Chào các bạn,

Khẩu nghiệp là một trong những từ của nhà Phật ngày nay được giới trẻ dùng nhiều. “Khẩu” là miệng, cửa biên giới, như là “xuất khẩu thành thơ” (miệng) hay xuất nhập khẩu (cửa biên giới). Nghiệp đây không phải là nghề nghiệp, mà là karma, như trong tội nghiệp, nghiệp dữ, nghiệp lành – hạt của một hành động của ta, để sinh ra hậu quả sau này. Khi ta làm một hành động, ta tạo ra nghiệp, hành động xấu tạo nghiệp dữ, hành động tốt tạo nghiệp lành. Nghiệp đó một lúc nào đó sẽ tạo ra hậu quả cụ thể của hành động của ta. Như ta đánh một người, tạo ra nghiệp xấu, một lúc nào đó nghiệp xấu đó sinh ra hậu quả cụ thể, như là bị người ta đánh trả thù. Vậy, trong luật nhân quả – gieo nhân thì gặt quả – thì nghiệp có thể xem là gạch nối giữa “nhân” và “quả”.

Nói ngắn ngọn thì khẩu nghiệp là nghiệp (xấu hay tốt) từ miệng ta đi ra, tức là “nghiệp từ lời nói trong miệng của ta.” Nếu nói lời hiền hậu đạo đức thì tạo nghiệp tốt (và hậu quả tốt), nếu nói lời ác độc thì tạo nghiệp xấu (và hậu quả xấu).

Có bốn loại lời nói không tốt:

– Vọng ngữ: là nói dối (nói trắng thành đen, hoặc nói một nửa giấu một nửa để đánh lừa)
– Ỷ ngữ: là nói thêu dệt (ít nói thành nhiều)
– Lưỡng thiệt: là hai lưỡi – nói đâm thọc đầu này đầu kia để thiên hạ đánh nhau.
– Ác ngữ: là lời hung ác, dữ dằn, hiểm độc.

Không nói bốn loại lời xấu này, và chỉ nói lời nói tốt – lời nhân hậu, thành thật, yêu thương, hòa bình – là ta đang thực hành “chánh ngữ” (dùng từ ngữ chính đáng) – một trong tám nhánh đường (Bát chánh đạo) để đi đến giác ngộ.

Tóm lại, cách sống tốt là không nói 4 loại lời nói không tốt, và tập trung vào nói những lời nói tốt. Đó chính là “chánh ngữ”.

Có lẽ điều mọi chúng ta được học nhiều nhất là cách ăn nói. Từ bé đã được bố mẹ dạy chào hỏi, thưa gửi, lễ độ, thành thật. “Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Đó là chánh ngữ. Nhưng càng lớn chúng ta càng học được nhiều loại nói xấu và chẳng biết chánh ngữ là gì. Chánh ngữ là khi nói thì tập trung vào lời nói, để không nói lời xấu, mà chỉ nói lời tốt.

Khi nói thì tập trung vào lời nói của mình. Chậm lại để lựa lời mà nói. Đừng huyên thuyên láo lếu, chẳng suy nghĩ, chỉ có lời nói ba hoa còn cái đầu thì chẳng làm việc.

Đương nhiên là chẳng nói nhiều thì các bạn đều biết, người nói lời mà ai cũng thương thì sẽ thành công, người nói mà ai cũng ghét, thì thất bại.

Và bạn muốn thành công trên đường đời.

Chúc các bạn luôn thành công.

Mến,

Hoành

© copyright 2023
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com