Chào anh chi em,

Tự kiêu là tội đầu tiên trong Bảy Mối Tội Đầu trong giáo lý Kitô giáo (Chính thống giáo, Công giáo, Tin Lành). Tự kiêu cũng là một khía cạnh của chấp ngã (attchment to self) -đầu mối của mọi tội lỗi và đau khổ, theo Phật pháp.

Điều quan trọng nhất là nhiều người không nhận ra họ tự kiêu. Có vài người có thể nhận ra chính họ, thường là các ca nhạc sĩ (devas hay divos). Họ biết vì nếu họ có thái độ tự kiêu, nhiều người trên mạng hay báo chí sẽ phê bình: “Cô ấy hát rất hay, chỉ là thiếu khiêm tốn.” Và thái độ của người bị phê bình là: “Thiếu khiêm tốn thì sao? Tôi cố gắng hát hay để các bạn thưởng thức mà. Vậy không đủ sao?” Và đây là những trường hợp dễ biết, dễ thấy.

Phân lớn kiêu căng rất khó thấy, kể cả cho chính người kiêu căng – trong hình thức rất tế nhị gọi là tự ái vặt – tự ái trong những chuyện dường như vặt vãnh, nhưng đó chính là kiêu căng trong hình thức vi tế nhất và khó thấy nhất. Ví dụ:

– Một người nhà văn có tiến sĩ văn chương viết bài cho một tờ báo, tòa báo giới thiệu “Nhà văn ABC” nhưng quên nhắc từ “Tiến sĩ”, i.e. “Nhà văn Tiến sĩ ABC,” và tiến sĩ nhà mình rất cay cú, dù chẳng nói gì với tòa soạn, nhưng nhủ thầm: “Mai mốt sẽ không viết cho báo này nữa.”

– Một người là quan chức nhà nước đi trên vỉa hè, người láng giềng đi ngược chiều và vì lý do gì đó mà hình như không thấy và không lễ độ chào quan ta, thế là quan ta hầm hầm nộ khí, nói thầm: “Thằng này vô lễ thật.”

– Trò nói một câu gì đó với thầy, mà thiếu thưa gửi, cứ y như là nói chuyện với bạn, và thầy rất bực mình – dù rằng thầy nên vui vì học trò nói chuyện với mình như nói chuyện với bạn thân.

– Chàng viết một truyện ngắn rất ưng ý, đưa cho bạn đọc để lấy feedback, bạn đọc xong nói: “Cũng được”. Chàng hỏi lại hằn học: “Cũng được là sao?”
…

Có lẽ mọi chúng ta gặp những cảnh tương tự hằng ngày, mỗi ngày vài lần, nhưng ta không biết đó là tội kiêu ngạo trong hình thức vi tế và siêu đẳng nhất của nó.

Hầu như mọi người đều bị dính mắc trong kiêu ngạo vi tế kiểu này – từ côn đồ, người bán hàng rong, thầy cô, lãnh đạo, và các tu sĩ nhỏ lớn thấp cao của mọi giáo phái.

Các bạn, tự ái vặt chẳng vặt chút nào. Đó là kiêu ngạo trong hình thức vi tế nhất, và cũng là cám dỗ vi tế nhất của Kẻ Cám Dỗ (Satan) thầm thì vào tai bạn 24 giờ mỗi ngày.

Đửng khinh việc nhỏ, lỗ nhỏ làm đắm thuyền. (Quan Doãn Tử).

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Tự kiêu – Arrogance

Dear Brothers and Sisters,

Arrogance is the first of the Seven Cardinal Sins in Christianity (Orthodox, Catholic, Protestant). Arrogance is also an aspect of attachment to the self – the root of all sin and suffering, according to Buddhism.

The most important thing is that many people do not realize they are arrogant. There are some people who can recognize themselves, usually singers and musicians (davas or divos). They know because if they have an arrogant attitude, many people on the Internet or in the press will criticize: “She sings very well, but she is just lacking in humility.” And the attitude of the person being criticized is: “So what if I lack humility? I try to sing well for you to enjoy. Is that not enough?” And these are easy to know and see cases.

Most of the time, arrogance is very difficult to see, even for the arrogant person him/herself – it is in a very subtle form called petty pride – pride in seemingly trivial things, but it is arrogance in the most subtle form and most difficult to see. For example:

– A writer with a PhD in Literature writes an article for a newspaper, the newspaper introduces “Writer ABC” but forgets to mention the word Doctor: “Writer Doctor ABC,” and the doctor is very angry, although he does not say anything to the editorial office, he thinks to himself: “I will not write for this newspaper anymore.”

– A person who is a state official walk on the sidewalk, his neighbor is walking in the opposite direction and, for some reason, does not seem to see and does not politely greet the official, so the official is furious, whispering: “This guy is really rude.”

– The student said something to the teacher, without proper greeting by ranking, just like he was talking to a friend, and the teacher was very upset – although the teacher should be happy that the student talked to him like talking to his close friend.

– He wrote a short story that he was very satisfied with, and gave it to a friend to get feedback. The friend finished reading and said: “It’s okay”. The author asked back angrily: “What do you mean by okay?”
…

Perhaps we all encounter similar scenes every day, several times a day, but we do not know that it is the sin of arrogance in its most subtle and sublime form.

Almost everyone is caught up in this kind of subtle arrogance – from thugs, street vendors, teachers, leaders, and low & high monks of all religions.

My friends, petty pride is not petty at all. It is arrogance in its most subtle form, and also the most subtle temptation of the Tempter (Satan) whispering in your ear 24 hours a day.

Don’t ignore small things, small holes sink ships. (Quan Doan Tu).

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com