Hằng năm, cứ dịp gần Tết, vấn đề mua bán và tự chế pháo nổ trái phép lại xuất hiện, gây mất trật tự xã hội và nguy cơ tai nạn. Đã có nhiều ca tai nạn do pháo nổ rất thương tâm, khiến nhiều người bị tật nguyền.
Cả người dân và các cơ quan chức năng cần chung tay ngăn chặn vấn đề này triệt để.
Nguyễn Bảo Ngọc
- Pháo nổ trái phép – hiểm họa khó lường
- Nhiều ca tai nạn do pháo nổ rất thương tâm
- Cảnh báo tình trạng tự chế tạo pháo nổ
***
Pháo nổ trái phép – hiểm họa khó lường
Càng cận Tết Nguyên đán, tình trạng mua bán, tàng trữ pháo nổ trái phép tại Bắc Ninh diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, trật tự và vi phạm pháp luật.
Khởi tố, xử lý nhiều vụ tàng trữ pháo hoa trái phép
Ghi nhận trên các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội cho thấy hoạt động rao bán, nhận đặt hàng pháo nổ trái phép vẫn xuất hiện rải rác dịp cận Tết, với hình thức giao dịch kín đáo qua tin nhắn riêng, gây khó khăn cho công tác kiểm soát. Điều này cho thấy nhu cầu ngầm vẫn tồn tại, dù đã được cơ quan chức năng nhiều lần cảnh báo.
Trước tình hình trên, Công an tỉnh Bắc Ninh chủ động triển khai các đợt kiểm tra, nắm địa bàn từ sớm để phòng ngừa, xử lý vi phạm; riêng trong tháng 12.2025 đã khởi tố và xử lý nhiều vụ buôn bán, tàng trữ pháo trái phép.
Ngày 25.12, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Văn Hưởng về hành vi buôn bán 132,5kg pháo nổ. Hưởng khai đang vận chuyển số pháo này từ xã Kép đi xã Bố Hạ để bán kiếm lời. Lực lượng chức năng thu giữ 90 hộp pháo nổ, 1 ôtô và 1 điện thoại di động để phục vụ điều tra.
Trước đó, ngày 15.12, Công an tỉnh Bắc Ninh cũng khởi tố, tạm giam Đồng Văn Lực do buôn bán gần 3 tạ pháo hoa nổ. Đối tượng khai mua số pháo do Trung Quốc sản xuất với giá 20 triệu đồng từ một người không rõ lai lịch, mang về cất giấu để bán kiếm lời. Tang vật bị thu giữ gồm toàn bộ số pháo hoa nổ, 1 ôtô Peugeot 2008, 1 xe môtô và 1 điện thoại di động.
Ở cơ sở, lực lượng chức năng cũng phát hiện, xử lý nhiều trường hợp tàng trữ pháo nổ trái phép trong khu dân cư, thu giữ tang vật và lập hồ sơ theo quy định.
Đơn cử, ngày 16.12, Công an phường Nếnh (tỉnh Bắc Ninh) phát hiện một đối tượng tàng trữ 2,15kg pháo nổ. Dù chưa đủ yếu tố xử lý hình sự, đối tượng vẫn bị xử phạt hành chính 15 triệu đồng theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
Từ các vụ việc đã công bố cho thấy, pháo nổ vẫn tìm cách thâm nhập địa bàn qua nhiều tuyến vận chuyển khác nhau. Việc giao dịch kín đáo trên mạng xã hội gây khó khăn cho công tác phát hiện, ngăn chặn; trong khi nhận thức của một bộ phận người dân về sự khác biệt giữa pháo nổ trái phép và pháo hoa hợp pháp còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật.
Cần phân biệt rõ pháo hoa hợp pháp và pháo nổ
Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, Luật sư Quách Thành Lực – Giám đốc Công ty Luật Pháp Trị (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) – cho biết, theo quy định tại Nghị định 137/2020/NĐ-CP, pháo nổ và pháo tự chế bị nghiêm cấm sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép. Trong khi đó, pháo hoa do Nhà máy Z121 – Bộ Quốc phòng sản xuất là mặt hàng được phép kinh doanh, sử dụng trong các dịp lễ, Tết, sự kiện văn hóa.
“Người dân cần phân biệt rõ hai loại pháo này để tránh vi phạm pháp luật và đảm bảo an toàn, đồng thời không tiếp tay cho hoạt động buôn bán pháo nổ trái phép. Việc mua pháo hoa tại các điểm bán chính thức của doanh nghiệp quốc phòng giúp người dân yên tâm hơn về nguồn gốc xuất xứ, đồng thời được cấp hóa đơn, tem, mã QR tra cứu thông tin sản phẩm, giảm nguy cơ mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng” – Luật sư Lực nói.
Công an tỉnh Bắc Ninh cũng khuyến cáo, nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe và thực hiện đúng quy định của pháp luật, người dân mua pháo hoa tại các điểm bán chính thức của doanh nghiệp Bộ Quốc phòng. Pháo hoa được phép sử dụng là loại chỉ phát sáng, tạo hiệu ứng màu sắc không gây tiếng nổ; còn pháo nổ bị cấm sản xuất, mua bán, sử dụng trái phép.
Nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng pháo hoa hợp pháp phục vụ vui Xuân an toàn, tỉnh Bắc Ninh đã công bố 29 điểm bán pháo hoa hợp pháp do Công ty TNHH MTV Hóa chất 21 (Nhà máy Z121 – Bộ Quốc phòng) sản xuất, phục vụ người dân trong dịp lễ, Tết. Những điểm bán này phân bố rộng khắp tỉnh để thuận tiện cho người dân tra cứu và mua hàng đúng quy định.
***
Nhiều ca tai nạn do pháo nổ rất thương tâm
Theo báo cáo của Bộ Y tế, tính chung trong 8 ngày nghỉ Tết đã có 481 trường hợp khám, cấp cứu do pháo nổ, pháo hoa. Mặc dù con số này giảm 24,2% so với cùng kỳ 7 ngày Tết Giáp Thìn, nhưng hậu quả thì vẫn rất thương tâm.
Ghi nhận của phóng viên tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức ngày 2/2, Khoa Chi trên và Y học thể thao, Bệnh viện Việt Đức đang điều trị cho 3 bệnh nhân bị tai nạn do pháo nổ, trong đó 1 ca đã phẫu thuật, 1 ca vừa chuyển vào phòng mổ và 1 ca đang chờ mổ.
Nằm trên cáng để chờ mổ, nam thanh niên (Nam Định) cho biết, em gặp tai nạn trong khi mua thuốc pháo về tự chế và trong lúc chế pháo thì bất ngờ phát nổ khiến tay trái bị thương nặng.
“Lúc đó em không biết gì nữa. Tỉnh lại thì đã thấy mình ở bệnh viện”, nam thanh niên cho hay. Sau khi được sơ cứu ở tuyến dưới, nam thanh niên được chuyển lên Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Tiến sĩ, bác sĩ Phan Bá Hải, Phó trưởng Khoa Chi trên và Y học thể thao, tua trực cấp cứu mùng 5 Tết, cho biết, bệnh nhân bị gãy xương tay, dập nát bàn tay trái, đã được phẫu thuật cắt ngón cái và một loạt búp ngón của bàn tay. “Bây giờ ân hận cũng đã muộn. Tôi mong đây là bài học cho mọi người, đừng ai tự chế pháo để nhận lấy hậu quả nặng nề như tôi”, nam thanh niên chia sẻ.
Đang chờ mổ là nam thanh niên 25 tuổi cũng ở Nam Định. Theo bệnh nhân chia sẻ, anh được cho quả pháo cối loại lớn. Mùng 4 Tết, anh mang pháo ra đốt. Khi châm lửa, thấy ngòi pháo bắt đầu cháy, anh ném quả pháo ra xa, nhưng không ngờ pháo phát nổ quá nhanh, khiến anh này bị dập nát bàn tay phải, khả năng phải cắt cụt nhiều ngón. Bên cạnh đó anh này còn bị chấn thương bụng, vết thương ở tai do pháo sượt qua, mắt nhìn mờ.
Đau đớn nằm chờ mổ trên giường bệnh, nam bệnh nhân chia sẻ, anh rất ân hận về sự nghịch dại của mình. Anh không ngờ chỉ vì đốt quả pháo mà gây ra tổn thương nặng nề như vậy.
Tiến sĩ, bác sĩ Phan Bá Hải cho biết, số ca tai nạn do pháo nổ đến cấp cứu tại bệnh viện trong dịp Tết năm nào cũng trong tình trạng nặng và rất nặng, có những ca thương tật rất đau lòng.
 |
| Nam thanh niên đang chờ đi mổ. |
Bệnh nhân sử dụng pháo phần lớn còn rất trẻ, chủ yếu mua thuốc pháo trên mạng và xem chế tạo pháo qua Youtube, sau đó học chế pháo theo hướng dẫn trên mạng để nghịch, chứ không phải buôn bán.
“Các trường hợp bị tai nạn do pháo nổ chủ yếu bị thương hai tay, hỏng mặt, tổn thương nhãn cầu. Khi chế tạo pháo do kíp cháy nhanh quá, không bảo đảm kỹ thuật nên thường nổ trên tay gây nát hai tay. Hoặc khi đốt pháo nhìn trực tiếp, pháo phát nổ gây tổn thương hàm mặt, vỡ nhãn cầu gây tổn thương thị lực (chiếm tỷ lệ 10-20% ca nhập viện do pháo nổ). Có nhiều trường hợp bị vỡ nhãn cầu khi mổ các bác sĩ phải bỏ nhãn cầu; nhiều em bị mù”, bác sĩ Hải cho biết.
Có những trường hợp tổn thương mắt nặng, các bác sĩ tại đây phải mời bác sĩ của Bệnh viện Mắt Trung ương sang hội chẩn và phối hợp mổ cấp cứu.
Theo bác sĩ Hải, tình trạng mua và sử dụng thuốc pháo về tự chế pháo để chơi diễn ra dễ dàng, đã gây ra hậu quả nặng nề, đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên, ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của các em khi các em bị cụt tay, hỏng mắt, bỏng nặng…
Trước đó, vào những ngày giáp Tết, nhiều bệnh viện liên tục tiếp nhận nạn nhân bị thương do pháo nổ. Ngoài chấn thương mặt, tay, mắt, nhiều em vào nhập viện còn bị bỏng toàn thân. Theo các bác sĩ, so với các loại bỏng khác, bỏng do pháo được xem là rất nghiêm trọng.
Trong ba tháng cuối năm 2024, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiếp nhận 21 ca tai nạn do pháo nổ, hơn 50% trong số đó là trẻ em.
Bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là phụ huynh tăng cường kiểm soát, giáo dục con em tránh để các em mua thuốc pháo về tự chế, gây nguy hiểm đến tính mạng của mình và những người chung quanh.
HOÀNG LÂM
***
Cảnh báo tình trạng tự chế tạo pháo nổ
Thứ Sáu, 03/01/2025, 10:18 [GMT+7]
(Congan.nghean.gov.vn)- Mỗi năm, đặc biệt là dịp giáp Tết đều xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến pháo nổ, đáng chú ý là tình trạng không ít thanh, thiếu niên, học sinh mua các vật liệu tiền chất trôi nổi trên mạng xã hội, sau đó tự chế thành pháo nổ. Trước tình hình trên, cùng với đẩy mạnh công tác tuyên truyền, Công an tỉnh Nghệ An đã làm tốt công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý nghiêm hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép pháo nổ trên địa bàn.
 |
| Đối tượng Phạm Văn Tâm (sinh năm 1984), trú tại xã Bình Hợp, huyện Tân Kỳ bị bắt giữ về hành vi tàng trữ, sản xuất pháo nổ trái phép |
Ngày 26/12/2024, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế và buôn lậu Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Công an xã Bình Hợp, huyện Tân Kỳ bắt giữ đối tượng Phạm Văn Tâm (sinh năm 1984), trú tại xóm 5, xã Bình Hợp, huyện Tân Kỳ về hành vi tàng trữ, sản xuất pháo nổ trái phép. Tang vật thu giữ gồm 03 giàn pháo hoa loại 09 quả nổ; 09 giàn pháo hoa loại 49 quả nổ, 01 dây pháo nổ tự chế, 42 quả pháo nổ tự chế, 04 bịch pháo bi nổ tự chế với tổng khối lượng 55 kg pháo nổ; 02 kg thuốc nổ, 5,4 mét dây cháy chậm tự chế cùng nhiều nguyên liệu, dụng cụ sử dụng để chế tạo pháo. Tại cơ quan điều tra, đối tượng khai nhận đã tự tìm hiểu cách thức chế tạo pháo nổ trên mạng, sau đó đặt mua nguyên liệu làm thuốc pháo, chế tạo pháo nổ để sử dụng vào dịp lễ, Tết. Cũng về hành vi chế tạo pháo nổ trái phép, trước đó, ngày 18/12, Công an huyện Tân Kỳ phát hiện, xử lý nhóm 11 đối tượng là học sinh tàng trữ, sử dụng, chế tạo 60 quả pháo tự chế. Cùng ngày, Công an huyện Nghĩa Đàn bắt 10 vụ, 10 đối tượng đều là học sinh về hành vi tự chế pháo trái phép, thu 8,3kg pháo nổ.
 |
| Các học sinh tự chế pháo trái phép bị Công an huyện Nghĩa Đàn phát hiện, xử lý |
Trên thực tế, qua các vụ chế tạo pháo nổ trái phép được lực lượng Công an phát hiện, xử lý thời gian qua cho thấy, hầu hết các đối tượng vi phạm đều là thanh thiếu niên, học sinh. Trước thực tế trên, cùng với làm tốt công tác tuyên truyền, Công an Nghệ An đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương tăng cường nắm tình hình, điều tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi chế tạo, tàng trữ pháo nổ. Chỉ tính trong đợt ra quân tấn công trấn áp tội phạm từ ngày 15/12 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương đã phát hiện, xử lý hàng chục đối tượng liên quan đến hành vi chế tạo pháo nổ trái phép.
Tự chế, tàng trữ, sử dụng, mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ là hành vi vi phạm pháp luật, gây nên những hiểm họa khôn lường. Trong đó, tai nạn do pháo nổ tự chế gây ra rất nghiêm trọng. Do tiếp xúc gần nên khi hóa chất phát nổ, người chế tạo dễ bị các tổn thương nặng ở vùng mặt, mắt, tay, cổ, ngực… Vùng tổn thương có thể nhanh chóng phù nề, cản trở hô hấp, gây suy hô hấp. Vết bỏng nặng gây nhiễm độc và để lại những di chứng nặng nề như sẹo, nặng hơn là ảnh hưởng tới cơ, xương, gây khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày. Hội chứng sóng nổ lớn còn gây đa chấn thương sọ não, ngực, bụng, gãy xương tay, chân… Không chỉ đối mặt với các rủi ro về sức khỏe, hành vi tự chế pháo nổ còn gây hư hỏng, thiệt hại tài sản nặng nề.
 |
| Công an huyện Tân Kỳ tăng cường nắm tình hình, phát hiện, xử lý nghiêm hành vi tàng trữ, sử dụng, chế tạo pháo trái phép, đặc biệt là trong đối tượng thanh thiếu niên, học sinh |
Trước thực tế trên, Công an tỉnh Nghệ An khuyến cáo: Mọi người dân cần nghiêm chỉnh chấp hành Nghị định số 137/2020/NĐ-CP ngày 27/11/2020 của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo, trong đó nghiêm cấm hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép các loại pháo không được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Đây là các hành vi vi phạm và theo quy định của pháp luật có thể bị xử lý hình sự. Đối với gia đình và nhà trường, cần tăng cường quản lý, giáo dục học sinh, sinh viên về quy định quản lý, sử dụng pháo, tuyệt đối không tham gia chế tạo pháo nổ. Khi phát hiện các hành vi chế tạo pháo nổ trái phép, cần báo ngay cho cơ quan Công an.
| Theo Điều 5 Nghị định số 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo: nghiêm cấm các hành vi nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép pháo hoa, thuốc pháo; hướng dẫn, huấn luyện, tổ chức huấn luyện cách thức chế tạo, sản xuất, sử dụng trái phép pháo dưới mọi hình thức.
– Hành vi mua bán nguyên liệu có thể gây cháy, nổ như lưu huỳnh, thuốc pháo, diêm… hay hướng dẫn chế tạo pháo nổ có thể bị xử phạt hành chính bằng hình thức phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng theo quy định tại điểm I, khoản 4, Điều 11 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ. Tùy theo mức độ nguy hiểm, người bán có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép theo quy định tại Điều 305 Bộ luật Hình sự. – Người từ 14 tuổi trở lên tự chế tạo pháo gây tiếng nổ sẽ bị xử lý hành chính về hành vi sản xuất, tàng trữ, mua bán, vận chuyển trái phép pháo, thuốc pháo và đồ chơi nguy hiểm với mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng. Trường hợp người đủ 16 tuổi trở lên chế tạo pháo gây tai nạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ. – Người chế tạo pháo nổ gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng của người khác sẽ phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Bộ luật Dân sự quy định người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình, nếu không đủ thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình. Với người dưới 15 tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. |
Hồng Hạnh
Đọt Chuối Non 