Chuyển đổi số hứa hẹn sẽ mang đến cho người nông dân nhiều lợi ích từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người nông dân vẫn cảm thấy khó khăn để tiếp cận và làm chủ công nghệ số. Bên cạnh đó, nhiều sảm phẩm công nghệ đưa ra chưa đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng của người nông dân.

Chuyển đổi số sẽ đem lại kết quả to lớn cho nông dân và ngành nông nghiệp chỉ khi có sự đồng hành, đào tạo, hỗ trợ liên tục và phối hợp làm việc giữa nhà nước, công ty công nghệ và người nông dân.

An An

• Chuyển đổi số nông nghiệp: Vì sao nông dân vẫn “loay hoay”?
• Giải bài toán “lệch pha” trong chuyển đổi số nông nghiệp
• Để chuyển đổi số trong nông nghiệp, y tế không còn là những bản trình chiếu đẹp

***

Chuyển đổi số nông nghiệp: Vì sao nông dân vẫn “loay hoay”?

VOV – Thứ Năm, 07:10, 10/07/2025

VOV.VN – Dù được coi là chìa khóa nâng cao năng suất, chất lượng và đầu ra bền vững, chuyển đổi số trong nông nghiệp vẫn đang là bài toán khó với nhiều nông dân, hợp tác xã (HTX). Thiếu hạ tầng, thiếu kỹ năng, thiếu nguồn lực và thiếu kết nối thị trường đang khiến họ loay hoay giữa làn sóng công nghệ.

Nông dân nghe nhiều nhưng lúng túng trong ứng dụng

Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo, yêu cầu ngành nông nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, truy xuất nguồn gốc, tiêu thụ nông sản, coi đây là giải pháp sống còn để nâng cao giá trị, giảm chi phí, tăng thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, từ chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ đến thực tế triển khai vẫn còn một khoảng cách khá xa. Nhiều nơi vẫn dừng lại ở tập huấn, truyền thông, chưa đưa vào ứng dụng thực tế trên đồng ruộng

Bà Vũ Thị Thủy – Giám đốc Hợp tác xã 3T Farm (thuộc tỉnh Hòa Bình cũ) – nay là tỉnh Phú Thọ – chia sẻ, theo tôi được biết  hiện nay có một số chương trình chuyển đổi số trong nông nghiệp như sử dụng nhật ký sản xuất điện tử, bán hàng qua các nền tảng số như Facebook, Zalo, TikTok, các kênh thương mại điện tử và quản lý bán hàng bằng phần mềm. Trong sản xuất có ứng dụng công nghệ số như hệ thống tưới và bón phân tự động, lắp đặt thiết bị theo dõi dinh dưỡng, lượng nước tưới hàng ngày, phát hiện sâu bệnh…. Về công nghệ, những thiết bị này hoàn toàn có thể đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại.

Tuy nhiên, không riêng Hòa Bình mà nhiều nơi, các chương trình này mới dừng lại ở mức giới thiệu, tuyên truyền, tập huấn cho có, còn để triển khai thực tế đến người nông dân thì hầu như chưa có. Bên cạnh đó, một số  mô hình được hỗ trợ từ các quỹ thiện nguyện của các doanh nghiệp lớn  mỗi năm họ khảo sát và lựa chọn hỗ trợ HTX, lắp đặt hệ thống tưới tự động, nhưng chủ yếu là hỗ trợ thiết bị sản xuất chứ chưa hẳn tập trung vào chuyển đổi số toàn diện.

Đồng quan điểm, ông Lương Văn Trường  – Chủ trang trại Nông trại Cờ đỏ, Giám đốc HTX Thanh niên Nam Đại Dương (tại tỉnh Nam Định cũ) – nay là tỉnh Ninh Bình cho biết, có rất nhiều chương trình chuyển đổi số, nhưng chủ yếu tập trung hỗ trợ nông dân làm truyền thông, thương mại, còn ứng dụng đối với sản xuất thì ít. Việc minh bạch sản phẩm thì chủ yếu hướng dẫn ghi lại quy trình sản xuất với quảng bá được hướng dẫn sử dụng trên các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, để làm thương mại thì đâu phải đơn giản dựng video hay chụp ảnh, đăng bài là xong, mà còn liên quan đến quản trị hệ thống, chăm sóc khách hàng, những cái đó hiện tại chưa được đào tạo chuyên sâu, chưa được hỗ trợ chuyên sâu.

Bên cạnh đó, thực tế tại nhiều HTX, lực lượng lao động trẻ ở nông thôn ít, người già là lao động chính, trong khi họ không quen dùng smartphone, càng không đủ kỹ năng để truy cập phần mềm, cập nhật dữ liệu hằng ngày. Trong khi đó, cán bộ kỹ thuật của HTX cũng “đuối” khi phải gánh thêm việc quản lý số liệu, giám sát đồng ruộng trong khi vẫn phải lo sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Bà Vũ Thị Thủy chia sẻ: “HTX chúng tôi đã bỏ tiền mua phần mềm nhật ký điện tử, thuê kỹ thuật viên hướng dẫn bà con cách cập nhật. Chúng tôi còn bố trí cán bộ làm giúp, chỉ yêu cầu các hộ báo hôm nay phun thuốc gì, bón phân gì, chụp ảnh gửi vào nhóm zalo, nhưng họ cũng không làm. Không phải họ chống đối mà vì họ chưa làm quen với công nghệ và không thấy cần thiết”.

Thị trường chưa minh bạch, nông dân e dè đầu tư

Theo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện tại có khoảng 2.600 trong số hơn 22.500 HTX nông nghiệp trên cả nước ứng dụng phần mềm và công nghệ số. Đây là con số khá thấp so với vị thế và tiềm lực của ngành nông nghiệp nước ta.

Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy phản ánh thực trạng khi về các địa phương tập huấn cho bà con, có khoảng 75% bà con nông dân chỉ dùng điện thoại cũ do con cái gửi về, cấu hình và dung lượng yếu, không tải được ứng dụng khuyến nông, quy trình kỹ thuật. Không có thiết bị phù hợp thì bà con không tiếp cận được kiến thức, không thể hình thành kỹ năng.

Ngoài trình độ tiếp cận thì tâm lý e ngại đầu tư vào chuyển đổi số của các hợp tác xã và nông dân cũng đang là trở ngại lớn cho chuyển đổi số ngành nông nghiệp. 

Bà Thủy cho biết: “Sản xuất theo hướng bài bản, ứng dụng công nghệ số đòi hỏi nhiều chi phí, nhưng khi ra thị trường vẫn bị ép giá, bị cạnh tranh với hàng trôi nổi. Thị trường không minh bạch thì người nông dân không muốn đầu tư công nghệ đâu”.

Bà Thủy phản ánh thực trạng đáng lo ngại, dù cam Cao Phong hiện đã hết mùa, nhưng dọc tuyến quốc lộ 6 qua địa bàn vẫn xuất hiện nhiều điểm bán treo biển “Cam Cao Phong”, trong khi thực chất là cam từ nơi khác đưa về. Vào chính vụ, tình trạng cam từ nơi khác trà trộn càng phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu cam Cao Phong. Điều này khiến người nông dân làm ăn chân chính chịu nhiều thiệt thòi. Dù áp dụng quy trình sản xuất bài bản, ứng dụng công nghệ và đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, họ vẫn không bán được giá cao. Thậm chí, nhiều hộ phải chấp nhận bán tháo để thu hồi vốn do sản phẩm tồn đọng.

Cần xây dựng các trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương

Để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững và ứng dụng công nghệ số hiệu quả, Chuyên gia Hoàng Trọng Thủy cho rằng, để nông dân tiếp cận và áp dụng chuyển đổi số trong sản xuất, việc đầu tiên là bà con cần chủ động trang bị điện thoại có đủ dung lượng, cấu hình để tải và sử dụng các ứng dụng khuyến nông, quy trình kỹ thuật.

Bên cạnh đó, bà con sản xuất cùng một loại nông sản nên lập nhóm Zalo để cùng nhau chia sẻ kiến thức kỹ thuật, thông tin thời tiết, giá cả thị trường, phòng trừ dịch bệnh, đồng thời kết nối khối lượng hàng, phân công nhau đi bán để tránh bị thương lái ép giá. Mô hình này ông đã hướng dẫn và được áp dụng thành công ở Bắc Nam Bộ, ví dụ như xoài Đồng Tháp.

Ngoài ra, bà con cần nhờ con cháu trong nhà hoặc thanh niên hiểu biết trong thôn hỗ trợ, đồng thời Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… cần tổ chức các lớp, câu lạc bộ hoặc nhóm Zalo để bà con cùng học, cùng thực hành. Đặc biệt, bà con cần được khuyến khích lặp đi lặp lại một thao tác nhiều lần, từ việc tải ứng dụng, chụp ảnh, gửi tin nhắn, tra cứu giá cả… để tạo thành thói quen, giúp bà con tự tin hơn khi sử dụng điện thoại thông minh vào sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Bà Thủy đưa ra giải pháp, cần thiết lập một cơ chế minh bạch về thị trường. Các sản phẩm nông sản được sản xuất theo quy trình sạch, bài bản phải được truy xuất nguồn gốc rõ ràng và có mức giá bán cao hơn tương xứng. Chỉ khi nào người nông dân thấy được sự khác biệt về giá cả và đầu ra giữa sản phẩm sạch và sản phẩm đại trà thì họ mới sẵn sàng đầu tư, làm theo quy trình và ứng dụng công nghệ.

Trước đây, các chương trình hỗ trợ thường được triển khai thông qua hội nông dân hoặc trưởng xóm, nhưng thiếu sự ràng buộc và cam kết cụ thể, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Vì thế, cần ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp và HTX tại địa phương có uy tín để làm đầu mối triển khai. Họ sống cùng người dân, gắn bó lâu dài với vùng nguyên liệu nên sẽ giữ gìn uy tín và phát triển bền vững.

Quan trọng nhất, cần có đội ngũ kỹ thuật đi cùng nông dân ít nhất trong một chu kỳ sản xuất (tối thiểu một năm). Họ cần “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ trực tiếp để nông dân thấy rõ hiệu quả thực tế: sản phẩm bán được giá cao, công sức giảm bớt. Khi đó, người dân sẽ tin tưởng và chủ động áp dụng công nghệ.

Ông Trường kiến nghị, cần xây dựng các trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số tại địa phương, đặc biệt cho các trang trại, gia trại quy mô nhỏ. Các trung tâm này không chỉ đào tạo, hướng dẫn mà cần trực tiếp hỗ trợ triển khai, từ việc xây dựng nội dung, video, quản lý hệ thống bán hàng, chăm sóc khách hàng trên nền tảng số cho đến hỗ trợ quy trình quản trị sản phẩm khi đưa lên nền tảng thương mại.

Một trung tâm hỗ trợ nhiều đơn vị sẽ giúp giảm chi phí so với việc các hộ sản xuất phải thuê ngoài dịch vụ riêng lẻ như hiện nay. Nhiều hộ sản xuất cũng cho biết họ sẵn sàng trả phí nếu có trung tâm hỗ trợ triển khai đồng bộ, tiết kiệm chi phí và nhân lực, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp một cách thực chất và bền vững.

Vân Hồng-CTV Trần Hồng/VOV.VN

***

Giải bài toán “lệch pha” trong chuyển đổi số nông nghiệp

Thứ Năm, 16:11, 18/09/2025

VOV.VN – Chuyển đổi số được kỳ vọng thúc đẩy nông nghiệp xanh và bền vững, nhưng thực tế triển khai còn nhiều nút thắt như công nghệ chưa sát đặc thù sản xuất, nông dân thiếu kỹ năng số… Những hạn chế này cần sớm tháo gỡ để nông nghiệp số đi vào thực chất.

Ngày 18/9/2025, tại Hà Nội, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức Diễn đàn “Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường”.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp cho biết, trong nhiều thập kỷ qua, nông nghiệp Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao đời sống nông thôn và khẳng định vị thế quốc tế.

Tuy nhiên, ngành đang phải đối diện những thách thức chưa từng có từ biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên cho đến sức ép từ thị trường tiêu dùng xanh. Vì thế, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo chính là con đường tất yếu để nông nghiệp bước sang giai đoạn phát triển hiệu quả, minh bạch và bền vững hơn.

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Kim Phúc, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, nông nghiệp là một trong tám lĩnh vực được Chính phủ ưu tiên chuyển đổi số theo Quyết định 749/QĐ-TTg. Việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật, blockchain hay vệ tinh quan trắc có thể giúp nâng năng suất nông nghiệp tới 30%, giảm một nửa chi phí nhân công, đồng thời tiết kiệm tới 40% lượng nước, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.

Tuy nhiên, chuyển đổi số vẫn còn nhiều hạn chế, mới chủ yếu diễn ra ở doanh nghiệp lớn. Hạ tầng viễn thông và thiết bị ở nông thôn còn yếu, nhân lực thiếu kỹ năng số. Dữ liệu ngành phân mảnh và thiếu sự liên thông.

Ở góc nhìn vĩ mô, ông Phạm Duy Khánh, Giám đốc Trung tâm Phát triển nông thôn (Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường) cho biết, kinh tế số Việt Nam có nhiều tiềm năng. Cụ thể, năm 2024, kinh tế số đã đóng góp hơn 18% GDP, tăng trưởng nhanh gấp ba lần tốc độ GDP chung và vươn lên nhóm dẫn đầu Đông Nam Á. Thương mại điện tử bán lẻ đạt khoảng 25 tỷ USD, đưa Việt Nam vào top các quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Chính nền tảng này sẽ tạo cơ hội để nông nghiệp thúc đẩy thương mại trực tuyến, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế.

Cùng với đó, nhiều mô hình chuyển đổi số đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Tại Bình Thuận, dự án hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UNDP từ năm 2023 giúp thanh long giảm tới 68% phát thải carbon, tiết kiệm 50% năng lượng nhờ ứng dụng điện mặt trời, đèn LED và phần mềm truy xuất nguồn gốc.

Ở Đồng Tháp, mô hình Làng thông minh cho phép giám sát đất đai, thủy lợi, canh tác, chăn nuôi, thu hoạch và chế biến bằng công nghệ số, qua đó hạn chế tổn thất, rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Còn tại xã Yên Hòa (huyện Yên Mô, Ninh Bình), toàn bộ 10/10 thôn đã phủ internet, 70% người dân dùng smartphone, 90% hộ gia đình truy cập internet di động; sản phẩm OCOP được bán trên sàn Postmart, thanh toán QR phổ biến, y tế và giáo dục thông minh được triển khai, thậm chí phát thanh tuyên truyền cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Những mô hình này cho thấy công nghệ số đang thấm sâu vào đời sống nông thôn, tạo nên những thay đổi căn bản.

Dù vậy, theo ông Phạm Duy Khánh, một thách thức lớn hiện nay là sự “lệch pha” giữa công nghệ và thực tiễn. Người làm công nghệ nhiều khi chưa hiểu rõ đặc thù nông nghiệp, còn nông dân lại thiếu kỹ năng số, dẫn đến nhiều sản phẩm công nghệ chưa phù hợp thực tế sản xuất.

Để giải quyết, ông Khánh đề xuất xây dựng ngân hàng dữ liệu quốc gia về nông nghiệp số nhằm đảm bảo tính thống nhất và liên thông; thiết lập mạng lưới quan trắc, giám sát tích hợp để theo dõi toàn diện đất đai, nước, khí hậu và sản xuất; đồng thời phát triển đội ngũ chuyên gia công nghệ am hiểu đặc thù từng loại nông sản và vùng canh tác. Song song, cần nâng cao nhận thức và đào tạo kỹ năng số cho nông dân thông qua các mô hình điểm, giới thiệu điển hình thành công để bà con được trải nghiệm trực tiếp trước khi nhân rộng.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc xây dựng làng thông minh phải dựa trên ba trụ cột: chính quyền số với dịch vụ công trực tuyến và quản lý mã số vùng nguyên liệu; kinh tế số với việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và thanh toán không tiền mặt; xã hội số với các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa và môi trường nông thôn được cung cấp qua nền tảng số. Đây là hướng đi toàn diện, gắn kết công nghệ với đời sống, từ đó hình thành hệ sinh thái nông thôn số bền vững.

Vân Hồng/VOV.VN

***

Để chuyển đổi số trong nông nghiệp, y tế không còn là những bản trình chiếu đẹp

Du Lam

VNN – Thứ Sáu, 11/07/2025 – 15:09

Việc chuyển đổi số các ngành như nông nghiệp, y tế có thành công hay không không chỉ nằm ở công nghệ mà từ cách liên kết các tổ chức, quản lý một hệ sinh thái phức tạp.

Trong bối cảnh kỷ nguyên số phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ số vào các ngành công nghiệp đang trở thành xu hướng tất yếu. Song, trọng tâm của quá trình chuyển đổi này không chỉ nằm ở bản thân công nghệ, mà quan trọng hơn là cách các tổ chức hợp tác và quản lý một hệ sinh thái (ecosystem) phức tạp.

Theo Giáo sư Thomas Malone – tác giả cuốn “Superminds” và “The Future of Work”, “một số đổi mới quan trọng nhất trong tương lai sẽ không liên quan đến công nghệ, mà đến từ các hình thức hợp tác mới”. Điều này đặc biệt đúng với quá trình số hóa, nơi mà tốc độ phát triển công nghệ nhanh chóng tạo ra sự “dư thừa”, khiến điểm nghẽn thực sự nằm ở khả năng cộng tác.

Đây là một chủ đề được bàn luận tại Hội thảo quốc tế lần thứ 4 về Khởi nghiệp, Tài chính và Đổi mới sáng tạo (VSEFI 2025) do AVSE Global và Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đồng tổ chức sáng 11/7 tại Hà Nội. Tại sự kiện, ông Wim Vanhaverbeke, Giáo sư Đổi mới Kỹ thuật số và Khởi nghiệp, Khoa Kinh tế Kinh doanh, Đại học Antwerp, Bỉ có bài trình bày về quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và công nghệ số, với các ví dụ thực tiễn trong ngành y tế và nông nghiệp chính xác.

Công nghệ có, nhưng người dùng chưa sẵn sàng

Trong các hội nghị quốc tế về đổi mới và số hóa, viễn cảnh công nghệ có thể biến đổi toàn diện các ngành như y tế và nông nghiệp luôn được nhắc đến như một lẽ tất yếu. Thế nhưng, phía sau những slide trình chiếu rực rỡ là gì? Một người tham dự hội thảo thẳng thắn: “Hầu hết các tổ chức lớn đều nói công nghệ số mang lại giá trị cho cả người nghèo. Nhưng tôi chưa thấy điều đó ngoài đời”. Nó dường như phản ánh một thực tế: ở nhiều nước đang phát triển, lợi ích từ số hóa vẫn chưa đến được với số đông.

Theo ông Wim Vanhaverbeke, trong nông nghiệp, những nền tảng quản lý mùa vụ và phun thuốc thông minh nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng nông dân chỉ chấp nhận đầu tư nếu thấy rõ lợi ích bằng con số cụ thể. Họ lo lắng về chi phí, về quyền sở hữu dữ liệu và nhất là nguy cơ bị “khóa” trong một hệ sinh thái máy móc riêng lẻ, như nền tảng của công ty chuyên máy móc nông nghiệp John Deere không kết nối được với hãng khác.

Giáo sư thừa nhận: “Nếu tập trung vào khách hàng cuối, một số người sẽ gặp khó vì họ không rành công nghệ… Người già, người bệnh… không phải ai cũng thành thạo công nghệ số”. Ông cho rằng thách thức lớn nhất không phải ở thuật toán hay phần mềm, mà ở việc biến những khái niệm phức tạp thành công cụ dễ hiểu, dễ dùng. “Các công ty vẫn quen nói chuyện với kỹ thuật viên, chứ không phải với bệnh nhân. Chuyển ngôn ngữ kỹ thuật thành thứ gì đó đơn giản, trực quan – điều đó rất, rất quan trọng”, ông nhấn mạnh.

Thách thức thật sự là hợp tác, không chỉ về công nghệ

Một thông điệp khác được Giáo sư Vanhaverbeke nhắc đi nhắc lại: chuyển đổi số không phải chỉ là chuyện mua thiết bị hay viết thêm vài dòng mã. Thách thức thật sự nằm ở việc tập hợp nhiều bên – vốn có lợi ích khác nhau – để cùng tạo ra giá trị.

Chẳng hạn, để triển khai một giải pháp chăm sóc tiểu đường dựa trên nền tảng số, cần sự tham gia của ít nhất 8 bên: từ nhà sản xuất thiết bị y tế, hãng dược, công ty bảo hiểm, bệnh viện cho đến công ty dữ liệu và bác sĩ. Mỗi bên lại có lý do riêng để tham gia: công ty bảo hiểm cần giảm chi phí, hãng dược muốn tăng tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ điều trị, còn công ty công nghệ cần kiếm tiền từ nền tảng.

“Nếu không có ai điều phối, mỗi bên sẽ đi theo lợi ích riêng và kết quả sẽ không có một giải pháp hoàn chỉnh”, ông phân tích. Hệ sinh thái được định nghĩa là “một cấu trúc liên kết của tập hợp các đối tác đa phương để tương tác nhằm hiện thực hóa một đề xuất giá trị cốt lõi”.

Trong y tế, dù công nghệ số có tiềm năng giảm chi phí đáng kể bằng cách cho phép theo dõi sức khỏe liên tục, phòng ngừa bệnh tật và phục hồi tại nhà, nhưng sự thiếu liên kết giữa các bên vẫn là một rào cản lớn. Trong bối cảnh này, những nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi số. 

Mặc dù vậy, vẫn có hy vọng cho các thị trường mới nổi. Các quốc gia này, không bị cản trở bởi các cách thức tổ chức truyền thống, có thể “nhảy vọt” trong việc áp dụng công nghệ số. Ví dụ, việc số hóa yêu cầu thị thực ở một số quốc gia châu Phi diễn ra sớm hơn Bỉ, Trung Quốc hay Ấn Độ. Theo Giáo sư, Phương Tây cần cởi mở hơn để học hỏi từ các quốc gia khác, đặc biệt là từ những hệ thống tiên tiến ở Trung Quốc như WeChat, WeDoctor và GoodDoctor.

Thay vì chờ đợi thay đổi trên quy mô toàn quốc, việc tập trung vào các ví dụ nhỏ hơn, các nền tảng hoạt động hiệu quả có thể là bước đi đầu tiên. Estonia là một ví dụ điển hình về thành công trong một số trường hợp cụ thể, nhưng khả năng học hỏi từ những trường hợp tốt này còn hạn chế.

Công nghệ chỉ là công cụ, thay đổi thật sự bắt đầu từ con người

Câu chuyện số hóa y tế và nông nghiệp cho thấy rõ: công nghệ đã sẵn sàng, nhưng chìa khóa nằm ở quản trị và cách tổ chức xã hội. Muốn nông dân và bệnh nhân thực sự hưởng lợi, các bên liên quan phải vượt qua lợi ích cục bộ, dám chia sẻ dữ liệu, tạo ra những nền tảng mở thay vì đóng. “Đây không còn là vấn đề kỹ thuật. Đây là trách nhiệm của chúng ta – những người làm quản lý, hoạch định chính sách và tổ chức xã hội”, Giáo sư Vanhaverbeke kết luận.

Tóm lại, chuyển đổi số không phải là vấn đề kỹ thuật mà là vấn đề quản lý. Nó đòi hỏi chúng ta phải hiểu và giải quyết các vấn đề của hệ sinh thái, bao gồm việc điều phối các đối tác đa dạng, giải quyết xung đột lợi ích và xây dựng một chiến lược hiệu quả để vượt qua các rào cản thay đổi. Chỉ khi đó, giấc mơ số mới có thể thành hiện thực, thay vì chỉ là những bản trình chiếu đẹp trên màn hình hội thảo.