Chào các bạn,
“Tình anh bán chiếu” là bài vọng cổ 56 tuổi (ra đời năm 1969) của soạn giả Viễn Châu. Bài hát kể chuyện tình đơn phương của một cậu dệt chiếu và bán chiếu với một cô mua chiếu. Cô đặt hàng chiếu nhưng chưa lấy chiếu thì đã lấy chồng. Cô chẳng có ý gì với cậu, nhưng cậu vì mê cô mà tự làm mình đau.
Tình đơn phương thì như vậy đó. Hầu như ai yêu đơn phương cũng thấm chuyện này ít nhiều. Với người dân miền Tây, chuyện này càng thấm hơn vì chuyện được kể với bối cảnh miền Tây rặt rì (con sông, bến nước, ghe chiếu…). Đặc biệt, có lẽ nhờ ông Vua Vọng cổ Út Trà Ôn ca bài này, câu chuyện được nằm trong tim trong ruột của biết bao thế hệ miền Tây hơn 50 năm qua.
Năm 2021, Thanh Duy, một người con miền Tây (Trà Vinh) (cùng quê với Viễn Châu), sáng tác ca khúc đầu tay của mình với chút âm hưởng vọng cổ, cũng đặt tên là “Tình anh bán chiếu”. Chuyện tình này có vẻ là chuyện tình đôi lứa hơn là tình đơn phương, nhưng kết cục vẫn là cô đi lấy chồng và cậu “ôm thương nhớ đầy vơi” một mình.
Trong khi cậu bán chiếu của Viễn Châu từ đầu đến cuối trách cô đi lấy chồng mà “không một lời hỏi han từ giã“; cậu bán chiếu của Thanh Duy có vẻ vừa trách cô “you’ll be sorry”, vừa trách cả ông Trời “sao ta đành lìa đôi”, nhưng có vẻ trách cô thì ít, trách ông Trời thì nhiều. Điều này cho ta cảm giác cậu bán chiếu của Thanh Duy có vẻ thông cảm cho quyết định của cô gái hơn, kiểu, cô không sai, mọi chuyện là do Trời.
Bài hát của Thanh Duy còn có sự tiếp nối từ quá khứ đến hiện tại khi ban đầu gọi người thương là “cô” theo chuẩn ngày xưa và theo kiểu Viễn Châu, sau đó thì gọi là “em”.
Trong khi cậu bán chiếu của Viễn Châu chỉ ở ghe chiếu trên “con sông Phụng Hiệp chảy ra bảy ngã”, cậu bán chiếu của Thanh Duy có vẻ đã lên bờ để đi xa hơn và đi nhiều hơn khi ví mình như “con kiến càng phiêu du gió ngàn”. Dù xưa hay nay, cả hai cậu đều yêu hết mình. Nhưng xưa thì “tình anh bán chiếu trọn đời không phai“, nay thì “kiếp đa đoan”, có vẻ bao nhiêu lần yêu là bấy nhiêu lần “trách ông Trời sao ta đành lìa đôi“.
Trong khi bài hát của Viễn Châu thuần chất vọng cổ, ca từ nhà quê và trình diễn đứng yên mộc mạc; bài hát của Thanh Duy tổng hợp đa dạng nhiều điều với nhau, mỗi thứ một chút nhưng lại rất hòa quyện: tiếng Việt tiếng Anh, nhạc ngũ cung với nhạc vũ điện tử (Electronic Dance Music, EDM), múa quạt, duckwalk trong vogue và cú ngã dead-drop kết thúc.
Thanh Duy (30-11-1986) cũng có duyên với Viễn Châu (21-10-1924 – 1-2-2016, 91 tuổi) khi được ông trao giải thưởng thí sinh nhỏ tuổi nhất tại Hội thi Giọng hát hay tỉnh Trà Vinh năm 1996.
Viễn Châu (ông áo trắng) và Thanh Duy (bé trai quần xanh đậm)
Từ một bài hát rầu đời nằm trong lòng người dân miền Tây và dân yêu vọng cổ, hơn 50 năm sau, bài hát được bước ra khỏi vùng quen thuộc và thành bài để nhảy “điêng lên” trong các concerts hàng chục ngàn người. Thật thú vị.
“Tình anh bán chiếu” đã đi một chặng đường dài để tới đây.
Mời các bạn cùng thưởng thức.
Chúc các bạn ngày vui.
PTH
***
Tình anh bán chiếu
Soạn giả: Viễn Châu
Hò ơ… chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm.
Công tôi cực lắm, mưa nắng dãi dầu.
Chiếu này tôi chẳng bán đâu.
Tìm cô không gặp… Hò ơ… tôi gối đầu mỗi đêm…
(Vào vọng cổ)
1. Ghe chiếu Cà Mau đã cắm sào trên bờ kinh Ngã Bảy, sao cô gái năm xưa chẳng thấy ra… chào .
Cửa vườn cô đã khoá kín tự hôm nào, tôi vác đôi chiếu bông từ dưới ghe lên xóm rẫy, chiếc áo nhuộm bùn đã lấm tấm giọt mồ hôi .
Nhà của cô sau trước vắng tanh gió lạnh chiều đông bỗng có ai dạo lên tiếng nguyệt cầm như gieo vào lòng tôi một nỗi buồn thê thảm.
2. Cô đã đặt đôi chiếu bông bề dài hai thước có lẽ để điểm tô ở chốn loan phòng. Hôm nay cô đã quên tôi để cất bước theo chồng . . .
Cô ơi đôi chiếu này tự tay tôi dệt lấy, tôi đã lựa từng cọng lát sợi gai . . . Nhưng khi tôi đến nơi thì cô đã rời bỏ quê nhà sang qua xứ khác, tôi đứng trước cổng vườn xưa nỗi buồn man mác, còn đôi chiếu này tôi biết tặng cho ai ? . . .
3. Nhớ năm ngoái khi ghe vừa tới Vàm sông Ngã Bảy, cô đã tươi cười dẫn tôi đến tận nhà cô. Cô đưa tôi vào chốn phòng riêng để đo ni chiếc giường gõ đỏ và cô đặt làm đôi chiếu. Cô hỏi qua giá cả, tôi trả lời lấy giá rẻ làm quen.
Năm hôm sau khi tôi sắp sửa lui ghe cô còn đứng trên bến dặn dò kỹ lưỡng. Sau khi cô đà quay gót chiếc áo bông hường cũng khuất dạng sau mấy lùm tre. Cô có biết đâu tôi đã lấy nón lá che ngang để giấu đôi dòng nước mắt, vì không muốn bàng quang thiên hạ họ cười tôi là một kẻ si tình.
(Nói lối)
Khi hỏi lại xóm riềng tôi mới biết,
Cô theo chồng đã được bốn trăng qua.
Mình dám đâu sai hẹn với người ta,
Mà họ đành đoạn bỏ nhà đi xứ khác.
(Vọng cổ)
4. Tôi vác đôi chiếu bông mà cõi lòng tan nát, bước chân đi như thể xác không hồn . . . Nước mắt tuôn rơi như lá rụng trên đường. Gió Đông vụt vù thổi mạnh, lạnh đất trời lạnh đến cả tâm can.
Người ta đã có đôi rồi, chiếu chăn đâu ấm bằng người tình chung.
Để mình vác cặp chiếu bông, chờ đợi chi nữa uổng công đợi chờ . . ..
5. Khuya đêm nay ngồi chờ nước lớn, nỗi buồn đau cứ canh cánh bên lòng. Tôi thấy đời tôi sao lạnh lẽo khôn cùng . Còn chi buồn hơn nghề bán chiếu để tô điểm loan phòng cho những gái còn xuân. Đến khi họ cất bước sang ngang lại không một lời hỏi han từ giã, đến đôi chiếu bông tôi đã bỏ công ngồi dệt mấy ngày đêm ròng rã, mà nay vẫn còn nằm trơ ở dưới khoang thuyền.
6. Ngọn gió đêm đông đừng thổi nữa lòng tôi lạnh lắm gió đông ơi. Tôi nhổ sào cho ghe chiếu trôi xuôi lòng nặng trĩu một nỗi sầu tê tái. Tôi ngồi yên sau lái, đôi mắt vẫn hướng về nẻo cũ vườn xưa. Hỡi ơi, con sông Phụng Hiệp chảy ra bảy ngã thì lệ của tôi sao nó cũng lai láng muôn dòng.
Có ai biết được tấm lòng của tôi với cô gái mỹ miều trên kinh Ngã Bảy
Sông sâu bên lở bên bồi, tình anh bán chiếu trọn đời không phai./.
Tình anh bán chiếu
Sáng tác và trình diễn: Thanh Duy
Hah ah ah
Ah hah hah
Hah hah hah
Tang tình tang tang tính
Song lang nhịp câu tang tính ngoài trời đổ mưa than van từng tiếng
Tang tình mây đen buồn giăng kín lối
Mưa rơi tràn vào đêm tối chìm sâu nỗi nhớ đơn côi
Chắc cô đang bây giờ
Đang cùng ai trong vòng tay đùa vui
Chắc cô đang bây giờ
Ngọc ngà xa hoa bên duyên mới
Chắc cô đang tươi cười
You know what, I don’t care what they say
But you’ll be sorry
Đời như con kiến càng phiêu du gió ngàn ngờ đâu kiếp đa đoan
Đời như con dế mèn ngây ngô mấy phen
Đời như chim chích choè hoạ mi rất buồn khi không còn líu lo vì
Tang tình tang tang tính tính tang tang tình
Tang tình tang tang tính tính tang tang tình
Tang tình tang tang tính
Song lang nhịp câu tang tính ngoài trời đổ mưa than van từng tiếng
Tang tình mây đen buồn giăng kín lối
Mưa rơi tràn vào đêm tối chìm sâu nỗi nhớ đơn côi
Chắc cô đang bây giờ
Đang cùng ai trong vòng tay đùa vui
Chắc cô đang bây giờ
Ngọc ngà xa hoa bên duyên mới
Chắc cô đang tươi cười
Hoh oh
Đò giờ sang bến mới đường hoa giăng ngập lối (hò)
Duyên lỡ rồi em với người tân hôn kết đôi (hò ơi)
Chỉ mình tôi ôm thương nhớ đầy vơi (ơi hò)
Thương em đã bao đông rồi đêm đêm (hơ hớ)
Tôi trách ông Trời sao ta đành lìa đôi (lìa đôi)
Tình tang tính tang tang tình
Tình tình tang tính tang tang tình
Tình tang tính tang tang tình
Tình tang tính tang tang tình
Tình tình tang tính tang tang tình
Tình tang tính tang tang tình
Đọt Chuối Non 