Chào anh chị em,

Nhiều thiền sinh đang học thiền với thiền sư Sengai. Có một cậu thường thức dậy nửa đêm, leo tường ra ngoài, và vào thành phố du hí.

Sengai, kiểm tra phòng ngủ, khám phá cậu này vắng mặt đêm nọ và còn khám phá ra cái ghế cao cậu dùng để leo qua tường. Sengai chuyển cái ghế đi nơi khác và đứng vào thế cái ghế.

Khi chàng lãng tử trở về, không biết Sengai là cái ghế, đạp chân ngay trên đầu của thầy và nhảy xuống đất. Khám phá ra mình vừa mới làm gì, cậu thất kinh.

Sengai nói: “Sáng sớm trời rất lạnh. Coi chừng bị cảm.”

Cậu thiền sinh không bao giờ lẻn đi chơi đêm nữa.

Bình:

• Chúng ta đã gặp Sengai trong truyện Thịnh vượng thật – Real properity.

Sengai Gibon (仙厓 義梵; 1750–1837) là một nhà sư người Nhật thuộc phái Lâm Tế (một trong ba phái chính của Thiền tông Nhật Bản, hai phái còn lại là phái Tào Động và phái Ōbaku nhỏ hơn nhiều). Ông nổi tiếng với những bài giảng và tác phẩm gây tranh cãi, cũng như những bức tranh sumi-e nhẹ nhàng, tươi vui. Sau khi sống nửa đời mình ở Nagata gần Yokohama, ông ẩn dật tại chùa Shōfuku-ji ở Fukuoka, ngôi chùa Thiền tông đầu tiên ở Nhật Bản, nơi ông sống phần đời còn lại.

Mặc dù phái Lâm Tế đặc biệt nổi tiếng với những giáo lý khó hiểu, Sengai đã cố gắng truyền đạt chúng đến công chúng.

Một trong những bức tranh đáng chú ý nhất của ông mô tả một hình tròn, một hình vuông và một hình tam giác. Sengai không để tiêu đề hay đề tặng cho bức tranh, chỉ để lại chữ ký của mình. Bức tranh này thường được gọi là Marusankakushikaku, viết là “○△□”, hoặc “Vũ trụ” khi được gọi bằng tiếng Anh.

Trò chơi với cọ và mực của tôi không phải là thư pháp hay hội họa; vậy mà những người không hiểu biết lại lầm tưởng: đây là thư pháp, đây là hội họa.”

–Sengai Gibon

○△□ or Marusankakushikaku or The Universe
(Source)

Tranh Sumi-e của Gensai:

• Đi chơi đêm bị thầy bắt gặp cho mấy gậy là chuyện thường. Đi chơi về đạp trên đầu thầy để vào nhà, nếu bị ăn mấy hèo và bị đuổi vĩnh viễn, cũng là chuyện thường, vì mọi người đều có thể chờ đợi hình phạt như vậy xảy ra.

Nhưng nói nhẹ nhàng như chẳng xảy ra việc gì, lại còn lo lắng học trò đi chơi đêm bị cảm, thì chẳng ai chờ đợi cả, nhất là chàng lãng tử nhà ta. Đây là điều hoàn toàn ngạc nhiên. Bởi vì quá ngạc nhiên nên nó làm cho lãng tử nhà ta sốc dữ dội, sốc mạnh đến nỗi đánh tiêu luôn tật ham đi chơi đêm của cậu.

• Không cần phải bom nguyên tử mới tạo ra sốc. Im lặng cũng có thể tạo ra sốc cực mạnh. Sốc đến vì không chờ đợi, chứ không phải vì phải có bom nổ.

Sự khác biệt giữa sốc im lặng và sốc bom là ở chỗ sốc bom thường tàn phá kinh khủng dù là nó đạt được mục đích hay không, nhưng sốc im lặng thì thường chẳng hại gì cả và thường hiệu quả hơn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Đi chơi đêm – Midnight Excursion

Dear Brothers and Sisters,

Many pupils were studying meditation under the Zen master Sengai. One of them used to arise at night, climb over the temple wall, and go to town on a pleasure jaunt.

Sengai, inspecting the dormitory quarters, found this pupil missing one night and also discovered the high stool he had used to scale the wall. Sengai removed the stool and stood there in its place.

When the wanderer returned, not knowing that Sengai was the stool, he put his feet on the master’s head and jumped down into the grounds. Discovering what he had done, he was aghast.

Sengai said: “It is very chilly in the early morning. Do be careful not to catch cold yourself.”

The pupil never went out at night again.

Annotation:

• We have met Sengai in Zen story Thịnh vượng thật – Real properity.

Sengai Gibon (仙厓 義梵; 1750–1837) was a Japanese monk of the Rinzai school (one of three main schools of Zen Buddhism in Japan, the others being the Sōtō school and the much smaller Ōbaku school). He was known for his controversial teachings and writings, as well as for his lighthearted sumi-e paintings. After spending half of his life in Nagata near Yokohama, he secluded himself in Shōfuku-ji in Fukuoka, the first Zen temple in Japan, where he spent the rest of his life.

Though the Rinzai sect is particularly known for its hard-to-understand teachings, Sengai tried to make them accessible to the public.

One of his most notable paintings depicts a circle, a square and a triangle. Sengai left the painting without a title or inscription, save for his signature. The painting is often called Marusankakushikaku, written as “○△□”, or “The Universe” when referred to in English.

My play with brush and ink is not calligraphy nor painting; yet unknowing people mistakenly think: this is calligraphy, this is painting.”

–Sengai Gibon

○△□ or Marusankakushikaku or The Universe
(Source)

Gensai’s sumi-e paintings :

• Going out at night and being caught by the teacher and getting hit with a stick is a common thing. Going out and getting hit with a staff and being expelled forever is also a common thing, because everyone can expect such a punishment to happen.

But speaking lightly as if nothing happened, and worrying that the student would catch a cold after going out at night, no one would expect it, especially our prodigal son. This is a complete surprise. Because it was too surprising, it shocked our prodigal son so much, so much so that he completely lost his habit of going out at night.

• It is not necessary to have an atomic bomb to create shock. Silence can also create a very strong shock. Shock comes because there is no expectation, not because a bomb has to explode.

The difference between silent shock and bomb shock is that bomb shock is often devastating whether it achieves its purpose or not, but silent shock is usually harmless and is often more effective.

(Translated and annotated by Tran Dinh Hoanh)

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

# 94