Hoạt động đánh bắt thủy sản bằng kích điện là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm do gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và cộng đồng. Dòng điện phóng xuống nước làm cá lớn, cá nhỏ, tôm, cua và cả trứng, cá con đều bị sốc, dẫn đến hủy diệt hàng loạt sinh vật thủy sinh và phá vỡ cân bằng hệ sinh thái.
Việc khai thác điện khiến nguồn lợi thủy sản cạn kiệt nhanh chóng, đặc biệt khi cá non và cá đang sinh sản bị tiêu diệt, gây ảnh hưởng đến sinh kế của những người khai thác hợp pháp. Bên cạnh tác động môi trường, thiết bị kích điện chế tạo thủ công còn tiềm ẩn nguy cơ điện giật, đe dọa tính mạng người sử dụng và người xung quanh. Cá đánh bắt bằng điện dễ mất độ tươi, nhanh ươn, làm giảm chất lượng thực phẩm.
Về mặt pháp lý, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính đến hàng chục triệu đồng, tịch thu phương tiện và thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, cần tăng cường tuyên truyền và kiểm tra nhằm ngăn chặn triệt để hành vi khai thác bằng kích điện để bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững.
Nguyễn Bảo Ngọc
1. Hệ lụy khôn lường từ đánh bắt thủy sản bằng kích điện
2. Cần xử lý nghiêm hành vi đánh bắt thủy sản bằng kích điện
***
Hệ lụy khôn lường từ đánh bắt thủy sản bằng kích điện
• 10/06/2025 – 15:25
Việc khai thác thủy sản bằng kích điện đang trở thành một vấn nạn nghiêm trọng, không chỉ đe dọa đến nguồn lợi thủy sản mà còn gây ra nhiều hệ lụy về môi trường và an toàn tính mạng cho người dân.
Theo ghi nhận, việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản ở Thanh Hóa diễn ra khá phổ biến cả ban ngày lẫn ban đêm. Những người ngư dân sử dụng công cụ này không chỉ tàn phá nguồn lợi hải sản mà còn đặt chính mình vào tình huống nguy hiểm, đặc biệt khi thiết bị gặp trục trặc. Nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra, trong đó không ít người đã bị điện giật dẫn đến tử vong.
Bộ kích điện dùng đánh bắt thủy sản
Trên các khu vực mương, sông ở Thanh Hóa hiện đang cạn kiệt nước, những con sông lớn như sông Chu có thời điểm lội bộ sang sông được. Người dân quanh khu vực Thiệu Hóa dùng kích điện ra sông đánh cá. Tại các khu vực sông Chuối, sông Lãm Giang (Tế Nông, Nông Cống) tình trạng người dân đi thuyền, mang kích điện đánh bắt cá thường xuyên diễn ra.
Khi kích điện được sử dụng, tất cả các sinh vật trong bán kính hơn 1 mét, từ cá, cua đến lươn và các sinh vật phù du đều bị sốc điện và chết nổi lên mặt nước. Hành động này không chỉ tiêu diệt các loài cá mà còn ảnh hưởng đến trứng và ấu trùng của chúng, dẫn đến tình trạng đánh bắt tận diệt. Điều này khiến cho nguồn lợi thủy sản không thể tái tạo, gây tổn hại nặng nề đến đa dạng sinh học và môi trường sinh thái.
Đánh bắt thủy sản bằng kích điện trên sông Lãng Giang
Để đối phó với tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 42/2019/NĐ-CP quy định mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng kích điện để khai thác thủy sản từ 3-50 triệu đồng. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm về tội “Hủy hoại nguồn lợi thủy sản”.
Việc sử dụng kích điện, chất nổ và chất độc không chỉ gây thiệt hại cho nguồn tài nguyên biển mà còn mang lại nguy cơ cao đối với sức khỏe và tính mạng con người. Hành vi này cần phải được phát hiện và xử lý nghiêm minh nhằm bảo vệ và phục hồi nguồn lợi thủy sản.
Việc sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái. Kích điện không chỉ tiêu diệt các loài cá mục tiêu mà còn làm tổn thương đến nhiều loài sinh vật khác, bao gồm cá con, tôm, cua và các sinh vật đáy. Hệ sinh thái bị mất cân bằng có thể dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn tự nhiên.
Gây ảnh hưởng cho chính những người sính sống trên sông
Khai thác bằng kích điện làm giảm nhanh chóng số lượng cá và các loài hải sản khác trong khu vực, dẫn đến tình trạng cạn kiệt nguồn lợi thủy sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngư dân trong khu vực mà còn có thể gây ra thiệt hại cho ngành công nghiệp thủy sản nói chung, làm giảm thu nhập và sinh kế của nhiều gia đình.
Xung điện không chỉ gây hại cho môi trường mà còn có thể gây ra rủi ro cho sức khỏe của người dân. Những người tham gia vào hoạt động này có nguy cơ cao bị điện giật, dẫn đến thương tích nghiêm trọng hoặc thậm chí tử vong. Ngoài ra, việc tiêu thụ hải sản bị ảnh hưởng bởi phương pháp này có thể gây hại cho sức khỏe con người do sự tích tụ của các chất độc hại.
Đánh bắt thủy sản bằng kích điện là hành vi vi phạm pháp luật tại nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam. Hành vi này không chỉ làm gia tăng tình trạng khai thác trái phép mà còn gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Khi nguồn lợi thủy sản bị cạn kiệt, cộng đồng ngư dân sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm sinh kế. Điều này có thể dẫn đến xung đột giữa các người dân, gia tăng tình trạng nghèo đói và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của người dân ven biển.
Việc đánh bắt thủy sản bằng kích điện không chỉ mang lại lợi ích ngắn hạn cho một số cá nhân mà còn gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường, kinh tế và xã hội.
Để bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đảm bảo sự phát triển bền vững, cần có những biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn và xử lý triệt để hành vi này. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, cộng đồng và người dân trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá.
***
Cần xử lý nghiêm hành vi đánh bắt thủy sản bằng kích điện
Thứ Sáu, 28/02/2025 13:14
(CATP) Kích điện đánh bắt tôm, cá trên sông gây ra nhiều tác hại như làm chết hàng loạt các loài thủy sản, thủy sinh trong vùng nước hay những thủy sản bị nhiễm điện còn sống sót sẽ không phát triển được hoặc trứng và ấu trùng bị hủy diệt hoàn toàn. Những năm qua, nhiều trường hợp kích điện bắt thủy sản trên sông khi tái phạm đã bị khởi tố, thậm chí phạt tù nhưng tình trạng này vẫn tái diễn gây bức xúc dư luận.
Tận diệt cả vật phóng sinh
Chỉ cần đi một vòng sông Sài Gòn qua TP.Thủ Đức, quận Bình Thạnh, không khó bắt gặp nhiều người sử dụng ghe đi kích điện bắt tôm, cá. Anh Hoàng (chủ quán ăn tại sát bờ sông Sài Gòn, khu vực cầu Bình Lợi, quận Bình Thạnh) cho biết, hàng ngày anh chứng kiến rất nhiều lượt người sử dụng ghe thuyền đi kích điện bắt thủy sản. Đối tượng đa phần là nam giới, cũng có trường hợp cả vợ chồng cùng đi. Họ kích điện bắt tôm, cá cả ngày lẫn đêm bằng xuồng máy, có đầy đủ dụng cụ như bình ắc-quy, vợt cá, cây chọt có gắn dây điện…
Vào ngày lễ, rằm thì tần suất hoạt động của các đối tượng dày hơn và dường như họ xem kích điện bắt tôm, cá là công việc chính để sinh sống hàng ngày nên gây không ít bức xức cho người dân. “Họ kích điện chẳng những gây ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản, mà còn gây bức xúc hơn khi người dân thả cá phóng sinh. Trên bờ, người dân vừa thả cá thì ngay lập tức họ tới kích điện bắt hết”, một người dân cho biết.
Lực lượng chức năng bắt quả tang một đối tượng kích điện đánh bắt tôm, cá trên sông
Có những vụ đỉnh điểm đã xảy ra ẩu đã giữa người thả cá phóng sinh và người chích điện. Cụ thể, ngày 30/8/2023, tại bờ sông thuộc khu vực phóng sinh thả hoa đăng chùa Diệu Pháp (Phường 13, quận Bình Thạnh), 3 thanh niên đi 2 chiếc ghe dùng bình kích điện bắt cá vừa được phóng sinh. Bức xúc, một người đàn ông vừa thả cá đã lao xuống nước ngăn cản, ẩu đả với nhóm này. Sau đó, lực lượng chức năng vào cuộc xử lý và cho biết hành vi kích điện bắt cá tại khu vực sông đã bị cấm, địa phương từng phối hợp với nhiều đơn vị xử phạt nhưng tình trạng này vẫn tái diễn.
Mới đây, sáng 12/02/2025 (rằm tháng giêng), hàng trăm người dân đổ về chùa Diệu Pháp thả cá, chim, rùa. Khi cá vừa được phóng sinh thì lập tức xuất hiện nhiều người trang bị thuyền máy, bình điện, vợt để vớt cá…, buộc người dân phải thuê thuyền ra giữa dòng sông để thả cá phóng sinh. Đến khi lực lượng chức năng xuất hiện, những người kích điện mới rời đi.
Tác hại khôn lường
Phòng Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc Công an tỉnh Đồng Tháp từng khuyến cáo về hậu quả và tác hại từ việc sử dụng xung điện (kích điện) để đánh bắt thủy sản. Theo đó, gây ra nhiều hậu quả, tác hại như là làm chết hàng loạt các loài thủy sản, thủy sinh trong vùng nước hay những thủy sản bị nhiễm điện còn sống sót sẽ không phát triển được và mất luôn khả năng sinh sản, trứng và ấu trùng cũng bị hủy diệt hoàn toàn.
Đánh bắt thủy sản bằng xung điện là cách khai thác theo kiểu “tận diệt” các nguồn lợi thủy sản, để lại nhiều hậu quả. Phải mất nhiều năm mới phục hồi môi trường thủy sinh. Ngoài ra, việc sử dụng xung điện khai thác thủy sản còn trực tiếp gây nguy hiểm đến tính mạng của người sử dụng, thậm chí dẫn đến chết người bởi chỉ cần một chút bất cẩn là xảy ra hậu quả khôn lường.
Hành vi vi phạm phổ biến nhất hiện nay là sử dụng xuyệt điện và cào điện. Thực tế, việc sử dụng xung điện để bắt cá ở vùng nông thôn diễn ra rất phổ biến. Đa số nông dân tận dụng thời gian nhàn rỗi, hay lúc không có việc làm để kiếm thêm thu nhập, thực phẩm cho gia đình. Bên cạnh đó, một số đối tượng còn sử dụng ghe cào, gắn đi-na-mô phát điện vào động cơ để khai thác dưới hình thức tận diệt để khai thác thủy sản nhằm mục đích kinh doanh.
Đặc biệt, có những đối tượng sử dụng xuồng máy trang bị công suất lớn để dễ dàng tẩu thoát khi bị phát hiện, thậm chí chống trả lại cơ quan chức năng. Đa số những người sử dụng xung điện để đánh bắt thủy sản đều biết đó là hành vi vi phạm pháp luật, nguy hiểm đến tính mạng nhưng vì nhu cầu mưu sinh nên họ bất chấp.
Hậu quả của việc sử dụng xung điện để đánh bắt thủy sản vô cùng lớn. Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các ngành, các cấp để bảo vệ nguồn lợi thủy sản thì rất cần có sự chung tay của cả cộng đồng. Do vậy, người dân phải chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về khai thác thủy sản; tuyệt đối không sản xuất, buôn bán, tàng trữ, sử dụng xung điện, chất độc, chất nổ để khai thác thủy sản; không đánh bắt thủy sản bằng xung điện, chất nổ, chất độc và giao nộp dụng cụ đánh bắt thủy sản bằng xung điện, chất độc chất nổ, lưới mắt nhỏ…
Ngoài ra, cần mạnh dạn tố giác với cơ quan Công an hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản. Khai thác phải đi đôi với bảo vệ nguồn lợi thủy sản, do phải phải tăng cường việc thả cá giống bổ sung vào các sông, hồ… để tái tạo nguồn lợi thủy sản. Đồng thời, nêu cao ý thức, trách nhiệm trong việc khai thác thủy sản, tuyệt đối không sử dụng xung điện đánh bắt thủy sản để bảo vệ các nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường sinh thái.
Xử phạt nhiều trường hợp
Theo Phòng CSGT Công an TPHCM, về cao điểm bảo đảm trật tự, trật tự xã hội trên các tuyến giao thông dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán Ất Tỵ và các lễ hội đầu xuân 2025, Trạm Cảnh sát đường thủy Cát Lái đã tăng cường bố trí lực lượng làm việc xuyên suốt, bảo đảm 24/24 giờ có mặt trên các tuyến đường thủy mà đơn vị đảm trách, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn giao thông phục vụ nhân dân vui xuân an toàn.
Trạm Cảnh sát đường thủy Cát Lái tuần tra trên sông
Đơn vị cũng đặc biệt chú trọng tăng cường công tác nắm tình hình, kịp thời phát hiện xử lý nghiêm đối với các hành vi sử dụng công cụ kích điện để khai thác cát, thủy sản trái phép địa bàn đường thủy TPHCM nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Điển hình, đêm 12/02, tổ công tác phát hiện ông T.T.B (48 tuổi, ngụ TP.Thủ Đức) điều khiển ghe gỗ đang sử dụng công cụ kích điện khai thác thủy sản trái phép tại khu vực thuộc phường Long Bình, TP.Thủ Đức.
Tổ công tác đã làm việc với ông B., thu giữ công cụ kích điện và 5kg cá chép, cá trê. Ông B. cho biết làm nghề lái ghe, mục đích dùng kích điện đánh bắt cá để sinh sống. Vụ việc sau đó được Trạm CSGT đường thủy Cát Lái lập hồ sơ ban đầu và phối hợp với các cơ quan chức năng tiếp tục xử lý. Riêng số cá tang vật được lập biên bản, thả xuống sông Đồng Nai.
Trước đó, vào năm 2021, Chi cục Thủy sản TPHCM (thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TPHCM) phối hợp với đơn vị nghiệp vụ của CSGT đường thủy bắt quả tang và lập biên bản 2 người đi xuồng máy đang chích điện tận diệt cá trên sông Sài Gòn, đoạn qua phường Thảo Điền, TP.Thủ Đức. Toàn bộ tang vật vi phạm là vỏ lãi, bình ắc-quy, bình oxy cho cá, bộ chích cá đã bị lực lượng chứng năng tịch thu. Nhiều nhiều cá chép, cá lóc được phát hiện trên xuồng được thả xuống sông. Tương tự, năm 2020, hai người đang kích điện tận diệt cá trên sông Sài Gòn (đoạn thuộc Phường 28, quận Bình Thạnh và phường Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức) cũng bị lực lượng chức năng phát hiện.
Vào tháng 11/2024, Cơ quan CSĐT Công an huyện Thạnh Hóa (tỉnh Long An) đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can Huỳnh Văn Lượm (37 tuổi, ngụ tỉnh Hậu Giang; tạm trú huyện Thạnh Hóa) về tội “hủy hoại nguồn lợi thủy sản”. Đối tượng bị Công an bị bắt quả tang khi dùng kích điện, bình ắc-quy, vợt cá… để chích cá vào đêm 21/8. Tuy nhiên, qua xác minh, Công an còn phát hiện vào ngày 19/9/2023, Lượm cũng đã sử dụng công cụ kích điện khai thác thủy sản trái phép và đến ngày 13/10/2023, UBND xã Thủy Tây ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối tượng số tiền 4 triệu đồng. Dù Lượm đã bị xử phạt hành chính, nhưng vẫn tiếp tục tái phạm nên bị Công an khởi tố.
Gần đây nhất, ngày 23/01/2025, TAND huyện U Minh (tỉnh Cà Mau) tổ chức phiên tòa lưu động xét xử công khai đối với bị cáo Lê Văn Niệm (35 tuổi, ngụ xã Khánh Thuận) về tội “hủy hoại nguồn lợi thủy sản”, quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 242 Bộ luật Hình sự. Theo nội dung vụ việc, ngày 08/11/2024, Niệm rủ Lâm Bá Đ. (SN 2009, ngụ xã Khánh Thuận) đi chích cá, nếu được nhiều sẽ bán chia nhau tiêu xài.
Sau đó, Đ. đưa vỏ lãi cho Niệm sử dụng và dùng bộ công cụ kích điện tự chế khai thác thủy sản trên tuyến Kênh 20 (xã Khánh Thuận) cùng các khu vực lân cận thì bị Công an xã Khánh Thuận bắt quả tang; thu giữ 1 vợt vớt cá, 1 bộ kích điện (tự chế), 1 máy nổ công suất 2.5Hp, 2,3kg cá các loại có trị giá 159.000 đồng. Tuy nhiên, do Đ. chưa đủ 16 tuổi và chưa bị xử lý hành chính về hành vi sử dụng công cụ kích điện khai thác thủy sản nên không đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Riêng Niệm, dù đã bị xử phạt hành vi sử dụng công cụ kích điện khai thác thủy sản nhưng vẫn cố ý tái phạm nên bị HĐXX TAND huyện U Minh tuyên phạt 9 tháng tù về tội “hủy hoại nguồn lợi thủy sản”.
DUY SANG
Đọt Chuối Non 