Chào anh chị em,

Nói giản dị thì nhất nguyên là mọi người là một; nhị nguyên là mọi người chia ra đúng sai – đó là nhị nguyên trong tư duy, nhưng thực tế là vạn nguyên: hằng vạn khối đánh nhau ì đùng để tranh đúng sai.

Nhà Phật dạy vô ngã thì giác ngộ, chấp ngã là vô minh, tội lỗi. Nhưng sắc bất dị không, không bất dị sắc; sắc tức thị không, không tức thị sắc. (Bát Nhã Tâm Kinh). Thế thì, vô ngã không khác chấp ngã, chấp ngã không khác vô ngã; vô ngã chính là chấp ngã, chấp ngã chính là vô ngã.

Vậy nghĩa là sao?

Thái tử Tất Đạt Đa tu khổ hạnh, nhịn ăn nhịn uống, cơ thể yếu ớt gầy mòn. Nàng Sujata, dâng lên Thái tử một chén sữa dê, nhờ đó mà Thái tử khỏe lại, tiếp tục tu hành, và sau này thành Phật Thích Ca, thì đó là chấp ngã hay vô ngã?

Bạn có nhà cao cửa rộng, ô tô, và ăn uống cao cấp hơn người nghèo, thì đó là vô ngã hay chấp ngã?

Nhà sư kia khất thực và chỉ ăn một bữa ăn mỗi ngày thì đó là chấp ngã hay vô ngã?

Trước hết, chấp ngã hay vô ngã là tâm niệm của riêng một hành giả, chẳng ai biết được. Chỉ chính ta biết lòng mình.

Hơn nữa điều mà người này cho là chấp ngã, thì đối với người kia lại là vô ngã. Người không có tiền và không bám vào tiền, đó là vô ngã. Người muốn kiếm nhiều tiền trong kinh doanh để nuôi hàng nghìn công nhân và gia đình họ, cũng là vô ngã.

Chính vì thế mà, mọi tư duy và hành động, tưởng là khác nhau, nhưng có thể đều thiện lành như nhau. Cho nên không tranh cãi. Vượt lên trên đúng sai để sống với nhau. Đó là nhất nguyên.

Chúa Giêsu dạy mọi người yêu nhau, một chiều, không điều kiện, không loại trừ ai. “Nếu ai tát con bên má phải, thì đưa thêm má kia cho họ.” (Matthew 5:39). Đó cũng là nhất nguyên với tình yêu và nhẫn nhục, không tranh chấp.

Tuy vậy, thế giới Âu Mỹ vì lấy lý luận đúng sai làm cách sống chính, đó là nhị nguyên, nên luôn có tranh cãi và chiến tranh. Hai cuộc Thế Chiến I và II đều bắt đầu từ Châu Âu.

Chúng ta cần biết sống nhất nguyên, vượt lên trên tranh chấp, sống như anh chị em một nhà,tương kính nhau, để đưa đất nước đi lên.

Với yêu thương,

Hoành

Nhất nguyên, nhị nguyên – Monism, dualism

Hello brothers and sisters,

Simply put, monism means that all is one; dualism means that everyone is divided into right versus wrong – that is dualism in thinking, but in reality it is multipolarism: Thousands of blocks fighting each other for right and wrong.

Buddhism teaches that non-self is enlightenment, self-attachment is ignorance and sin. But form is not different from void, void is not different from form; form is void, void is form. (Heart Sutra) So, non-self is not different from self-attachment, self-attachment is not different from non-self; non-self is self-attachment, self-attachment is non-self.

What does that mean?

Prince Siddhartha practiced asceticism, fasting for a long time. His body was weak and emaciated. The young woman Sujata offered the Prince a bowl of goat’s milk, thanks to which the Prince recovered, continued to practice, and later became Buddha Shakyamuni, is that self-attachment or non-self?

You have a big house, a car, and eat better than the poor, is that self-attachment or non-self?

That mendicant monk begs for alms and eats only once a day, is that self-attachment or non-self?

First of all, self-attachment or non-self is the mindset of a practitioner, no one knows. Only each person knows his/her own heart.

Moreover, what one person considers self-attachment, for another person is non-self. A person who has no money and does not cling to money, that is non-self. Another person who wants to make a lot of money in business to support thousands of workers and their families, is also non-self.

That is why, all thoughts and actions, seemingly different, can be equally good. So, do not argue. Go beyond right and wrong to live together. That is monism.

Jesus taught everyone to love each other, one-sidedly, unconditionally, without exception. “If anyone slaps you on the right cheek, turn to them the other cheek also.” (Matthew 5:39). It is also monism with love and tolerance, not fighting.

However, the European and American world takes the reasoning on right versus wrong as the main way of life. That is dualism, so there are always arguments and wars. Both World Wars I and II started in Europe.

We need to know how to live in monism, rise above disputes, live as brothers and sisters in one family, respect each other, to move the country forward.

With compassion,

Hoành

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com