Chào các bạn,

“Vào đời” ở đây có nghĩa là các bạn đã học xong – cao đẳng, cử nhân, thạc sĩ, hay tiến sĩ – và bắt đầu đi làm. Nếu bạn chưa thực sự đi làm trong thời gian học, thì ra trường xong, bạn sẽ phải tìm việc và đi làm, và đó là vào đời, lần đầu tiên.

Để tránh bị sốc hay ngạc nhiên hay tổn thương, các bạn nên biết vài điều căn bản bạn sẽ gặp và sẽ phải học rất nhanh:

1. Các bạn sẽ thấy là cái bằng của các bạn, dù nó là bằng gì, chẳng còn được tính nữa. Nó chỉ được tính lúc bạn tìm việc. Có việc rồi, bạn đi làm, thì chẳng ai trong công ty quan tâm bạn có bằng gì. Người ta chỉ quan tâm bạn biết làm việc không.

2. Nếu bạn chưa có kinh nghiệm làm việc thì bạn sẽ phải học việc từ đầu, từ từ. Học việc có nghĩa là bạn sẽ phải là học trò, của ít nhất là một người chỉ huy. Nếu một người chỉ có cử nhân chỉ việc cho bạn, người có tiến sĩ, thì đó cũng là chuyện bình thường. (Sống trong thực tế cuộc đời, người lớp ba dạy người tiến sĩ là chuyện thường như cơm bữa, nhất là ở các quốc gia tiên tiến và thực tiễn như Mỹ. Đừng xem cái bằng là ông nội thiên hạ như mấy cậu nhà quê).

3. Công việc bạn được giao cho làm, bạn rất có thể cho là vặt vãnh, không tương xứng với cái bằng vĩ đại của bạn. Nhưng thường là công việc vặt bạn đang làm sẽ rất tốt cho bạn sau này. (Các người dưới quyền của mình luôn được mình giao cho công việc có vẻ vặt vãnh nhất, nhưng thực ra là quan trọng nhất, làm nền tảng cho kiến thức của các cô cậu sau này).

4. Nếu bạn chỉ có một cái bàn và một chiếc ghế nhỏ xíu trong một góc, đừng nghĩ rằng nó chẳng tương xứng với bằng tiến sĩ của bạn. Nếu công ty chưa có chỗ cho bạn ngồi, bạn sẽ được ngồi trong góc.

5. Kỷ luật làm việc luôn là kỷ luật sắt, nhưng chẳng ai hầm hố dọa nạt bạn gì cả. Nếu boss nói bạn: “Làm dùm anh việc này, xong sáng mai dùm anh”, và bạn không xong, nhưng không báo trước cho boss biết với lý do chính đáng. Hai lần như vậy, và tối đa là đến lần thứ ba, bạn sẽ được mời xách gói về nhà, dù chẳng ai la lối gì bạn cả.

6. Nếu bạn thấy cách boss chỉ bạn làm không được hợp lý và thuận tiện, đừng nói gì, vì bạn là ma mới, chưa hiểu gì cả. Thường là có lý do chính đáng để làm cách của boss. Đợi một thời gian vài tháng, bạn chắc chắn rằng bạn có cách làm việc tốt hơn trong đầu, lúc đó hãy nhẹ nhàng đề nghị ý kiến của bạn cho boss xem sao. Nếu boss nói, “cứ làm cách cũ ngay lúc này đi đã,” thì đừng nói gì tiếp. Boss có lý do của boss.

7. Đừng nghĩ rằng lương bạn “quá thấp ở đây”. Nghĩ như thế sẽ làm bạn mất hiệu quả làm việc. Không thích mức lương ở đây thì tìm việc khác. Nhưng đã ngồi đây làm việc thì làm như người ta đang trả cho bạn 1 triệu đô la một giờ. Không có lý do gì để bạn không làm việc với hiệu năng cao nhất của bạn.

8. Có cái gọi là kỷ luật làm việc (work discipline), bạn cần phải làm việc có kỷ luật như lính trong quân đội.

Và cũng có cái gọi là đạo đức làm việc (work ethic), để bạn làm việc như một anh hùng.

Bạn cần cả hai, work discipline là mức sàn, work ethic là mức của những vì sao.

Chúc các bạn biết vào đời với công việc thật và trái tim thật.

Mến,

Hoành

© copyright 2023
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com