Chào anh chị em,

Trong tiếng Việt, hoc hành hay học tập luôn có chữ “học” đi trước và “hành” hay “tập” đi sau. Chính vì thế mà mọi người khi giải thích “học hành” luôn chia việc học hành thành 2 giai đoạn: học lý thuyết trước và thực hành sau. Đó là sai, vì mọi người đọc đều nghĩ là mình đã đọc vậy là minh đã học, đã hiểu, đã có trí tuệ, và chẳng cần hành.

Học và hành không phải là hai giai đoạn kế tiếp nhau, mà chỉ là một giai đoạn, và trong giai đoạn duy nhất đó “hành” chính là học – làm chính là học. Làm là cách duy nhất để học, kể cả để phát triển lý thuyết sau này.

Ví dụ, học võ. Bạn mới vào ngày đầu là tập đấm đá ngay, và tập như thế cả đời. Chẳng có võ đường dạy cái gì gọi là lý thuyết võ học cả. Ví dụ, nhu thuật là ném, quật, quyền, chưởng, cước, hiệp khí (hiệp lực – dùng lực của mình hợp vào lực của địch, để lấy lực tổng hợp chiến thắng địch). Tất cả đều là hành, và khi hành thì thường lấy kinh nghiệm chỉ nhau cách hành cho có hiệu quả. Các kiến thức hành đó, từ từ tạo nên cái gọi là “lý thuyết.” Nhưng lý thuyết đó không phải một môn học, mà chỉ là gom góp kinh nghiệm trong khi hành.

Tất cả mọi môn học trên đời đều như thế. Học nấu ăn là nấu ăn để hiểu nấu ăn. Chơi nhạc để hiểu mọi thứ liên quan đến âm nhạc. Bắn súng là bắn để hiểu bắn súng là thế nào. Làm bố là học làm bố.

Luật sư học luật, nhưng luật là vũ khí. Học luật là học vũ khí luật. Đến khi vào tòa mới bắt đầu có kinh nghiệm sử dụng vũ khí luật thế nào, vũ khí luật của mình yếu hay mạnh và đủ tốt không, mình sử dụng vũ khí có khéo không, có vấn đề gì không. Đó là kiến thức thật do tranh tụng đưa lại.

Ngay cả sinh viên ý khoa, chẩn bệnh và chữa bệnh là học chữa bệnh – nhưng lý thuyết về bệnh lý và thuốc men học trước đó chưa thể gọi là kiến thức thật: bạn phải chẩn bệnh và chữa bệnh thì bạn mới bắt đầu hiểu được chẩn bệnh thế này, chữa bệnh thế này, với bệnh nhân này, thì mới hiểu được bệnh lý và thuốc men, đặc biệt cho bệnh nhân này.

Các cầu thủ bóng tròn của thế giới, chẳng ai học một giờ về cái gọi là lý thuyết bóng tròn. Họ thuấn túy là chơi bóng từ lúc 5, 6 tuổi.

Đa số các môn thể thao khác cũng vậy- thiên hạ học thể thao bằng chơi thể thao.

Học yoga là thực hành yoga, không có môn học gọi là lý thuyết yoga.

Ban nhạc the Beatles khi đã nổi tiếng thế giới rồi vẫn chưa biết đọc nhạc và viết nhạc. Họ sáng tác nhạc nhưng phải thuê người viết nhạc của họ xuống giấy cho thiên hạ đọc.

Cho nên các bạn đừng học Thiền bằng đọc Thiền, rất vô ích. Hãy hành Thiền tức thì bằng:

– Ngồi Thiền mỗi ngày, hay
– Thực hành từ bi (bác ái với mọi người) luôn luôn, hay
– Thực hành hạnh nhẫn nhục của Bồ tát đạo với tất cả mọi người, hay
– Tập trung vào chỉ một việc một lúc trong ngày (Thiền từng phút), hay
– Thành thật với mọi người…

Hãy cứ như thế mà thực hành, rồi bạn sẽ có Thiền và sẽ hiểu Thiền.

Chúc các bạn thực hành, tinh tấn, và đạt đạo.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Học hành – Learning and doing

Dear Brothers and Sisters,

In Vietnamese, “học hành” or “học tập” always has “học” first and “hành” or “tập” second. That’s why when explaining “học hành”, everyone divides learning into 2 consecutive stages: first, learning theory, and second, practicing. That is wrong, because everyone who reads thinks that s/he understands, has read and has learned, has had wisdom, and doesn’t need to practice.

Learning and practicing are not two consecutive stages, but just one stage, and that single stage is “hành” – doing is learning. Doing is the only way to learn, even to develop theory later.

For example, learning martial arts. You just come in the dojo the first day and practice punching and kicking right away, and practice like that for the rest of your life. There is no martial arts school that teaches anything called martial arts theory. For example, in Jiu Jitsu the techniques are throwing, striking, punching, palming, kicking, and combining energy (using one’s own force to combine with the opponent’s force, to use the combined force to defeat the opponent). All of them are practices, and when practicing, everyone uses experience to teach each other how to move effectively. That knowledge of practice gradually creates what is called “theory.” But that theory is not a learng subject, but only a collection of experience while practicing.

All subjects in the world are like that. Learning to cook is to cook to understand cooking. Playing music is to understand everything related to music. Shooting is to shoot to understand what shooting is. Being a father is to learn to be a father.

Lawyers study law, but law is a weapon. Studying law is learning legal weapons. Only when entering court do they begin to have experience in how to use legal weapons, whether their legal weapons are weak or strong and good enough, whether they use weapons skillfully, and whether there are any problems. That is the real knowledge that comes from litigation.

Even for medical students, diagnosing and treating means learning to treat the disease – the previously-learned theory of pathology and medicine cannot be called real knowledge: you have to diagnose and treat disease, then you begin to understand this kind of diagnosis, this kind of treatment, with this patient, then you understand the pathology and medicine, especially for this patient.

None of the world’s soccer players studies any so-called soccer theory for an hour. They simply play soccer from the age of 5 or 6.

The same goes for most other sports – people learn sports by playing sports.

Learning yoga is practicing yoga, there is no theory subject called yoga theory.

The Beatles, when they were already world famous, still did not know how to read and write music. They composed music but had to hire people to write their music down for the world to read.

So you should not learn Zen by reading Zen, it is useless. Practice Zen immediately by:

– Sitting in meditation every day, or
– Practicing compassion and love always, or
– Practicing the Bodhisattva’s tolerance with everyone, or
– Focusing on doing only one thing at a time during the day (Every-Minute Zen), or
– Being honest with everyone…

Just practice like that, then you will have Zen and will understand Zen.

Wishing you practice, diligence, and attainment.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com