bad examples is up to you.

Lead by examples of wisdom.

Monkeys do what monkeys see.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com