Sử dụng xe cứu thương phục vụ cho việc đi lại cá nhân, không nhằm cứu người, là hành vi vi phạm y đức và pháp luật nghiêm trọng. Thế nhưng, tình trạng cung cấp và sử dụng dịch vụ xe cứu thương sai mục đích vẫn ngang nhiên diễn ra, khiến niềm tin của người dân vào tính nghiêm minh của pháp luật và các giá trị đạo đức bị đe dọa. Vấn nạn này rất cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng trong việc quản lý triệt để và nâng cao mức xử phạt, nhằm giúp xe cứu thương được trở về đúng vai trò cứu người trong giờ phút sinh tử.

An An

Lạm dụng xe cứu thương do quản lý lỏng lẻo

Ngọc Hải – Thứ Sáu, 06:00 28/03/2025

Kinhtedothi – Hiện tượng lạm dụng xe cứu thương để đi chơi, đi việc riêng, thậm chí là đánh bóng hình ảnh cá nhân một cách lố bịch đang gây rất nhiều bức xúc trong dư luận. Điều đó cho thấy công tác quản lý, giám sát đối với loại hình đặc thù này còn lỏng lẻo, kém hiệu quả.

Gây bức xúc

Ngày 26/3, tại TP Hồ Chí Minh, hình ảnh một dàn diễn viên đến buổi ra mắt phim bằng xe cứu thương đã được lan truyền trên mạng xã hội và gây nhiều bức xúc trong dư luận.

Trước đó, tháng 1/2025, tại Hà Nội, một tài xế đã bị xử phạt 60 triệu đồng vì dùng xe cứu thương chở người “đi bão” sau khi đội tuyển bóng đá nam Việt Nam giành chiến thắng tại ASEAN cup, và trong máu có nồng độ cồn cao.

Những hiện tượng này cho thấy, xe cứu thương – một loại hình xe đặc thù với nhiều ưu tiên trong lưu thông đang bị lạm dụng cho mục đích riêng, hoạt động không đúng quy định của pháp luật, thậm chí trở thành công cụ để tự đánh bóng hình ảnh một cách lố bịch cho một số người.

Ông Lê Hữu Công (phường Mộ Lao, quận Hà Đông) nói: “Những người lợi dụng xe cứu thương rất đáng lên án. Đó không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn cho thấy lối hành xử thiếu đạo đức của lái xe, chủ xe và cả người sử dụng vào mục đích cá nhân”.

Thạc sĩ tâm lý xã hội Nguyễn Anh Minh nhận định: “Cùng là vi phạm giao thông nhưng xe cứu thương dễ gây bức xúc lớn hơn cho cộng đồng xã hội, bởi người dân cảm thấy mình bị lừa”.

Vị chuyên gia này phân tích, xe cứu thương sở dĩ được vượt đèn đỏ, đi vào đường cấm, có còi, đèn khẩn cấp giúp mở đường là vì nó được sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, vận chuyển, cứu chữa người bị nạn, bên bờ vực sống chết.

Lợi dụng những ưu tiên đó để đi chơi, đi đánh bóng hình ảnh cá nhân sẽ gây phản cảm rất lớn. Không chỉ hình ảnh của người có hành vi sai trái bị xấu đi, méo mó, mà nguy hiểm hơn nữa nó còn khiến những chiếc xe cứu thương bị ngờ vực.

“Giả sử có trường hợp xe cứu thương chở người bị nạn đi cấp cứu thật mà có người cho rằng đang đi chơi, đi sự kiện, không chịu nhường đường, hậu quả thật không lường” – thạc sĩ Nguyễn Anh Minh nói.

Đông đảo người dân cho rằng, hành vi sử dụng xe cứu thương vào mục đích riêng là không thể chấp nhận được; sử dụng để gây chú ý, làm hình ảnh lại càng thể hiện nhận thức và nhân cách kém cỏi của những người tự xưng làm nghệ thuật.

Những hành vi này cần phải bị nghiêm trị, xử phạt nặng đối với cả lái xe, chủ xe lần người thuê sử dụng. Bên cạnh đó cũng cần làm rõ nguyên nhân vì sao những chiếc xe cứu thương có thể ngang nhiên hoạt động trái tôn chỉ, mục đích và quy định của pháp luật như vậy.

Khoảng trống pháp lý

Lãnh đạo Trung tâm vận chuyển cấp cứu Bắc Việt cho biết, xe cứu thương hiện nay do Sở Y tế địa phương cấp phép hoạt động tương tự như một phòng khám. Để có thể vận chuyển người bệnh kèm theo các dịch vụ y tế phải đáp ứng các điều kiện rất chặt chẽ.

Tuy nhiên, không phải xe cứu thương nào cũng được cấp phép vận chuyển người bệnh với dịch vụ y tế đi kèm. Có những chiếc xe không được cấp phép nhưng vẫn có thể vận chuyển người bệnh vì không phải xin cấp phép nếu không có dịch vụ y tế theo xe.

“Những chiếc xe cứu thương nguyên bản khi sản xuất đã có các thiết bị giúp mở đường ưu tiên như: còi, đèn, giường bệnh… Xe được cấp đăng ký, đăng kiểm để lưu hành như các loại xe bình thường. Chỉ khi có dịch vụ y tế đi kèm mới phải xin cấp phép” – vị này cho biết.

Có thể thấy đây chính là khoảng trống pháp lý dẫn đến một số xe cứu thương hoạt động chui. Dù là người bệnh, gia đình bệnh nhân hay bất kỳ người dân bình thường nào cũng có thể thuê xe cứu thương chở đến bệnh viện, về nhà, đi chơi hoặc ngược lại một cách dễ dàng.

Hơn nữa xe cứu thương dù không được cấp phép vận chuyển bệnh nhân với dịch vụ y tế đi kèm, không phục vụ cấp cứu nhưng vẫn có thể lưu thông tùy tiện trên đường; dựa vào còi, đèn, hình thức xe cứu thương để được ưu tiên vượt đèn đỏ, đi ngược chiều… mà lực lượng chức năng khó lòng phát hiện ra.

Chính vì vậy nên không ít người lợi dụng hình thức chiếc xe cứu thương để sử dụng vào mục đích riêng, đi chơi, đi sự kiện… gây phẫn nộ cho cộng đồng xã hội. Các chuyên gia cho rằng, việc cấp đăng ký, đăng kiểm cho xe cứu thương lưu hành cần phải có thêm điều kiện đi kèm để tránh sử dụng sai mục đích.

Đã đến lúc các địa phương cần rà soát lại toàn bộ xe cứu thương, phân loại nhóm xe được cấp phép và không phép, có biện pháp quản lý phù hợp, chặt chẽ hơn để chấm dứt tình trạng lộn xộn, lạm dụng xe cứu thương vào mục đích riêng gây mất trật tự, ATGT và bức xúc trong dư luận Nhân dân.

***

Lạm dụng quyền ưu tiên của xe cứu thương: Hậu quả khó lường!

07/02/2026 5:30 – HUỲNH THƠ

(PLO)- Việc sử dụng xe cứu thương sai mục đích có thể làm mất ý nghĩa nhân văn của sứ mệnh cứu người; do đó cơ quan quản lý cần tăng cường các giải pháp quản lý, chấn chỉnh sai phạm.

Báo Pháp Luật TP.HCM vừa đăng tải loạt bài điều tra “Xe cứu thương kêu cứu”, phơi bày một thực tế gây sốc rằng quyền ưu tiên mà pháp luật trao cho xe cứu thương để bảo vệ tính mạng con người đang bị sử dụng tùy tiện, thậm chí bị thương mại hóa.

Những hình ảnh và ghi nhận thực tế cho thấy xe cứu thương bật còi, hú đèn lao qua giờ cao điểm không phải để cấp cứu bệnh nhân; mà để chở khách đi thăm bạn, đi chơi, đi nhậu, thậm chí chở cả xe máy. Đáng nói, tình trạng này không phải cá biệt. Nó diễn ra công khai, kéo dài và gần như không gặp trở ngại trong lưu thông.

Khi xe cứu thương hú còi, các phương tiện khác buộc phải né tránh. Nhưng người dân bắt đầu đặt câu hỏi: liệu sau cánh cửa xe đó có thực sự là một ca cấp cứu?

Tổn thương niềm tin xã hội

Nhiều bạn đọc bày tỏ sự thất vọng khi chứng kiến hình ảnh xe cứu thương bị lạm dụng ngay trước mắt.

Anh Nguyễn Văn Khánh (phường Phú Nhuận, TP.HCM) chia sẻ rằng trước đây, mỗi khi nghe tiếng còi cứu thương là anh tự động nhường đường, vì nghĩ trong đó có người đang giành giật sự sống. Thế nhưng khi xem loạt bài báo Pháp Luật TP.HCM đăng tải anh không khỏi bàng hoàng.

“Tôi sốc khi thấy hình ảnh xe cứu thương tấp vào quán ăn, quán nhậu, người nằm trong xe thì nghe điện thoại, bước xuống xe thì nói chuyện cợt nhả… Niềm tin của những người luôn ưu tiên nhường đường cho xe cứu thương đã bị lung lay. Chúng tôi nhường đường như một mệnh lệnh của trái tim chứ không chỉ đơn thuần là chấp hành quy định. Nếu hôm đó có một xe cứu thương thật phía sau thì sao?” – anh Khánh chia sẻ.

Cùng góc nhìn, chị Lê Thị Hoa (phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM) cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở người lái xe mà còn ở sự buông lỏng quản lý.

“Không thể nói tài xế tự ý làm nếu không có chủ xe, đơn vị vận hành đứng sau. Khi cả một dịch vụ hình thành và tồn tại lâu như vậy, rõ ràng có lỗ hổng trong giám sát và xử lý” – chị Hoa nói.

Theo chị, đây cũng không chỉ là chuyện vi phạm giao thông. Đó là sự đánh tráo giá trị đạo đức. Xe cứu thương đại diện cho lòng nhân đạo, cho niềm hy vọng sống; khi nó bị dùng sai mục đích, niềm tin xã hội cũng bị tổn thương.

Nguy cơ cho người cần cấp cứu thật

Bên cạnh sự phẫn nộ, nhiều ý kiến lo ngại nếu tình trạng này không được chấn chỉnh kịp thời.

Ông Trần Võ (phường Thủ Đức, TP.HCM) đặt vấn đề thẳng thắn: Nếu xe cứu thương giả khẩn cấp chạy đầy đường, thì đến lúc xe cấp cứu thật xuất hiện, liệu người dân còn phản xạ nhường đường nhanh không?

“Sự lạm dụng hôm nay có thể khiến người bệnh ngày mai trả giá. Câu chuyện xe cứu thương kêu cứu là vấn đề xã hội đáng báo động. Khi ranh giới giữa cấp cứu thật và cấp cứu giả bị xóa nhòa, thì người chịu rủi ro lớn nhất chính là những bệnh nhân đang cần được cứu sống từng phút, từng giây” – ông Võ bày tỏ.

Theo anh An Thanh, một tài xế công nghệ, cho rằng việc xe cứu thương dịch vụ hú còi giữa giờ cao điểm còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

“Nhiều xe lao rất nhanh, các phương tiện khác hoảng hốt né tránh. Nếu đó không phải tình huống cấp cứu thật thì rủi ro tai nạn là không chấp nhận được; đồng thời rất không công bằng với những người tham gia giao thông khác” – anh Thanh nói.

Một góc nhìn khác, bạn đọc Minh Thư (phường Cầu Kiệu, TP.HCM) phân tích rằng pháp luật cho xe cứu thương quyền ưu tiên nhưng lại thiếu cơ chế kiểm soát mục đích sử dụng quyền đó theo thời gian thực. Khi quyền ưu tiên không đi kèm trách nhiệm giải trình, thì sớm muộn cũng bị lạm dụng.

“Khi người dân không còn chắc tiếng còi cứu thương là tín hiệu của một ca cấp cứu thật, phản xạ nhường đường, vốn xuất phát từ lòng nhân ái sẽ dần bị thay thế bằng sự nghi ngờ. Niềm tin một khi bị xói mòn thì rất khó lấy lại, và cái giá phải trả có thể là sinh mạng của những người thực sự cần được cứu chữa trong khoảnh khắc sinh tử” – chị Thư nói.

Khi xe cứu thương bị dùng sai luật

Theo Điều 3 Thông tư 27/2017 của Bộ Y tế và các quy định liên quan, xe cứu thương chỉ được sử dụng thiết bị phát tín hiệu ưu tiên khi đang thực hiện nhiệm vụ chuyên môn: chở bệnh nhân cấp cứu, đi đón bệnh nhân cấp cứu, chở nhân viên y tế và trang thiết bị phục vụ cứu nạn, cứu hộ…

Các trường hợp sử dụng xe cứu thương ngoài mục đích này đều là sử dụng không đúng quy định, vi phạm Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Tài xế trực tiếp sử dụng thiết bị ưu tiên trái quy định và vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; còn chủ xe/đơn vị vận hành chịu trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng phương tiện đúng với mục đích được cấp phép. Nghị định 168/2024 quy định rõ các chế tài đối với các hành vi vi phạm của các chủ thể này.

Trường hợp có đủ yếu tố chứng minh việc sử dụng xe cứu thương trái quy định có dấu hiệu của hành vi tiếp tay, quảng bá dịch vụ trái quy định thì có thể bị xử lý theo các quy định hành chính khác về kinh doanh vận tải, kinh doanh không đúng ngành nghề, lừa dối khách hàng hoặc gây tai nạn thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi vi phạm về an toàn giao thông, tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả.

Người thuê xe mặc dù không trực tiếp điều khiển phương tiện nhưng đã thuê xe sai mục đích thì cũng bị xử phạt như trên nếu đủ cơ sở chứng minh vi phạm.

Tình trạng lợi dụng danh nghĩa xe cứu thương sai mục đích hoặc trục lợi đang là vấn đề đáng báo động trong thực thi pháp luật giao thông hiện nay, do mức xử phạt hành chính còn thấp, chưa đủ sức răn đe và chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý xe cứu thương (cơ quan y tế) với lực lượng CSGT.

Việc sử dụng xe cứu thương sai mục đích có thể làm mất ý nghĩa nhân văn của sứ mệnh cứu người. Do vậy, cần thiết phải tăng cường nhiều giải pháp như: rà soát, siết chặt điều kiện cấp phép, quản lý hoạt động vận chuyển cấp cứu và trang thiết bị ưu tiên; tăng mức xử phạt; có cơ chế phối hợp để xác định rõ mục đích hoạt động của xe cứu thương khi lưu thông; buộc xe cứu thương phải lắp camera giám sát hành trình và có app quản lý lộ trình, hoạt động, phí dịch vụ của xe cứu thương; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm để tạo sự răn đe….

Luật sư HOÀNG THỊ HỒNG LĨNH, Đoàn Luật sư TP.HCM.

HUỲNH THƠ