Chào anh chị em,

Mọi chúng ta đều đã biết Đúng Sai là hai ông nội sinh ra mọi phiền hà trong đời sống này – cha mẹ cãi nhau với con cái, nhân viên với lãnh đạo, bạn với bạn, nước này với nước kia… Ai cũng nói tôi đúng, anh sai.

Và mọi người luôn nói: “Tôi chỉ bình thường, mấy người kia mới phi lý và cực đoan.”

Đó là chấp, các bạn. Ta bám vào quan điểm của ta, và luôn thấy người khác tạo ra vấn đề, còn ta chỉ là nạn nhân.

Vấn đề thực sự là cả thế giới ai cũng suy nghĩ kiểu đó, và do đó thế giới hỗn loạn.

Cho nên nhà Phật dạy vô chấp: Đừng chấp vào, đừng bám cứng vào điều gì. Phải vượt lên trên đúng sai.

Bạn có thể nghĩ rằng bạn đúng, nhưng cũng nên nghĩ rằng người kia cũng có thể đúng với cái nhìn của anh ta. Hay, hôm qua mình có thể đúng, nhưng bây giờ tình thế khác rồi, mình có thể thành sai. Hay,
10 năm trước lập trường mình như thế là đúng, giờ mình lớn hơn rồi, nên có một lập trường khác. Hay, hôm qua mình dạy cậu học trò A như thế, hôm nay mình dạy cô học trò B ngược lại 100%, vì đó là hai trò khác nhau, cần học hai điều khác nhau.

Không bám chấp không có nghĩa là không có lập trường, nhưng có nghĩa là minh thấy những lập trường của người khác cũng đúng với con mắt của họ, và mình nên vượt lên khỏi Đúng Sai để thấy được những điểm chung giữa mọi người, để đời sống có hòa bình hơn.

Đó là một khía cạnh thường xuyên của vô chấp.

Với yêu thương,

Hoành

Đúng Sai – Right Wrong

Dear Brothers and Sisters,

We all know that Right Wrong are the two grandfathers of all the troubles in this life – parents arguing with children, employees with leaders, friends with friends, this country with that country… Everyone says, “I’m right, you’re wrong.”

And people always say: “I’m just normal, those people are irrational and extreme.”

That’s attachment, my friends. We cling to our point of view, and always see others as problem makers, and ourselves simply as victims.

The real problem is that the whole world thinks that way, and therefore the world is in chaos.

That’s why Buddhism teaches non-attachment: Don’t attach yourself to anything, don’t cling to anything. You have to go beyond right and wrong.

You may think you’re right, but you should also think that the other person may also be right in his view. Or, yesterday I may have been right, but now the situation is different, I may be wrong. Or,
10 years ago my stance was correct, now I am older, so I should have a different stance. Or, yesterday I taught student A like that, today I teach student B 100% the opposite, because they are two different students, need to learn two different things.

Nonattchment does not mean having no stance, but it means that I see other people’s stances as correct in their eyes, and I should go beyond Right and Wrong to see the common points between everyone, so that life can be more peaceful.

That is a constant aspect of non-attachment.

With compassion,

Hoành

© copyright 2025
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com