Chào các bạn,

Đạo đức kinh (Tao Te Chinh) của Lão Tử (Lão giáo hay Đạo học, Taoism), Nguyễn Duy Cần dịch, Chương 45:

Thành tựu mỹ mãn dường như dở dang,
Thì chỗ dùng của nó không hư được.
Đầy tràn dường như trống không,
Thì chỗ dùng của nó vô cùng.
Rất ngay thẳng dường như cong queo,
Rất khéo léo dường như vụng về,
Rất hùng biện dường như ấp úng.
Nóng thắng lạnh,
Yên lặng thắng hăng hái.
Thanh tịnh là điều chính của thiên hạ.

“Thành tựu mỹ mãn dường như dở dang,
Thì chỗ dùng của nó không hư được.”

Trên đường đời ta đi, ta luôn luôn có rất nhiều ngã rẽ, rất nhiều dự án nối tiếp nhau, nghĩa là luôn có thay đổi không ngừng. Vì vậy, mọi dự án có vẻ như dở dang, chưa xong đã đổi. Nhưng những cái dường như dở dang đó chính là những bước liên tục nối tiếp trên đường đời tiến không ngừng. Và những dở dang đó chính là thành tựu mỹ mãn – Đường đời là một cuộc hành trình dài, không có đích điểm. Đích điểm của đường đời chính là cuộc hành trình.

Vì ta luôn luôn uyển chuyển tiến bước và thay đổi thường xuyên trên đường đời, cho nên cách dùng đường đời của ta vô tận, không tắt nghẽn.

“Đầy tràn dường như trống không,
Thì chỗ dùng của nó vô cùng.”

“Đầy tràn” có nghĩa là ta đã sống trọn vẹn ở đây lúc này, mỗi ngày trong đời. “Dường như trống không” là bởi mỗi ngày ta sang ngày mới, luôn luôn đó là một ngày trống không. Ta chẳng biết điều gì tới trong ngày mới, và mỗi ngày mới đều là một cuộc phiêu lưu làm đầy ngày trống không.

Vì sau lưng thì tràn đầy, phía trước thì trống không, cho nên cách dùng cuộc đời của ta luôn tiến tới vô tận.

“Rất ngay thẳng dường như cong queo,
Rất khéo léo dường như vụng về,
Rất hùng biện dường như ấp úng.”

“Rất ngay thẳng dường như cong queo.” Vì ta luôn luôn tiến tới trong đời sống một cách uyển chuyển, cho nên ta luôn “thẳng tiến” trên đường đời. Nhưng trên đường tiến đó, ta uyển chuyển đổi hướng thường xuyên rất nhiều, cho nên nhìn qua thì có vẻ như ta đi loanh quanh, nhưng thực tế ta luôn tiến về phía trước.

“Rất khéo léo dường như vụng về.” Vì ta khéo léo, uyển chuyển, thay đổi thường xuyên trên đường đời, nên mới liếc qua người khác có thể tưởng ta vụng về, thay đổi hướng đi loanh quanh mãi.

“Rất hùng biện dường như ấp úng.” “Rất hùng biện” vì ta có những lý lẽ rất chắc chắn để thay hướng loanh quanh thường xuyên. “Dường như ấp úng” vì ta chẳng thể giải thích rõ ràng tư duy trong đầu ta cho mọi người hiểu được, cho nên ấp úng.

“Nóng thắng lạnh,
Yên lặng thắng hăng hái.
Thanh tịnh là điều chính của thiên hạ.”

“Nóng thắng lạnh.” Nóng là năng lượng chuyển động không ngừng của ta trong đời sống. Còn khi một người không chuyển động thì đứng yên và do đó lạnh lẽo, do không có năng lượng hoạt động.

“Yên lặng thắng hăng hái.” Luôn chuyển động không ngừng nhưng không cần nói nhiều, không khoe nhiều, không biện giải nhiều, chỉ yên lặng làm việc, thì sẽ thắng những hoạt động ồn ào.

“Thanh tịnh là điều chính của thiên hạ.” Luôn luôn hoạt động, luôn luôn tiến tới nhưng đời sống yên lặng, không quảng cáo ồn ào, và sống đơn giản, tùy duyên. Đó chính là thanh tịnh. Và thanh tịnh là cột trụ chính của đời sống trong thiên hạ.

Chúc các bạn luôn uyển chuyển tiến tới với trái tim thanh tịnh.

Phạm Thu Hương