Chào các bạn,

Đạo đức kinh (Tao Te Chinh) của Lão Tử (Lão giáo hay Đạo học, Taoism), Nguyễn Duy Cần dịch, Chương 58:

Chính lệnh lờ mờ,
Thì dân ôn hoà.
Chính lệnh dòm dò,
Thì dân lỗi lầm.

Hoạ là chỗ dựa của phúc,
Phúc là chỗ núp của hoạ.
Ai biết chỗ cùng của nó?
Trên mà không ngay thẳng,
Thì ngay trở thành nguỵ,
Thiện trở thành tà,
Cái mê của người,
Có đã lâu rồi.

Bởi vậy bậc Thánh nhân:
Để vuông vức mà không đẽo gọt,
Cảm hoá người mà không tổn thương.
Kéo cho ngay mà không sửa dạy.
Rọi ánh sáng mà không chói loà.

“Chính lệnh lờ mờ,
Thì dân ôn hoà.
Chính lệnh dòm dò,
Thì dân lỗi lầm.”

Khi chính lệnh nhẹ nhàng thì người dân ôn hòa. Khi chính lệnh khắt khe, bắt bẻ, thì người dân có nhiều lầm lỗi, vì “bói ra ma, quét nhà ra rác.”

“Hoạ là chỗ dựa của phúc,
Phúc là chỗ núp của hoạ.
Ai biết chỗ cùng của nó?”

Trong phúc có mầm họa, trong họa có mầm phúc. Ai có thể biết được tương lai là gì?

“Trên mà không ngay thẳng,
Thì ngay trở thành nguỵ,
Thiện trở thành tà,
Cái mê của người,
Có đã lâu rồi.”

Bề trên (Chính lệnh) mà không ngay thẳng thì người dân thành thật trở thành không thành thật, người lành trở thành người xấu. Con người si mê là chuyện muôn thuở.

“Bởi vậy bậc Thánh nhân:
Để vuông vức mà không đẽo gọt,
Cảm hoá người mà không tổn thương.
Kéo cho ngay mà không sửa dạy.
Rọi ánh sáng mà không chói loà.”

Vì vậy, Thánh nhân giúp mọi sự vuông vắn mà không đẽo gọt, cảm hóa người mà không tổn thương, kéo cho ngay mà không sửa dạy, soi sáng mà không làm người bị chói mắt.

Chúc các bạn am tường chính lệnh.

Phạm Thu Hương