Chào anh chị em,

Khi nói đến câu “Bất chiến tự nhiên thành” người ta hay nói đến Tôn Vũ và Tôn Tử Binh Pháp của ông, và trích dẫn đoạn có lẽ là nổi tiếng nhất, ở Chương 3, Mưu Công: “Bách chiến bách thắng cũng chưa phải cách sáng suốt trong sự sáng suốt. Không cần đánh mà làm kẻ địch khuất phục mới gọi là sáng suốt nhất trong sự sáng suốt. Cho nên thượng sách trong việc dùng binh là lấy mưu lược để thắng địch, kế đó là thắng địch bằng ngoại giao, kế nữa là dùng binh thắng địch, hạ sách là tấn công thành trì.”

“Không cần đánh mà làm cho kẻ khuất phục địch mới gọi lá sáng suốt nhất.” Chữ “đánh” trong câu này có nghĩa là không xua quân ra chém nhau chí chóe, nhưng thực sự là vẫn “đánh nhau” bằng mưu lược – lừa đảo, hư hư thực thực – hay ngoại giao.

Đó là chiến tranh. Đó không phải là “Bất chiến tự nhiên thành – Succeeding naturally without fighting,” or “Succeeding naturally without doing anything.”

Ý nghĩa của “Bất chiến tự nhiên thành” không thể tìm trong Tôn Tử Binh Pháp – đó là cuốn sách dạy nghệ thuật chiến tranh, nghệ thuật đánh nhau.

Không làm gì mà tự nhiên thành là triết lý của Đạo Đức Kinh (“ĐĐK”) của Lão Tử.

Chương 3, ĐĐK viết:

Thiên hạ đều biết tốt là tốt, thì đã có xấu rồi;
Đều biết lành là lành, thì đã có cái chẳng lành rồi.

Bởi vậy,
Có với Không cùng sinh,
Khó và Dễ cùng thành,
Dài và Ngắn cùng hình,
Cao và Thấp cùng chiều,
Âm (tiếng/giọng) và thanh (cao thấp) cùng họa,
Trước và Sau cùng theo.

Vậy nên Thánh nhân,
dùng vô vi mà xử sự,
dạy dỗ mà không nói gì,
để vạn vật vận hành tự nhiên mà không cản,
tạo ra mà không chiếm giữ,
làm ra mà không kể công,
thành công mà không giữ lại.
Vì không giữ thành công lại,
nên thành công kéo dài vĩnh viễn.

Vô Vi có nghĩa là “không làm gì”, hay chính xác hơn là “làm rất nhẹ”, thuận theo tự nhiên mà làm, như dạy dỗ mà không nói gì, để vạn vật vận hành tự nhiên mà không cản…

Thánh nhân vượt lên trên mọi cặp đối kháng trong tư duy con người, nghĩa là thánh nhân vượt lên trên mọi tranh chấp, chỉ hành động thuận tự nhiên, làm mà chẳng thấy làm.

Chương 8 ĐĐK viết:

Bậc thượng thiện như nước,
Nước hay làm lợi vạn vật nhưng không tranh,
Ở chỗ [trũng sâu] mọi người đều ghét,
Cho nên gần với Đạo.

Ở thích đất thấp,
Tâm thích sâu lắng,
Xử thế dùng lòng nhân,
Lời nói luôn trung thực
Cai trị với công lý,
Làm việc có năng lực,
Hành động hợp với thời.

Nâng đỡ mà không tranh,
Nên không sao lầm lỗi.

Các bạn, đó là thuận tự nhiên, vô vi, không tranh, không làm, hay làm rất nhẹ.

Và đó là “Bất chiến tự nhiên thành – Succeeding naturally without fighting.”

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Bất chiến tự nhiên thành – Succeeding naturally without fighting

Dear Brothers and Sisters,

When people talk about the saying “Succeeding naturally without fighting,” they often refer to Sun Tzu’s Art of War, and perhaps the most famous quote in that book, from Chapter 3, Attacking Stratagem: “Winning every battle is not the wisest of all wise. To subdue the enemy without fighting is the wisest of all wise. Therefore, the best strategem in warfare is to defeat the enemy through stratagem, followed by winning through diplomacy, then winning through military force, and the worst strategy is attacking fortified cities.”

“To subdue the enemy without fighting is the wisest.” The word “without fighting” in this sentence means not sending troops into fierce combat to kill each other, but indeed it is still “fighting” through stratagem – deception, fake moves – and diplomacy.

That is war. That is not “Succeeding naturally without fighting,” or “Succeeding naturally without doing anything.”

The meaning of “Succeeding naturaly without fighting” cannot be found in Sun Tzu’s Art of War – that book teaches the art of warfare, the art of fighting.

Achieving success without doing anything is the philosophy of Lao Tzu’s Tao Te Ching.

Chapter 3 of the Tao Te Ching states:

The world knows good is good, then there already is evil;
Knowing that good thing is good thing, then there already is bad thing.

Therefore,
Existence and Non-existence are born together,
Difficult and Easy are established together,
Long and Short share the same form,
High and Low share the same direction,
Sound and Pitch harmonize together,
Before and After follow each other.

Therefore, the Sage,
uses Wu Wei in his dealings,
teaches without saying anything,
allows all things to operate naturally without obstruction,
creates without possessing,
makes without claiming credit,
and achieves success without holding onto it.
Because success is not held back,
success lasts forever.

Wu Wei means “doing nothing,” or more precisely, “doing very gently,” acting in accordance with nature, like teaching without saying anything, allowing all things to operate naturally without obstruction…

The Sage transcends all opposing pairs in human thought, meaning the Sage transcends all conflicts, acting only in accordance with nature, acting without being seen acting.

Chapter 8 of the Tai Te Chinh states:

The highly virtuous is like water,
Water benefits all things but does not contend,
It dwells in [low places] that everyone dislikes,
Therefore, it is close to the Tao.

The highly virtuous prefers low land,
His heart is deep and tranquil,
He deals with humanity,
His words are always truthful,
He governs with justice,
He works with competence,
He acts in accordance with the times.

The Sage supports without contention,
Therefore, it is impossible to err.

My friends, that is following nature, Wu Wei, no contention, doing nothing, or doing very gently.

And that is “Succeeding naturally without fighting.”

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com