Chào các bạn,

Đạo đức kinh (Tao Te Chinh) của Lão Tử (Lão giáo hay Đạo học, Taoism), Nguyễn Duy Cần dịch, Chương 54:

Cắm thật chặt thì không nhổ lên được.
Ôm thật chặt thì không sút ra được.
Con cháu tế tự không dứt.

Nếu lấy Đạo mà tu thân,
Thì Đức ấy chân thành.
Nếu lấy Đạo mà lo việc nhà,
Thì Đức ấy có dư.
Nếu lấy Đạo mà lo cho hàng xóm,
Thì Đức ấy mới dài.
Nếu lấy Đạo mà lo cho nước,
Thì Đức ấy mới thịnh.
Nếu lấy Đạo mà lo cho thiên hạ,
Thì Đức ấy mới rộng.

Nên chi,
Lấy thân mà xét thân,
Lấy nhà mà xét nhà;
Lấy làng mà xét làng;
Lấy nước mà xét nước;
Lấy thiên hạ mà xét thiên hạ.

Ta làm sao biết được việc thiên hạ như thế?
Thì lấy chỗ đó.

“Cắm thật chặt thì không nhổ lên được.
Ôm thật chặt thì không sút ra được.
Con cháu tế tự không dứt.”

Những điều cốt lõi của văn hóa và tôn giáo, nếu ta đặt nền tảng vững chắc thì nền tảng đó sẽ sống ngàn năm, truyền đến mọi đời con cháu, và con cháu sẽ tôn trọng và giữ gìn nền tảng đó đến ngàn sau.

“Nếu lấy Đạo mà tu thân,
Thì Đức ấy chân thành.
Nếu lấy Đạo mà lo việc nhà,
Thì Đức ấy có dư.
Nếu lấy Đạo mà lo cho hàng xóm,
Thì Đức ấy mới dài.
Nếu lấy Đạo mà lo cho nước,
Thì Đức ấy mới thịnh.
Nếu lấy Đạo mà lo cho thiên hạ,
Thì Đức ấy mới rộng.”

Đạo là nguyên lý vận hành vũ trụ. Khi ta sống với nguyên lý của Đạo, có nghĩa là ta có Đức. Đức có nghĩa là Đức hạnh của ta, cũng như ân phúc từ trời cho ta.

Đức của ta luôn luôn tốt, nhưng Đức nhỏ hay Đức cao và to là tùy theo số người ta dùng Đức để phục vụ: Nếu lấy Đức để cho chính ta thì đó là Đức chân thành. Nếu lấy Đức lo cho gia đình, thì Đức ấy có dư. Nếu lấy Đức lo cho hàng xóm, thì Đức ấy mới dài. Nếu lấy Đức lo cho nước, thì Đức ấy mới thịnh. Nếu lấy Đức lo cho thiên hạ, thì Đức ấy mới rộng.

“Nên chi,
Lấy thân mà xét thân,
Lấy nhà mà xét nhà;
Lấy làng mà xét làng;
Lấy nước mà xét nước;
Lấy thiên hạ mà xét thiên hạ.”

Nhìn vào đời sống của một người, ta biết người đó có Đức hay không. Nhìn vào đời sống của một gia đình, ia biết gia đình đó có Đức hay không. Nhìn vào đời sống của một làng, ta biết làng đó có Đức hay không. Nhìn vào đời sống của một nước, ta biết nước đó có Đức hay không. Nhìn vào đời sống của thiên hạ, ta biết thiên hạ có Đức hay không.

“Ta làm sao biết được việc thiên hạ như thế?
Thì lấy chỗ đó.”

Khi nhìn thiên hạ và biết được thiên hạ có Đức, thì hãy sống như thiên hạ để tạo Đức cho chính mình và cho mọi người.

Chúc các bạn một ngày Đạo Đức.

Phạm Thu Hương