Maitreya Buddha has tamed six roots (6 babies)

Chào anh chị em,

Lục căn là sáu giác quan, cửa giao thông trong ta và ngoài ta. Nói theo ngôn ngữ ngày nay là giao diện (interface) giữa trong và ngoài. Lục căn gồm có nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân, ý – mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Mọi thứ vật lý từ bên ngoài vào trong ta qua năm giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý là cửa cho tư tưởng đi vào, cũng như xử lý thông tin nhận được từ năm giác quan kia.

Phật Thích Ca căn dặn các đệ tử trong Kinh Lời Dạy Cuối Cùng, ở Đoạn 2, trước khi Phật vô dư Niết Bàn:

Này các đệ tử, các vị phải chế ngự năm giác quan không để chúng dong ruổi theo trần cảnh, dục lạc. Người tu phải như chú mục đồng cầm roi chăn, không để trâu dẫm đạp lúa mạ của người. Một khi các vị buông lung năm giác quan, không những các vị không chế ngự được năm thứ dục lạc, mà các vị cũng không thể dừng được vòng cương toả của phóng túng, như con ngựa chứng nếu không dây cương, nó sẽ lao xuống hầm hố. Nạn khổ của giặc cướp chỉ có một đời, trong khi nạn giặc giác quan làm chúng sanh đau khổ nhiều kiếp. Tai họa của nó vô cùng nguy hiểm. Các vị phải cẩn thận.

Thế nên, người có trí cần phải chế ngự các giác quan chứ không phục tùng nó; giữ gìn chúng như là canh chừng giặc cướp, không để chúng hoành hành, thao túng.

Này các đệ tử, trong các giác quan của con người, ý là quan trọng nhất. Các vị phải thận trọng chế ngự tâm ý mình. Tâm ý rất đáng sợ, nguy hiểm còn hơn thú dữ, rắn độc, thậm chí nguy hại hơn cả nạn hỏa hoạn. Cũng như có người mải mê cầm giữ chén mật trên tay và quên đi hầm hố trên đường, sẽ bị vấp ngã. Cũng như voi say mà không có móc sắt; như khỉ vượn gặp được cây rừng tha hồ mà chuyền nhảy, muốn chế ngự chúng thì thật là khó. Vì vậy các vị siêng năng chế ngự tâm mình, để giữ gìn tất cả các pháp thiện. Khi tâm được chế ngự một chỗ thì không việc gì không thành.

Các bạn, việc năm giác quan – mắt, tai, mũi, lưỡi và thân – làm ta mê đắm dục lạc và sống si mê suốt kiếp và suốt vô lượng kiếp thì đã quá rõ, mỗi người chúng ta đều biết. Chẳng cần giải thích nhiều.

Mắt thì thích nhìn cái đẹp – gái/trai đẹp, nhà đẹp, xe đẹp, áo quần đẹp, hình ảnh đẹp, tôi đẹp, tôi sang, tôi xuất hiện thường xuyên trên TV….

Tai thì thích nghe lời đường mật, lời ca tụng, lời nịnh hót, lời khen, lời sexy, tiếng vỗ tay tuyên dương mình, lời nói vinh danh mình…

Mũi thì thích đủ loại dầu thơm trên người, đủ loại mùi thức ăn, đủ loại hương trầm trong nhà, đủ loại mỹ phẩm…

Lưỡi thì khỏi nói, thích đủ mọi loại vị ăn uống, nói đủ lời gian dối và nịnh hót, nói lời ác độc, nói lời ganh tị, nói lời xúc phạm, nói lời tranh giành, nói lời đấu đá…

Thân thì thích ve vuốt, thích đủ mọi loại cảm giác, thích cơ thể sexy mời mọc, thích đi đứng kiêu hãnh, thích tác phong dọa nạt hay giả thánh thiện…

Ý là chủ của mọi cảm giác. Nếu ý để mọi cảm giác làm chủ mình thì đầy tớ thành chủ, và chủ thành đầy tớ. Ý không biết làm chủ mọi cảm giác thì bó tay.

Phật nói: “Người có trí cần phải chế ngự các giác quan chứ không phục tùng chúng…
Trong các giác quan của con người, ý là quan trọng nhất. Các vị phải thận trọng chế ngự tâm ý mình…
Các vị siêng năng chế ngự tâm mình, để giữ gìn tất cả các pháp thiện…
Khi tâm được chế ngự một chỗ thì không việc gì không thành.”

Ý là chủ (Kinh Pháp Cú). Dùng ý để quản lý năm giác quan kia. Năm giác quan kia thường cám dỗ bạn đi đường ác. Ý phải làm chủ, kiểm soát và điều khiển năm giác quan kia để giữ bạn trong đường thánh. Nếu ý lại bị năm giác quan kia khuất phục và biến thành đầy tớ của chúng, thì bạn ở trong đường si mê và tội lỗi.

“Ý dẫn đầu các pháp,
Ý làm chủ, ý tạo;
Nếu với ý ô nhiễm,
Nói lên hay hành động,
Khổ não bước theo sau,
Như xe, chân vật kéo.”

“Ý dẫn đầu các pháp,
Ý làm chủ, ý tạo,
Nếu với ý thanh tịnh,
Nói lên hay hành động,
An lạc bước theo sau,
Như bóng, không rời hình.”
(Kinh Pháp Cú, Phẩm Song Yếu, Đoạn 1 và 2)

“Tâm khó thấy, tế nhị,
Theo các dục quay cuồng.
Người trí phòng hộ tâm,
Tâm hộ, an lạc đến.”
(Kinh Pháp Cú, Phẩm Tâm, Đoạn 36)

Các bạn, vấn đề rất rõ ràng: Một là bạn dùng tâm ý của bạn để chế ngự năm giác quan kia. Hai là bạn để năm giác quan kia chế ngự tâm ý bạn. Không có con đường giữa.

Với yêu thương,

Hoành

o0o

Lục căn – Six roots

Dear Brothers and Sisters,

The six roots are the six sense organs, the gateways between our inside and outside. In today’s language, they are the interfaces between inside and outside. The six senses include eyes, ears, nose, tongue, body, and mind. All physical things from the outside enter us through the five senses: eyes, ears, nose, tongue, body; mind is the gateway for thoughts to enter, and for processing information received from the other five senses.

Buddha Shakyamuni instructed his disciples in The Last Teaching Sutra, in Section 2, before the Buddha entered Nirvana Without Remainder:

All of you Bhikshus! If you are already able to abide by the precepts, you should restrain the five sense organs, and do not allow them to enter the five desires as they please. It is like a person tending cattle who carries a staff while watching them, not allowing them to run loose and trample others’ spouting grains. If you let your five sense organs run loose, not only will the five desires become boundless, they will be uncontrollable. They are like a violent horse unrestrained by reins who drags a person along so that he falls into a pit.

If you are robbed or injured you will suffer for only a single life, but the injury from the plundering done by the five sense organs brings misfortunes which extend for many lives. Because their harm is extremely heavy, it is impermissible to be careless. For this reason wise people restrain the five sense organs and do not go along with them. They restrain them like thieves who are not allowed to run loose. If you let them run loose for a while, before long you will observe their destruction. Since the five sense organs have the mind as their ruler, you should restrain the mind well.

Your mind is as dangerous as an extremely poisonous snake, a savage beast or a hateful robber.

A great fire rushing upon you is still not a satisfactory analogy for the mind. It is like a person carrying a container of honey who, as he moves along in haste, only pays attention to the honey, and does not notice a deep pit.

It is like a mad elephant without a barb, or a monkey in a tree jumping about, which are both difficult to restrain. You should hasten to control it and not allow it to run loose. Those who allow their minds to wander freely lose the goodness that people do. By restraining it in one place there is no affair which cannot be completed. For this reason, Bhikshus, you should vigorously subdue your mind.

My friends, the fact that the five senses – eyes, ears, nose, tongue and body – make us indulge in sensual pleasures and live in ignorance throughout our lives and in countless lifetimes is very clear, each of us knows it. No need to explain much.

The eyes like to see beauty – beautiful women/men, beautiful houses, beautiful cars, beautiful clothes, beautiful pictures, I am beautiful, I am rich, I often appear on TV….

The ears like to hear sweet words, compliments, flattery, sexy words, applause praising me, words glorifying me…

The nose likes all kinds of perfumes on the body, all kinds of food smells, all kinds of incense in the house, all kinds of cosmetics…

The tongue, needless to say, likes all kinds of flavors of food and drink, says all kinds of lies and flattery, says evil words, says jealous words, says insulting words, says words of competition, says words of fighting…

The body likes to be caressed, likes all kinds of feelings, likes sexy inviting bodies, likes to walk proudly, likes to act intimidating or pretending to be holy…

The mind is the master of all feelings. If the mind lets all feelings control it, the servants become the master, and the master becomes a servant. If you do not know how to control all your feelings, you are helpless.

Buddha said: “Wise people restrain the five sense organs and do not go along with them…
Since the five sense organs have the mind as their ruler, you should restrain the mind well…
You should hasten to control the mind and not allow it to run loose…
By restraining it in one place there is no affair which cannot be completed. For this reason, Bhikshus, you should vigorously subdue your mind.”

The mind is the master (Dhammapada). Use the mind to control the other five senses. The other five senses often tempt you to go astray. The mind must master, control and direct the other five senses to keep you on the holy path. If the mind is subdued by the other five senses and becomes their servant, then you are on the path of delusion and sin.

1. Mind precedes all mental states.
Mind is their chief; they are all mind-wrought.
If with an impure mind a person speaks or acts,
suffering follows him like the wheel that follows the foot of the ox.

2. Mind precedes all mental states.
Mind is their chief; they are all mind-wrought.
If with a pure mind a person speaks or acts,
happiness follows him like his never-departing shadow.
Dhammapada, Chapter 1, The Pairs, par. 1 & 2.

36. Let the discerning man guard the mind,
so difficult to detect and extremely subtle,
seizing whatever it desires.
A guarded mind brings happiness.
Dhammapada, Chapter 3, The Mind, par. 36.

My friends, the problem is very clear: Either you use your mind to control the other five senses. Or you let the other five senses control your mind. There is no middle way.

With Compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com