Chào anh chị em,
Trong bất kỳ việc gì ta làm, khi lên kế hoạch cũng như khi thực hiện kế hoạnh, phản biện – lý luận đối lập với lý luận của dòng chính – rất cần thiết để làm tư duy của mọi người càng thêm sáng tỏ.
Khi một team cùng ngồi thảo luận để lên kế hoạch cho một dự án, một người có ý kiến, vài người đồng ý, nhưng có thể có một người thấy ý kiến kia có thể gặp một vài khó khăn khi thực hiện, và cần phải được xem xét lại và thảo luận thêm. Đó là phản biện.
Thường là khi mới bắt đầu thảo luận, người lãnh đạo team sẽ mô tả chủ đề và vài con đường team có thể đi để hoàn thành kế hoạch. Những phác họa ban đầu này từ lãnh đạo, tạm gọi là dòng chính, là để mọi người thảo luận, phân tích lợi hại, tính khả khi, tính kinh tế, nhu cầu tài chính, lời lỗ, những khó khăn sẽ gặp… nói chung là mọi khía cạnh của dự án. Trong những thảo luận đó, lý luận dòng chính và phản biện đều quan trọng như nhau. Mọi lý luận từ mọi hướng khác nhau sẽ giúp cho mọi người cùng hiểu thêm về dự án và những vấn đề liên quan.
Người Việt chúng ta theo lối học từ chương đã bao nghìn năm, lại luôn vâng lời – vâng lời thầy, vâng lời cha mẹ, vâng lời sếp; người lớn nói thì mình vâng dạ – cho nên tư duy phê phán, tư duy phân tích, và phản biện thường rất yếu, gần như là không có.
Đó là một điều rất tai hại cho phát triển đất nước – trí thức ù lì vâng dạ, thiếu phản biện, thì quốc gia sẽ tù mù trong mọi chuyện.
Hai người bạn ngang nhau thì tha hồ thảo luận và phản biện – mi tau, cậu tớ, hoa tay múa chân ỏm tỏi. Nhưng trong một kim tự tháp quyền lực, dù ta nên lễ độ với người lớn hơn (và lễ độ cũng là một điểm văn hóa tốt), thì chúng ta vẫn có thể phản biện tốt bằng cách ăn nói nhẹ nhàng lễ phép, nhưng những điểm lý luận thì mạnh mẽ, chắc chắn, và chính xác.
Không nhất thiết là ngồi với người lớn thì khó phản biện.
Mình làm luật sư tranh tụng, phản biện là công việc sống chết. Team chiến đấu trong vụ kiện, luôn chia ra thành hai phe – phe ta và phe địch – tranh cãi chống nhau, và cố thắng, để cả team có thể thấy được mọi điểm yếu mạnh của chính team mình, để hoạch định chiến lược sẽ dùng trong tòa.
Những người chưa nắm được vai trò tối quan trọng của phản biện, nghe học trò hay bạn bè hay sếp phản biện là bắt đầu bực mình và căng. Well, mình chẳng biết phải nói sao về những hiện tượng như vậy.
Chúng ta cần hiểu những phương pháp làm việc khoa học, và nghiên cứu cách sử dụng chúng trong đời sống công việc mỗi ngày.
Có vậy thì đất nước mới có thể cất canh bay cao.
Với yêu thương,
Hoành
Phản biện — Counter-argument
Dear Brothers and Sisters,
In anything we do, when planning as well as when implementing the plan, counter-argument — reasoning that opposes the mainstream – is very necessary to make everyone’s thinking clearer.
When a team sits down to discuss a plan for a project, one person has an opinion, some people agree, but someone may see that such an opinion may encounter some difficulties in implementation, and therefore needs to be reconsidered and discussed further. That is counter-argument.
Usually, when starting a discussion, the team leader will describe the topic and some paths the team can take to complete the plan. These initial sketches from the leader, tentatively called the mainstream, are for everyone to discuss, analyze the pros and cons, feasibility, economics, financial needs, profits and losses, difficulties that will be encountered… in general, all aspects of the project. In those discussions, mainstream and counter-argument reasoning are equally important. All arguments from different directions will help everyone understand more about the project and related issues.
We Vietnamese have been, for thousands of years, following the learning method of memorizing the words, and we always obey – obeying teachers, obeying parents, obeying bosses; when the elders speak, we obey – so critical thinking, analytical thinking, and counter-arguing are often very weak, almost non-existent.
That is a very harmful thing for the development of the country – intellectuals are sluggish yes-men, and lack counter-arguments, then the country will be blind in all matters.
Two friends of equal status can freely discuss and criticize – mi tau, cậu tớ, hands waving and feet dancing noisily . But in a pyramid of power, although we should respect the elders (and respect is a good cultural value), we can still counter-argue well by speaking gently and respectfully, but the arguments are logically strong, solid, and accurate.
It is not necessary that sitting with the elders makes it difficult to argue.
I am a litigator, and counter-arguing is a life-or-death job. The team of fighters in a lawsuit is always divided into two sides – our side and the enemy side – arguing against each other and each side trying to win, so that the whole team can see all the strengths and weaknesses of their own team, to plan the strategy to use in court.
Those who do not understand the crucial role of counter-argument, when hearing students, friends or bosses counter-argue, will start to get annoyed and stressed. Well, I don’t know what to say about such phenomena.
We need to understand scientific working methods, and study how to use them in our daily work life.
Only then can the country take off and fly high.
With compassion,
Hoành
© Copyright 2024
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com