Hà Nội Phố, Hà Nội Mùa Đông!

Chút gió heo may về mang theo hơi hướng của một mùa đông Hà Nội sắp bắt đầu. Thu còn chần chừ, vấn vương chia tay trong hương cốm man mát, hương hoa sữa nồng nàn, ngây ngất phố, trong màu nắng vàng tươi như mật ong. Đông ngập ngừng với những cơn gió mùa đông bắc đầu tiên, lẫn vào từng cơn mưa, mưa lá bay đầy trời, kéo theo cái lạnh của khoảnh khắc giao mùa, vừa đủ cho những đôi tình nhân tìm hơi ấm tay trong tay bên nhau.
hanoi1

Lập Đông, Hà Nội có gam màu và hương vị say đắm là lạ. Màu vàng, đỏ của nắng, của lá cây, hương phố tỏa ra từ những hàng quà mùa Đông dọc vỉa hè…Tất cả những điều thi vị đó mang cho những người con xa Hà Nội một nỗi nhớ khó tả. Không ồn ào náo nhiệt như mùa Hè, không nồng nàn say đắm như mùa Thu, không tươi trẻ đầy sức sống như mùa Xuân, Đông Hà Nội mang chút lạnh lùng nghiêm nghị nhưng cũng không kém phần đáng yêu và duyên dáng giống như những nàng thiếu nữ Hà Nội vậy.

Hồ Gươm ngày Đông, mặt nước phẳng lặng, soi bóng Tháp Rùa cổ kính và những cành cây khẳng khiu, trụi lá. Lá đã theo gió đi cùng mùa Thu, dành lại cành trơ khấc cho mùa Đông.
hanoi2
Nắng không đủ rực rỡ, chỉ vừa đủ để làm hồng đôi má của ai đó. Những con đường với những rặng cây đang thay sắc lá. Thỉnh thoảng vài chiếc lá còn sót, rơi xuống trông giống như một vạt nắng vàng lấp lửng giữa khoảng không. Những chùm quả bàng chín vàng ửng, treo lủng lẳng trên cành, những bông hoa điệp còn vương lại, những cành cây cơm nguội rung rinh trong gió có vẻ như không muốn rời đi theo mùa, làm cho cái màu xám đặc trưng của mùa Đông được giảm bớt. Nhờ đó ta vẫn thấy ấm áp trong cái lạnh của gió, của không khí khi bắt gặp Đông trên phố.


“…Hà Nội mùa này chiều không buông nắng

Phố vắng nghiêng nghiêng cành cây khô

Quán cóc liêu xiêu một câu thơ

Hồ Tây, Hồ Tây tím mờ…”

hanoi3

Hồ Tây sương phủ mờ, con đường Cổ Ngư hôm nay dường như cũng có chút khác lạ. Rộng hơn, lạnh hơn, không còn những đôi tình nhân sóng sánh bên nhau dạo bước dưới nắng chiều. “…Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về…” .

Hà Nội Đông về còn quyến rũ lòng người bởi những món ăn rất riêng. Đó là ngô nướng, ốc luộc và quẩy nóng chiên giòn.

Những bắp ngô nếp còn non, vừa mới được trẩy về từ bãi giữa cầu Long Biên, ven sông Hồng. Bóc lớp áo lá xanh mướt bên ngoài, ta bắt gặp những hạt ngô trắng ngần, bóng mịn, còn căng sữa. Đem quạt nướng trên than hồng chừng mươi phút sẽ cho chúng ta những bắp ngô nướng ngọt dẻo thơm bùi, ngon phải biết…Ngô nướng quyến rũ thực khách bằng hương thơm riêng biệt, mùi thơm của hương đồng gió bãi, của phù sa hào phóng. hanoi4-ngôNgô nướng chỉ sinh ra vào đúng mùa này, đúng khoảng khắc này khi cái se se lạnh của heo may bủa vây quanh ta, khi màn đêm biến chậu than hồng trở nên lung linh huyền ảo. Ai cũng muốn ngồi gần chậu than hơn chút nữa, những đôi má ửng đỏ, những cặp mắt long lanh xúm quanh người quạt ngô, những câu chuyện không đầu không cuối, những tiếng xuýt xoa trong tà áo mỏng, âm thanh lép bép của lò than…tạo nên một không gian ấm cúng kỳ lạ, hòa quyện vào không khí chờ đợi thơm mùi ngô nếp. Cầm bắp ngô nướng chín nóng hôi hổi trên tay, ta có cảm giác hơi ấm lan truyền từ tay vào từng đường gân thớ thịt. Cẩn thận tách từng hạt, từng hạt, nhẹ nhàng bỏ vào miệng, nhẹ nhàng nhâm nhi như sợ cái vị ngon ngọt ấy tan nhanh đi mất.

Sẽ là thiếu sót nếu ta bỏ qua món quẩy nóng.
Mặc dù chỉ mới qua mấy trận gió mùa mà đâu đó bên những vỉa hè, cổng trường đã xuất hiện hàng quẩy nóng với mấy cái ghế, cái bàn con sơ sài cùng chảo mỡ to đùng. Đây là món ăn dân dã và rất rẻ. Ta có thể bắt gặp trên phố rất nhiều hàng quẩy nóng nhưng nổi tiếng nhất vẫn là quẩy ở các phố như Cửa Nam, Phan Bội Châu, Quán Thánh, Thụy Khuê. hanoi5-quay
Quẩy ở phố nào cũng giống nhau, nhưng điều để thu hút thực khách và làm cho món quẩy của quán mình trở nên nổi tiếng thì bắt buộc người chủ phải có nước chấm ngon. Chua ngọt của dấm đường, se cay đầu lưỡi của ớt tươi, mặn dịu của nước mắm và không thể thiếu những lát đu đủ hay cà rốt thái mỏng. Một đĩa quẩy nóng, chấm với nước chấm chua ngọt, thêm chút tương ớt… Chao ơi mới hấp dẫn làm sao.

Có ngô nếp nướng, quẩy nóng giòn, sao ta có thể quên ốc luộc được chứ! Những con ốc béo ngậy được làm sạch sẽ, luộc với lá chanh, sả và một chút gia vị ta có được món ốc ngon tuyệt. Cũng giống như ăn quẩy, ốc ngon một phần nhờ nước chấm, mỗi quán có một cách pha nước chấm riêng, khiến người ăn không thể nhầm lẫn. Nhẹ nhàng xoắn ruột ốc ra khỏi vỏ, rồi nhẹ nhàng nhấn chìm vào nước chấm, mùi vị chúng hòa quyện vào nhau, ngọt ngào biết mấy. Đêm mùa Đông, ngồi xì xụp húp bát nước ốc, uống rượu trong hơi men, xích lại gần nhau nói đủ thứ chuyện, những con ốc như kéo gần khoảng cách mỗi người.hanoi6-oc

Cứ vẩn vơ, mơ màng với cây, với lá, với quà phố Hà Nội trong cái lạnh ngọt ngào còn vương chút thu, dạo bước qua những con đường lá rụng ngập đầy lối đi, dễ khiến hồn ta bay bổng theo từng cơn gió. Đông ơi, chào mi nhé. Mi về đây để ta có thể diện những chiếc khăn len ấm áp, để ta có thể thưởng thức một tách cafe nóng trong quán quen, để ta có thể hít hà cái lạnh giá của sương sớm…

Thi thoảng ta tự tạo cho mình cảm giác nhớ, để lại được mơ màng trong những dư âm cùng giá rét, nơi biến ta thành kẻ mộng mị sống cùng kí ức với niềm dấu yêu dành cho Hà Nội. Hà Nội mùa Đông với mái ngói rêu phong, với cây bàng trụi lá thân sẫm trong sương mờ. Hà Nội mùa Đông với thấp thoáng phố xá ánh đèn, quán cóc vỉa hè, tiếng rao vẳng phố khuya…để lại từng nỗi niềm yêu thương mong nhớ hoài cảm.
hanoi7

Và ta thấy lòng chùng xuống như khi nghe một giai điệu quen thuộc và vọng trong ta một khúc ca Hà Nội phố:

“Em ơi Hà Nội phố

Ta còn em mùi Hoàng Lan

Ta còn em mùi hoa sữa

Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ

Ai đó chờ ai tóc xõa vai mềm

Ta còn em cây bàng mồ côi mùa đông

Ta còn em góc phố mồ côi mùa đông…”

Nguyễn Thanh Mai
Leo_pretty

The way the brave live

Chien’s sickbed lay next to my granny’s in hospital. So, it chanced that we two were acquainted with each other. Chien got infected with Agent Orange from his granddad, who had fought at the southern battle fields at the time when series of the large and thick forests had been shedding their leaves suddenly because of the herbicide.
Bệnh
Chien’s grandparents and parents were extremely happy when he was normally born and grew up healthily. But one morning when he was in 7th grade, everything began to turn bad. Chien had unexplainable actions, “gnawed” everything on his table such as pencil, ruler, book and notebook, and babbled gibberish constantly … His classmates thought Chien only joked, but all of them were panicked when he passed out! After regaining conciousness, Chien couldn’t remember what’d just happened.
trung thu
During the next 2 years, that matter repeated more and more regularly and sometimes he became unconscious for 2 days. Chien was diagnosed to have Leukemia and his memory was being gradually destroyed in a mysterious way. There was much possibility that Chien would have amnesia.

The image I had of Chien wa that he was a genial, patient and staunch friend. A little while later, my granny was discharged from hospital, and I had no chance to see Chien anymore.

Till last Tuesday, when doing charity at an orphanage dedicated for kids with inborn malformations and HIV, I was surprised to catch a sight of a boy who looked like Chien. But it was Thang, Chien’s younger brother. Thang told me about his brother’s last days. After leaving hospital, although too weak, Chien still convinced his family to allow him to be here in the orphanage, to teach these unlucky kids. “And he had the last happy days here!”, uttered Thang.

I believe that living meaningfully and happily is always the way the brave live!

Quan Jun translated

.

CÁCH NHỮNG NGƯỜI DŨNG CẢM SỐNG
cac em HIV
Giường của Chiến ngay cạnh giường của bà tôi trong bệnh viện. Tình cờ thế mà hai đứa quen nhau. Cậu ấy bị nhiễm chất độc màu da cam từ ông nội, ông chiến đấu ở chiến trường miền Nam vào đúng thời điểm hàng loạt cánh rừng đại ngàn bỗng trút sạch lá vì chất diệt cỏ.

Ông bà, bố mẹ của Chiến đã vui mừng khôn xiết khi bạn chào đời, lớn lên khoẻ mạnh. Nhưng vào một buổi sáng của năm lớp 7, mọi chuyện bắt đầu xấu đi. Chiến có những hành động khó hiểu. “gặm” mọi thứ trên bàn: bút chì, thước kẻ, sách vở, nói năng lảm nhảm…Bạn bè cùng lớp cứ nghĩ là Chiến đùa, nhưng rồi tất cả đều hoảng hốt khi Chiến ngất xỉu! Khi tỉnh dậy, Chiến không nhớ chuyện gì vừa xảy ra.

Suốt 2 năm trời, chuyện ấy cứ lặp đi lặp lại ngày càng thường xuyên hơn, có lần Chiến bất tỉnh tới hai ngày. Chiến được chuẩn đoán là mắc bệnh máu trắng, và những ký ức của bạn đang dần bị huỷ hoại một cách bí ẩn, nhiều khả năng Chiến sẽ bị mất trí nhớ…

Những hình ảnh tôi giữ về Chiến là một cậu bạn vui tính, nhẫn nại, kiên cường. Ít lâu sau, bà tôi xuất viện, tôi không có dịp gặp lại Chiến nữa.

Mãi cho đến thứ 3 tuần trước, khi đi từ thiện tại một mái ấm chuyên chăm sóc các em nhỏ bị dị tật bẩm sinh và nhiễm HIV, tôi bất ngờ thoáng thấy một cậu bạn rất giống Chiến. Nhưng đó là Thắng, em của Chiến.Thắng đã kể cho tôi những ngày sống cuối cùng của anh trai mình. Sau khi ra viện, dù yếu lắm, nhưng Chiến vẫn thuyết phục được mọi người trong nhà cho cậu ấy được tới đây, để dạy học cho các em nhỏ thiếu may mắn. “Và anh ấy đã có những ngày cuối cùng rất hạnh phúc ở đây!” – Thắng kể.

Tôi tin rằng sống đầy ý nghĩa và hạnh phúc luôn là cách mà những người dũng cảm sống!

Đức Huy, Hoahoctro Newspaper

Hồi Ký của Y Ngông Niê Kdăm

Thấy quyển hồi ký của ba chị Linh Nga, bác Y Ngông Niê Kdăm, rất hữu ích cho chúng ta để hiểu biết thêm về đồng bào Tây Nguyên trong chiến tranh và cách mạng, đồng thời biết thêm về một chiến sĩ cách mạng và biết thêm về bạn quý Linh Nga của chúng ta, mình xin phép chị Linh Nga post lên Đọt Chuối Non. Ảnh trong hồi ký là ảnh minh họa của mình. Hy vọng mai mốt chị Linh Nga có thể cho chúng ta các bức ảnh liên hệ đến bác để chúng ta thay thế ảnh minh họa.

Cám ơn chị Linh Nga rất nhiều !

Hoành

.

    Ba tôi có hai lần viết hồi ký . Cuốn ” Khát vọng Tây Nguyên” do nữ nhà báo Diệu Ân ghi, Nhà xuất bản VHDT phát hành năm 1994, không được ông ưng ý lắm. nên Mẹ tôi, bà Bùi Thị Tân đã một lần nữa ghi lại. Đó chính là bản này , chân thật hơn.

      (Linh Nga Niê Kdăm)

.

Nguyên bản của Y NGÔNG NIÊ KDĂM

    “ Bạn ơi lắng nghe, nghe tiếng núi rừng
    Dòng suối xanh trong đất nước anh hùng
    Bền vững như non cao như dòng sông Ba”

Đó là câu mở đầu của một bài hát về Tây nguyên do nhạc sĩ Trần Quý sáng tác, nó có vẻ hư cấu, nhưng là một bài hát nổi tiếng ca ngợi quê hương Tây Nguyên tươi đẹp. Với những người Tây Nguyên như chúng tôi, khi nghe lời ca đó đều có một tình cảm rạo rực, xúc động trong lòng.Tôi rất thích và thường hay cất lên lời ca này, mỗi khi nhớ về Tây Nguyên.
BMT6
Tây nguyên bao la hồi xưa với rừng già còn lút mắt, thú rừng chim đẹp, nhiều vô kể. Ngay ven những con đường là rừng cây to hằng mấy người ôm. Rừng cây đã nuôi sống, che chở và bảo vệ cho các tộc người sống rải rác trên cao nguyên đất đỏ bazan mênh mông.

Thực dân Pháp sau khi bình định các tỉnh miền xuôi đã len lỏi tới rừng núi cao nguyên này. Chúng đã bị một số tù trưởng người dân tộc, như Săm Brăm, N’Trang Lơng, N’Trang Gưh, Ama Djao….liên kết chống trả ác liệt.Dù với đủ chính sách, cả cứng rắn, mềm dẻo đều có, nhưng hầu như chúng không thể nào khuất phục nổi lòng người Tây nguyên.

Mặc dầu họ rất nghèo vì còn hoàn toàn phụ thuộc vào đời sống tự nhiên, kỹ thuật canh tác quá thô sơ, hàng năm phải vài tháng đào củ rừng bổ xung cho bữa ăn, nhưng người Tây Nguyên vẫn sống rất thoải mái giữa núi rừng bao la hùng vĩ, đất rộng người thưa.

Mẹ đã sinh ra tôi trong bối cảnh đó, vào lúc gà gáy sáng ban mai ngày 13 – 08 – 1922 tại buôn Ea Sup, xã Kma Rang Prong – nay thuộc thị trấn Ea Pok, huyện Cư Mgar, tỉnh Đăk lăk. Thật ra người Êđê chỉ biết tính tuổi theo mùa rẫy, nhưng sau này đi học theo trường Pháp, họ gọi bố mẹ hỏi cặn kẽ, rồi tính ngược lại để lập giấy khai sinh cho chúng tôi.

Người Êđê chúng tôi ở Đăk lăk có 2 dòng họ lớn Niê và Mlô.Từ 2 dòng tộc chính này toả ra 24 nhánh họ. Niê kdăm đứng đầu dòng họ Niê, Mlô Duôn Du đứng đầu dòng họ Mlô. Mẹ tôi thuộc dòng họ Niê kdăm, một dòng họ từ xa xưa có nhiều tù trưởng giàu có, hùng mạnh( vì theo truyền thuyết thì khi lên khỏi mặt đất, các dòng tộc khác đã chia chác, lựa chọn hết những vật có sẵn, người trưởng họ Niê kdam giận dỗi đạp mạnh chân lên mặt đất, nói “ tất cả đất này là của Niê kdam”). Nhưng tới thời thuộc Pháp người Êđê nghèo dần. Sau Cách mạng Tháng 8, chế độ tù trưởng cũng đã không còn nữa. Tôi mang họ Niê kdăm của mẹ theo đúng luật tục mẫu hệ Êđê.

Mẹ đã sinh tôi trong cảnh đói nghèo, chỉ có 2 anh em trai: tôi và Y Wung . Bố đẻ tôi đã ốm chết ở buôn Dhăh sau chuyến đi phu ở đồn điền cafe Cư H”lâm của chủ Tây. Lúc đó tôi chưa biết gì. Sau này mẹ tôi đi bước nữa, sinh thêm được 4 em nhưng chết 2, chỉ còn 2 cô em gái là H’Reo và H’Droh ( hiện đang ở buôn Ea Sut, thị trấn Ea Pok, huyện Cư M”gar, tỉnh ĐL).Bố dượng tôi rất tốt, ông đã nuôi và dạy dỗ chúng tôi như người cha đẻ. Những năm hai anh em tôi đi học ở trường tiểu học Pháp- Đê , ngày nghỉ, dượng thường lên đón chúng tôi về buôn Sut.Y Wung nhỏ tuổi hơn, luôn được dượng cõng trên lưng.Còn tôi ỷ mình lớn, tự hào được chạy theo chân cha suốt dọc đường gần 20km từ trường về buôn. Có cả cha và em luôn bên cạnh, tôi đâu có sợ.

Gia đình tôi thường xuyên đói, năm nào cũng ăn củ rừng thay cơm. Có một lần khi mới 5 tuổi, mẹ đã cho tôi đi theo cùng với em trai địu sau lưng, vào rừng đào củ mài. Rễ củ ăn quá sâu, mẹ cứ đào mãi, đào mãi, mồ hôi vã ra như tắm. Vừa mệt vừa đói, mẹ tôi ngã chúi xuống hố.Hai anh em tôi cùng kêu khóc gọi mãi nhưng chẳng thấy mẹ nói gì. Tôi vô cùng sợ hãi, sức nhỏ yếu không kéo được mẹ lên, chỉ biết ôm chân mẹ mà khóc. Mãi sau có dân làng cũng đi rừng về nghe tiếng khóc mới chạy đến dìu mẹ lên và dắt chúng tôi về.

Những năm tháng đó thật khủng khiếp (1927), bọn Pháp vây ráp, dân đói khát, bệnh tật, không gạo, không muối, không có quần áo. Vì tù trưởng Ama Djao bất hợp tác với Pháp, nên bọn chúng chặn luôn cả đường buôn bán từ miền xuôi lên, nên càng thiếu muối ăn. Nhiều người già, trẻ em chết gục ngoài rừng. Tình hình Tây nguyên hết sức rối ren, cảnh đói cơm lạt muối, chết chóc thảm thương càng khắc sâu mối thù của người Tây nguyên với giặc Pháp.

Không chịu ngồi im để nhìn đồng bào chết dần chết mòn, một số tù trưởng đã tổ chức nhân dân nổi dậy chống lại chế độ hà khắc của giặc Pháp. Bọn Pháp truy quét gắt gao các tù trưởng để ngăn chặn làn sóng đấu tranh của nhân dân. Có thể nói năm 1929 là năm đói nhất. Thực dân Pháp càng tổ chức bắt bớ, nhân dân càng thấy rõ bộ mặt dã man của chúng, lại càng căm thù và cương quyết không chịu theo. Pháp đến, dân bỏ đi, chỉ cần trên vai có cái gùi, con dao và ít muối. Đối lại, thực dân Pháp dùng chính sách vừa đàn áp, vừa dụ dỗ. Để phô trương chính sách khai hoá văn minh của nhà nước bảo hộ, chúng mở ra tại Buôn Ma Thuột một trường nội trú dân tộc với tên là : “Groupe Scolaire Franco – Rhadé” – Trường tiểu học Pháp – Đê, do Legale làm hiệu trưởng. Học sinh do lính đi càn ở các buôn làng bắt về.

Khi đó tôi mới 7 tuổi, hôm ấy đang say sưa nô đùa với các bạn trong làng vào ngày lễ cúng Yang bến nước. Bên bờ suối mọi người đang đánh chiêng, uống rượu cần thì một trung đội lính khố xanh người dân tộc thiểu số do một tên Pháp dẫn đầu kéo tới. Chúng bảo chủ làng : Theo lệnh quan công sứ phải bắt trẻ con từ 6 – 7 tuổi về Buôn Ma Thuột đi học.

Nghe thấy vậy chúng tôi chạy toán loạn vào rừng, trèo lên các cây to, cây nhỏ trốn. Tôi và một số bạn trèo lên một cây cam to. Bọn lính ngồi uống rượu, bắt chủ làng khai tên bọn trẻ con 7 tuổi trong buôn và doạ :

– Ai không gọi con về thì cha mẹ sẽ bị bắt, khi nào nộp con mới được về.

Qua một đêm một ngày. Bọn lính lùng sục không tìm được ai, nhưng chúng tôi đói quá phải rủ nhau về nên bị bắt một loạt. Bố mẹ chúng tôi phải mang quần áo đưa con về Buôn Ma Thuột.Tôi và em trai Y Wung cũng ở trong số này.Suốt một năm đầu bố dượng tôi phải theo lên khu nội trú dắt chúng tôi đi học, vì chúng tôi bé quá, đi ăn cơm cũng chưa biết chỗ.Những năm sau tôi học được loại khá, nhưng do nhớ nhà nên hay trốn về. Chính quyền tỉnh bắt gíam dượng tôi 3 tháng, sau đó anh em tôi thương dượng quá mà không dám trốn về nữa. Học được mấy năm, lên lớp 4, 5 tôi luôn là học sinh giỏi.Vào các ngày chủ nhật được ra phố chơi, chúng tôi thường gặp các đoàn tù ở nhà đày Buôn Ma Thuột đi lao động quét đường, cắt cỏ. Họ mặc áo xanh có số đeo sau lưng, có lính khố xanh canh gác. Bọn chúng tôi thắc mắc lắm, về trường hỏi thầy giáo :

– Thầy ơi ! Các ông kia quét đường lại có lính gác, họ có tội gì đấy ?

Thầy giáo nói nhỏ :

– Đó là Cộng sản bị Pháp bắt tù đấy

– Vì sao họ bị tù ?

– Đó là những người yêu dân, yêu nước, chống lại bọn Pháp. Vì chúng nó bắt dân ta làm nô lệ, bắt đi xâu, làm cu li đồn điền trồng cao su, cafe cho chúng.

Tôi nghĩ trong đầu : “Bố mình cũng phải đi phu đồn điền, không mang gì về cho gia đình mà mẹ còn phải tiếp tế cho bố. Nó chơi ác cả với bố mình và gia đình mình rồi”

Dần dần thầy giáo bí mật giảng giải cho chúng tôi biết như thế nào là yêu nước. Tôi còn nhớ đó là các thầy Đào Tử Chí, thầy Phú…Năm tôi 15 tuổi, cả trường có chừng 600 học sinh, chúng cho học thì ít, bắt lao động thì nhiều. Sáng học, chiều nuôi bò, nuôi heo, chủ nhật đi vào rừng lấy củi. Thấy cuộc sống gò bó, căng thẳng, có một số học sinh rủ nhau trốn học nhưng bị bắt lại. Tôi rủ một số bạn học sinh lớn tuổi lên gặp thầy hiệu trưởng Legale xin ông cho giảm giờ lao động, tăng giờ học. Hiệu trưởng đồng ý, nhưng từ đó tôi bị nhà trường theo dõi.
BMT7
Khi học hết cấp I, tôi tốt nghiệp loại giỏi và được chọn đi học nội trú cấp II ở trường trung học Quy Nhơn cùng một số anh em khác như Y Nuê (sau này là giáo sư bác sỹ Ái Phương ), Y Tlam (sau này cũng là giáo sư y khoa ), Nay Phin ( sau là đại biểu quốc hội tỉnh Gia Lai ).Từ năm 1937 – 1940 tôi học ở đây cùng các bạn Tây nguyên và người Kinh. Vì còn ít tuổi lại cùng ở xa nhà nên chúng tôi rất dễ quen nhau, thương nhau không kể người Kinh, người dân tộc. Bạn thân của tôi lúc đó là anh Võ Đông Giang, người Kinh, ngồi cùng bàn ( sau này anh giữ chức bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong chính phủ ). Bọn Pháp không cho chúng tôi nói tiếng Kinh, không được mặc trang phục và học cách giao tiếp của người Kinh, không được yêu người Kinh. Không được học lịch sử dân tộc Việt Nam, chỉ được học lịch sử nước mẹ mẫu quốc. Tôi rất thắc mắc, tôi thấy người Kinh có nhiều cái hay cần phải học hỏi. Sao lại phải cấm ? Bọn học sinh chúng tôi vẫn bí mật học nói, học viết tiếng Kinh.

Lúc đó trong trường có một số thầy giáo và học sinh có tinh thần yêu nước. Các thầy thường giảng giải cho chúng tôi về lòng yêu nước, yêu đồng bào, yêu quê hương, căm thù bọn Phâp cướp nước. Nhờ đó tôi đã dần dần hiểu và biết mình chỉ là người dân nô lệ bị khinh miệt mà thôi. Tôi thấy thương đồng bào mình hơn. Nhưng cũng vì sự hiểu biết này mà tôi đã bị liệt vào loại học sinh bị theo dõi. Do đó tôi không được thi tốt nghiệp.Công sứ Pháp đã nói với tôi, giọng đe doạ :

– Mày học đòi người Kinh và tham gia chính trị, không được học nữa.

Đọc tiếp Hồi Ký của Y Ngông Niê Kdăm

Triết lý Việt – Phù Đổng Thiên Vương

    Đã đăng trên Hoa Thịnh Đốn Việt Báo, số 31, ngày 25 tháng 11 năm 1985

I. Chính truyện

Đời Hùng Vương thứ ba, thiên hạ thái bình, dân vật đầy đủ. Ân vương (ở Trung Quốc) lấy sự thiếu lễ triều cống, giả đi tuần thú để xâm chiếm nước ta.

Hùng Vương nghe được mới triệu quần thần hỏi về kế hoạch đánh hay giữ. Có nhà phương sĩ dâng lời nói rằng:

– Không gì bằng cầu Long Quân để nhờ âm phù.

Hùng Vương nghe theo mới đắp đàn trai giới, đặt vàng bạc lụa là ở trên bàn, đốt hương cầu tế ba ngày thì cảm sấm mưa, thoắt thầy một ông già cao hơn sáu thước, mặt vuông, bụng lớn, râu mày bạc phơ, ngồi ở ngã ba mà nói cười ca múa; người ta trông thấy, ngờ là người phi thường mới tâu với vua. Vua thân hành ra bái yết, rước vào trong đàn; ông già không ăn uống, không nói năng gì cả.
PDTV1
Hùng Vương bước đến nói rằng:

– Này binh nhà Ân sắp sang đánh, hơn thua ra sao, nếu có kiến thức gì xin bày cáo cho.

Ộng già giây lát mở thẻ ra bói, thưa với vua rằng:

– Sau ba năm giặc mới qua đánh.

Vua lại hỏi kế hoạch để đánh giặc, ông già đáp rằng:

– Nếu có giặc đến thì phải nghiêm chỉnh khí giới, tinh luyện sĩ tốt để cho nước có uy thế, rồi tìm khắp thiên hạ có ai dẹp được giặc thì phong cho tước ấp, hễ được người ấy thì dẹp được giặc ngay.

Nói đoạn, bay lên không mà đi, mới biết đó là Long Quân.

Vừa đúng ba năm, biên binh cáo cấp có quân Ân sang. Hùng Vương y theo lời nói của lão nhân, sai sứ đi khắp thiên hạ để tìm người dẹp giặc.

Sứ giả đến làng Phù Đổng, quận Vũ Ninh, trong làng có một ông nhà giàu đã hơn 60 tuổi mới sinh được một người con trai ba tuổi không biết nói, chỉ nằm ngữa không ngồi dậy được. Bà mẹ nghe sứ giả đến, nói bỡn với con rằng:

– Sinh được thằng này thì chỉ biết ăn uống chớ không biết đánh giặc để lĩnh thưởng của triều đình mà đền ơn bú mớm.

Đứa trẻ nghe mẹ, thình lình nói lên rằng:

– Mẹ hãy gọi sứ giả vào đây, con hỏi thử xem là việc gì.

Bà mẹ cả kinh, mừng rỡ báo với xóm làng:

– Con tôi đã biết nói.

Xóm giềng cũng lấy làm lạ mới rước sứ giả về nhà.

Sứ giả hỏi rằng:

– Mầy là đứa trẻ mới biết nói mà bảo kêu ta đến làm gì?

Đứa trẻ mới ngồi dậy bảo Sứ giả rằng:

– Lập tức về tâu với vua đúc cho ta một con ngựa sắt cao mười tám thước, một gươm sắt dài bảy thước, một cái nón sắt, trẻ này cỡi ngựa, đội nón đi đánh giặc cho, giặc sẽ phải tan tành, nhà vua việc gì mà lo.

Sứ giả chạy về trình cáo với vua. Vua mừng bảo rằng:

– Thế thì ta không lo gì vậy.

Quần thần đều tâu:

– Một người đánh giặc làm sao phá nổi?

Vua nói:
PD1
– Đó là Long Quân giúp ta, lời lão nhân đã nói trước không phải là lời nói không, các ngươi không nên ngờ.
Rồi sai người tìm sắt cho được năm mươi cân luyện thành ngựa sắt, gươm sắt và nón sắt; Sứ giả đem tất cả đến; bà mẹ thấy thế cả kinh, sợ họa đến cho mình, lo sợ hỏi con.

Đứa trẻ cả cười nói rằng:

– Mẹ đem cơm thật nhiều cho con ăn, con đi đánh giặc, mẹ đừng lo sợ.

Rồi đứa trẻ lớn rất mau, áo cơm hàng ngày bà mẹ cung cấp không đủ, hàng xóm nấu thêm cơm, làm thịt trâu, rượu, bánh, trái, thế mà đứa trẻ vẫn không no bụng; vải lụa gấm vóc mặc chẳng kín hình, đều phải lấy thêm hoa cây hoa lau mà che nữa.

Đến khi quân nhà Ân kéo đến Trâu Sơn, đứa trẻ mới duỗi chân đứng dậy, mình cao hơn mười trượng, nghểnh mũi mà nhẩy, nhẩy mũi hơn mười tiếng rồi tuốt gươm nói lớn lên rằng:

– Ta là Thiên Tướng đây!

Bèn đội nón nhảy lên ngựa, ngựa phi như bay, múa gươm xông đến trước, quan quân theo sau đến sát lũy giặc, dàn trận dưới núi Trâu Sơn. Quân Ân cả vỡ, trở giáo chạy lùi, Ân Vương chết ở Trâu Sơn, còn dư đảng
thì la liệt sụp lạy và hô rằng:

– Thiên tướng, chúng tôi hết thảy xin đầu hàng.

Đứa trẻ đi đến núi Việt Sóc mới cởi áo mặc rồi cưỡi ngựa bay lên trời, chỉ lưu dấu chân trên đá ở dưới núi mà thôi.

Hùng Vương nhớ đến công lao, không biết lấy gì đền báo mới tôn làm Phù Đổng Thiên Vương, lập đền thờ ở vườn nhà làng ấy, cho ruộng một trăm khỏanh để làm lễ hưởng tế xuân thu.

Đời nhà Ân hai mươi bảy vua, trải qua sáu trăm bốn mươi năm, không dám đem binh sang đánh nữa.

Man Di bốn phương nghe được như vậy cũng đều thần phục, về phụ với Vương. Sau vua Lý Thái Tổ phong làm Xung Thiên Thần Vương, lập miếu tại Phù Đổng (nay ở huyện Tiên Du) bên chùa Kiến Phúc, tạc tượng ở núi Vệ Linh, xuân thu đều có tế lễ vậy.

Có bài thơ rằng:

Vệ Linh năm tháng đám mây nhàn.
Muôn tía nghìn hồng chói thế gian.
Ngựa sắt ở trời, danh ở sử.
Uy linh lừng lẫy khắp giang san.

II. Triết lý tiềm ẩn

Truyện Phù Đổng Thiên Vương hẳn nhiên là một huyền thoại. Vài người có thể gọi đó là huyền sử. Ở đây, huyền sử có thể được định nghĩa như là huyền thoại dựa trên vài sự kiện lịch sử có thật; tuy nhiên, chuyện thật đã được huyền thoại hóa quá nhiều. Vấn đề chúng ta đang giải quyết, không phải là tìm hiểu xem trong truyện Phù Đổng Thiên Vương có sự kiện lịch sử nào có thật hay không, nhưng nhìn toàn câu truyện như là một huyền thoại.

Huyền thoại, cũng như tất cả các loại tiểu thuyết khác, luôn luôn là phản ánh của ý thức và tiềm thức của tác giả. Khi huyền thoại đã trở thành truyện cổ tích hay huyền sử của một dân tộc, huyền thoại trở thành phản ánh tiềm thức của cả dân tộc đó.

Phần ý thức của huyền thoại, nếu có, thì đã chết mất sau nhiều ngàn năm, vì tác giả của huyền thoại đã biến mất và không ai biết được thực sự tác giả ý thức chuyện gì. Hơn nữa, một huyền thoại có thể kết hợp do rất nhiều tác giả qua rất nhiều ngàn năm, những ý thức hỗn hợp đó không ai có thể tìm thấy.

Tuy vậy, tiềm thức của huyền thoại trường tồn. Huyền thoại được dân tộc hóa, được cả một dân tộc chấp nhận, say mê, và lưu luyến, vì sức lôi cuốn, quyến rũ nào đó từ trong lòng huyền thoại đối với cả dân tộc. Sức quyến rũ đó hiện hữu vì nó phản ánh những ước muốn, những suy tư, nhiều khi chưa được ý thức hóa, hoặc không thể thực hiện được trên thực tế, vẫn còn chìm đắm trong tiềm thức và thể hiện thành những giấc mơ. Huyền thoại của một dân tộc chính là sự thể hiện tiềm thức của dân tộc đó qua những mơ mộng thần thoại.

Như vậy, giấc mơ Phù Đổng Thiên Vương diễn tả những ước muốn, những suy tư gì nhỉ?
pd2
Câu chuyện thật ngắn, nhưng đi từ thời bình đến thời chiến, từ triều đình đến một gia đình ở nông thôn. Câu chuyện bàng bạc những ‎ý niệm chính trị, chiến lược và giáo dục căn bản cho một quốc gia hùng cường. Tìm hiểu những suy tư căn bản này, tức là tìm hiểu những tư tưởng giáo dục, chính trị và chiến lược căn bản cho dân tộc Việt Nam, tức là tìm hiểu cái, trên l‎ý thuyết, ta gọi là lập trường dân tộc, và trên thực hành, ta gọi là hệ thống chính trị, giáo dục, kinh tế… phù hợp với dân tộc Việt Nam.

Trong phần sau đây, tác giả sẽ bàn về ba điểm chính của truyện Phù Đổng Thiên Vương. Thứ nhất, quan niệm giáo dục; thứ hai, quan niệm chính trị; và thứ ba, quan niệm chiến lược. (Trong truyện có sự xuất hiện của nhiều con số, nhất là số ba và những bội số của nó. Các đọc giả muốn tìm hiểu ý nghĩa triết lý của những con số, xin đọc quyển Kinh Hùng và các sách khác trong bộ Triết Lý An Vi của giáo sư Kim Định).

A. Giáo dục

Quan niệm giáo dục Việt Nam được diễn tả bằng hành động của người mẹ đối với cậu bé lên ba. Cậu bé chỉ biết ăn và nằm, không biết nói, có nghĩa là cậu bé có vẻ rất chậm lụt, u mê. Người mẹ hẳn nhiên là rất buồn bã: “Con mình sao không được như con người ta. Con người ta thông minh, ăn nói hoạt bát, chạy nhảy nhanh nhẹn, chứ đâu có ăn và nằm và câm như con mình.” Và khi đứa trẻ bắt đầu nói câu đầu tiên, là chỉ nói chuyện điên, kêu mẹ mời sứ giả của vua vào, và kêu sứ giả bảo vua làm ngựa sắt, gươm sắt… Nếu thực sự đứa bé nói chuyện điên, thì không biết cái đầu của bà mẹ còn nằm trên cổ được bao lâu.

Dầu vậy, những lời nói điên khùng của đứa con dốt nát đó không làm cho người mẹ bỏ qua lời nói của con. Người mẹ vẫn chấp nhận may rủi cho cái đầu của mình, và thử làm theo lời con. Hành động treo sinh mạng của mình trên sợi chỉ mành chỉ để cho đứa con dốt nát của mình thử ý kiến của nó, là hành động rất can đảm, quý vị ạ. Cũng nhờ bà mẹ có can đảm chấp nhận may rủi mà Việt Nam có thiên tướng Phù Đổng.

Việc giáo dục ngày nay cũng vậy, bố mẹ cần chú tâm đến ý muốn của con cái. Dù là đôi khi tư tưởng của con cái có vẻ rất là quái gở. Nếu con mình vẫn giữ vững lập trường của nó sau khi mình đã giải thích cặn kẻ, hãy để cho con thử ý kiến của nó, và hãy đứng sau lưng đỡ nó khi nó vấp ngã. Giáo dục như vậy là giáo dục Việt Nam. Lối giáo dục này nằm rành rành trong truyện Phù Đổng Thiên Vương mấy ngàn năm về trước. Nhiều người nói rằng con cái Việt Nam phải nghe lời bố mẹ răm rắp, con cái không có quyền có ý tưởng mới lạ quái gở; chỉ có cái đám Mỹ hóa mới để con cái nói đủ thứ chuyện. Nói như thế là sai, giáo dục Việt nam chính thống là giáo dục cởi mở như trong Phù Đổng Thiên Vương. Bố mẹ nên mừng rỡ khi con mình có những ý tưởng mới lạ. Nên giúp con phát triển tư tưởng mới lạ và cùng con cái tìm hiểu tư tưởng đó. Nếu mình không đồng ý với con, thì để cho nó thử ý của nó. Dĩ nhiên là cha mẹ phải chấp nhận may rủi; luôn luôn đứng sau lưng con đỡ nó khi nó vấp ngã. Nếu nó sai, nó sẽ học khôn; nếu nó đúng, đời nó có lợi.

Giáo dục theo lối cha mẹ nói gì con phải gật theo, không phải là lối giáo dục Việt Nam, mà là giáo dục nô lệ. Khi người Tàu cai trị Việt Nam, họ không muốn dân Việt Nam biết suy nghĩ, họ đốt sách vở của người Việt, và họ muốn dân Việt phải nghe theo họ răm rắp. Gọi dạ bảo vâng. Và lối giáo dục đó dần dần ăn sâu vào gia đình Việt nam; dĩ nhiên là có lợi cho người Tàu, vì lối giáo dục đó đào tạo một đám dân nô lệ chỉ biết dạ, vâng.

Vì vậy, các vị bố mẹ, hãy suy gẫm chuyện Phù Đổng Thiên Vương; hãy đến gần con cái; hãy chú ý đến các tư tưởng mới lạ, dầu là quái gỡ, của con cái; hãy vui mừng khi con cái biết suy nghĩ mới lạ; hãy chấp nhận may rủi; và hãy để con cái phát triển tư tưởng cá nhân của nó. Sợ hãi là nguồn gốc của nô lệ. Nếu bố mẹ sợ hãi tư tưởng mới lạ quái gỡ của con cái, mà nhất định theo lối giáo dục nô lệ, thì chính mình đã biến con mình thành những nô lệ mới trong xã hội mới, dù ở Hoa Kỳ hay bất cứ nơi đâu.

B. Chính trị

Phù hợp với phương cách giáo dục cởi mở phía trên, truyện Phù Đổng Thiên Vương diễn tả một hệ thống dân chủ cao độ. Nhà vua cai trị bằng ý kiến và sự khôn ngoan của dân chúng, và nhân dân là sức mạnh duy nhất của quốc gia.
pd3
* Hùng Vương, khi cần ý kiến về chính trị, thấy có ông già quái gỡ hát múa ngoài đường, là gọi vào xin ý kiến. Ông già vào cũng không nói năng chi, đợi vua hỏi mới trả lời. Ông già là biểu tượng của sự khôn ngoan của nhân dân. Thường thường người lớn tuổi suy tư cặn kẻ hơn người nhỏ tuổi; vì vậy ông già là biểu hiện cho sự khôn ngoan. Ông già ở ngoài đường, không quen biết gì với vua cả, chỉ là một người dân như mọi người dân khác thôi. Vì vậy, ông già là biểu hiện của dân chúng.

Ông già lại hát múa ngoài đường như là người điên, có nghĩa là nhân dân dầu có vẽ ngu dốt điên cuồng vẫn luôn luôn là kẻ thông thái nhất trong việc trị nước. Các nhà lãnh đạo, các nhà cách mạng, phải biết rằng mình không thể khôn ngoan hơn nhân dân được. Đừng cho rằng dân chúng dốt nát, trình độ thấp kém, không biết gì, để rồi lạm dụng quyền hành, biến thành kẻ độc tài bất tài.

Ông già vào cung vua vẫn không nói năng chi, đợi vua hỏi mới trả lời. Nhân dân là vậy, nhân dân luôn luôn thầm lặng, nhân dân không bao giờ tuyến bố ồn ào. Các nhà lãnh đạo phải đến gặp dân, phải hỏi ý dân, dân mới trả lời. Nhân dân không tuyên bố sự khôn ngoan của mình bừa bải. Đừng bao giờ đợi nhân dân tự động cho ý kiến.

* Nhân dân gồm mọi hạng người, không phải chỉ có những kẻ to lớn, quyền thế, hoặc có vẻ hiểu biết (biểu hiện bằng ông già cao hơn sáu thước, mặt vuông, bụng lớn, râu mày bạc phơ), mà còn là những người có vẻ kém hiểu biết nhất, có vẻ bất tài vô dụng nhất (biểu hiện bằng đứa trẻ lên ba mà chỉ biết ăn và nằm). Cũng như ông già, đưa trẻ không nói, đến lúc sứ giả vừa đi ngang qua mới nói. Sự im lặng được nhấn mạnh hai lần trong câu truyện. Các nhà lãnh đạo phải đặc biệt chú ý đến điểm này, nhân dân không bao giờ nói, trừ khi được hỏi đến.

Nhân dân nói ra nhiều khi nghe rất điên khùng, như cậu bé đòi vua làm ngựa sắt, gươm sắt… Nhưng dầu điên khùng cách mấy đi nữa thì nhân dân luôn luôn đúng, luôn luôn biết mình muốn làm gì, làm được gì.

* Không những nhân dân luôn luôn có lý, mà nhân dân là sức mạnh duy nhất của quốc gia. Cậu bé một mình phá giặc. Quần thần sợ quá phải tâu vua: “Một người đánh giặc sao phá nổi.” Một người đây là hình ảnh của nhân dân trong một khối. Hình ảnh của những người dân quê mùa có vẻ bất tài vô dụng, nhưng khi phải chiến đấu, lại là sức lực duy nhất của quốc gia. Giáo sư Kim Định viết: “Thánh Dóng (Phù Đổng Thiên Vương) không chi khác hơn là bóng dáng con người đại ngã tâm linh có tầm vóc như vũ trụ được biểu lộ ra ngoài bằng tinh thần tự lực, tự cường của dân nước Văn Lang, ngày thường không ai để ý đến (nói bóng là trẻ ba năm chưa biết nói); nhưng khi phải đối phó với nguy cơ thì đức tự lực tự cường dâng lên tầm kích vũ trụ, nâng con người lên ngang hàng cùng trời, đất, đáng mặt dẫn đầu các anh hùng trong nhân thoại Việt…” Lối giải thích chính trị của tác giả và lối giải thích thuần túy triết l‎ý của giáo sư Kim Định, dầu ngôn từ khác nhau, vẫn là một tinh thần đại ngã của dân tộc Việt Nam.

* Lối cai trị bằng cách đi khắp nơi hỏi han ý kiến dân chúng và làm theo lời dân chúng, dù dân chúng nói năng có vẻ rất quái gỡ điên rồ là lối cai trị dân chủ. Ý dân là ‎ trời. Và lối cai trị dân chủ có sức mạnh vạn năng, Tiền nhân ta vẫn biết rằng nếu nghe lời dân thì dầu có giặc Ân hùng mạnh, Việt Nam vẫn thắng. Trong thực trạng chính trị, lối cai trị này thật là sáng suốt. Vì chiến tranh được chính nhân dân đổ xương đổ máu chiến đấu, các vị lãnh đạo đâu có phải là người trực tiếp chiến đấu ở chiến trường; nếu kế hoạch không hợp ý dân, người dân làm sao hăng say chiến đấu. Hiệu lực dân chủ trong chiến tranh, nhiều ngàn năm về sau, còn thể hiện rõ ràng hơn trong Hội Nghị Diên Hồng của nhà Trần.

Sự quan trọng của nhân dân còn được nhấn mạnh trong truyện Phù Đổng Thiên Vương bằng cách thần thánh hóa nhân dân. Ông già là Long Quân và cậu bé là thiên tướng. Vua phải nghe lời người trời; tức là vua phải nghe theo lời nhân dân. Và cứ như Hùng Vương, nghe theo nhân dân răm răp ắt là đánh đâu thắng đó.

* Chuyện Phù Đổng Thiên Vương còn diễn tả hệ thống kinh tế tư sản, tự do và sự vắng bóng của ghen tị giai cấp trong văn hóa Việt Nam. Ông già bảo vua Hùng Vương tìm trong thiên hạ có ai dẹp được giặc thì phong “tước ấp”. Tước là chức vụ, ấp là một mảnh đất khá rộng. Cậu bé là con của một ông “nhà giàu”. Cậu bé đánh giặc xong không cần tước ấp mà lại đi thẳng lên trời. Điều này có nghĩa là nhân dân chiến đấu không phải vì tư lợi, nhưng nhân dân vẫn ưa chuộng hệ thống kinh tế tư sản. Dân Việt Nam không chống đối ông “nhà giàu”, ngược lại vẫn ưa chuộng ông nhà giàu có con là anh hùng cứu quốc. L‎ý thuyết đấu tranh giai cấp vô sản tư sản, vì vậy, xa lạ với truyền thống dân tộc Việt Nam trong Phù Đổng Thiên Vương.

Độc giả nên nhớ rằng huyền thoại là một giấc mơ. Nếu đấu tranh giai cấp ảnh hưởng nặng nề trong tiềm thức dân Việt Nam, truyện Phù Đổng Thiên Vương không thể có anh hùng nhà giàu được. Dù tác giả câu truyện có viết “nhà giàu”, thì mấy ngàn năm sau sẽ biến thành “nhà nghèo”, nếu thực sự dân Việt Nam có ý niệm đấu tranh giai cấp tiềm ẩn. Sự xa lạ của đấu tranh giai cấp trong văn hóa Việt Nam còn thể hiện rất nhiều trong những huyền thoại khác, như Chử Đồng Tử và Tiên Dung.

* Hệ thống dân chủ trong truyện Phù Đổng Thiên Vương còn được diễn tả rõ ràng hơn, bằng biện pháp đi tìm nhân tài. Khi cần nhân tài, nhà vua tìm cả trong nước, dầu đứa bé con lên ba cũng được sử dụng. Hệ thống chính trị như vậy không có giai cấp. Ai cũng có thể làm quan được nếu có tài. Lối tổ chức chính trị như vậy khác với hệ thống tổ chức nhằm giữ quyền hành độc đoán trong tay một thiểu số cầm quyền, như chế độ phong kiến của tây phương. Hơn nữa, trong hệ thống dân chủ Phù Đổng, người tài luôn luôn có dịp thi thố tài năng của mình, không bị đè nén vì giai cấp hay vì l‎ý do nào khác.
pd4
Tác giả cần nhấn mạnh ở đây, dân chủ thực sự thể hiện trong hành động của nhà cầm quyền. Tư tưởng dân chủ có thể thực hiện được nếu vua, như vua Hùng Vương chú trọng đến nhân dân.

C. Chiến lược

Trong hệ thống giáo dục và chính trị Phù Đổng, những quy ước chiến lược được thiết lập rõ ràng. Chiến lược là biện pháp phối hợp các hoạt động và hệ thống chính trị, kinh tế, giáo dục để phục vụ mục tiêu tối hậu của quốc gia. Mục tiêu tối hậu của quốc gia, thể hiện trong truyện Phù Đổng Thiên Vương, là bảo tồn sức mạnh quốc gia trước đe dọa xâm lăng.

* Quy ước chiến tranh Phù Đổng khởi đầu bằng hệ thống cởi mở và hệ thống chính trị dân chủ, lấy dân làm sức mạnh như đã nói trên. Hệ thống quân sự được tổ chức trên hai khái niệm liên hệ chặt chẻ với nhau.

Thứ nhất, tổ chức quân sự là tổ chức cởi mở, cho mọi nhân tài cùng tham dự. Tổ chức quân sự này dùng tinh thần dân tộc, lòng yêu nước, làm nền tảng cho sự đoàn kết của quân đội. Hiện tượng đứa bé gốc gác nông dân được nắm quyền chinh phạt nhà Ân diễn tả tinh thần cởi mở của quân đội. Tinh thần yêu nước diễn tả bằng hiện tượng cậu bé đi thẳng lên trời thay vì ở lại nhận tước ấp.

Lối tổ chức quân đội này là tổ chức quân đội ngày nay áp dụng. Dưới chế độ phong kiến tây phương, mỗi lãnh chúa có quân đội riêng. Quân đội lãnh chúa lấy tư lợi và sự trung thành với lãnh chúa làm căn bản. Quân lính không có ý thức quốc gia mà chỉ có ý thức lãnh chúa. Vì vậy, trong một quốc gia có nhiều lãnh chúa, quân đội của các lãnh chúa không thống nhất và thiếu nền tảng đoàn kết cho quốc gia.

Tại những quốc gia cổ Hy Lạp, khi quân đội là một giai cấp biệt lập với các giai cấp khác, chiến lược không liên hệ gì tới nhân dân, vì quân đội xa cách với nhân dân. Kể cả trong các quốc gia phong kiến, vấn đề chiến lược rất ít lệ thuộc vào nhân dân, vì nhân dân không có quyền lợi gì trong chiến tranh cả. Nhân dân không có tài sản, nếu có chiến tranh là nhân dân chỉ có chiến đấu và chết để phục vụ tài sản của lãnh chúa.

* Nhận định trên đưa đến khái niệm tổ chức quân đội thứ hai của Phù Đổng. Nhân dân phải là nhân dân hữu sản, biểu hiện bằng ông nhà giàu. Khi có chiến tranh, nhân dân không những chiến đấu vì lòng yêu nước mà vì còn bảo vệ tư sản của mình. Lòng yêu nước có sẵn trong nhân dân nhưng nó vẫn trừu tượng. Lòng yêu nước cần được bổ sung bằng quyền tư hữu để nhân dân thấy quyền lợi trước mắt. Ảnh hưởng của tư hữu trên lòng hăng say chiến đấu của quân đội được biểu hiện bằng cậu bé thiên tướng con ông nhà giàu, và sự ban thưởng tước ấp do ông già khuyên vua.

Tóm lại, hệ thống giáo dục cởi mở, chính trị dân chủ, và kinh tế tư sản của Phù Đổng đưa đến tổ chức quân đội lấy dân, quyền tư hữu của dân, và lòng yêu nước làm căn bản. Tổ chức quân đội đó có sức mạnh trong thời chiến, biểu hiện bằng chiến thắng quân Ân. Trong thời bình hệ thống chính trị cũng làm nhân dân vui vẻ, như lúc bắt đầu vào truyện Phù Đổng Thiên Vương.

* Khi tổ chức quân đội đã phù hợp với hệ thống giáo dục, chính trị và kinh tế của quốc gia rồi, vấn đề nền tảng cho sức mạnh quân đội đã được giải quyết xong. Truyện Phù Đổng Thiên Vương còn đưa ra vài lý thuyết chiến lược khác.

Thứ nhất, binh sĩ phải được lo lắng nuôi dưỡng tử tế; quốc gia không thể để binh sĩ thiếu thốn. Hiện tượng cậu bé ăn uống hoài, cả làng xóm phải lo ăn lo mặc, diễn tả sự quan trọng‎ của vấn đề nuôi dưỡng binh sĩ.

Câu chuyện còn diễn tả hậu quả kinh tế của việc nuôi dưỡng một đoàn quân. Cậu bé nhỏ xíu mà cả làng phải lo. Như vậy, những vị lãnh đạo quốc gia phải lo nuôi dưỡng binh sĩ tử tế, quân đội mới có sức mạnh. Nhưng coi chừng, chiến tranh trường kỳ sẽ làm cho nền kinh tế suy sụp, vì một người lính hao tốn bằng năm bằng mười người thường.

Thứ hai, Phù Đổng Thiên Vương còn đưa ra quy ước chiến lược “tấn công phòng thù” và vận tốc để chủ động chiến trường. Trong truyện, quân đội nhà Ân đến núi Trâu Sơn, quân đội phòng thủ của Hùng Vương thay vì án binh bất động chờ tấn công, thì lại ra tay tấn công nhà Ân ở Trâu Sơn. Phòng thủ một lãnh thổ bằng cách tấn công quân đội xâm lăng, thay vì chỉ chờ bị tấn công, là chiến pháp nhằm chủ động chiến trường đã được nhấn mạnh nhiều, từ Tôn Tử đến Clausewitz.

Chủ động chiến trường không những chỉ nhờ tấn công mà còn nhờ vận tốc. Trong truyện nói đến ngựa sắt chạy như bay. Đây cũng là vấn đề Tôn Tử và Clausewitz nhấn mạnh rất nhiều. Một quân đội thiếu vận tốc, bị động, chỉ chờ tấn công là quân đội chết. Vận tốc cao làm cho quân đội có thể lùi khi địch tiến, tiến khi địch lùi, và tấn công khi địch sơ hở.

Các khái niệm chiến lược chú trọng về tấn công và vận tốc khác với quan niệm chiến lược cổ điển của tây phương lệ thuộc vào bị động phòng thủ trong những thành quách khổng lồ. Mấy ngàn năm trước tiền nhân của ta đã thấy những khái niệm chiến lược mà tây phương mới bắt đầu sử dụng gần đây. Napoleon là chiến lược gia tây phương đầu tiên sử dụng tấn công và vận tốc trong lịch sử Âu Châu cận đại.

III. Kết luận

Truyện Phù Đổng Thiên Vương, một huyền thoại, một giấc mơ của dân tộc Việt Nam, cũng như những giấc mơ khác của dân tộc Việt, mang trọn tâm tư của dân tộc Việt, mang trọn kiến thức của dân tộc Việt. Những kiến thức trong những huyền thoại nhiều ngàn năm về trước lại là những kiến thức giáo dục, chính trị, kinh tế, chiến lược thực tiễn trong thế giới hiện đại. Những kiến thức đó rất gần với chân lý vì đã trường tồn mấy ngàn năm. Đám con cháu hậu tiến, không thấy được những tinh hoa cao vời đó, mà còn cho rằng văn hóa Việt Nam cổ hủ, là đã có mắt không tròng vậy.

Trần Đình Hoành

Bài liên hệ: Triết lý Việt – Quả Dưa Hấu

Thứ sáu, 13 tháng 11 năm 2009

Bài hôm nay

Han Klok – Ảo thuật gia siêu tốc, Video, Văn Hóa, anh Trần Đình Hoành.

Zero hay cơ hội , Danh ngôn, song ngữ, chị Thùy Trang.

Mở cửa hạnh phúc , Danh ngôn, song ngữ, chị Zen .

Không thông minh luôn tử tế , Danh ngôn , song ngữ, chị Kiêm Yến.

Tơ hồng, Thơ, anh Hồng Phúc.

Viếng nghĩa trang Trường Sơn , Thơ, anh Đinh Đức Dược.

Thả diều , Văn, anh Phạm Lưu Đạt.

Chuyện về những dòng sông, Trà Đàm, Teen Talk, chị Lê Thị Ngọc Linh.

Giơi thiệu tranh: Mùa Xuân và Cơn Bão, Văn Hóa, chị Hoàng Khánh Hòa.

Bảo kiếm được rèn như thế nào?, Trà Đàm, Văn Hóa, anh Trần Đình Hoành.
.

Tin sáng quốc tế, anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối links.

Tảng băng khổng lồ trôi về phía New Zealand – Một tảng băng khổng lồ có kích cỡ gấp đôi con tàu Titanic được phát hiện đang trôi về phía New Zealand

10 nhân vật quyền lực nhất thế giới – Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đứng đầu bảng xếp hạng những nhân vật quyền lực nhất thế giới do Tạp chí Forbes của Mỹ bình chọn. Đây là lần đầu tiên danh sách này được Forbes công bố.

Chùm tin vắn qua ảnh – Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai sẽ nhậm chức nhiệm kỳ 2 vào ngày 19/11; Các tay súng giết hại thẩm phán bỏ tù nhiều tên hải tặc Somalia; Đại sứ Mỹ tại Kabul phản đối gửi thêm hàng ngàn binh sỹ tới Afghanistan…

APEC cắt giảm trợ cấp nhiên liệu – Dự thảo tuyên bố chung của Hội nghị bộ trưởng tài chính APEC (FNM) hôm nay sẽ cam kết cắt giảm trợ cấp nhiên liệu trong thời gian trung hạn, Reuters đưa tin.

“Thái Lan sẽ điều chỉnh quan hệ với Campuchia” – Thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva hôm qua tuyên bố mọi lĩnh vực hợp tác với Campuchia sẽ được xét duyệt lại sau khi Phnôm Pênh từ chối dẫn độ cựu Thủ tướng Thaksin. Bộ Ngoại giao Thái Lan đã nhận được chỉ thị này.

Nhân viên lãnh sự quán Iran bị bắn chết tại Pakistan – Trưởng ban quan hệ công chúng của lãnh sự quán Iran tại thành phố Peshawar thuộc tây bắc Pakistan hôm nay đã bị các tay súng bắn chết. Vụ việc làm gia tăng lo ngại về an ninh tại quốc gia đang thực hiện chiến dịch quân sự chống Taliban gần biên giới Afghanistan.

“Đụng độ liên Triều không ảnh hưởng chuyến thăm của phái viên Mỹ” – Ngoại trưởng Mỹ hôm qua tuyên bố vụ đụng độ trên biển của hải quân Hàn Quốc và Triều Tiên sẽ không tác động đến kế hoạch của Mỹ gửi đặc sứ sang Bình Nhưỡng. Phía Hàn Quốc cũng hy vọng sự cố này không làm căng thẳng thêm quan hệ liên Triều.

Triều Tiên: Hàn Quốc sẽ phải “trả giá đắt” – Triều Tiên hôm nay cảnh báo Hàn Quốc sẽ phải “trả giá đắt” vì bắn tàu tuần tra của họ vào hôm thứ 3 vừa qua. Tuyên bố càng làm gia tăng thêm căng thẳng giữa hai miền Triều Tiên khi 2 nước ngày hôm qua đều đặt quân đội trong tình trạng báo động.

Cầu nguyện cho con – Các ngôi chùa ở Hàn Quốc gần đây tấp nập người vào lầm rầm khấn vái. Họ đến cầu trời khấn Phật cho con cháu mình vượt ải trắc nghiệm vào cao đẳng, đại học. Cuộc thi trắc nghiệm trình độ được tổ chức khắp cả nước vào hôm nay (12-11).

“Ông ấy như chàng hiệp sĩ phóng đi trên con ngựa sắt nhanh như tia chớp” – Franny Armstrong mô tả hành động anh hùng của thị trưởng London Boris Johnson khi ông cưỡi xe đạp đuổi theo bọn cướp. Đang đạp xe tập thể dục trên một đường phố, bỗng thấy một phụ nữ bị ba nữ tặc tấn công, ông buông xe nhào đến tước thanh sắt trong tay chúng, giải cứu bà, sau đó còn đưa bà về nhà.
.

Tin sáng quốc nội, anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối links.

Kiều bào 52 nước về dự Hội nghị người Việt Nam trên toàn thế giới – Ngày 10/11, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài chính thức công bố, Hội nghị người Việt Nam trên toàn thế giới lần đầu tiên sẽ chính thức diễn ra tại Thủ đô Hà Nội trong 3 ngày từ 21-23/11 này.

Tiếp tục phát triển quan hệ truyền thống Việt – Pháp – Chiều 12.11, tại trụ sở T.Ư Đảng, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã thân mật tiếp Thủ tướng Pháp Francois Fillon và đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Pháp đang ở thăm chính thức nước ta.

Mỹ thúc đẩy tìm kiếm quân nhân mất tích – Trong nỗ lực thúc đẩy việc tìm kiếm quân nhân mất tích trong chiến tranh (MIA) tại Việt Nam, trợ lý bộ trưởng quốc phòng phụ trách vấn đề tù binh chiến tranh (POW) và MIA Bob Newberry đã tới Hà Nội làm việc với các quan chức Việt Nam.

Tàu cá Trung Quốc thường xuyên vi phạm lãnh hải Việt Nam – Ngày 12-11, đại tá Nguyễn Văn Hiền – phó chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy bộ đội biên phòng tỉnh Thừa Thiên – Huế – cho biết đã báo cáo toàn bộ sự việc 17 tàu cá Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam lên Bộ lư lệnh Bộ đội biên phòng và Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế nhằm có phương án giải quyết vấn đề tiếp theo.

Quốc hội sẽ giám sát thành lập trường và chất lượng đào tạo ĐH TTO – Đây là một trong những nội dung quan trọng của nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội năm 2010 vừa được các đại biểu biểu quyết thông qua vào sáng nay, 12-11.

Phải thật sự lắng nghe… TT – Đó là ý kiến của ông Lê Trí Tập – chuyên gia thủy lợi đồng thời là nguyên chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam – khi trao đổi xung quanh câu chuyện quy hoạch thủy điện.

Quy định rõ ràng, doanh nghiệp bớt khổ – Để giảm bớt phiền hà và thời gian cho doanh nghiệp trong việc làm thủ tục xuất nhập khẩu, tôi xin đề xuất một số giải pháp như sau:

Cấp chứng nhận quốc tế nghêu Bến Tre – Chiều 11-11, bà Trần Thị Thu Nga, phó giám đốc Sở NN&PTNT Bến Tre, cho biết Hội đồng Bảo tồn biển thế giới (MSC) đã cấp chứng nhận MSC (Marine Stewardship Council) cho ngành nuôi và khai thác nghêu tỉnh Bến Tre. Đây cũng là ngành ngư nghiệp đầu tiên ở VN và Đông Nam Á được cấp chứng nhận MSC.

Khung giá đất tại Hà Nội năm 2010 sẽ ít thay đổi – Ngày 12/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo, các thành viên UBND thành phố đã thảo luận phương án giá các loại đất trên địa bàn thành phố để trình HĐND thành phố tại kỳ họp cuối năm.

Giá dầu, vàng, chứng khoán thế giới đồng loạt tăng– Giá dầu thô tại thị trường New York (Mỹ) sáng nay (12.11, giờ VN) đã tăng nhẹ lên hơn 79 USD/thùng. Đồng thời, đồng USD tiếp tục suy yếu cũng thúc đẩy các nhà đầu tư chuyển sang mua dầu, vàng và một số mặt hàng cơ bản khác.

Gần 4,3 triệu đồng/m2 chung cư cho người thu nhập thấp – UBND thành phố Đà Nẵng vừa có văn bản quy định về giá bán của căn hộ Khu chung cư dành cho người thu nhập thấp.

Mời gọi đầu tư vào khu vực Tam giác phát triển– Ngày 11.11, tại Hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch lần thứ 4 khu vực Tam giác phát triển Campuchia – Lào – VN do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT) tổ chức tại TP Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), đại diện 3 nước đã giới thiệu kêu gọi tăng cường hơn nữa đầu tư, giao thương trong khu vực này.

“Khóc” với vàng – Chưa đến 1 ngày, giá vàng trong nước đã giảm khoảng 350.000 đồng/chỉ so với mức “đỉnh” 2,93 triệu đồng/chỉ của ngày hôm qua. Một vài cửa hàng vàng lớn tạm dừng mua vàng, người dân đành mang vàng đi bán ở những cửa hàng nhỏ lẻ, dù mức giá chênh tới gần 100.000 đồng.

Giá USD chợ đen dịu lại – Ngày 12-11, giá USD trên thị trường tự do tiếp tục giảm thêm sau khi đã tăng lên trên 20.000 đồng/USD. Sáng 12-11, giá xoay quanh 18.700 đồng (mua) và 19.000 đồng (bán). Đến đầu giờ chiều còn 18.650 đồng (mua) và 18.950 đồng (bán).

Giá cà phê giảm 95 USD/tấn – Giá cà phê thế giới đã giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 11-11. Chỉ trong một đêm, giá cà phê thế giới đã giảm đột ngột từ 1.415USD/tấn xuống còn 1.320 USD/tấn (giảm 95 USD/tấn). Như vậy, trong 10 ngày đầu của tháng 11, giá cà phê đã giảm 157 USD/tấn.

Giá lúa gạo tăng từng ngày – Ngày 12-11, Công ty Lương thực Long An cho biết hiện nay giá lúa gạo tại các tỉnh ĐBSCL tăng mỗi ngày, trung bình 50-100 đồng/kg/ngày. Hiện công ty mua gạo lứt loại đẹp với giá tới 7.050 đồng/kg, trong khi đó tại Tiền Giang đạt mức 7.100 đồng/kg.

Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao Gia Lai – Tối 11-11, người dân thành phố Pleiku đã đổ về trung tâm công viên Lý Tự Trọng (TP Pleiku, Gia Lai) tham dự lễ khai mạc Hội chợ hàng VN chất lượng cao Gia Lai 2009.

“Lũ mặn” tấn công ĐBSCL – Những thiệt hại nặng nề do “lũ mặn” gây ra đối với đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa, trái cây, thuỷ sản của cả nước – không còn là cảnh báo. Hàng chục ngàn hecta đất đã biến thành các “vùng đất chết” do bị mặn hoá.

Nước sạch vô tư chảy xuống sông – Chiều 12-11, nhiều người dân rất bất bình trước việc nước sạch phun xối xả nhiều giờ liền tại một ống nước ven sông Sài Gòn đoạn trước UBND P. An Lợi Đông (Q.2, TP.HCM). Tại hiện trường, đường ống có hai nhánh “thi nhau” phun nước ra sông Sài Gòn (ảnh).

Giá nước có thể tăng theo lộ trình 10%/năm – Chiều 11-11, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Tài đã có buổi làm việc với các đại biểu HĐND, Ủy ban MTTQ TP và các đơn vị liên quan xung quanh phương án tăng giá nước.

Ngày 1-12, bán vé tàu tết qua tin nhắn – 8g ngày 1-12-2009, hành khách có thể mua vé tàu tết qua tin nhắn – là thông báo của ga Sài Gòn tại cuộc họp báo sáng 12-11. Đây là dịch vụ mới được đưa vào phục vụ hành khách.

Vỡ đê bao dự án gây mất trắng mai và hoa màu – Chiều 11-11, UBND xã Vĩnh Phú (huyện Thuận An, Bình Dương) đã tổ chức lấy ý kiến người dân và nghe tường trình từ phía Công ty TNHH đầu tư – thương mại Vũ Kiều trong việc vỡ đê bao gây thiệt hại nặng cho người dân.

Chống tham nhũng vẫn theo kiểu phong trào – “Công cuộc phòng chống tham nhũng hiện nay vẫn theo kiểu phong trào, thiếu giải pháp huy động người dân tham gia”. Đó là một trong những nguyên nhân làm tham nhũng ở VN không giảm, được nêu ra tại hội thảo “Phát huy sự tham gia của các tổ chức xã hội trong phòng chống tham nhũng”.

2.500 ngôi nhà nhân ái cho các gia đình khó khăn – Hội nghị góp ý thiết kế 2.500 ngôi nhà nhân ái cho các gia đình khó khăn ở vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo do Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội ngày 11-11. Theo đó, có năm phương án thiết kế dành cho các vùng miền núi, đồng bằng, vùng bão lụt… được trình lên để lấy ý kiến phản biện.

Công ty CP ô tô Trường Hải ủng hộ 1,5 tỉ đồng cho các tỉnh bị bão số 11 – Ngày 12.11, đại diện lãnh đạo Công ty cổ phần ô tô Trường Hải đã đến trao số tiền 1,5 tỉ đồng ủng hộ cho đồng bào các tỉnh miền Trung bị tàn phá bởi cơn bão lũ vừa qua. Trong đó hai tỉnh thiệt hại nhiều nhất là Bình Định và Phú Yên được ủng hộ mỗi tỉnh 400 triệu đồng, Quảng Ngãi và Khánh Hòa mỗi tỉnh 200 triệu đồng, Gia Lai 300 triệu đồng.

Đời sống văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội – Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18-11-1930 – 18-11-2009), chiều 11-11, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã đến dự ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc tại tổ dân phố 13, phường Nguyễn Trãi, quận Hà Đông (thành phố Hà Nội).

Kiến nghị Thủ tướng chấn chỉnh thu phí đường bộ – Ngày 11-11, ông Nguyễn Mạnh Hùng, chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, cho biết hiệp hội đã gửi văn bản kiến nghị lên Thủ tướng về việc xử lý những bất cập trong hoạt động của các trạm thu phí đường bộ

Nghi can vụ dùng kim khâu lốp sát hại trẻ sơ sinh thừa nhận hành vi – Theo nguồn tin từ Công an huyện Võ Nhai, nghi can Đỗ Thị Kim Duân đã thừa nhận việc dùng kim khâu lốp đâm vào đỉnh thóp đầu cháu nhỏ. Sợ bị phát hiện, Duân lấy mũ của cháu đậy vết đâm lại, nhưng do máu chảy nhiều nên bị mọi người phát hiện.

Cây xăng bị tố gian lận: Lỗi “chỉ do nhân viên”?! – Sau 4 ngày cửa hàng xăng dầu 284 Ngô Quyền (thuộc công ty TNHH MTV xăng dầu dầu khí miền Trung) bị tạm ngưng do người dân “tố” gian lận, chiều 11/11, Sở Công thương TP Đà Nẵng đã có kết luận “sai phạm thuộc về phía nhân viên bán hàng”.

Tri ân thầy cô bằng tấm thiệp khổng lồ – Gần một tháng qua, 4.000 học sinh, sinh viên của trường Cao đẳng nghề Việt – Mỹ đã miệt mài kết những bông sen giấy thành tấm thiệp khổng lồ, lớn nhất Việt Nam, để tri ân các thầy cô giáo nhân ngày 20/11.

Tìm kiếm dữ liệu bằng hình ảnh – Bên cạnh việc tìm kiếm bằng từ khoá như thông thường, với phần mềm “Tìm kiếm hình ảnh tương đồng trong cơ sở dữ liệu hình ảnh”, người sử dụng có thể thay thế những từ khoá ấy bằng hình ảnh, tìm được những hình liên quan đến hình ảnh người dùng cung cấp.

Một lưu học sinh Việt Nam nhận giải thưởng “Học giả trẻ” – Chế Minh Tùng, một giảng viên trẻ của Đại học Nông Lâm TPHCM, đang du học ở Mỹ theo diện học bổng của Chính phủ Việt Nam (Đề án 322), vừa được thông báo đoạt giải thưởng “Học giả trẻ” năm 2010.

Tiếng hát sinh viên, đêm 8.11, trường ĐH Lạc Hồng – Tiếng hát sinh viên, đêm 8.11, trường ĐH Lạc Hồng (Đồng Nai) đã tổ chức chung kết Liên hoan Tiếng hát sinh viên với sự tham gia của 22 tiết mục được tuyển chọn từ hơn 600 tiết mục đăng ký, bao gồm tất cả các thể loại đơn ca, song ca, tam ca, múa, nhảy… Kết quả, SV Nguyễn Anh Quý, khoa Đông phương đã đoạt giải nhất ở thể loại đơn ca.

7 đội sinh viên Việt Nam tham dự ACM/ICPC 2009 – Từ ngày 1-6.2.2010, vòng chung kết cuộc thi lập trình quốc tế ACM/ICPC toàn cầu dành cho sinh viên các trường ĐH và CĐ lớn nhất toàn cầu sẽ được diễn ra tại Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc).

Ngán ngẩm thư viện trường – Kỳ 3: Xây dựng thư viện thân thiện – Để thư viện không chỉ tồn tại dưới hình thức như một “kho chứa sách”, ngành GD-ĐT đang rục rịch thay đổi hình thức hoạt động để thư viện gần gũi và thân thiện hơn với học sinh.

Giáo viên mầm non “vắt kiệt sức” 12h/ngày – Trung bình giờ làm việc của nhiều giáo viên mầm non hiện nay thường từ 8 đến 12 giờ/ngày. Đó là chưa kể đến việc định mức giờ làm của giáo viên mầm non là 60 phút, còn tiết học ở các bậc học khác chỉ có 45 phút.

Ngày hội “Khoa học vui” – Ngày 15.11, tại Nhà văn hóa Thanh Niên (TP.HCM) sẽ diễn ra ngày hội “Khoa học vui” do Nhà văn hóa Thanh Niên phối hợp với Sở Giáo dục & Đào tạo TP.HCM tổ chức.

30 giáo viên đoạt giải thưởng Võ Trường Toản – Hội đồng thi đua khen thưởng ngành giáo dục TP.HCM đã bình chọn và khen thưởng 30 giáo viên bậc mầm non, phổ thông, GDTX, GDCN và giáo dục đặc biệt đoạt giải thưởng Võ Trường Toản.

Cuối năm 2010, nối mạng Internet xong cho các trường – (Hà Nội) – Hôm qua, Bộ GD-ĐT có hướng dẫn nhiệm vụ công nghệ thông tin năm học 2009-2010. Theo đó, bộ đề nghị các sở GD-ĐT phối hợp với chi nhánh của Viettel, các sở, ban ngành địa phương để triển khai mạnh mẽ hơn kết nối Internet miễn phí đến tất cả các cơ sở giáo dục từ mẫu giáo, mầm non, tiểu học, trung học và các phòng GD-ĐT, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng, trường trung cấp chuyên nghiệp, hoàn thành vào cuối năm 2010.

Tuyển bổ sung 324 cán bộ đi đào tạo tiến sĩ TT – Bộ GD-ĐT cho biết bộ vừa hoàn tất việc tuyển chọn bổ sung 324 cán bộ cử đi đào tạo tiến sĩ ở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước năm 2009.

SEA Games 25: đội U-23 Việt Nam và 10 ngày căng thẳng – Sau bốn ngày nghỉ phép, 17g ngày 14-11 là thời hạn cuối HLV Calisto yêu cầu 30 tuyển thủ cùng ban huấn luyện đội U-23 phải có mặt để đến sân Mỹ Đình theo dõi trận Việt Nam – Syria ở vòng loại châu Á.

Cựu thủ môn Hodgkinson sẽ giao lưu với khán giả VN – Thông tin từ những nhà tổ chức Giải đấu Masters VN 2009 cho biết cựu thủ môn tuyển Anh Alan Hodgkinson (khoác áo tuyển Anh từ năm 1957-1960) sẽ trở thành khách mời danh dự tại giải.

“Con đường xanh” – “Con đường xanh” là tên của chương trình tình nguyện đang diễn ra do sinh viên trường ĐH Kinh Tế TP TP.HCM kết hợp với Quận Đoàn 7 và Quận Đoàn 4 (TPHCM) tổ chức nhằm vận động toàn dân hành động “vì đường phố không rác”, nghiêm chỉnh chấp hành Luật Bảo vệ môi trường, xây dựng khu phố xanh, sạch, đẹp…

Thiên Lý ủng hộ hàng việt – Á hậu Hoàn vũ VN Dương Trương Thiên Lý ủng hộ phong trào Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt bằng một việc làm cụ thể, tích cực: trở thành đại sứ cho nhãn hiệu vàng bạc đá quý PNJ.

Gian hàng trung thực – Một sinh viên (SV) tới lấy hai cây viết (giá 1.500 đồng/cây) rồi tự động móc ví ra tờ 5.000 đồng bỏ vào một chiếc hộp và lấy lại 2.000 đồng từ chiếc hộp khác tại một gian hàng được đặt ngay lối đi.

Học được 3 ngoại ngữ nhờ sưu tầm tiền cổ

Mặc dù chỉ mới 21 tuổi, nhưng nếu bạn đưa ra một đồng tiền xu cổ, Phan Trọng Trí Nhân sẽ nói tường tận về xuất xứ đồng xu…

Tìm duyên trong không gian sống – Hơi thở nhiệt đới (NXB Trẻ) tập hợp những bài viết ở thể loại tản văn của KTS Nguyễn Văn Tất. Cách lộ diện của cuốn sách như khuyến khích người đọc khoan đọc mà lật nhanh từng trang để xem.

Phố núi đêm khai hội cồng chiêng – Tối nay 12-11, lễ hội festival cồng chiêng quốc tế 2009 đã chính thức khai hội trong không khí nô nức của các đoàn dự hội và người dân Tây nguyên.

Khi trái tim bắt gặp nụ cườiVượt lên rào cản ngôn ngữ, tiếng hát, vũ đạo, âm nhạc của Đoàn ca vũ kịch Chura đến từ Okinawa – Nhật Bản đã thực sự chinh phục khán giả, qua 2 đêm diễn tại Nhạc viện TP.HCM.

Ảnh “Họ đã sống như thế”… – Một buổi sáng nhiều giọt nước mắt, những bộ ảnh trung thực kể về những con người kiên cường vượt lên số phận níu giữ thật lâu những ánh mắt, những nét mặt suy tư của người xem

Nô nức khai hội Festival cồng chiêng quốc tế TTO – Sáng nay 12-11, nhiều hoạt động trong khuôn khổ Festival cồng chiêng quốc tế Gia Lai đã khai mạc như triển lãm sinh vật cảnh, hội làng nghề truyền thống, làng văn hóa ẩm thực…

Chương trình hòa nhạc “Về nguồn” – Kỷ niệm 10 năm ngày mất của GS-NSƯT Nguyễn Bích Ngọc, một trong những nghệ sĩ violon nổi tiếng trong giới chơi nhạc giao hưởng – cổ điển VN, Nhạc viện TP.HCM tổ chức chương trình hòa nhạc Về nguồn nhằm tôn vinh những đóng góp của ông.

Kỷ niệm 30 năm trường Viết văn Nguyễn Du – Nhà văn Văn Giá, Chủ nhiệm khoa Sáng tác & Lý luận, Phê bình văn học, Đại học Văn hóa Hà Nội cho biết, 9 giờ ngày 18.11, trường phối hợp với Quỹ Danh nhân văn hóa Nguyễn Du, sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm trường Viết văn Nguyễn Du 1979 – 2009.

Giành giải ở Liên hoan phim Sinh viên quốc tế Hollywood – Ngày 8.11 vừa qua, Liên hoan phim Sinh viên quốc tế Hollywood lần 7 đã trao 28 giải. Số tử – phim ngắn đến từ Việt Nam đã đoạt giải nhất thể loại phim kinh dị.

Tình đất, tình người hòa quyện – Chỉ còn ba ngày nữa, đêm chủ nhật 15.11, cầu truyền hình Thay lời muốn nói (TLMN) nối TP.HCM – Đà Nẵng do Đài truyền hình TP.HCM và Báo Thanh Niên phối hợp thực hiện sẽ được phát trực tiếp trên HTV9, VTV4, DRT2 và tiếp sóng trên một số kênh truyền hình địa phương khác từ 20 giờ 30.

Tin học tập

MBA Fair in HCM City on 26 Nov, 2009: triển lãm về du học thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA) tại TP.HCM vào ngày 26 tháng 11.

Buổi nói chuyện về học MBA tại Viện Giáo Dục quốc tế IIE: vào ngày 18/11 với các diễn giả là các sinh viên tốt nghiệp trường đại học Yale, Stanford và Baylor.

Câu lạc bộ sách tại ĐSQ Mỹ ngày 28/11: trao đổi về cuốn sách “7 Habits of Highly Effective Teens”

Chứng khoán

* VNINDEX

* HNX

Giá vàng

Thời tiết hôm nay
.

Bài hôm trước >>>

Chúc các bạn một ngày tươi hồng !

:-) :-) :-) :-) :-) :-)

Đọt Chuối Non

Tơ Hồng

tohong
Hai ta ghép lại xứng thành đôi
Đạm bạc, cơm thường. Vẫn ấm môi
Sánh bước bên nhau. Cân thật xứng
Tình yêu se kết. Mãi lên ngôi.

Sông duyên. Dòng chảy êm đềm quá
Bồi đắp phù sa. Dưỡng lộc chồi
Bà Nguyệt, Ông Tơ thương chúc phúc
Tơ hồng thắm đượm. Chẳng phai phôi.

Hồng Phúc

Viếng Nghĩa Trang Trường Sơn

truongson2

Nghĩa trang Trường Sơn chiều hè tôi đến
Màu gió Lào sao quá tịch liêu?
Đứng lặng người trước áng hương thiêng
Vòng hoa viếng hạt mưa viền tràng hạt.

Nén nhang trầm biết làm sao cho khắp
Giữa bạt ngàn bia mộ gần xa?
Lòng gửi theo hương khói la đà
Xin mượn gió chia đều từng nấm vắng.

Dầu không về nhưng là người chiến thắng
Nơi yên nằm hoa nở ngát rừng xanh
Đã thành nhân đâu cần tên họ
Đồng đội chan hòa- liệt sĩ vô danh.
nến nghia trang LS Tr Son
Đất nước nghiêng mình tri ân các anh
Cây lá nghiêng cành che từng nám mộ
Rừng Trường Sơn ngàn phương lộng gió
Như âm vang hát khúc quân hành.

Tôi chợt nghĩ về những túp lều tranh
Bao mẹ cõi còm ngọn đèn hiu hắt
Mỗi mòn trông con đục khô tròng mắt
Anh có về dù lãng đáng trong mơ?

Tên tuổi các anh đã kết thành thơ
Xương máu các anh thắm màu cờ đỏ
Sống mãi ngàn năm chiến binh chân đất
Chắp đôi cánh thần cho Tổ Quốc bay lên!

Đinh Đức Dược

Thả Diều

dieu len
Hôm nay, đuợc gió, con diều của thằng Đạt bay lên thật nhanh. Cả sáng hôm nay, Nó cứ lom khom bò trên sàn nhà làm con diều bằng giấy báo. Nó nhất định phải làm con diều có bốn đuôi dài hơn con diều bị rớt mất hôm qua. Nó xin được cuộn dây cước câu cá thay cho cuộn giây chỉ dễ đứt, nhất định con diều bằng báo này sẽ bay cao nhất thành phố Quy Nhơn hay ít ra phải bay cao hơn diều của mấy đứa hàng xóm.

Thả diều là một nguồn vui của các đứa bé tỉnh lỵ, nhất là ở cái thành phố ven biển này. Sau khi diều đã bay cao, thằng Đạt không giống mấy đứa bạn khác là cho diều lượn hay chạy diều dọc biển với đám bạn. Nó thả diều trên nóc nhà, khi diều đã bay hết cuộn dây cước, nó sẽ cột dây diều vào ngón chân rồi nằm dài trên mái nhà đọc sách, thỉnh thoảng nhìn con diều đang bay trên cao mà mơ mộng….
dieuxua
… Nó mơ bay qua những tầng mây, nó bay đi xa khỏi thành phố, nó vượt trùng dương, bay qua sa mạc nơi của chuyện 1001 đêm.

Nó muốn bay mãi, bay đến cung Trăng chơi bắn bi với chú Cuội. Nó muốn có một cuộn dây cước thật là dài để nó bay xa, thật xa.

…Đã qua bao ngày tháng, qua hơn 28 mùa Hè, con diều của nó đã đi xa, thật xa, con diều thằng Đạt rớt bên kia Thái Bình Dương.Con diều đã thấy vừa đủ của sự vật chung quanh. Nó không còn ao ước mơ mộng khi đã đến được xứ Aladin, đến thành phố của Chopin, rồi con sông Siene… nó đã đến xứ của chú chuột Disney và thành phố của những ngôi sao màn bạc Hollywood..
motgocQuyNhon_
… Bây giờ nó không còn muốn bay xa, bay cao nữa. Nó muốn bay thật gần với ngọn me, trên đầu cây Phượng, bay thật thấp để được trôi theo những làn sóng nhẹ nhàng êm đềm của biển Quy Nhơn, bay thật thấp để được mơn man những ngọn cỏ đồng quê ở hai bên bờ sông Ba, bay thật thấp đến những gánh hàng rong…rất Việt Nam


Phạm Lưu Đạt

Chuyện Về Những Dòng Sông.

Điều kì lạ là những dòng sông đều mãi miết đổ xuối về biển cả!
Tạo hóa đã giấu trong tự nhiên những mặc khải vĩnh hằng cho con người.
All_the_Rivers
Bạn đang đứng yên hay đang tiến về phía trước so với cột mốc hôm qua?

Bạn đang khao khát chuyển mình về phía vô cùng hay chỉ muốn là ông hoàng bà chúa của những vùng đất nhỏ bé? Bạn đang sống hay chỉ giản đơn là tồn tại?

Dù bạn là ai, bạn muốn tới đâu thì hãy nhớ phải mang theo bên mình ngọn lửa không bao giờ tắt của khát khao!

Trái đất phải luôn chuyển dời vận động để mang trên mình sự sống.

Những dòng sông cũng mãi miết chảy về biển cả như con người luôn vươn tới cái vô biên tuyệt đích của tình yêu, của tri thức để đóng cột mốc mang tên mình giữa bao la nhân loại.

John Bốn đã từng nói “ Bi kịch lớn nhất của con người chính là sự nghèo nàn khát vọng”. Và từ những bi kịch cá nhân đang dệt nên tấm bi kịch ám ảnh con người- bi kịch hi vọng thiếu thốn! Nếu những dòng sông không tìm được đến biển sẽ trở thành những ao tù phẳng lặng, và sự sống của nó cũng chỉ dừng lại ở loay hoay tôm tép mà không nhìn thấy không hòa được mình với thế giới muôn màu và bí ẩn khôn cùng của đại dương…Cũng như có những đời sống chỉ dừng lại ở mức tồn tại và tan biến mà chưa thực sự ghi dấu vào cuộc sống.

flames2
Có người đã nói rằng ” Quan trọng không phải là nơi ta đến mà quan trọng là ta đã đến bằng cách nào”. Những dòng sông trên đường tìm về biển cả đã trao tặng phù sa, trao tặng sự sống cho những vùng đất nó đi qua, và cũng nhận lại vô số cảnh đẹp từ những vùng đất ấy.

Con người trên đường tìm đến với những chân lí, những khôn cùng vĩnh hằng cũng đã trao và nhận những yêu thương, những tri thức mới mẻ. Để rồi những dòng sông có quyền tự hào về những gì chúng mang đến với biển cả… và con người cũng lấp lánh ánh tự hào về những gì đạt được.

Biển cả có thể là cái đích của những con sông, nhưng con người sẽ không bao giờ có cái đích cuối cùng. Con người thực sự không giới hạn khao khát mình trong những vạch đích!

Không dừng lại! Khi thực đã đến biển khơi ,bạn cũng hãy trở thành dòng biển nóng, nơi mang đến cho đời những đàn cá lớn. Như Microsoft không là cái đích cuối cùng của BillGate. Bạn không hẳn có thể là Bill Gate nhưng bạn có thể vược qua chính bản thân mình với những gì số phận dành cho bạn, Vậy có nghĩa là cột mốc của bạn đã được đóng chắc chắn giữa cuộc sống bao la này.

Ocean
Sông không chảy nghĩa là sông đang khép dần sự sống của mình.

Con người không vận động cũng đang chấp nhận là hình nộm vô nghĩa.

Vậy đừng sợ những thất bại khi lao đi. Điều đáng sợ chính là thiếu thốn hi vọng và những khát khao!

Và, tất cả những dòng sông đều chảy…

Lê Thị Ngọc Linh- lớp 12 trường THPT Quế Sơn.

Giới thiệu tranh: Mùa xuân và Cơn bão

The Spring
Cô gái và chàng trai ngồi trên một chiếc đu treo lơ lửng trên những cành cây đâu đó trong một góc rừng đầy nắng. Cô có khuôn mặt bầu bĩnh trẻ thơ đang quàng tay qua cổ người yêu, ánh mắt nhìn đắm đuối với một nụ cười thật e lệ và ấm áp. Cái váy trắng của cô gần như trong suốt để lộ ra những đường cong thật hoàn hảo. Chàng trai thì dang rộng cánh tay nắm chặt lấy những sợi dây thừng và anh nhìn cô tràn đầy vẻ yêu thương.

Những hình ảnh này trong bức Mùa xuân (Le Printemps – The Spring) có lẽ rất quen thuộc với những ai yêu thích tranh sơn dầu. Đây là một trong số những kiệt tác của họa sĩ người Pháp Pierre Auguste Cot (1837-1883) vốn nổi tiếng với phong cách chọn các chủ đề thần thoại và chân dung tự họa. Ông vẽ bức Mùa xuân vào năm 1873. Chỉ trong vài thập niên sau đó Mùa xuân đã nhanh chóng trở nên nổi tiếng đến mức gần như người dân châu Âu nào cũng biết đến và trở thành biểu tượng của nghệ thuật đương đại thế kỉ 19. Trong suốt 125 năm qua bức tranh này đã được sao chép hàng triệu bản và người ta vẫn không ngừng tranh cãi về nguồn gốc của câu chuyện hai người mà Cot mô tả.
The Storm
Cũng bí ẩn và gây tranh cãi không kém là bức Cơn bão (La Tempete – The Storm) trong đó Cot vẽ hai người yêu nhau đang trốn chạy. Dù đang trong một cuộc trốn chạy khỏi một cơn bão, có thể là cơn bão thật hay như nhiều người nói nó ám chỉ sự trốn chạy khỏi những nỗi khổ đau của cuộc đời, điều khiến bức tranh rung động trái tim của người xem là tình yêu và niềm tin tràn ngập trên khuôn mặt của chàng trai và cô gái. Cô gái mắt mở to có chút gì đó ngơ ngác nhưng không hề tỏ ra lo sợ vì đang được che chở trong vòng tay bảo vệ của người yêu. Còn chàng trai, nét mặt thật rạng ngời và hạnh phúc như chẳng có cơn bão nào đang đuổi theo họ ở phía sau. Vẻ thánh thiện của đôi uyên ương trong cả hai bức tranh làm cho người xem thật khó lòng rời mắt.

Hai bức tranh này hiện nay đang được trưng bày tại bảo tàng Metropolitan Museum of Art, thành phố New York.

Hoàng Khánh Hòa

Bảo kiếm được rèn thế nào?

Chào các bạn,

Ngày xưa, trước khi súng đạn ra đời, đao kiếm là vũ khí chính cho chiến sĩ và hiệp sĩ. Một thanh kiếm quý chém sắt như chém bùn là một bảo vật vô giá, thường được xem là thần kiếm, thường nằm trong tay đệ nhất cao thủ võ lâm, và khi kiếm lạc khỏi tay chủ thì thường sinh ra sóng gió trên chốn giang hồ, tạo nên những cuộc thảm sát, tranh giành kiếm.
samurai_sword
Người xưa rèn bảo kiếm thế nào?

Rèn kiếm là một nghệ thuật cao độ. Vị thầy rèn kiếm thực ra là các hóa học gia về kim loại, nghiên cứu cách thức chế tạo các loại thép tổng hợp từ những kim loại thuần, và rèn luyện, đập, cán, mài, dũa nó thành một thanh kiếm với những đặc tính tốt nhất cho một kiếm phái. Kiếm Nhật của samurai thì to, nặng, cứng và hơi cong. Ngược lại, Thái cực kiếm của phái Võ Đang thì thẳng, dài, nhỏ, và nhẹ nhàng lay động như một thanh thép mỏng. Dù vậy, đặc tính chung của các thần kiếm phải là chém sắt như chém bùn, có thể chém gãy binh khí tầm thường của địch.

Ngày nay, với phát triển của khoa học, có lẽ chúng ta có thể làm thần kiếm dễ dàng bằng kim loại tốt, nấu loãng, đổ vào khuôn, rổi mài, và trang trí cho đẹp, trước khi mang ra chợ bán, phải không các bạn?
loren1

Không dễ như vậy đâu. Không dễ gì làm một thanh kiếm thật nhẹ và có thể lay động như một thanh sắt mỏng, lại có sức chịu đựng và công phá kinh khủng. Không biết làm thì thanh kiếm của ta sẽ gãy hay méo khi va chạm mạnh vào một thanh kiếm khác cùng loại hay tốt hơn.

Công thức làm kiếm rất công phu. Trước hết, là phải đúng kim loại. Đây là bí mật nhà nghề.

Kim loại được nấu loãng và đổ vào khuôn, nguội lại thành thanh thép. Thanh thép này sẽ được nung nóng đỏ cho mềm ra, và được đập bằng búa cho mỏng xuống, rồi gấp lại thành hai, và đập cho mỏng xuống.

Xong rồi lại được nung cháy đỏ, đập mỏng ra, gấp lại làm đôi, đập mỏng.

Rổi lại được nung đỏ, đập mỏng, gấp làm đôi…

Cứ như thế khoảng 30 lần. Lúc này thanh kiếm không phải chỉ là một khối thép mà là 2-lũy-thừa-30 lớp thép mỏng vô cùng. Nếu bạn có một quyển sách dày chừng ấy trang thì không cây súng nào thời nay có thể bắn thủng quyển sách đó. Thanh kiếm như vậy chắc và dẻo dai đến thế nào, bạn biết không?
loren2

Và khi làm xong, kiếm cũng không thể cho nguội ngay bằng nước lạnh, mà phải để nguội dần dần, từ nhiệt độ cực cao của thép đang cháy đỏ đến nhiệt độ cực lạnh, lạnh hơn nước đá nhiều lần càng tốt. Thế thì kiếm sẽ rất dẻo dai và không dòn.

Cuối cùng là phần dũa, mài, đánh bóng, gắn chuôi, gắn vỏ…

Cho đến lúc kiếm được trao cho chủ, có thể bằng một lễ trao kiếm rất nghiêm trang và cung kính.

Thần kiếm hạ sơn!

Thần kiếm như phượng múa rồng bay trong tay uy vũ kiếm khách!
the_last_samurai_7
Mỗi chúng ta…

Mỗi chúng ta sinh ra để được Thương đế dùng trong tay của ngài, vào việc của ngài, như một thần kiếm.

Vậy thì, bạn có sẵn sàng để chịu nung cháy đỏ, gập đôi, và đập mỏng, 30 lần không? Rơi chầm chậm, từ đỉnh hỏa diệm sơn đến tận đáy băng sơn không? Mài dũa hàng ngày trước và sau chiến trận không?

Tự vấn…

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2009
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Tư duy tích cực mỗi ngày