Chào anh chị em,

Các bạn còn trẻ thường có vấn đề là không biết mình nên tính đường tương lai của mình thế nào: (1) Mình có nhiều khả năng để có thể chọn nghề nào cũng được, (2) chẳng biết nghề nào sẽ tốt (có nhiều tiền) trong tương lai 10 năm nữa, (3) chẳng biết chắc mình có thể thi vào được đại học ngành gì, (4) chẳng biết mình sẽ thích làm việc gì 10 năm nữa, dù là bây giờ có mang máng trong đầu hai ba loại việc, (5) mình cảm thấy hình như mình chẳng thích loại việc gì, đi tu chăng? Và (6) thật sự mình chẳng cảm thấy thích đi tu một chút nào…

Nói chung, đứng trước nhiều con đường khác nhau, vài đường mình hơi thích thích, vài đường mình không thích, nhưng những đường mình thích thì cũng không thể chắc, vì có nhiều yếu tố không chắc chắn.

Đời vô thường, chẳng biết đời sẽ đưa đẩy mình tới đâu, và chính mình cũng vô thường, chẳng biết mai mốt tư duy của minh sẽ thay đổi đến đâu. Cộng hai cái vô thường đó vào với nhau thì mình lộn xộn trong đầu quá, thành … bất bình thường luôn.

Đây là những lời tư vấn của mình (TĐH) để giúp các bạn ít nhất là có được vài nguyên tắc tư duy trên mạng lưới nhiều đường rối rắm của cuộc đời:

1. Quan trọng nhất: Luôn nhớ đời “vô thường”, không có gì là chắc chắn, kể cả mọi kế hoạch của mình. Cho nên, mình tính toán gì thì cũng luôn chuẩn bị tinh thần về việc mình tính một đường nhưng đời cứ đẩy mình đi một nẻo. Vậy thì, luôn chuẩn bị để thay đổi kế hoạch và mọi lựa chọn của mình khi thấy cần. Chẳng có gì phải bám víu và luyến tiếc. Bám víu và luyến tiếc, đó là “chấp” – tội đồ số một tạo ra “Khổ” trong Phật triết.

2. Tập trung vào học một môn bạn thấy thích nhất hiện nay, mai mốt đổi ý thì tính sau – tính chuyện qua cầu chỉ khi minh đã tới cầu. Cross the bridge when you get to it.

3. Muốn học thêm một môn, nghĩa là học cùng lúc hai môn khác nhau, thì cũng được. Nhưng nhớ là học hai môn thì sự tập trung của bạn cho mỗi môn sẽ yếu đi.

4. Ba môn là quá nhiều. Đừng học 3 môn, hay nhiều hơn, cùng một lúc.

5. Nếu không biết mình thích học gì, thì học môn mình ít ghét nhất. Rồi khi nào mình thấy đường rõ hơn thì đổi đường cũng chẳng muộn.

6. Hoặc nếu bạn muốn, thì thẩy cục xí ngầu – chẵn tôi đi đường này, lẻ tôi đi đường kia. Thực sự trong cuộc đời vô thưởng, tính cho cố thì rốt cuộc mọi tính toán của mình cũng y như thẩy xí ngầu chẵn lẻ mà thôi. Khi bạn có một số tuổi đời lớn – chừng vài chục năm nữa – bạn sẽ thấy lời mình nói hôm nay là chân lý: “Mọi tính toán thì cũng như thẩy xí ngầu chẵn lẻ mà thôi.”

Chúc các bạn bớt rối rắm trong cuộc đời rối rắm.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Choosing the path

Daer Brothers and Sisters,

Young people often have the problem of not knowing how to plan their future: (1) I have many abilities to choose any profession, (2) I don’t know which profession will be good (will bring in a lot of money) in 10 years, (3) I’m not sure I may pass the entrance exam for what university with what major to study, (4) I don’t know what kind of work I’ll like in 10 years, even though I have two or three types of jobs in mind now, (5) I feel like I don’t like any kind of work, maybe I should be a monk? And (6) I really don’t feel like becoming a monk at all…

In general, faced with many different paths, some you like a little, some you don’t like, but even the paths you like can’t be certain, because there are many uncertain factors.

Life is non-permanent, you don’t know where life will lead you, and you yourself are also non-permanent, you don’t know how your thinking will change tomorrow. Adding those two non-permanences together surely messes your head so much, making you… completely non-normal.

Here’s some advice from me (TĐH) to help you at least get a few principles of thinking on the tangled web of life:

1. Most importantly: Always remember that life is “non-permanent,” nothing is certain, not even your plans. So, whatever you plan, always prepare yourself for the possibility that you plan one way, but life pushes you into a completely different direction. Therefore, always be prepared to change your plans and choices when necessary. There’s nothing to cling to or regret. Clinging and regretting are “attachment” — the number one culprit creating “Suffering” in Buddhist philosophy.

2. Focus on studying one subject you enjoy most right now; change your mind later — only think about crossing the bridge when you’ve already reached it. Cross the bridge when you get to it.

3. If you want to learn another subject, meaning you’re studying two different subjects at the same time, that’s fine. But remember, studying two subjects simultaneously will weaken your concentration on each one.

4. Three subjects is too much. Don’t study three, or more, subjects at the same time.

5. If you don’t know what you like to study, study the subject you dislike the least. Then, when you see the path more clearly, you can change paths later.

6. Or, if you want, roll the dice – if it’s even, I go this way; if it’s odd, I go that way. Truly, in this unpredictable life, no matter how hard you try to calculate, all your calculations will ultimately be like rolling the dice for even or odd. When you’re older – perhaps a few decades from now – you’ll see that what I’m saying today is the truth: “All calculations are just like rolling the dice for even or odd.”

Wishing you less confusion in this complicated life.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com