Câu hỏi 13 năm trước: “Nếu Coca-Cola trốn thuế, ngành Thuế phải chịu trách nhiệm?”, bây giờ “Coca-Cola Việt Nam thua kiện vụ bị truy thu 821 tỷ đồng tiền thuế” rồi, vậy ngành Thuế thì sao?

PTH

• Coca-Cola Việt Nam thua kiện vụ bị truy thu 821 tỷ đồng tiền thuế
• Nếu Coca Cola trốn thuế, ngành Thuế phải chịu trách nhiệm?

***

Coca-Cola Việt Nam thua kiện vụ bị truy thu 821 tỷ đồng tiền thuế

VNE – Thứ sáu, 28/11/2025, 15:36 (GMT+7)

Vụ kiện hành chính giữa Công ty TNHH Nước giải khát Coca-Cola Việt Nam và Cục thuế TP HCM được TAND TP HCM xét xử trong nhiều ngày, tuyên án vào 27/11.

Nội dung vụ kiện thể hiện, ngày 25/12/2019, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Công ty Coca-Cola Việt Nam do doanh nghiệp có hành vi khai sai, làm thiếu số thuế phải nộp.

Biện pháp khắc phục hậu quả gồm truy thu 471 tỷ đồng tiền thuế, trong đó có hơn 60 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng, hơn 359 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp, 51 tỷ đồng thuế nộp thay nhà thầu nước ngoài; cùng 288 tỷ đồng tiền chậm nộp tính đến ngày 16/12/2017. Tổng số tiền công ty này bị truy thu và xử phạt là 821 tỷ đồng.

Ngày 9/1/2020, Coca-Cola Việt Nam nộp đơn khiếu nại một phần quyết định trên, liên quan đến các khoản truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng đối với sản phẩm và vật phẩm khuyến mại; tủ lạnh cung cấp cho tổ chức, cá nhân sử dụng; tài sản cố định như vỏ chai, két nhựa; cùng một số chi phí bảo hành máy móc… mà doanh nghiệp chưa cung cấp được hồ sơ, chứng từ.

Sau đó, Tổng cục Thuế ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, không chấp nhận nội dung khiếu nại của Công ty Coca-Cola Việt Nam và giữ nguyên quyết định xử phạt, truy thu 821 tỷ đồng đã ban hành trước đó.

Ngày 26/5/2022, Coca-Cola Việt Nam nộp đơn khởi kiện, đề nghị TAND TP HCM hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Tổng cục Thuế (truy thu 821 tỷ đồng thuế) và hủy một phần quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Cục thuế đối với doanh nghiệp này.

Cục Thuế: Thanh tra và ban hành các quyết định đúng quy định pháp luật

Trong các tài liệu gửi tòa, Cục Thuế cho rằng số liệu báo cáo tài chính của Công ty Coca-Cola Việt Nam cho thấy trong 22 năm hoạt động (từ 1994 đến 2015) doanh nghiệp liên tục kinh doanh không hiệu quả. Dù vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh và doanh thu của công ty lại tăng trưởng tương đối ổn định: doanh thu thuần năm 2001 đạt 197 tỷ đồng, năm 2004 là 592 tỷ đồng, năm 2008 là 1.132 tỷ đồng, năm 2012 là 3.412 tỷ đồng và đến năm 2015 tăng lên 6.824 tỷ đồng.

 

Tuy doanh thu tăng đều, Coca-Cola Việt Nam vẫn báo cáo lỗ trong nhiều năm liên tục, không phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp vào ngân sách Nhà nước suốt 21 năm, và chỉ nộp thuế TNDN vào năm 2015 với số tiền 115 tỷ đồng.

Từ các dấu hiệu nêu trên, năm 2016 và 2017, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế đã ban hành quyết định về việc thanh tra thuế tại công ty này trong giai đoạn 2007-2015. Mặc dù cơ quan thuế chấp nhận gia hạn thời gian giải trình theo yêu cầu của doanh nghiệp, Coca-Cola Việt Nam vẫn kéo dài thời gian cung cấp hồ sơ, tài liệu cho đoàn thanh tra nhằm phục vụ việc lập biên bản vi phạm hành chính và ban hành quyết định xử phạt.

Đoàn thanh tra của Tổng cục Thuế lập biên bản thanh tra thuế tại công ty vào ngày 17/12/2019. Sau khi có kết luận, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế ban hành quyết định xử phạt và quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu đối với Coca-Cola Việt Nam.

Tổng cục Thuế khẳng định, quá trình thanh tra và việc ban hành các quyết định đều được thực hiện đúng trình tự, thủ tục và quy định pháp luật. Cơ quan này đề nghị HĐXX bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty Coca-Cola Việt Nam.

Sau quá trình xét xử và nghị án, HĐXX đã bác yêu cầu khởi kiện của Công ty Coca-Cola Việt Nam về việc hủy quyết định xử phạt vi phạm hành chính truy thu 821 tỷ đồng thuế và hủy một phần quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Cục thuế đối với công ty này.

Theo HĐXX, các quyết định của cơ quan thuế được ban hành đúng quy định của pháp luật. Quá trình xét xử, Coca-Cola Việt Nam cho rằng các quyết định của cơ quan thuế có một số nội dung chưa phù hợp, song không cung cấp được chứng cứ chứng minh.

Sau phiên xử, phía Coca-Cola Việt Nam cho biết tôn trọng quy trình xét xử và phán quyết của TAND TP HCM liên quan đến vụ việc về thuế. Doanh nghiệp đang xem xét đến việc thực hiện các bước tiếp theo của vụ kiện, đồng thời khẳng định luôn tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế và quy định pháp luật.

Coca-Cola vào Việt Nam từ năm 1994, là một trong những doanh nghiệp Mỹ đầu tiên đầu tư tại Việt Nam sau khi hai nước bình thường hóa quan hệ. Những năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư 136 triệu USD xây dựng nhà máy mới tại tỉnh Tây Ninh. Công ty bày tỏ mong muốn tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của Việt Nam.

Hải Duyên

***

Nếu Coca Cola trốn thuế, ngành Thuế phải chịu trách nhiệm?

20/12/2012 12:57

 Trần Đức Tuấn (Đại học Victoria, New Zealand)

(GDVN) – Dưới góc độ của một người nghiên cứu luật học, ông Trần Đức Tuấn (Đại học Victoria, New Zealand) cho rằng: Nếu chuyện Coca Cola chuyển giá, né thuế là có thật thì ngành Thuế cũng phải nhận trách nhiệm trong việc để thất thoát nguồn thu cho Ngân sách Quốc gia.

Dư luận vừa qua rất bức xúc trước việc công ty Coca Cola Việt Nam 10 năm không đóng thuế thu nhập doanh nghiệp. Có nhiều ý kiến khác nhau liên quan đến vụ việc này, chủ yếu là việc quy trách nhiệm tới công ty đang được coi là đơn vị thống lĩnh thị phần đồ uống tại Việt Nam. Tuy nhiên, với tư cách là người dân, đồng thời, xét dưới góc độ của một người nghiên cứu luật học, ông Trần Đức Tuấn (Đại học Victoria, New Zealand) cho biết: “Điều mà tôi mong muốn là việc ngành thuế, đặc biệt là người đứng đầu ngành này phải chịu trách nhiệm”.

Trách nhiệm chính đáng lẽ ra là cơ quan thuế?

Được người dân ủy nhiệm, Chính phủ giao quyền, ngành thuế có trách nhiệm thu thuế các doanh nghiệp cho Ngân sách Quốc gia. Do vậy, nếu có việc trốn thuế của các doanh nghiệp, mà cụ thể là Coca Cola, thì lỗi đầu tiên phải kể đến đó là trách nhiệm của ngành thuế đối với nhân dân.

Nếu có việc trốn thuế của các doanh nghiệp, mà cụ thể là Coca Cola, thì lỗi đầu tiên phải kể đến đó là trách nhiệm của ngành thuế đối với nhân dân. (Ảnh minh họa)

Thứ nhất, cơ chế để thu thuế, kê khai thu chi của doanh nghiệp có lẽ đang có vấn đề. Và ngành thuế đã không đề xuất Chính phủ sửa đổi kịp thời. Thứ hai, liệu rằng có sự “bao che” của ngành thuế đối với các doanh nghiệp hay không? Do vậy, “anh” không làm được việc, anh phải chịu trách nhiệm, có thể là phải “từ chức”.

Kê khai lỗ hay lãi là việc của doanh nghiệp. Do đó, nhà nước có trách nhiệm ban hành các chính sách phù hợp, để không còn chỗ cho việc “gian” hay “lậu” đó, cũng như giao cho những người có năng lực thực hiện quyền mà nhân dân giao phó.

Việc kêu gọi người dân tẩy chay hàng hóa của doanh nghiệp trốn thuế, thực sự không công bằng đối với cả doanh nghiệp, lẫn người tiêu dùng. Sống ở đâu, theo “lệ” ở đó. Việc nộp thuế, các doanh nghiệp chịu sự điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật. Nhà nước có đầy đủ quyền lực để ban hành luật, kiến tạo ra các chế tài để “xử lý” các doanh nghiệp trốn thuế. Việc trốn thuế là quan hệ trực tiếp giữa nhà nước và doanh nghiệp.

Còn việc tẩy chay hàng hóa, sản phẩm của doanh nghiệp nên chăng chỉ trong trường hợp hàng hóa, sản phẩm có hại cho người tiêu dùng. Việc kêu gọi người dân tẩy chay hàng hóa của doanh nghiệp trốn thuế là một sự đùn đẩy trách nhiệm cho người tiêu dùng. Và có thể, những doanh nghiệp ấy sẽ phải phá sản, công nhân sản xuất ra các sản phẩm ấy thất nghiệp, trong khi trách nhiệm chính đáng lẽ ra là cơ quan thuế.

Lỗ thủng nào khiến Coca Cola bị nghi trốn thuế tới tận 10 năm?

Tại sao ở các nước, các doanh nghiệp rất khó để trốn thuế, và trốn thuế trong khoảng thời gian rất dài là điều dường như không thể, mà ở nước ta Công ty Coca Cola có thể né thuế đến tận 10 năm như vậy? 

Có phải, doanh nghiệp ở các nước làm ăn thật thà hơn ở nước ta hay không? Có lẽ, ở mọi nơi trên thế giới đều giống nhau, các doanh nghiệp, cụ thể hơn là các ông chủ sở hữu chúng, luôn mong muốn có lợi nhuận cao, sẵn sàng dùng mọi phương kế để đạt được. Việc có gian lận hay không tùy thuộc vào pháp luật, chính sách của nước sở tại, mà quan trọng hơn là việc thực thi những nhân viên công quyền. 

Ở nhiều nước phát triển, những người làm trong cơ quan thuế được hưởng mức lương đãi ngộ, nhưng tài sản của họ sẽ phải công khai. Một khi, có sự gia tăng “bất thường” thì những người này có trách nhiệm giải trình về khối tài sản tăng thêm. Đây có thể xem như yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo cho những người làm việc trong ngành thuế làm việc có “hiệu quả”, bởi ngành thuế là một trong những ngành có xu hướng tham nhũng nhất. 

Điều này do ngành thuế có đặc thù, đó là thẩm quyền “tự làm theo ý mình” (discretion) của ngành thuế rất lớn. Từ việc ấn định các khoản thuế tùy từng trường hợp, đến việc quyết định các khoản nào được miễn, giảm thuế… đã tạo cho các “công bộc” ngành thuế có những quyền hạn, mà các doanh nghiệp rất muốn chi phối.

Do vậy, việc công khai tài sản của những người làm công trong ngành thuế, hay nâng cao trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm giải trình, của người đứng đầu ngành này được xem như một công cụ giám sát hiệu quả. Điều này, giúp những người làm công ăn lương ngành thuế chuyên tâm với công việc. Chắc chắn, các doanh nghiệp sẽ không còn “cửa” để kê gian, khai dối nhằm trốn thuế được nữa.

Hy vọng, qua vụ việc của công ty Coca Cola, chúng ta cần xem xét lại chính sách về thuế đối với doanh nghiệp cũng như nâng cao trách nhiệm của ngành thuế để đảm bảo việc thu thuế đạt hiệu quả cao.

Trần Đức Tuấn (Đại học Victoria, New Zealand)