DV– Chính sách và động thái giải quyết tồn kho của Thái Lan đang khiến cho gạo Việt đứng ở thế cạnh tranh gay gắt.
Tờ Hải quan cho biết, Thái Lan đang sẵn sàng bán giá thấp cả đối với gạo tồn kho vụ cũ và gạo mới nên chính sách cạnh tranh bằng giá rẻ của Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn.
 |
| Gại Việt từng bị ngấm đòn đau vì hạ giá thấp |
Trước tình hình này, mới đây Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã yêu cầu các đơn vị nghiên cứu cụ thể tác động của sự cạnh tranh của Thái Lan đối với hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam trên các khu vực thị trường như: Chủng loại mặt hàng, phương thức tăng cường giao dịch, đẩy mạnh xuất khẩu gạo, các biện pháp hỗ trợ của Chính phủ Thái Lan đối với hoạt động XK gạo, giải phóng tồn kho.
Một thông tin đáng chú ý, cuối tháng 11, Hiệp hội lương thực Việt Nam – VFA đã điều chỉnh giá sàn xuất khẩu xuống 380 USD một tấn loại gạo 25% tấm thay vì 410 USD.
Theo chuyên gia lúa gạo Võ Tòng Xuân: “Đây cũng được xem là động thái bán nhanh lượng gạo ra thị trường nhưng vô hình trung khiến người nông dân thiệt thòi. Khi ấn định giá không cao thì giá thu mua không cao”, ông Xuân phân tích.
Trên thực tế doanh nghiệp đang “dồn lực” để hoàn thành mục tiêu đề ra trong năm 2014. Thế nhưng từ thực tế này, có thể thấy rằng, sự cạnh tranh của thị trường xuất khẩu gạo rất gay gắt, nhất là sự cạnh tranh về nguồn cung từ Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan, Campuchia.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, trong khi các doanh nghiệp Việt Nam đang loay hoay để bán gạo dự trữ nhằm cân bằng xuất khẩu trong những tháng cuối năm thì các nhà xuất khẩu Thái Lan đã tập trung giành lấy thị trường Malaysia, Indonesia, Trung Quốc, Philippines và cả châu Phi.
Số liệu cập nhật từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, khối lượng gạo xuất khẩu tháng 11 ước đạt 443.000 tấn với giá trị 217 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu gạo 11 tháng của năm 2014 ước đạt 6,03 triệu tấn, giá trị 2,79 tỷ USD, giảm 2,7% về khối lượng.
Giá gạo xuất khẩu bình quân 10 tháng đầu năm 2014 đạt 460,09 USD/tấn, tăng 4,61% so với cùng kỳ năm 2013.
Theo đánh giá của Tổ điều hành xuất khẩu gạo, các nước nhập khẩu lớn ở khu vực châu Á tăng cường nhập khẩu, một số thị trường trọng điểm truyền thống cũng tiếp tục giao dịch. Cụ thể, Trung Quốc vẫn đứng đầu danh sách thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam với 31,1% thị phần.
Trên thực tế Việt Nam từng bị thua đau dù rằng luôn đưa ra giá rẻ để cạnh tranh. Bài học trong đợt đấu thầu 500.000 tấn gạo mà Cơ quan lương thực quốc gia Philippines công bố ngày 27/8 dù Việt Nam đưa ra mức giá là 460 đô la Mỹ/tấn, mức thấp nhất trong các nước dự thầu, cao hơn mức giá trần là 3,4 đô la Mỹ/tấn nhưng vẫn không trúng thầu.
Lý do vì phía Philippines mặc dù đang có nhu cầu nhập khẩu 500.000 tấn gạo nhưng Chính phủ Philippines chỉ bỏ ra 10,27 tỉ Peso, tương đương 234,5 triệu đô la Mỹ, tương đương với mức 456,6 đô la Mỹ/tấn.
Trao đổi với Đất Việt, GS.TS Nguyễn Ngọc Đệ, Phó trưởng khoa Phát triển nông thôn, ĐH Cần Thơ cho rằng: đây là những đòn đánh vào chính sách mua rẻ, bán rẻ, chỉ chạy theo số lượng lớn mà không chú trọng chất lượng của Việt Nam.
Theo ông Đệ, lâu nay Việt Nam không thể bán gạo giá cao chính là do khâu thu mua chế biến. Các công ty xuất khẩu không có mạng lưới thu mua tận nơi nên phải thông qua đội ngũ thương lái. Vì thế, trong một lô gạo của một công ty có tới hàng chục giống lúa lẫn lộn, chất lượng mùa này khác mùa trước. Đó là chưa kể các thương lái, doanh nghiệp hám lợi, mua cả gạo phẩm cấp thấp với giá rẻ để trộn vào.
“Ngành lúa gạo Việt Nam là một thế mạnh nhưng càng ngày càng bị bào mòn, vắt kiệt sức của nông dân do sự yếu kém của thương nhân và nhà nước tổ chức quản lý chuỗi giá trị sản phẩm gạo không làm được”, GS Nguyễn Ngọc Đệ nói.
-
Phương Nguyên
Đọt Chuối Non 
Mình có cảm tưởng, tỏi Lý Sơn, cần nghiên cứu cách giữ thương hiệu trên thị trường, đừng để thiên hạ bán tỏi Lý Sơn giả trên thị trường. Chỉ có hai cách:
– Nắm rõ hệ thống bán tỏi Lý Sơn.
– Có luật sư sẵn sàng làm việc với nhà nước và kiện những nơi nào bán tỏi Lý sơn mà không có đồng ý của Lý sơn và tất cả nhũng ai liên hệ đế đến việc chuyển tỏi Lý sơn ra ngoài hệ thống phân phối chính thức.
Còn việc xin tiếp cận công nghệ chế biến tỏi đen, mình không tin thông tin đó là đúng. Tạo sao cần nhà nước nhúng tay vào thì mới tiếp cận công nghệ được? Sao lại chắc công nghệ đó có thể tăng giá tỏi lên hàng trăm lần? Thông tin này có vẻ như có ai muốn lừa bip nông dân Lý Sơn thì đúng hơn.
LikeLike
Nhắc đến tỏi Lý Sơn thì cách đây ba, bốn năm, em và bạn em có ý định đi buôn tỏi Lý Sơn đó! Nhưng dự định chưa thành. 😀
Trong bài báo này, người dân Lý Sơn đang mong tiếp cận công nghệ chế biến tỏi đen. Giá tỏi đen đắt gấp trăm lần giá tỏi Lý Sơn (mà tỏi Lý Sơn đắt gấp 4-5 lần tỏi bình thường). Tuy nhiên, người dân cần nhà nước hỗ trợ mới làm được.
Và đúng như Hằng nói, nếu có doanh nghiệp đạo đức nào giúp người dân tạo nên thương hiệu tỏi Lý Sơn bền vững thì thật là tốt.
***
Vua tỏi Lý Sơn và ước mơ ‘siêu phẩm’ 5 triệu/kg
Cập nhật: 05:00 | 13/07/2014
VNN – Tỏi Lý Sơn – thương hiệu nông sản của huyện đảo Lý Sơn từ lâu đã nổi tiếng trong và ngoài nước. Những nông dân ở đây đang mơ ước làm nên những đặc sản cao cấp, hiếm có tầm ‘siêu phẩm’ bán 4 -5 triệu/kg.
Với những điều kiện đặc trưng về thổ nhưỡng, khí hậu, cùng với sự quý hiếm của giống cây, tỏi Lý Sơn nhiều năm nay là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế của người dân huyện đảo. Rất nhiều hộ gia đình đã xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu từ cây tỏi.
Mức giá bán ở Lý Sơn giao động từ 60.000-80.000 đồng/kg tỏi khô. Với những tỏi loại A (loại 1, mẩy, không bị mốc, lép), một kg tỏi được người dân bán với mức giá 100.000 đồng/kg.
Tỏi Lý Sơn thơm, có vị cay đặc trưng, củ nhỏ, đều, các dánh tỏi (tép tỏi) rất đều nhau. Khi phơi khô, tỏi Lý Sơn có thể để lâu được 4-5 tháng trong điều kiện khô thoáng mà không bị lên mầm như các loại tỏi khác.
Gia đình anh Dương Quận (xã An Vĩnh) có 5 sào đất để trồng tỏi. Một vụ, gia đình anh thu hoạch từ 3-4 tấn tỏi tươi.
Anh Dương Quận (xã An Vĩnh) – người có mệnh danh “vua tỏi Lý Sơn”.
Đây cũng là nguồn thu chính của gia đình anh Quận, vì anh tập trung vào công việc trồng và thu mua tỏi.
Anh Quận cũng được mệnh danh là “vua tỏi Lý Sơn”, khi anh là một trong những đại lý thu mua tỏi lớn nhất của huyện đảo, sau đó phân phối vào đất liền, bán tại các siêu thị rộng khắp cả nước.
“Mỗi năm, gia đình tôi thu mua được trên dưới 20 tấn tỏi. Sau khi phơi khô, tỏi được phân loại thành tỏi loai 1-2-3. Giá bán cũng căn cứ theo mức phân loại này” – anh Quận cho biết.
Tỏi Lý Sơn còn có một đặc điểm độc đáo khác, đó là giống tỏi một dánh (một tép). Với loại tỏi này, giá bán tại huyện đảo Lý Sơn ở mức 800.000-1.000.000 đồng/kg.
“Công nghệ” trồng tỏi trên huyện đảo Lý Sơn.
Ước mơ lên đời
Đã từng có tin đồn về việc, nhiều thương lái “mượn” thương hiệu tỏi Lý Sơn bằng cách nhập các loại tỏi ở các vùng miền khác ra huyện đảo, sau đó đảo lẫn với tỏi Lý Sơn để bán kiếm lời.
Nguyên nhân chính, vì tỏi Lý Sơn đắt gấp 4-5 lần so với các loại tỏi thông thường. Đó là chưa nói đến “tỏi một tép” có mức giá đắt gấp chục lần so với những loại tỏi thường có nhiều dánh.
Với kinh nghiệm của mình, anh Quận nói: “Mánh khóe trên chỉ có thể qua mặt được người mua, chứ người Lý Sơn rất dễ phân biệt. Chỉ cần bẻ đôi dánh tỏi, ngửi mùi là biết đó có phải tỏi Lý Sơn hay không. Nhiều người, chỉ cần cầm củ tỏi, quan sát hình dáng là nhận biết được”.
Tỏi một tép cũng cùng giống tỏi Lý Sơn, trồng trong điều kiện bình thường, không có gì khác biệt. Tuy nhiên, một ruộng tỏi Lý Sơn chỉ có khoảng 1kg tỏi một dánh, phải mất thời gian chọn lọc, nhặt ra từ cả ruộng tỏi.
Những năm mất mùa, tỏi một dánh xuất hiện càng nhiều. Đó là lý do vì sao tỏi một dánh của Lý Sơn đắt gấp chục lần so với tỏi thông thường.
Trên khu ruộng trồng tỏi liền kề với Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải, chị Nguyễn Thị Thu – một người dân trong huyện đảo, đang cặm cụi làm đất cho vụ tỏi mới.
Tỏi Lý Sơn có giá đắt gấp 4-5 lần so với các loại tỏi thông thường
Theo chị Thu, “công nghệ” trồng tỏi Lý Sơn rất đặc biệt.
Vì trên đảo nên thiếu đất, thiếu nước ngọt, một ruộng tỏi sẽ được rải một lớp đất màu (đất thịt) mang từ đất liền ra. Đất này đã được trộn với phân bón, sau đó sẽ đưa tỏi giống xuống.
Một lớp đất cát (cát trắng) rất mịn, dày chừng một đốt ngón tay được phủ bên trên. Lớp đất cát này chính là yếu tố làm nên hương vị đặc trưng của tỏi Lý Sơn, ngoài sự riêng biệt của giống.
Vài năm gần đây, người dân Lý Sơn đã đầu tư xây dựng hệ thống tưới nước khoa học hơn, đó là bố trí các đường ống nhựa chia ô dọc ngang trên khoảng ruộng, với vòi phun nhô cao trên mặt ruộng chừng 50 cm.
“Cách thức tưới như thế đảm bảo độ ẩm cho phép, và cũng giúp tiết kiệm được nước ngọt, nhất là vào mùa khô, huyện đảo thiếu nước vì không có mưa” – anh Quận giải thích.
Ruộng trồng tỏi ở Lý Sơn chủ yếu là ruộng “nhân tạo”. Người dân dọn mặt bằng vừa phải, sau đó phủ các lớp đất – cát chồng lên nhau.
“Chúng tôi đang tiếp cận công nghệ chế biến tỏi đen. Cách thức làm, đó là lên men củ tỏi bằng một số hợp chất. Giá một kg tỏi đen trên thị trường ở mức 5-6 triệu đồng, gấp cả trăm lần so với giá tỏi Lý Sơn hiện tại. Tuy nhiên, rất khó để chúng tôi tiếp cận công nghệ, nếu như không có dự án của huyện hay của tỉnh Quảng Ngãi” – anh Quận tâm sự.
Kiên Trung
LikeLike
Em cũng có một ví dụ tương tự về hành tỏi, hôm qua vừa có bạn quê Quãng Ngãi nói chuyện với em về tỏi Lý Sơn. Em biết và ăn tỏi Lý Sơn rất ngon và nổi tiếng nhưng cực mỗi bóc mỏi tay. Để tiêu thụ đạ trà trong nhân dân và chất lượng và vệ sinh bình thường thì giá trị mang lại thấp. Nếu có doanh nghiệp làm ăn có đạo đức giúp nông dân trồng tỏi chất lượng cao về hương vị, vệ sinh và nuôi trồng và phân phối tới thị trường cấp cao hơn như nhà hàng, khách sạn trong nước thôi và xa hơn là xuất khẩucũng đã khiến giúp trở thành sản phẩm thương hiệu thì hiệu quả mang lại lớn hơn nhiều
LikeLike
Hi QL,
Anh nghĩ là vấn đề không phải là tham, mà không biết kinh doanh. Sản phẩm cao cấp luôn luôn có lợi tức cao hơn sản phẩm thấp và ít bị cạnh tranh hơn. Nếu chúng ta cứ nhắm vào các sản phẩm thấp, thì rất khó có tiếng tăm (thương hiệu) và khó cạnh tranh hơn.
Cả cà phê lẫn gạo, chúng ta cần khuyến khích sản phẩm cao cấp.
LikeLike
Người mình có … tham quá chăng và luẩn quẩn trong lòng tham của mình. 🙂
LikeLike
Giống như cà phê VN, gạo VN không có thương hiệu trên thị trường quốc tế, vì là gạo sản lượng cao nhưng phẩm chất thấp.
Thái Lan chú trọng rất nhiều vào các loại gạo thơm chất lợng cao, và có nhều thương hiệu của các hãng Thái rất nổi tiếng.
Campuchia giờ cũng tập trung vào gạo cao cấp.
Chuyên gia Võ Tòng Xuân nói trong bài này:
Vì sao gạo Campuchia hạ ‘đo ván’ gạo Việt?
(Thị trường) – Việt Nam hơn Campuchia 1-2 vụ nhưng sản xuất lại quá tốn kém khiến lời lãi chẳng đáng là bao, có chăng chỉ hơn Campuchia chút xíu.
Đó là nhận xét của GS.TS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp khi lý giải về sự vượt trội của ngành xuất khẩu gạo Campuchia trước Việt Nam.
Bán trong nước lời hơn…xuất khẩu?
Việc lúa gạo Campuchia hơn Việt Nam đã được cảnh báo từ nhiều năm nay. Sự vượt trội này đầu tiên xuất phát từ thói quen sản xuất của hai quốc gia: Campuchia trồng lúa mùa năng suất thấp nhưng giá trị cao, hạt gạo rất dài và thơm. Trong khi đó, Việt Nam chỉ ham trồng các giống lúa có năng suất cao (lúa cao sản).
Bình quân trên mỗi ha, năng suất lúa của Việt Nam hơn Campuhia nhiều. Theo đó, mỗi năm Campuchia chỉ đạt 3 tấn/ha, còn Việt Nam trồng 2 vụ/năm, năng suất đạt khoảng 14 tấn/ha, nơi nào trồng 3 vụ/năm có thể đạt 20 tấn/ha.
Tuy nhiên, nếu tính cả chi phí đầu vào, công sức bỏ ra, nông dân Việt Nam may ra chỉ lời lãi hơn nông dân Campuchia một chút xíu. Nông dân nước bạn trồng lúa rất nhàn và không hề tốn kém. Họ chờ gần mưa mới cấy lúa sau đó để cho nước mưa xử lý. Do bón phân ít, sâu bệnh ít nên khi đến khi thu hoạch, nông dân Campuchia không tốn kém nhiều.
Ở chiều ngược lại, để làm ra hạt lúa, nông dân Việt Nam mất rất nhiều công sức, phải bơm nước ra để cày bừa, trục rồi lấp đất lại, tưới nước… Đó là chưa kể khâu đầu vào, từ phân bón, thuốc trừ sâu, máy móc nông nghiệp đều phải mua rất tốn kém.
Gạo của Campuchia nhìn rất đều, chất lượng tốt. Để quảng bá cho hạt gạo của mình, họ đưa ra một chương trình chào hàng khắp nơi. Tôi còn nhớ khi tham quan một hội chợ lúa gạo ở Thái Lan, chỉ có Thái Lan và Campuchia tham gia. Campuchia có 8 công ty được Bộ Thương mại nước này hỗ trợ tham dự hội chợ. Họ chia nhau ngồi trong quầy, khách tới, lập tức họ chào hàng, đưa mẫu gạo cho xem, thậm chí ăn thử, kế đó nói giá rồi ký hợp đồng ngay tại chỗ. Việt Nam không có công ty nào tham gia hội chợ này, Vinafood càng vắng bóng bởi với thói quen làm ăn chộp giật, mấy “ông” ấy có gì đâu mà khoe?
Campuchia còn đi các nước khác để bán gạo. Họ đến các hệ thống siêu thị của Anh, Pháp…, biếu gạo mẫu rồi chào hàng với giá phải chăng. Dĩ nhiên Campuchia cũng phải trông giá của Thái Lan, Mỹ, Pakistan… để đưa ra mức giá hợp lý, phù hợp với họ. Việt Nam có ai chịu đi tìm thị trường như vậy?
Có chăng chỉ một số rất ít doanh nghiệp tự bỏ tiền ra làm việc này. Công ty TNHH MTV Kinh doanh và Xay xát lúa gạo Cẩm Nguyên ở Tháp Mười tự bỏ tiền đi Bắc Kinh, Thượng Hải, Hong Kong, Quảng Tây, mang theo mẫu gạo của mình đi chào hàng, khi có đơn đặt hàng mới về tổ chức sản xuất. Tuy nhiên, cần nhắc lại, số doanh nghiệp làm như Cẩm Nguyên không nhiều.
Campuchia cũng sản xuất lúa gạo theo chuỗi giá trị như Việt Nam nói nhiều lâu nay nhưng họ có tổ chức quốc tế tới giúp, chỉ cần nghe theo và làm y chang là họ mua ngay. Còn Việt Nam không có tổ chức quốc tế nhưng có những người Việt Nam hướng dẫn, nói rã hơi vậy mà chẳng ai nghe, chỉ làm chộp giật, ăn xổi ở thì, cuối cùng thua kém nước khác.
Việt Nam cũng có một số loại gạo ngon như ST 5, ST 20, VD 20 nhưng bán trong nước lời hơn xuất khẩu. Nếu trong nước bán khoảng 20.000 đồng/kg, tính ra 1.000 USD/tấn, trong khi chào hàng ở bên ngoài không bao giờ được giá đó.
Tôi không đồng ý với ý kiến cho rằng chỉ cần tạo ra được giống lúa lai giữa lúa mùa địa phương với lúa cao sản vừa năng suất cao, vừa chất lượng tốt là có thể giải quyết được sự hơn thua của Việt Nam với các nước xuất khẩu gạo khác. Như vậy chưa đủ!
Chúng tôi làm trầy da tróc vảy gần 40 năm nay nhưng vẫn không gắn được mấy gen ngắn ngày năng suất cao, mùi thơm vì ý muốn của nông dân rất khó thực hiện. Thực ra nông dân Thái Lan không cần giống ngắn ngày, không cần năng suất cao, chỉ cần gạo thơm, thành ra các nhà khoa học tạo giống rất dễ. Còn Việt Nam, nếu yêu cầu gạo phải thơm, ngắn ngày, năng suất 8 tấn thì chúng tôi đầu hàng.
Việt Nam phải học cách bán gạo của Campuchia
Lúa gạo Việt Nam không cần chạy theo sản lượng để đảm bảo an ninh lương thực. Chỗ nào cần an ninh lương thực thì giữ diện tích đó làm lúa cao sản, còn chỗ nào muốn chen vào thị trường cao cấp thì làm lúa đặc sản, tăng vụ và hãy đảm bảo mua số lúa đó với giá tương xứng, có như vậy nông dân mới trồng. Bây giờ xui nông dân trồng lúa năng suất thấp rồi mua với giá vài chục đồng mỗi kg thì không ai làm.
Việt Nam phải tạo sự liên kết trong chuỗi giá trị. Không mua lúa qua thương lái để họ trộn đủ loại gạo vào nữa, thay vào đó phải có vùng nguyên liệu. Các doanh nghiệp đặt hàng nông dân sản xuất theo quy trình VietGAP, GlobalGAP để ra lúa nguyên liệu giá thành thấp nhất mà chất lượng cao nhất, sau đó mua nguyên liệu, xử lý tại nhà máy hiện đại, cho ra những sản phẩm gạo thật tốt.
Nói thì như thế, thực tế, các doanh nghiệp Việt không chịu làm theo. Khi mua lúa, thương lái cứ mua hết đám ruộng này đến đám ruộng khác, đổ vào chiếc ghe duy nhất thành ra gạo Việt Nam mới 5-7 loại giống, chất lượng kém.
Việt Nam phải học Campuchia rất nhiều, nhất là về khâu xúc tiến thương mại. Các công ty làm ăn tốt hãy đến hội chợ lúa gạo tìm kiếm khách hàng, thương thuyết, đưa xem mẫu gạo cho khách hàng xem, đưa ra mức giá phù hợpđể họ đặt hàng. Bước sau lại qua các nước chào hàng, lấy đơn đặt hàng về để chủ động mùa tới trồng lúa gì, bao nhiêu tấn, chủ động có vùng nguyên liệu sản xuất theo GAP, chắc chắn sẽ có gạo chất lượng cao, có thương hiệu mà khách hàng muốn mua.
LikeLike