Săn bắt và buôn bán chim di cư là vấn nạn nghiêm trọng. Thế nhưng, suốt nhiều năm nay, thực trạng này vẫn diễn ra tại nhiều tỉnh, thành trong nước. Điều này đòi hỏi cơ quan chức năng cần giám sát chặt chẽ và xử phạt mạnh tay hơn các trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, cần chú trọng nâng cao ý thức của người dân để họ hiểu rõ và chung tay bảo vệ sự sống của các loài chim.

An An

• Kỳ 1: Săn chim mùa di cư – Lưới giăng, cò giả và những cái bẫy tử thần
• Nạn săn bắt và buôn bán chim hoang dã tàn phá hệ sinh thái nghiêm trọng
• Bài 3: Kiến nghị khẩn cấp để bảo vệ các “sứ giả bầu trời”

***

Loạt bài: Báo động nạn săn bắt chim di cư và mất cân bằng sinh thái tại Bắc Trung Bộ

Kỳ 1: Săn chim mùa di cư – Lưới giăng, cò giả và những cái bẫy tử thần

Hải Yến • 21/10/2025 08:47

Những ngày cuối tháng 9, khi tiết trời chuyển mùa, cũng là thời điểm hàng vạn cá thể chim di cư bay qua vùng đồng bằng Bắc Trung Bộ. Thế nhưng, thay vì được nghỉ chân giữa những cánh đồng lúa vàng ruộm, chúng phải đối mặt với muôn vàn “cái bẫy tử thần” – lưới giăng, cò giả, keo dính, loa dẫn dụ… phủ kín các cánh đồng và bãi bồi từ Nghệ An đến Hà Tĩnh.

“Thiên la địa võng” giăng khắp đồng quê

Tại nhiều địa phương như Diễn Châu, Minh Châu, Quỳnh Anh, Quỳnh Lưu (Nghệ An) hay Nghi Xuân, Thạch Hà (Hà Tĩnh), hình ảnh hàng trăm mét lưới mảnh, cò giả bằng xốp, chim mồi bị khâu mắt… không còn xa lạ.

Một số người dân cho biết, chỉ cần một đêm “trúng mùa”, có thể bắt được hàng chục cá thể chim các loại, mang lại nguồn thu vài triệu đồng. Lợi nhuận nhanh đã khiến hoạt động săn bắt chim hoang dã ngày càng tinh vi, khó kiểm soát.

Rao bán tràn lan trên mạng xã hội

Không chỉ ngoài đồng ruộng, công cụ phục vụ việc săn bắt chim còn được rao bán công khai trên mạng xã hội. Chỉ cần gõ vài từ khóa như “lưới bẫy chim”, “loa dụ chim”, “keo dính bắt chim” trên Facebook hay Zalo, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy hàng trăm hội nhóm, trang cá nhân quảng cáo, hướng dẫn “cách bẫy hiệu quả”.

Các sản phẩm được rao bán đa dạng: từ cò giả bằng xốp, chim mồi, keo dính, đến loa điện tử phát tiếng chim kêu, giá chỉ vài chục đến vài trăm nghìn đồng. Một số người thậm chí còn khoe “chiến lợi phẩm” là những bức ảnh, video chim mắc bẫy, coi đó như thú vui sưu tầm.

Dù các lực lượng chức năng đã nhiều lần cảnh báo, tình trạng mua bán, trao đổi dụng cụ bẫy chim trên không gian mạng vẫn nở rộ và khó kiểm soát, góp phần tiếp tay cho nạn săn bắt diễn ra ngày càng tinh vi.

Hành vi săn bắt chim không chỉ vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, mà còn đe dọa nghiêm trọng đến cân bằng sinh thái tự nhiên của khu vực Bắc Trung Bộ, nơi từng là điểm dừng chân của hàng trăm loài chim di cư.

Nhiều chiến dịch ra quân, nhưng vi phạm vẫn tái diễn

Trước thực trạng đáng lo ngại, từ đầu tháng 9/2025, chính quyền và lực lượng kiểm lâm các xã ven biển Nghệ An – Hà Tĩnh đã đồng loạt ra quân tháo gỡ bẫy, xử lý các điểm giăng lưới quy mô lớn.

Riêng tại Nghệ An, Đội tuần tra bảo vệ chim di cư thuộc Dự án KNCF đã phát hiện và thu giữ hơn 2.000 m lưới, 500 cò giả, phá dỡ nhiều chòi canh và thả hàng chục cá thể chim khỏe mạnh về môi trường tự nhiên. Tại Hà Tĩnh, các địa phương Nghi Xuân, Cẩm Xuyên, Lộc Hà cũng triển khai các đợt kiểm tra, tuyên truyền sâu rộng tới người dân, đặc biệt ở khu vực ven biển – nơi hoạt động săn bắt diễn ra phổ biến.

Tuy nhiên, do lợi nhuận hấp dẫn và việc kiểm tra chủ yếu mang tính thời vụ, nhiều điểm nóng nhanh chóng “tái xuất” sau mỗi đợt ra quân.

Trên những cánh đồng vàng rạ ở các xã Minh Châu, Tân Châu, Quỳnh An hay Xuân Giang, những đàn cò trắng ít ỏi vẫn chao liệng giữa không trung. Nhưng phía xa kia, những hàng cọc tre, tấm lưới đen vẫn còn đó, lặng lẽ đe dọa sự sống của loài chim hoang dã.

Nếu không hành động mạnh mẽ và đồng bộ hơn, đến một ngày, “tiếng chim trời”, biểu tượng, của tự do và thanh bình nơi đồng quê, có thể chỉ còn vang vọng trong ký ức.

Chuyển đổi sinh kế, hướng đi bền vững để bảo vệ chim trời

Trước bài toán khó, một số địa phương đã bắt đầu thay đổi cách tiếp cận. Nhiều mô hình “Làng không bẫy chim” được xây dựng, khuyến khích người dân tự tháo bỏ bẫy, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi sinh kế sang nuôi trồng thủy sản, trồng rau, hoặc phát triển du lịch sinh thái.

Cùng với đó, ngành chức năng cần tăng cường kiểm soát thị trường tiêu thụ, xử lý nghiêm các hành vi buôn bán, vận chuyển, chế biến chim hoang dã. Chỉ khi vừa cắt được nguồn cầu, vừa thay đổi nhận thức cộng đồng, mới có thể hy vọng bảo vệ được những cánh chim trời.

***

Nạn săn bắt và buôn bán chim hoang dã tàn phá hệ sinh thái nghiêm trọng

Thứ bảy, 22/11/2025 12:23 GMT+7

Biên phòng – Pháp luật Việt Nam đã có những quy định rõ ràng và mức xử phạt nghiêm khắc có thể xử lý hình sự với mức phạt lên đến 15 năm tù (đối với cá nhân) có hành vi vi phạm liên quan đến các loài chim hoang dã. Mặc dù vậy, tình trạng săn bắt và buôn bán chim hoang dã vẫn diễn biến phức tạp (với khoảng gần 14.000 vi phạm trong khoảng 6 năm qua), đe dọa nghiêm trọng đến đa dạng sinh học. Theo đánh giá của Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV), nếu không có giải pháp hiệu quả thì không loài chim nào có thể tồn tại trước tốc độ săn bắt và buôn bán như hiện nay.

Chim trời được rao bán công khai

Chỉ cần một cú nhấp chuột về nhà hàng chim trời trên công cụ tìm kiếm Google, hàng loạt nhà hàng chim trời sẽ hiển thị trên màn hình máy tính với những lời chào mời và thực đơn hấp dẫn phục vụ bất cứ khi nào thực khách cần. Trong khi đó, trên các trang mạng xã hội, hoạt động mua bán chim trời giao hàng tận nhà diễn ra công khai và sôi động không kém. Chim sẻ, chim khuyên, cò, vạc, vịt trời, gà đồng… tươi sống hoặc đông lạnh đều có. Có trang rao bán chim trời núp bóng dưới hình thức bán chim phóng sinh, nhưng cũng có những trang Facebook đăng công khai kèm theo số điện thoại như: “Em đi bẫy chim sẻ muốn tìm đầu ra chỗ chim sẻ ở Yên Phong, Bắc Ninh”, hoặc “Bìm bịp có sẵn ạ. Ace nào cần thì liên hệ em ship mọi nơi ạ”.

Theo số liệu do ENV cung cấp, trong giai đoạn từ tháng 1/2019 đến tháng 8/2025, ENV đã ghi nhận tổng cộng 4.728 vụ việc, với 13.947 vi phạm liên quan đến các loài chim hoang dã bản địa và di cư trên toàn quốc. Số lượng chim hoang dã bị vi phạm trong 3.552 vụ quảng cáo và buôn bán được ENV ghi nhận lên tới con số 615.741 cá thể. Tuy chỉ mang tính chất “bề nổi”, nhưng những con số này đã cho thấy mức độ tàn phá hệ sinh thái nghiêm trọng từ hoạt động quảng cáo, buôn bán chim hoang dã có dấu hiệu vi phạm.

Trên khía cạnh tiêu thụ, tháng 7 vừa qua, theo đề nghị của Chi cục Kiểm lâm Hà Nội, ENV đã tiến hành khảo sát sơ bộ tại các nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết quả cho thấy, 49/118 cơ sở mở cửa kinh doanh có dấu hiệu quảng cáo, buôn bán chim hoang dã, chim di cư không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Một thống kê khác của ENV cho thấy, 66,3% số vụ quảng cáo, buôn bán chim hoang dã bản địa và di cư được phát hiện trên Internet. Trong đó, mạng xã hội Facebook chiếm tỷ trọng áp đảo, với 91,9% các vụ vi phạm trực tuyến được ghi nhận trên nền tảng này. Các đối tượng vi phạm lợi dụng Internet để không chỉ bán lẻ chim cảnh, chim để thịt, mà còn công khai quảng cáo các công cụ săn bắt mang tính tận diệt, ví dụ như lưới tàng hình, loa bẫy chim, làm gia tăng áp lực lên đa dạng sinh học.

Hành vi quảng cáo chim hoang dã có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Hiện nay, tất cả các loài chim hoang dã đều được bảo vệ ở các cấp độ nhất định theo quy định của pháp luật. Nhiều loài trong số này được liệt kê trong Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Thông tư 27/2025/TT-BNNMT và/hoặc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Các loài còn lại cũng được coi là “động vật rừng thông thường” theo giải thích thuật ngữ tại Khoản 7 Điều 3 Thông tư 27/2025/TT-BNNMT. Cá nhân có hành vi vi phạm liên quan đến các loài chim hoang dã có thể bị xử lý hành chính, với mức phạt lên tới 400 triệu đồng, hoặc bị xử lý hình sự với mức phạt lên đến 15 năm tù (đối với cá nhân).

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, đối với hành vi quảng cáo các loài chim hoang dã bị cấm: Phạt từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với cá nhân theo Điều 33 Nghị định 38/2021/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Nghị định 128/2022/NĐ-CP). Đối với một hành vi quảng cáo kinh doanh trái phép các loài chim hoang dã khác: Phạt từ 1 triệu đồng đến 1,5 triệu đồng đối với cá nhân theo Điều 16 Nghị đinh 35/2019-NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 07/2022/NĐ-CP).

Trước tình hình bẫy bắt, buôn bán chim diễn biến phức tạp, ngày 17/5/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 04/CT-TTg về các nhiệm vụ và giải pháp cấp bách để bảo tồn chim hoang dã, di cư. Sau khi Chỉ thị này được ban hành, nhiều văn bản chỉ đạo từ các cơ quan cấp bộ, cấp tỉnh đã được triển khai, yêu cầu tăng cường tuyên truyền, rà soát các khu vực chim di cư, gỡ bỏ thiết bị săn bắt và xử lý nghiêm vi phạm.

Chỉ thị 04/CT-TTg cho thấy sự quan tâm của Chính phủ trong việc xử lý hoạt động săn bắt, buôn bán mang tính “tận diệt” đối với chim hoang dã, di cư, từ đó, thúc đẩy các nỗ lực thực thi pháp luật. Nhờ vậy, trong những năm qua, nhiều đối tượng quảng cáo, buôn bán trái phép chim hoang dã đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, tháng 12/2024, Hạt Kiểm lâm Nghĩa Đàn – Thái Hòa (tỉnh Nghệ An) đã tịch thu 112 cá thể chim chào mào của một trang trại tư nhân trên địa bàn do chủ trang trại không xuất trình được giấy tờ hợp pháp, đồng thời, chủ trại nhận án phạt 7,5 triệu đồng. Đáng chú ý là trường hợp hai đối tượng tại Kiên Giang bị tuyên phạt lần lượt 5 năm và 5 năm 6 tháng tù vào đầu năm 2024 vì săn bắt trái phép 35 cá thể chim hoang dã trong Vườn quốc gia U Minh Thượng (tỉnh Kiên Giang).

Cần nỗ lực hơn nữa để bảo vệ những cánh chim hoang dã

Đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan chức năng trong công tác quản lý, bảo vệ và xử lý vi phạm liên quan đến chim hoang dã, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV kêu gọi các địa phương tiếp tục tăng cường các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn hoạt động quảng cáo, săn bắt, buôn bán trái phép chim hoang dã và người dân cũng cần hiểu rằng, mỗi khi mua hoặc tiêu thụ chim rừng là đang góp phần khiến bầu trời vắng dần những cánh chim hoang dã.

Theo ENV, để chấm dứt tình trạng săn bắt và buôn bán chim hoang dã trái phép, cần tập trung vào 3 trọng tâm lớn là hoàn thiện thể chế, tăng cường thực thi pháp luật và giảm nhu cầu tiêu thụ. Về thể chế, cần bổ sung quy định pháp luật để cấm triệt để và xử phạt hoạt động quảng cáo, sản xuất, và sử dụng các công cụ săn bắt mang tính tận diệt (ví dụ: lưới tàng hình, loa bẫy chim) cũng như các hành vi cổ súy, khoe khoang chiến tích săn bắt trên mạng xã hội.

Để tăng cường thực thi pháp luật, cơ quan chức năng cần siết chặt kiểm soát các hoạt động buôn bán chim hoang dã trái phép, đặc biệt là hoạt động quảng cáo, buôn bán trên không gian mạng, xử lý nghiêm từng bài đăng rao bán trái phép và áp dụng mức phạt cao cho các trường hợp tái phạm. Trong khi đó, vấn đề giảm nhu cầu tiêu thụ được coi là giải pháp mang tính chất thường xuyên và dài hạn. Khi nhu cầu tiêu thụ chim hoang dã làm thực phẩm hoặc nuôi nhốt làm chim cảnh không còn, hoạt động săn bắt, buôn bán trái phép sẽ tự động chấm dứt. Để giảm nhu cầu tiêu thụ, yếu tố quan trọng nhất là nhận thức của người dân. Do đó, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức nhằm thay đổi hành vi của người dân cần được tăng cường.

Thu Hằng

***

Bài 3: Kiến nghị khẩn cấp để bảo vệ các “sứ giả bầu trời”

TN – 18/04/2022

Trong quá trình điều tra thực hiện loạt phóng sự về việc tái diễn nạn thảm sát chim trời ở các tụ điểm từng bị xử lý, triệt phá công phu ở một số tỉnh thành như: Hà Nội, Hà Nam, Bắc Ninh, Phú Thọ… Cơ quan Báo chí Bảo vệ Rừng và Môi trường http://www.baovemoitruong.org.vn đã tham vấn ý kiến của nhiều chuyên gia uy tín. Các phân tích của họ đã thêm một lần giúp chúng ta hiểu bản chất của vấn đề. Từ đó, cùng tìm phương án hiệu quả nhất để xử lý sai phạm, nâng cao nhận thức bảo tồn, thúc đẩy thực thi luật pháp.

Bài 1: Chim trời không lối thoát vì lưới mờ, súng săn, loa giả tiếng muôn loài
Bài 2: “Lúc Công an kiểm tra, tôi vẫn cho giết thịt chim phục vụ khách bình thường”

Mỗi địa phương xử một cách, thực thi nhiệm vụ chưa triệt để

PV: Như bà đã biết truyền thông đã đưa tin, khoảng cuối năm 2020, một loạt các nhà hàng như: Thứ Cò, Bản Cò, Tú chim trời Bắc Ninh, Chim to dần… ở Hà Nam, Vĩnh Phúc, Phú Thọ và một số địa phương khác bị cơ quan chức năng kiểm tra, xử phạt vì buôn bán, tiêu thụ chim hoang dã với số lượng lớn. Tuy nhiên, theo điều tra của chúng tôi, đến nay các nhà hàng này vẫn tiếp tục tái phạm, bất chấp luật pháp. Theo bà, tại sao có tình trạng này?

Bà Bùi Thị Hà (Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên – ENV): Theo đánh giá của ENV, lý do của tình trạng trên là: nhu cầu tiêu thụ những sản phẩm này vẫn còn và lợi nhuận từ hoạt động buôn bán, kinh doanh này quá lớn. Trong khi đó, vào thời gian trước, công tác xử lý những vi phạm liên quan đến “chim trời” như thế này còn chưa thống nhất tại nhiều địa phương do những tranh luận về việc “chim trời” có phải là “động vật rừng thông thường” hay không. Điều này dẫn đến việc xử lý vi phạm trong thời gian trước chưa được triệt để tại một số địa phương. Rủi ro bị bắt giữ, mức xử phạt thấp; trong khi lợi nhuận cao khiến các đối tượng vẫn tiếp tục buôn bán ĐVHD trái phép.

Săn bắt, buôn bán, vận chuyển trái phép chim hoang dã có thể bị xử phạt vi phạm hành chính lên đến 300 triệu đồng

PV: Có ý kiến cho rằng việc các cơ sở kinh doanh, buôn bán, giết mổ chim trời tiếp tục tái phạm như vậy là do các quy định, luật pháp của chúng ta chưa thực sự thống nhất và đủ sức răn đe trong vấn đề bảo tồn, bảo vệ các loài chim? Hay là vì những người trực tiếp thực thi pháp luật làm việc chưa thực sự chú tâm đến vấn đề này?

Như đã chia sẻ, trước ngày 10/01/2022, các quy định quản lý và xử lý các vi phạm liên quan đến việc săn bắt, buôn bán các loài chim hoang dã không được liệt kê trong các danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm còn chưa đầy đủ và do đó dẫn đến cách hiểu, áp dụng pháp luật chưa thống nhất, gây ra những khó khăn nhất định cho công tác thực thi pháp luật và ngăn chặn hoạt động săn bắt các loài chim hoang dã. Nhận thấy vấn đề này, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã kịp thời điều chỉnh các quy định có liên quan. Đến thời điểm hiện nay, các quy định pháp luật đã tương đối rõ ràng và chặt chẽ để góp phần xử lý vấn nạn này. Theo quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP), các loài chim này đều được coi là ĐVHD và theo đó, giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp là yêu cầu cần thiết để có thể kinh doanh các loài này. Cũng theo quy định tại Điều 21, 22, 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung bởi Nghi định 07/2022/NĐ-CP), mọi hành vi săn bắt, buôn bán, vận chuyển trái phép chim hoang dã (không phải loài nguy cấp, quý, hiếm) có thể bị xử phạt vi phạm hành chính lên đến 300 triệu đồng (đối với cá nhân).

Không những vậy, hành vi quảng cáo kinh doanh trái phép các loài chim hoang dã (không phải loài nguy cấp, quý, hiếm) cũng có thể bị xử phạt từ 1 – 1,5 triệu đồng theo quy định tại Điều 16 Nghị định 35/2019/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung bởi Nghi định 07/2022/NĐ-CP).

Với các quy định pháp luật tương đối hoàn chỉnh như hiện nay, ENV tin rằng công tác quản lý các hoạt động buôn bán, giết mổ chim trời sẽ ngày càng được thắt chặt và những cơ sở vi phạm cũng sẽ bị xử lý nghiêm minh, góp phần ngăn chặn vấn nạn “tận diệt chim trời” vẫn còn tiếp tục diễn biến phức tạp như các cơ quan báo chí phản ánh.

PV: Hiện nay trên mạng xã hội, một số đối tượng đã lập ra các hội nhóm làm nơi buôn bán, chia sẻ “kinh nghiệm” săn chim, bẫy chim. Một số đối tượng còn đăng ảnh chào bán bẫy lưới, bẫy dính, súng săn… trên mạng. Theo bà, liệu có thể xử lý dứt điểm được vấn nạn này không?

Nguyên nhân chủ yếu của hiện tượng này vẫn là do sự thiếu hiểu biết pháp luật hay bất chấp các quy định của pháp luật của một số đối tượng. Bên cạnh đó, mặc dù đã có các quy định xử lý tình trạng mang các cộng cụ dụng cụ vì mục đích săn bắt ĐVHD vào rừng nhưng hiện vẫn chưa có những quy định cụ thể để quản lý, xử lý đối với các trường hợp quảng cáo, buôn bán các công cụ hỗ trợ hoạt động săn bắt, buôn bán ĐVHD (trừ trường hợp các công cụ này được coi là vũ khí như súng săn). Điều này cũng dẫn đến việc thiếu chế tài để xử lý các vi phạm có liên quan.

Trong thời gian tới, ENV cũng đang đề nghị các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện quy phạm pháp luật có liên quan để giải quyết triệt để hiện tượng này.

Việc dễ dàng mua bán súng săn hiện đại trên mạng xã hội là cực kỳ nguy hiểm

Ông Nguyễn Hoài Bảo – Giảng viên Đại học Quốc gia TP HCM, Giám đốc Công ty Du lịch Hoang dã – Wildtour, người từng có thư kiến nghị lên các Bộ ngành, Chính phủ về việc cần khẩn cấp bảo tồn chim hoang dã, chim di cư ở Việt Nam. Bản thân ông Bảo và cộng sự cũng ra quân đi dọc nhiều tỉnh thành gỡ lưới, bẫy, cứu chim trời:

“Tôi nghĩ rằng do hệ thống thực thi pháp luật của chúng ta chưa đủ nghiêm, sau khi xử phạt, lực lượng chức năng không có tái kiểm tra nên bản thân các nhà hàng ấy lại tái phạm vì lợi ích từ buôn bán chim trời quá lớn, hoặc các hình thức xử phạt của chúng ta chủ yếu là phạt tiền, mà mức tiền phạt quá ít, trong khi đó lợi ích từ việc kinh doanh chim hoang dã mang lại lợi ích nhiều hơn nên các chủ nhà hàng sẵn sàng đánh đổi. Một phần nữa là do quy luật cung cầu của thị trường, khi nhu cần sử dụng thịt chim hoang dã vẫn còn nhiều trong người dân, văn hóa tiêu thụ động vật hoang dã vẫn còn, một số người thậm chí xem việc ăn thịt động vật hoang dã như một cách để khoe mẽ, việc này chỉ có thể thay đổi khi nhà nước tiến hành một số hình thức tuyên truyền chính thức trên phạm vi quốc gia để thay đổi một số quan niệm tồn tại lâu đời cũng như là kết hợp với việc thực thi pháp luật nghiêm khắc hơn.

Bên cạnh đó, các quy định pháp luật của chúng ta hiện đã khá đầy đủ so với các nước xung quanh về vấn đề bảo tồn động vật hoang dã. Hệ thống các vườn quốc gia, khu bảo tồn đã được thiết lập ở nhiều nơi, hệ thống luật pháp và hệ thống thực thi pháp luật khá đầy đủ các ban ngành từ trên xuống dưới. Tuy nhiên theo tôi vấn đề bảo vệ chim hoang dã vẫn chưa hiệp quả là do việc thực thi pháp luật của từng địa phương, từng cán bộ có khác nhau, chưa thống nhất.

Có rất nhiều trang mạng bày bán súng săn và các dụng cụ săn bắt chim và thú hoang dã, chia sẻ hình ảnh săn bắt các loài động vật hoang dã và cách thức săn bắn chúng, một số trang còn chạy dịch vụ quảng cáo của mạng xã hội, chúng tôi đã nhiều lần kêu gọi các hội nhóm bảo vệ động vật hoang dã vào để báo cáo các trang này vi phạm tiêu chuẩn cộng động của facebook nhưng đều được facebook phản hồi rằng không vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng của họ. Tôi không biết các lực lượng bảo vệ an ninh mạng làm việc như thế nào, và phải liên hệ với ai phụ trách vấn đề an ninh mạng và kiểm duyệt các thông tin vi phạm pháp luật Việt Nam như thế này, tôi cũng hy vọng cơ quan quản lý an ninh mạng của Việt Nam làm việc hiệu quả hơn để ngăn chặn trình trạng buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã nói chung và chim trời nói riêng. Đặc biệt là việc buôn bán các công cụ phục vụ cho việc săn bắt chim, nhất là súng săn nó không chỉ dùng để săn chim mà còn có thể ảnh hưởng đến cả tính mạng của người dân. Việc mua súng săn trên facebook là khá dễ dàng và chỉ mất 5 phút tìm kiếm, bạn có thể đặt mua súng săn từ hàng chục “nhà cung cấp” khác nhau trên facebook. Điều này quá sức nguy hiểm.

4 việc cần làm ngay để bảo vệ các “sứ giả bầu trời”

Ông Nguyễn Hoài Bảo từng được Cục Bảo tồn Đa dạng Sinh học (Bộ TN&MT) mời lên để trình bày các sáng kiến bảo vệ chim hoang dã, chim di cư ở Việt Nam. Ông là chuyên gia nổi tiếng nghiên cứu về chim di cư trong khu vực và quốc tế. Trước câu hỏi của Phóng viên: điều gì cần làm trước mắt để bảo tồn các sứ giả bầu trời (chim hoang dã), ông Bảo nói:

“Để giải quyết thực trạng các loài chim đang bị tàn sát hàng ngày như hiện nay thì có những cách giải quyết sau, và các cách giải quyết này cũng được thực hiện ở các nước lân cận chúng ta trong nhiều năm về trước:

Tăng cường công tác thực thi pháp luật một các hiệu quả, quan trọng nhất là khâu tổ chức cán bộ, cán bộ phải năng nổ, nhiệt huyết và mong muốn đóng góp cho sự phát triển của xã hội.

Thay đổi dần quan niệm của người dân về việc tiêu thụ động vật hoang dã nói chung và chim hoang dã nói riêng bằng các chương trình truyền thông ở quy mô quốc gia, việc này cũng góp phần hạn chết sự lây lan của các virus có trong hoang dã vào cộng đồng cư dân.

Nâng cao hình tượng của chim trong văn hóa và đời sống. Ví dụ như một số nước trong khu vực: Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật, chim được xem là một biểu tượng văn hóa, một hình tượng đẹp, một tác phẩm nghệ thuật, chim hoàn toàn không phải là một món ăn.

Thành lập thêm một số khu bảo tồn ở những nơi có mật độ chim tập trung số lượng lớn, không gian mở, dễ tiếp cận cho việc săn bắn, không được bảo vệ cụ thể là các bãi bồi ven biển thuộc các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Cần Giờ, Gò Công Đông, Tân Phú Đông (Tiền Giang), Bình Đại và Ba Tri (Bến Tre).

PV: Chân thành cảm ơn hai vị chuyên gia tâm huyết.