Chào các bạn,

Lục Vân Tiên là một bản trường thi dài 2082 câu thơ lục bát (xê xích vài câu tuy theo phiên bản, vì có nhiều phiên bản hơi khác nhau một chút, nói về Lục Vân Tiên tài giỏi, với đời sống nghĩa khí, trung trực, cứu người, bảo vệ người, bảo vệ tổ quốc, và người yêu và (sau đó thành vợ) hiền lành, chung thủy. Cả hai đều là người thiện lành, nên được Phật Bà Quan Âm và Trời hỗ trợ qua nhiều giai đoạn gian nan.

Lục Vân Tiên (chữ Nôm: 蓼雲仙) do Nguyễn Đình Chiểu (Đồ Chiểu) sáng tác bằng chữ Nôm vào đầu những năm 50 của thế kỷ 19. Đây là một trong những sáng tác có vị trí cao của văn học Việt Nam. Bản chữ Quốc ngữ lần đầu tiên được in chung với bản dịch tiếng Pháp của Abel des Michels với tiêu đề Lục Vân Tiên ca diễn: les poèmes de l’Annam xuất bản năm 1883 tại Paris.
(Source).

Bản trường thi là một bài học về luân lý, đạo đức, nghĩa khí, và lòng tin vào Trời Phật. Nguyễn Đình Chiểu, còn gọi là Đồ Chiểu, sinh ra ở huyện Bình Dương, Phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định (sau này là tỉnh Bình Dương), là người trung trực, yêu nước, thương nòi, sống trong thời Pháp thuộc, khi đạo đức truyền thống Việt Nam bị thử thách nhiều (như mô tả trong truyện Xuân tóc đỏ của Vũ Trọng Phụng). Ông luôn cố gắng kêu gọi mọi người trung thành với tổ quốc và giữ vững đạo làm người. Dùng thơ để truyền đạo – văn dĩ tải đạo.

Các bạn thấy lời lẽ dùng trong Lục Vân Tiên là lời lẽ bình dị miền Nam, nam kỳ lục tỉnh.

Full pdf của Lục Vân Tiên
với Nguyễn Thanh Tâm chú thích ờ đây >>

Nguyễn Đình Chiểu giới thiệu chủ đích truyện Lục Vân Tiên

Trước đèn xem truyện Tây minh (*)
Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le
Hỡi ai lẵng lặng mà nghe
Dữ răn việc trước, lành dè thân sau
Trai thời trung hiếu làm đầu
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình

(*) Nguyễn Minh Tâm chú thích: Không ai biết chắc truyện Tây minh là truyện gì, có lẽ đó là một câu truyện cụ Nguyễn Đình Chiểu đã đọc.

Tóm tắt Lục Vân Tiên

Lục Vân Tiên kể về chàng trai tài giỏi Lục Vân Tiên trên đường đi thi đã cứu Kiều Nguyệt Nga và đánh đuổi bọn cướp. Trên đường đi thi, Vân Tiên bị mẹ mất, rồi bị mù và hãm hại, nhưng được ông Ngư và ông Tiều cứu giúp. Trong khi đó, Nguyệt Nga tìm cách tự tử để không bị gả cho kẻ xấu, nhưng lại được Phật Bà Quan Âm cứu sống. Sau khi được thuốc tiên chữa khỏi, Vân Tiên đi thi đỗ Trạng Nguyên, dẹp yên giặc Ô Qua rồi gặp lại Nguyệt Nga. Cuối cùng, kẻ gian ác bị trừng trị, hai người nên duyên vợ chồng.

Diễn biến chính

• Cuộc gặp gỡ và cứu giúp: Trên đường đi thi, Lục Vân Tiên gặp và cứu Kiều Nguyệt Nga khỏi bọn cướp Phong Lai. Sau đó, ông ghé thăm gia đình Võ Công, người đã hứa hôn với ông.
• Bị hãm hại: Vân Tiên nhận tin mẹ mất, vội về quê chịu tang. Vì khóc thương mẹ, ông bị mù và bị bọn lang băm, thầy bói lừa gạt lấy hết tiền. Trịnh Hâm đẩy ông xuống sông.
• Được cứu sống: May mắn, Vân Tiên được ông Ngư và ông Tiều cứu sống. Sau khi trở lại nhà Võ Công, ông bị hắt hủi và bị bỏ vào hang sâu.
• Nguyệt Nga thủ tiết: Khi nghe tin Vân Tiên gặp nạn và qua đời, Kiều Nguyệt Nga tuyệt vọng, ôm bức hình của Vân Tiên nhảy xuống sông tự tử nhưng được Phật Bà Quan Âm cứu.
• Chữa khỏi mù: Vân Tiên nhờ thuốc tiên mà sáng mắt trở lại.
• Thi đỗ và chiến thắng: Ông đi thi đậu Trạng Nguyên, được vua sai đi dẹp giặc Ô Qua và chiến thắng trở về.
• Đoàn tụ và hạnh phúc: Trên đường chiến thắng trở về, Vân Tiên gặp lại Kiều Nguyệt Nga. Họ đoàn tụ, nên vợ nên chồng, sống cuộc đời hạnh phúc. 

Các bạn,

Truyện Lục Vân Tiên là một câu truyện sống động, nhiền hành động, nhiều biến cố, nhiều tình tiết éo le, làm phim thì rất hay. Nhưng toàn câu truyện có một điểm tập trung rất rõ và giản dị – chúng ta cần phải là người trung trực và công chính, và trời đất, chư Phật, chư Bồ tát sẽ hỗ trợ ta qua những cơn hoạn nạn.

Đó là bài học làm người cụ Đồ Chiểu để lại cho chúng ta và nhiều thế hệ con cháu sau này.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Lục Vân Tiên

Dear Brothers and Sisters

Luc Van Tien is a long poem of 2082 six-eight verses (a few verses vary depending on the version, as there are many slightly different versions), about the talented Luc Van Tien, with a life of righteousness, integrity, saving people, protecting people, protecting the country, and his lover (later his wife) who were kind and faithful. Both were good people, so they were supported by Quan Am Buddha and Heaven through many difficult times.

Luc Van Tien (Nom script: 蓼雲仙) was composed by Nguyen Dinh Chieu (Do Chieu) in Nom script in the early 50s of the 19th century. This is one of the works with a high position in Vietnamese literature. The Quoc Ngu version was first printed together with the French translation by Abel des Michels with the title Luc Van Tien ca dien: les poèmes de l’Annam published in 1883 in Paris.
(Source).

The long poem is a lesson on morality, ethics, chivalry, and faith in Heaven and Buddha. Nguyen Dinh Chieu, also known as Do Chieu, lived in Binh Duong district, Tan Binh prefecture, Gia Dinh province (later Binh Duong province), was an upright, patriotic, and compassionate person, living during the French colonial period, when traditional Vietnamese morality was challenged constantly (as described in the story Xuân tóc đỏ by Vu Trong Phung). He always tried to call on people to be loyal to the country and uphold human morality. Using poetry to spread religion – Văn dĩ tải đạo.

You see the words used in Luc Van Tien is a simple Southern language, the six provinces of the South.

Full pdf of Luc Van Tien
with Nguyen Thanh Tam’s notes here >>

Nguyen Dinh Chieu introduces the purpose of the story Luc Van Tien

Before the lamp, reading the story of Tay Minh (*)
Thinking about tragic human affairs
Everyone, listen quietly
first, let evil deeds be warned, then with good deeds, take careful care with your own self
For men, loyalty and filial piety come first
For women, chastity and virtue are the words to cultivate oneself

(*) Nguyen Minh Tam notes: No one knows for sure what the story of Tay Minh is, perhaps it is a story that Nguyen Dinh Chieu had read.

Summary Luc Van Tien

Luc Van Tien tells about the talented young man Luc Van Tien who, on his way to the exam, saved Kieu Nguyet Nga and chased away the robbers. On the way to the exam, Van Tien lost his mother, then became blind and was harmed, but was saved by Mr. Ngu and Mr. Tieu. Meanwhile, Nguyet Nga tried to commit suicide to avoid marrying a bad man, but was saved by Guanyin Buddha. After being cured by the elixir, Van Tien passed the Imperial Examination, defeated the O Qua rebels, and met Nguyet Nga again. In the end, the evil person was punished, and the two became husband and wife.

Main events

• Encounter and rescue: On the way to the exam, Luc Van Tien met and saved Kieu Nguyet Nga from Phong Lai bandits. After that, he visited Vo Cong’s family, who had promised to marry him.
• Being harmed: Van Tien received news of his mother’s death and hurried back to his hometown to mourn. Because of crying for his mother, he became blind and was deceived by quacks and fortune-tellers who took all his money. Trinh Ham pushed him into the river.
• Saving: May Luckily, Van Tien was saved by Mr. Ngu and Mr. Tieu. After returning to Vo Cong’s house, he was rejected and thrown into a deep cave.
• Nguyet Nga kept her chastity: When hearing the news of Van Tien’s accident and death, Kieu Nguyet Nga was desperate, hugged Van Tien’s picture and jumped into the river to commit suicide, but was saved by Quangyin Buddha.
• Cured blindness: Van Tien regained his sight thanks to the elixir.
• Passed the exam and won: He passed the exam and was sent by the king to defeat the O Qua bandits and returned victorious.
• Reunion and happiness: On the way back from victory, Van Tien met Kieu Nguyet Nga again. They reunited, became husband and wife, and lived a happy life. 

My Friends,

The story Luc Van Tien is a lively story, full of action, many events, many twists and turns, and it would be a great movie. But the whole story has a very clear and simple focus – we need to be honest and righteous people, and Heaven & Earth, Buddhas and Bodhisattvas will support us through hardships.

That is the lesson about being a human being that Do Chieu left for us and many generations of descendants.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com