Chào các bạn,

Có lẽ chúng ta ai cũng biết ít nhiều về bài thơ này của Lý Thường Kiệt, còn được người sau gọi là “Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.”

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Dịch nghĩa

Núi sông nước Nam thì vua Nam ở
Cương giới đã ghi rành rành trong sách trời
Cớ sao lũ giặc bạo ngược kia dám tới xâm phạm
Chúng bay hãy chờ xem, thế nào cũng chuốc lấy bại vong

Tương truyền, năm 1077, hơn 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt. Lý Thường Kiệt lập phòng tuyến tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây nhưng quân Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, ở phía nam bờ sông, giả làm thần đọc vang bài thơ trên. Nhờ thế tinh thần binh sĩ lên rất cao. Lý Thường Kiệt liền cho quân vượt sông, tổ chức một trận quyết chiến đánh thẳng vào trại giặc. Phần vì bất ngờ, phần vì sĩ khí quân Việt đang lên, quân Tống chống đỡ yếu ớt, số bị chết, bị thương đã quá nửa. Lý Thường Kiệt liền cho người sang nghị hoà, mở đường cho quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ vững bờ cõi Đại Việt. (Source Thi Viện).

Đây là dịp chúng ta ôn lại bài thơ này và trận chiến trên sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay).

Nhưng điểm chính về chiến lược mà mình muốn nhấn mạnh ở đây, mà hình như chẳng ai tập trung vào, là chiến lược nhắm đến hòa bình cách ít tổn thất nhất.

Mục đích của chiến tranh không phải là đánh nhau trí chết, mà là tìm được hòa bình cách ít mệt mỏi nhất. Tôn tử nói trong Tôn Tử Binh Pháp, Thiên 3 – Mưu Công: “Bách chiến bách thắng cũng chưa phải cách sáng suốt trong sự sáng suốt. Không cần đánh mà làm kẻ địch khuất phục mới gọi là sáng suốt nhất trong sự sáng suốt. Cho nên thượng sách trong việc dùng binh là lấy mưu lược để thắng địch, kế đó là thắng địch bằng ngoại giao, kế nữa là dùng binh thắng địch, hạ sách là tấn công thành trì.”

Nói chung là càng ít đánh nhau thì càng là chiến lược tốt.

Trong trận Như Nguyệt, Lý Thường Kiệt phải đánh nhau với quân Tống để phòng thủ.

“Quân của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây nhưng quân Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh.” Nghĩa là Quách Quỳ chờ viện bình để tấn công tiếp. Hai bên đang ngang ngửa.

“Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, ở phía nam bờ sông, giả làm thần đọc vang bài thơ Nam Quốc Sơn Hà. Nhờ thế tinh thần binh sĩ lên rất cao. Lý Thường Kiệt liền cho quân vượt sông, tổ chức một trận quyết chiến đánh thẳng vào trại giặc.”

“Phần vì bất ngờ, phần vì sĩ khí quân Việt đang lên, quân Tống chống đỡ yếu ớt, số bị chết, bị thương đã quá nửa.” Quân Tống bị thua một trận (a battle), thiệt hại khá nặng, nhưng chưa thể gọi là thua cuộc chiến (the war). Quân Tống vẫn có thể giữ vững phòng tuyến, đợi tiếp viện đến để tiếp tục tấn công. Nhưng đương nhiên là mới bị thua và thiệt hại trong một trận bất ngờ thì tinh thần cũng bị xuống cấp nhiều.

Biết vậy nên Lý Thường Kiệt ứng xử nhẹ nhàng và vẫn tỏ vẻ tôn trọng quân Tống, bằng cách “liền cho người sang nghị hoà, mở đường cho quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ vững bờ cõi Đại Việt.” Đó là ứng xử vẫn như nước nhỏ ứng xử với nước lớn: Chúng tôi không muốn đánh nhau với các bạn, chúng tôi luôn tôn trọng các bạn. Nhưng các bạn đưa quân vào chiếm nhà chúng tôi, chúng tôi phải chiến đấu để giữ nhà. Không còn nhà thì chúng tôi ở đâu? Cho nên nếu phải bảo vệ nhà mình đến mức chết, chúng tôi sẽ phải bảo vệ nhà mình đến mức chết. Nhưng việc gì các bạn muốn đánh nhau với chúng tôi cho mệt? Đây có phải là nhà của các bạn đâu mà các bạn muốn ép cả hai chúng ta phải đánh nhau trí chết. Nếu chúng ta hòa, chúng tôi sẽ mở hết mọi trục phong tỏa khắp nơi để các bạn thong thả ra về.

Thế là quân Tống chấp nhận hòa và rút lui. Đó là lấy ngoại giao, lý lẽ, và lễ độ, để đạt được mục đích, mà không phải đánh nhau không cần thiết. Đó là cách giải quyết vấn đề tốt nhất.

Đó cũng là cách mình điều đình thường xuyên trong mỗi vụ kiện của mình. Mỗi khi có một vụ kiện, mình thường ngỏ ý điều đình hòa bình ngay với phía bên kia. Sau chừng 2 tuần không thấy rục rịch gì, mình gởi bên kia một email: “Có lẽ anh chưa muốn điều đình settlement (tức là, điều đình hòa bình), vậy sau một tuần kể từ lúc tôi gởi email này, nếu anh cũng chẳng nói gì, thì tôi sẽ bắt đầu tấn công.” Và hết một tuần, ngay ngày hôm sau mình gởi giấy tờ vào tòa tấn công bom tấn cùng một lúc, và mình biết bên kia sẽ choáng váng mặt mày, vì họ không tính là cuộc tấn công trong một buổi của mình sẽ đòi hỏi họ làm việc tối tăm mày mặt trong ba tháng liền để trả lời. Thế là, ngày hôm sau, bên kia gọi điện thoại: “OK, chúng ta điều đình settlement được rồi.”

Thế là có điều đình và có settlement.

Mục đích chính của tranh tụng KHÔNG phải là đánh nhau trí chết, mà là có HÒA BÌNH càng nhanh càng tốt, để hai thân chủ không tốn nhiều tiền, không stress thường trực trong thời gian tranh tụng, và không tốn thời giờ cho tranh tụng – dành thời giờ để kinh doanh kiếm tiền thì tốt hơn.

Và mình có uy tín là điều đình settlement nhanh kỷ lục.

Chúc mọi chúng ta có hòa bình.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Nam quốc sơn hà Nam đế cư – Núi sông nước Nam thì vua Nam ở

Dear Brothers and Sisters,

Perhaps we all know a little about this poem by Ly Thuong Kiet, also known by later people as “Vietnam’s first Declaration of Independence.”

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Translation

The mountains and rivers of the South belong to the King of the South
The border is clearly recorded in the book of heaven
Why do those tyrannical bandits dare to invade
You just wait and see, you will surely be defeated

According to legend, in 1077, more than 300,000 Song troops led by Guo Kui invaded Dai Viet. Ly Thuong Kiet established a defense line at the Nhu Nguyet River (Cau River) to block the enemy. Guo Kui’s army attacked the Nhu Nguyet River and was blocked. Many fierce battles took place here, but the Song army could not get past the Nhu Nguyet defense line and had to camp and wait for reinforcements. During the night, Ly Thuong Kiet sent people to the temple of Truong Hong and Truong Hat, on the south bank of the river, pretending to be gods and reading the above poem loudly. Thanks to that, the soldiers’ morale was very high. Ly Thuong Kiet immediately sent his army across the river, organized a decisive battle and attacked the enemy camp. Partly because of surprise, partly because the morale of the Vietnamese army was rising, the Song army resisted weakly, more than half of them were killed and wounded. Ly Thuong Kiet immediately sent people to negotiate peace, opening the way for the Song army to withdraw, regain the country, and firmly hold the border of Dai Viet. (Source Thi Vien).

This is an opportunity for us to review this poem and the battle on the Nhu Nguyet River (today’s Cau River).

But the main point about strategy that I want to emphasize here, which no one seems to focus on, is the strategy that aims for peace with the least loss.

The purpose of war is not to fight to the death, but to find peace with the least fatigue. Sun Tzu said in The Art of War, Chapter 3 – Strategy: “‘Fighting a hundred battle, winning a hundred battle’ is not the way to be wise in wisdom. To subdue the enemy without fighting is the wisest in wisdom. Therefore, the best strategy is to use creative thinking to defeat the enemy, the next is to defeat the enemy by diplomacy, the next is to defeat the enemy by using troops, the worst strategy is to attack the citadel.”

In general, the less fighting, the better the strategy.

In the battle of Nhu Nguyet, Ly Thuong Kiet had to fight the Song army to defend.

“Guo Kui’s army attacked the Nhu Nguyet river and was blocked. Many fierce battles took place here, but the Song army could not break through the Nhu Nguyet defense line, so they had to camp and wait for reinforcements.” That means Guo Kui waited for reinforcements to continue the attack. The two sides were evenly matched.

“In the middle of the night, Ly Thuong Kiet sent someone to the temple of Truong Hong and Truong Hat, on the south bank of the river, pretending to be gods and reciting the poem Nam Quốc Sơn Hà. Thanks to that, the soldiers’ morale was very high. Ly Thuong Kiet immediately ordered his troops to cross the river and organize a decisive battle to attack the enemy camp.

“Partly because of surprise, partly because the morale of the Vietnamese army was rising, the Song army was weak in defense, more than half were killed and wounded.” The Song army lost a battle, suffered heavy losses, but still they had not yet lost the war. The Song army could still hold its defense line, waiting for reinforcements to arrive to continue attacking. But of course, having just lost and suffered damages in an unexpected battle, their morale was also greatly reduced.

Knowing this, Ly Thuong Kiet responded gently and still showed respect for the Song army, by “immediately sending someone to negotiate peace, opening the way for the Song army to withdraw, regain the country, and maintain the borders of Đại Việt.” That was the attitue of a small country treating a large country: We do not want to fight with you, we always respect you. But you sent troops to occupy our home, we had to fight to keep our home. Without home, where would we be? So if we have to defend our home to the death, we will have to defend our home to the death. But why do you want to fight with us? This is not your home, why you want to force us both to fight to the death. If you’d like to have peace, we will open all blockades everywhere so you can go home freely.

The Song army accepted peace and retreated. That is using diplomacy, reason, and courtesy to achieve the goal, without unnecessary fighting. That is the best way to solve the problem.

That is very much the way I (TĐH) negotiate in each of my lawsuits. Whenever there is a lawsuit, I often propose to negotiate peace with the other side immediately. After about 2 weeks without seeing any movement, I would send the other side an email: “Maybe you do not want to negotiate settlement (that is, negotiate peace), so after a week from the time I send this email, if you don’t say anything, I’ll start attacking.” And after a week, the very next day I send the papers to the court to attack “with tons of bombs” at the same time, and I know the other side will be stunned, because they haven’t calculated that my one-day attack would require them to work hard for three months straight to respond. So, the next day, the other side would call: “OK, we can negotiate a settlement.”

So there is a negotiation and a settlement.

The main goal of litigation is NOT to fight to the death, but to have PEACE as quickly as possible, so that the two clients don’t have to spend a lot of money, have constant stress during the litigation, and waste time on litigation – it is better to spend time on running business to make money.

And I have the reputation of negotiating and settling in record time.

Wishing us all peace.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com