Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời Kỳ Lãng Mạn – “Trở Về Mái Nhà Xưa” (“Torna A Surriento”) – Ernesto De Curtis & Giambattista De Curtis

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn nhạc phẩm “Trở Về Mái Nhà Xưa” (“Torna a Surriento”) của đôi anh em Ernesto De Curtis, Giovanni Battista De Curtis (Giambattista)Nhạc sĩ Phạm Duy.

Thi sĩ Giambattista De Curtis (20 tháng 7 năm 1860 – 15 tháng 1 năm 1926) là một họa sĩ và nhà thơ người Ý, ngày nay được tưởng nhớ đến qua các phần lời đặt cho bài hát.

Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc ở Napoli, là con đầu lòng của Giuseppe De Curtis – họa sĩ vẽ bích họa – và Elisabetta Minnon. Ông là chắt của nhà soạn nhạc Saverio Mercadante. Ông thể hiện niềm đam mê đầu tiên là hội họa mà ông học từ người cha, và tài nghệ của ông đạt đến mức mà người ta gọi ông là “Salvator Rosa đương thời”. Ông dành toàn tâm vẽ tranh, làm thơ và sáng tác các tác phẩm dành cho nhà hát cũng như đặt lời cho các ca khúc phổ thông; bên cạnh đó, ông còn là một điêu khắc gia.

Tình yêu dành cho những bài hát tiếng Napoli dẫn dắt ông đến sự cộng tác với nhà soạn nhạc Vincenzo Valente – lúc đó là người ở trọ trong dinh thự nhà De Curtis. Năm 1889, Valente soạn nhạc cho ca khúc đầu tay “A Pacchianella”, sang năm sau (1890) ông phổ nhạc tiếp bài “Muglierema come fa?”, rồi “‘I Pazziava” (1890), “Ninuccia” (1894)“Tiempe Felice” (1895). Giambattista De Curtis chưa bao giờ ngưng đặt lời cho bài hát và làm thơ. Tuy nhiên, có vẻ vai trò của những việc ấy chưa bao giờ vượt qua mức là chỉ để giết thời gian của ông.

Thi sĩ Giambattista De Curtis.
Thi sĩ Giambattista De Curtis.

Giambattista De Curtis dành tình yêu lớn cho thành phố Sorrento. Từ năm 1891 đến năm 1910, ông đều dành sáu tháng mỗi năm đến ở tại khách sạn lớn của Guglielmo Tramontano – lúc đó đương là thị trưởng thành phố. Năm 1892, ông gặp Carmela Maione – người đã khơi cảm hứng để ông làm ca khúc nổi tiếng “Duorme Carmè'”. Maione vốn là con gái của một đại tá quân đội phục vụ ở Tramontano và sống tại Fuorimura. Người ta cho rằng, ý tưởng về bài hát khởi đầu từ một cuộc trò chuyện giữa hai người trong sảnh khách sạn; Giambattista De Curtis hỏi cô gái rằng cô ấy thường hay làm gì, và cô đáp lại rằng, “Ngủ”. Bởi thế mà điệp khúc của bài hát bắt đầu là: “Duorme Carmè: ‘o cchiù bello d’ ’a vita è ‘o ddurmì… [điều [đẹp] nhất trong đời là ngủ]”.

Phong cách làm việc điển hình của Giambattista De Curtis là vậy. Khi sáng tác lời cho bài hát ông thường lấy cảm hứng từ những tiếp xúc với người khác hoặc những thứ nào đó mà ông trải qua. Thực tế, ông là một người tò mò và hòa nhã, hiếm khi kiệm lời khen dành cho một phụ nữ quyến rũ. Ông tán tỉnh nhiều người và dâng hiến những lời nhạc nói về họ. Tuy thế, tận đến 1910 ông mới kết hôn khi đã ngũ tuần và đã đính hôn gần hai mươi năm. Vợ ông là Carolina Scognamiglio.

Guglielmo Tramontano và Giambattista De Curtis là bạn rất thân của nhau. Vị thị trưởng thuê ông trang trí một số phòng trong khách sạn bằng các bức bích họa của ông; tại đó ông cũng vẽ một số tranh sơn dầu, làm thơ và viết lời bài hát. Trong số này phải kể đến nhạc phẩm “Torna a Surriento” – bài hát được cho là ra đời năm 1902 để kỷ niệm Thủ tướng Ý, Giuseppe Zanardelli, đến trú tại khách sạn. Dịp đó, Guglielmo Tramontano nhờ Giambattista De Curtis và người em Ernesto De Curtis sáng tác bài hát để ca ngợi Giuseppe Zanardelli.

Sự kết hợp nghệ thuật giữa hai anh em nhà De Curtis đã cho ra đời nhiều trái ngọt. Năm 1897, họ cho ra “‘A Primma Vota”, rồi “Amalia” (1902, dành tặng người vợ mới Amalia Russo của Ernesto). Năm 1911, hai anh em cho ra bài hát “Lucia Lucì (I’ m’arricordo ‘e te)”. Họ vẫn hợp tác với nhau ngay cả khi Ernesto chuyển đến Mỹ vào năm 1920.

Giambattista De Curtis chuyển đến khu Vomero vào năm 1916, sống ở đường Luca Giordano, sát cạnh công viên Villa Floridiana. Ông tiếp tục viết và vẽ cho đến khi qua đời vào tháng 1 năm 1926 do chứng liệt tiếp diễn. Vài ngày sau đó, lá thư của em trai Ernesto De Curtis mới đến nơi. Trong thư có viết: “Gửi Giambattista. Em gửi anh phần nhạc của ca khúc mà anh gửi em tháng trước; em hi vọng anh hài lòng.”

Nhạc sĩ Ernesto De Curtis.
Nhạc sĩ Ernesto De Curtis.

Nhạc sĩ Ernesto de Curtis (4 tháng 10 năm 1875 – 31 tháng 12 năm 1937) là một nhà soạn nhạc người Ý.

Ông sinh ở Napoli. Ông học dương cầm và nhận bằng ở Nhạc viện San Pietro a Maiella, thành phố Napoli.

Nhạc phẩm “Torna a Surriento” (“Trở Về Surriento”) là một bài hát tiếng Napoli do ông sáng tác vào năm 1902, phần lời do anh trai ông Giambattista De Curtis đặt. Một trong số các bản bằng tiếng Anh là do Claude Aveling đặt lời, với tựa đề là “Come Back to Sorrento”.

Có tài liệu cho rằng bài hát đã có từ 1894, trước 8 năm so với thời điểm anh em De Curtis tuyên bố sáng tác ra bài hát. Một phiên bản của bài hát này được in trong “Celebri canzoni di Ernesto De Curtis” (“Các bài hát chào mừng của Ernesto De Curtis”) năm 1894.

“Torna a Surriento” là nhạc phẩm nổi tiếng nhất của ông. Cả hai nhạc sĩ Mạnh Phát và Phạm Duy đều có đặt lời tiếng Việt cho bài hát này và cùng lấy một tựa đề là “Trở Về Mái Nhà Xưa”. Riêng bản của nhạc sĩ Phạm Duy được phổ biến nhất qua nhiều thập kỷ.

curtis_TAS_italian

Nhạc phẩm “Torna a Surriento” (Nhạc sĩ Ernesto De Curtis và Thi sĩ Giambattista De Curtis)

Vide ‘o mare quant? è bello,
Spira tantu sentimento,
Comme tu a chi tiene mente,
Ca scetato ‘o faie sunnà.

Guarda, gua? chistu ciardino;
Siente, sie? sti sciure arance:
Nu profumo accussi fino
Dinto ‘o core se ne va?

E tu dice: “I? parto, addio!”
T? alluntane da stu core?
Da sta terra de l? ammore?
Tiene ‘o core ‘e nun turnà?

Ma nun me lassà,
Nun darme stu turmiento!
Torna a Surriento,
Famme campà!

Vide ‘o mare de Surriento,
Che tesoro tene nfunno:
Chi ha girato tutto ‘o munno
Nun l’ha visto comm’a ccà.

Guarda attuorno sti Sserene,
Ca te guardano ‘ncantate,
E te vonno tantu bene…
Te vulessero vasà.

E tu dice: “I’ parto, addio!”
T’alluntane da stu core
Da sta terra de l’ammore
Tiene ‘o core ‘e nun turnà?

Ma nun me lassà,
Nun darme stu turmiento!
Torna a Surriento,
Famme campà!

Torna a Surriento…

curtis_French

Nhạc phẩm “Reviens À Sorrente” (“Torna A Surriento” – bản tiếng Pháp)

Regarde la mer combien elle est belle
Elle inspire à de nombreux sentiments
Comme tes mots doucement murmurés
Qui me font rêver toute la journée

Regarde la mer combien elle est belle
Elle inspire à de nombreux sentiments
Comme tes mots doucement murmurés
Qui me font rêver toute la journée

Vois comment cette légère brise vient du jardin
Sens-la, elle apporte le parfum d’orange
Un parfum sans pareil
Pour celui dont le coeur est plein d’amour

Repeat *

Et ne me laisse pas mourir

Et tu me dis: “Je m’en vais, au revoir !”
Toi qui sauverais mon coeur
Cette terre d’amour
Comment peut-tu la laisser derrière toi ?

Regarde la mer combien elle est belle
Elle inspire à de nombreux sentiments
Comme tes mots doucement murmurés
Qui me font rêver toute la journée

Vois comment cette légère brise vient du jardin
Sens-là, elle apporte le parfum d’orange
Un parfum sans pareil
Pour celui dont le coeur est plein d’amour

Repeat *

Et ne me laisse pas mourir

curtis_TAS_english

Nhạc phẩm “Come Back to Sorrento” (Bản tiếng Anh của Claude Aveling – version 1)

See the sea how beautiful it is,
it inspires all kinds of emotions,
like you with people who care
you make them daydream.

Behold, look at this garden;
sense, smell these orange buds,
there isn’t a perfume so fine,
going straight in your heart

And you say: “I’m leaving, goodbye!”
you’re walking away from this heart,
from this land of love:
do you have the heart not to return?

But don’t leave me,
don’t give me this torment,
come back to Sorrento,
make me live!

See the sea of Surriento,
the buried treasure it has!
Those who traveled all over the world,
haven’t seen anything like it.

Behold these Sirens all around
that look at you enchanted,
and love you so much;
they’d love to kiss you,

And you say: “I’m leaving, goodbye!”
you’re walking away from this heart,
from this land of love:
do you have the heart not to return?

But don’t leave me,
don’t give me this torment,
come back to Sorrento,
make me live!

(Bản tiếng Anh – version 2)

Look at the sea, how beautiful it is!
It inspires with a great feeling..
Like you
It dreams.

Look down, at this garden,
Smell these flowers of orange trees…
So fine fragrance,
It is penetrating straight into the heart.

And you are saying: “I am leaving. Good-bye!”
You are moving away from this heart,
From the earth of love.
Do you dare not to come back?

Don’t leave me,
Don’t give me such torments…
Come back to Sorrento,
Bring me back to life!…

Look, the sea in Sorrento,
What treasures it keeps on the bottom.
Who travelled all over the world
Didn’t see something like here!

Look around, these sirens,
Bewitched they are looking at you
And love you so much:
They would like to kiss you!

And you are saying: “I am leaving. Good-bye!”
You are moving away from this heart,
From the earth of love.
Do you dare not to come back?

Don’t leave me,
Don’t give me such torments…
Come back to Sorrento,
Bring me back to life!…

Bản tiếng Anh “Surrender” (Nhạc sĩ Doc Pomus và Mort Shuman)

When we kiss my heart’s on fire
Burning with a strange desire
And I know, each time I kiss you
That your heart’s on fire too

So, my darling, please surrender
All your love so warm and tender
Let me hold you in my arms, dear
While the moon shines bright above

All the stars will tell the story
Of our love and all its glory
Let us take this night of magic
And make it a night of love

Won’t you please surrender to me
Your lips, your arms, your heart, dear
Be mine forever
Be mine tonight

Nhạc sĩ Phạm Duy.
Nhạc sĩ Phạm Duy.

curtis_TVMNX1

curtis_TVMNX2

Nhạc phẩm “Trở Về Mái Nhà Xưa” (“Torna a Surriento” – bản tiếng Việt của Nhạc sĩ Phạm Duy)

Về đây khi mái tóc còn xanh xanh.
Về đây với mầu gió ngày lang thang
Về đây xác hiu hắt lạnh lùng.
Ôi lãng du quay về điêu tàn.

Đâu tiếng đàn ngoài hiên mưa ?
Và đâu bướm tơ, vui cùng mùa ?
Một mùa Xuân mới, mắt êm nắng hào hoa.

Về đây nghe tiếng hú hồn mê oan.
Về đây lắng trầm khúc nhạc truy hoan.
Về đây nhé ! Cắm xong chiếc thuyền hồn
Ôi thoáng nghe dây lòng tiếc đờn.

Mái tóc nhà lưu luyến vạt trăng xanh.
Nếu mưa về yêu lấy hạt long lanh.
Chờ mong nắng cho tươi đời xuân xanh.
Người xa vắng biết đâu nấm nhà buồn

Đốt ánh đèn in bóng vào rêu xanh.
Sẽ thấy cười tan vỡ hồn đêm thanh.
Và nghe thấy kiếp xưa bước nhẹ về
Đang khóc than trên đường não nề.

Thôi nhé đừng hoài âm xưa
Giọt mưa đã gieo trên thềm nhà
Người ngồi im bóng
Lắng nghe tháng ngày qua.

Dưới đây mình có bài:

– Come Back to Sorrento (Trở về mái nhà xưa), DE CURTIS – Serenata (Chiều tà), TOSELLI (trích)

Cùng với 15 clips tổng hợp nhạc phẩm “Trở Về Mái Nhà Xưa” (“Torna a Surriento”) do các ca sĩ lừng danh trên thế giới trình diễn để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn,

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

Ernesto De Curtis (1875-1937).
Ernesto De Curtis (1875-1937).

Come Back to Sorrento (Trở về mái nhà xưa), DE CURTIS – Serenata (Chiều tà), TOSELLI (trích)

(Hoài Nam)

Sau phần dẫn nhập và giới thiệu một số sáng tác để đời của các nhà soạn nhạc lừng danh ở Đức, Áo, Ba-lan và Đông Âu trong nền nhạc cổ điển, bắt đầu từ bài này, chúng tôi mời quý độc giả cùng xuôi về phương Nam để thưởng thức những ca khúc nổi tiếng của các nhà soạn nhạc Ý, Tây-ban-nha và Mỹ La-tinh.

Trước hết là bản Torna a Surriento (tựa tiếng Anh: Come Back to Sorrento, tựa tiếng Việt: Trở về mái nhà xưa) của hai anh em người Ý Ernesto De Curtis (1875-1937) và Giovanni Battista (gọi tắt là Giambattista) De Curtis (1860-1926).

Viết một cách chi tiết hơn,Torna a Surriento là một ca khúc được Ernesto phổ từ một bài thơ có cùng tựa của Giambattista. Tuy nhiên hiện nay, nếu không kể ở Ý, hầu như tất cả mọi ấn bản được lưu hành chỉ ghi tên tác giả là Ernesto De Curtis.

Trong số này, có người (Việt) còn lầm lẫn một cách tai hại khi viết: “…tác giả là Ernesto De Curtis,còn được gọi là Giambattista”!

Tìm hiểu tới nơi tới chốn, chúng ta sẽ thấy nếu không có bài thơ của Giambattista, hoặc ông không yêu cầu Ernesto phổ nhạc, đã không có ca khúc bất hủ này. Có thể nói, Torna a Surriento là một sự phối hợp tuyệt vời giữa những rung động trong lời thơ của Giambattista và nét nhạc của Ernesto.

Giovanni Battista De Curtis (1860-1926).
Giovanni Battista De Curtis (1860-1926).

* * *

Torna a Surriento là một ca khúc thuộc thể loại “ca khúc xứ Naples” – tức “Neapolitan songs”.

Naples (tiếng Ý là Napoli) được xem là cái nôi của nền ca nhạc hiện đại của Ý, khởi đầu vào cuối thời kỳ lãng mạn với những ca khúc thiết tha, trữ tình, mà lời hát được phát âm theo thổ âm đặc biệt của vùng Naples, chẳng hạn chữ ”sorrento” phát âm thành “surriento”.

Ngoài bản Torna a Surriento, người Ý còn có nhiều “ca khúc xứ Naples” nổi tiếng quốc tế khác, chẳng hạn bản O Sole Mio (Mặt trời của tôi), một ca khúc quen thuộc qua tiếng hát của hầu hết danh ca tenor trên thế giới. Về sau, bản O Sole Mio còn được người Mỹ đặt lời bằng tiếng Anh với tựa It’s Now or Never, và trở thành một trong những ca khúc “nhãn hiệu cầu chứng” của Ông vua nhạc rock Elvis Presley.

Hai anh em Giambattista và Ernesto De Curtis sinh trưởng trong một gia đình quý tộc ở Naples – nguyên là một vương quốc ngày nước Ý chưa thống nhất; cha là “họa sĩ fresco” tên tuổi Giuseppe De Curtis, và ông cố là nhà soạn nhạc nổi tiếng Saverio Mercadante.

Giambattista sinh năm 1860, còn Ernesto ra chào đời sau đó 15 năm. Với người Ý nói chung, Giambattista nổi tiếng hơn Ernesto, bởi vì trong khi Ernesto chỉ là một nhà soạn nhạc và viết ca khúc, thì Giambattista vừa viết ca khúc, soạn ca kịch, vừa sáng tác thơ văn, vừa điêu khắc, vừa vẽ tranh, đặc biệt là tranh “fresco”, nhờ được thân phụ huấn luyện, đào tạo từ nhỏ.

[Chú thích: “fresco” là một hình thức vẽ tranh đặc thù của thời Trung cổ và thời Phục hưng. Đó là kỹ thuật và nghệ thuật vẽ trên vữa (plaster) chưa kịp khô của các bức tường hoặc trần nhà, với mục đích giữ cho lâu bền.

Nhà nguyện Sistine (Sistine Chapel) ở Rome là nơi tập trung những bức “fresco” nổi tiếng nhất: trên trần là tranh của danh sư Michelangelo, và trên tường là các tác phẩm của Botticelli cùng nhiều họa sĩ thời danh khác.

Cái khó khăn nhất trong việc vẽ “fresco” là một khi đã vẽ, không thể sửa đổi các chi tiết. Bức họa lừng danh “Bữa tiệc ly” (The Last Supper) của thiên tài Leonardo Da Vinci – mà một số người gọi là “fresco” – tuy cũng được vẽ trên tường phòng ăn của tu viện Santa Maria delle Grazie ở Milan, nhưng thực ra không phải “fresco” vì được vẽ trên tường đá, cho nên đã bị hư thoái trầm trọng (tróc sơn) ít lâu sau khi ông qua đời.

Cũng may cho hậu thế, vào khoảng năm 1520 (hơn 20 năm sau ngày bức họa được hoàn tất),Giovanni Pietro Rizzoli (có tên nghệ sĩ là Giampietrino), một người phụ tá của Leonardo Da Vinci, thấy được nguy cơ hư thoái của bức họa, nên đã vẽ lại bằng sơn dầu (oil on canvas) với cùng một kích thước (một bề 4.5 mét, một bề 8.7 mét) và với một mức chính xác tuyệt vời. Nhờ đó, gần 5 thế kỷ sau, khi bức họa The Last Supper nguyên thủy của Leonardo Da Vinci được trùng tu toàn phần – một công việc kéo dài 20 năm (từ 1978 tới 1998), người ta mới có “mẫu” để vẽ lại những phần đã bị tróc trên bức họa nguyên thủy.

Ngày nay, bức họa The Last Supper (vẽ lại) của Giampietrino thuộc quyền sở hữu của Hàn lâm viện Nghệ thuật Vương quốc Anh (Royal Academy of Arts) ở Luân-đôn.

* * *

Cũng nhờ tài vẽ tranh “fresco” mà Giambattista De Curtis được ông Thị trưởng Guglielmo Tramontano của Sorrento trọng đãi.

Sorrento là một thị trấn cổ kính ở tỉnh Campania, miền Nam nước Ý, cư dân chỉ vào khoảng 16,500 người. Với những di tích lịch sử từ thời Đế quốc La-mã, khung cảnh thơ mộng hữu tình, nằm bên vịnh Sorrento xanh biếc của Địa Trung Hải, gần Naples, núi lửa Vesuvius và thành phố Pompeii đã bị núi này chôn vùi dưới lòng biển, Sorrento đã trở thành một địa danh du lịch nổi tiếng, và nơi nghỉ mát lý tưởng.

Gia đình De Curtis là chỗ quen thân với ông Thị trưởng Tramontano của Sorrento, kiêm chủ nhân khách sạn nghỉ mát Grand Hotel nổi tiếng của thị trấn; và Giambattista đã được ông mời phụ trách việc trang trí, vẽ những bức “fresco” trên tường khách sạn; về sau, Giambattista còn vẽ nhiều bức tranh trên vải để trưng bày tại đây.

Sự trọng đãi của ông Thị trưởng Tramontano cùng với khung cảnh thơ mộng hữu tình, khí hậu lý tưởng của Sorrento đã khiến Giambattista De Curtis xem thành phố này như quê hương thứ hai; trong suốt 20 năm liên tục, năm nào ông cũng tới sống ở Sorrento trong 6 tháng hè, ngụ tại Grand Hotel, để vẽ, làm thơ, sáng tác ca khúc, và… xuất hiện bên cạnh những bông hoa biết nói đẹp nhất – cho tới khi lập gia đình vào tuổi 50 với tiểu thư Carolina Scognamiglio – sau 20 đính hôn!

* * *

Về phần cậu em Ernesto De Curtis, tuy không “bách nghệ tinh” và đào hoa như ông anh Giambattista, nhưng lại là một danh thủ dương cầm và nhà soạn nhạc, soạn ca khúc chuyên nghiệp, tốt nghiệp Nhạc viện San Pietro ở Naples.

Bình thường, Giambattista hay viết ca khúc chung với nhà soạn nhạc Vincenzo Valente (1855–1921), một người bạn vong niên, chỉ thỉnh thoảng mới viết chung với cậu em Ernesto, trong đó bảnTorna a Surriento.

Theo lời truyền tụng, nguyên nhân ra đời của bản Torna a Surriento là chuyến viếng thăm thị trấn Sorrento của Thủ tướng Ý Giuseppe Zanardelli vào năm 1902. Dĩ nhiên, ngài Thủ tướng cư ngụ tại Grand Hotel. Vì thế ông Thị trưởng Tramontano đã yêu cầu hai anh em De Curtis sáng tác một “ca khúc xứ Naples” để đón mừng. Thế là Giambattista làm bài thơ Torna a Surriento rồi đưa cho Ernesto phổ nhạc.

Tuy nhiên, một số tài liệu được khám phá gần đây cho thấy ca khúc này đã được hai anh em sáng tác vào năm 1894, tức là 8 năm trước ngày Thủ tướng Zanardelli viếng thăm Sorrento; như vậy việc ca khúc này được xuất bản vào năm 1902 – năm có chuyến viếng thăm của Thủ tướng Ý, chỉ là một sự vô tình trùng hợp. Thế nhưng cho tới nay, không ít tác giả khi viết về lai lịch ca khúc Torna a Surriento, vẫn cố tình “phớt lờ” khám phá nói trên, không ngoài mục đích duy trì tính cách thú vị của những thêu dệt đáng yêu, và vô hại ấy!

Lời hát trong Torna a Surriento (Hãy trở lại Sorrento), là lời trách móc một chàng trai đang bỏ Sorrento ra đi, bỏ lại biển xanh với những cổ vật dưới đáy, và trên mặt nước những nàng nhân ngư đang đắm đuối nhìn theo, bỏ lại những khu vườn thân thương vương thoảng mùi hoa cam dịu dàng…, cùng với lời nhắn nhủ “Hãy trở lại Sorrento!”

Ngay sau khi được đăng ký bản quyền quốc tế vào năm 1905, Torna a Surriento đã trở thành một “hiện tượng”, được ưa chuộng và phổ biến khắp nơi, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, nơi mà người di dân Ý còn mang nặng tình hoài hương.

Từ đó tới nay, hầu như không một danh ca nào của phương tây mà không hát bản này; riêng Dean Martin, một danh ca Mỹ gốc Ý, đã thu đĩa tới 3 ấn bản khác nhau: nguyên tác tiếng Ý Torna a Surriento, bản dịch sang tiếng Anh với tựa Come Back to Sorrento, và một bản lời Anh khác có tựa Take Me in your Arms.

Về sau, hai tác giả Doc Pomus và Mort Shuman còn soạn lại phần nhạc và đặt lời hát với tựa Surrender cho Ông vua nhạc rock Elvis Presley thu đĩa.

Bên cạnh đó, nét nhạc của Ernesto de Curtis trong Torna a Surriento cũng có một sức thu hút lạ thường, và đã được nhiều dàn nhạc cổ điển và bán cổ điển trình tấu.

Có thể nói, nếu cần một nhạc khúc, ca khúc quốc tế để diễn tả nỗi buồn xa xứ, sự hoài niệm quê xưa, thì Torna a Surriento phải được xem là nhạc khúc, ca khúc điển hình nhất.

Thật vậy, người nghe nhạc ở khắp năm châu, không phải ai cũng biết, hoặc bỏ công tìm hiểu thị trấn Sorrento nằm ở đâu, thơ mộng tới mức nào, nhưng sao qua nghe ca khúc này, hầu như mỗi người đều thấy trong đó hình ảnh một nơi chốn riêng đầy ắp những kỷ niệm thân thương của chính mình.

Riêng tại Việt Nam, theo ký ức của nhạc sĩ Thanh Trang, nhạc sĩ kiêm ca sĩ Mạnh Phát trong Nam là người đầu tiên đặt lời Việt cho bản Torna a Surriento với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”; lời hát tuy đơn sơ nhưng rất thấm thía.

Còn ở ngoài miền Bắc, vào khoảng năm 1949-1950, nhạc sĩ Phạm Duy cũng đặt lời Việt cho Torna a Surriento, và cũng với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”.

Ông viết trong hồi ký:

“Bản ca nổi danh của nước Ý là COME BACK TO SORRENTO cũng được tôi soạn lời Việt với cái tên TRỞ VỀ MÁI NHÀ XƯA tại Chợ Neo, Thanh Hoá. Lời ca nói lên phần nào sự mệt mỏi của con người trong kháng chiến, mơ tới ngày được trở về với cái bình thường của mình. Bài này có thêm chút không khí Bồ Tùng Linh vì tôi là người Á Ðông:

Về đây khi mái tóc còn xanh xanh
Về đây với mầu gió ngày lang thang
Về đây với xác hiu hắt lạnh lùng
Ôi lãng du quay về điêu tàn.
Về đây nghe tiếng hú hồn mê oan.
Về đây lắng trầm khúc nhạc truy hoan.
Về đây nhé ! Cắm xong chiếc thuyền hồn
Ôi thoáng nghe dây lòng tiếc đờn.
Mái tóc nhà lưu luyến vạt trăng xanh.
Nếu mưa về yêu lấy hạt long lanh.
Chờ mong nắng cho tươi đời xuân xanh.
Người xa vắng biết đâu nấm nhà buồn
Ðốt ánh đèn in bóng vào rêu xanh.
Sẽ thấy cười tan vỡ hồn đêm thanh.
Và nghe thấy kiếp xưa bước nhẹ về
Ðang khóc than trên đường não nề.
Ðâu tiếng đàn ngoài hiên mưa ?
Và đâu bướm tơ, vui cùng mùa ?
Một mùa Xuân mới, mắt êm nắng hào hoa.
(Thôi nhé đừng hoài âm xưa
Giọt mưa đã gieo trên thềm nhà
Người ngồi im bóng, lắng nghe tháng ngày qua)

(Hoài Nam)

oOOo

Trở Về Mái Nhà Xưa – Ca sĩ Ngọc Hạ, Trần Thái Hòa:

 

Trở Về Mái Nhà Xưa – Ca sĩ Họa Mi:

 

Torna A Surriento (Reviens À Sorrente) – Ca sĩ Maya Casabianca (bản tiếng Pháp):

 

Torna A Surriento (Reviens À Sorrente) – Ca sĩ Rudy Hirigoyen (bản tiếng Pháp):

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Andrea Bocelli:

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Emanuela Giudice:

 

Torna A Surriento (Surrender) – Ca sĩ Elvis Presley:

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Serena Rossi (bản tiếng Ý):

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – The 3 Tenors (bản tiếng Ý):

 

Torna A Surriento (Surrender) – Nhóm Il Volo (bản tiếng Anh & tiếng Ý):

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Frank Sinatra:

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Dean Martin:

 

Torna a Surriento (Take Me In Your Arms) – Ca sĩ Dean Martin:

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Josef Locke (1947 rare English version):

 

Torna A Surriento (Come Back to Sorrento) – Ca sĩ Carlo Bergonzi & Dàn nhạc Madrid Chamber Orchestra:

 

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Tân Nhạc VN – Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Thời Kỳ Lãng Mạn – “Trở Về Mái Nhà Xưa” (“Torna A Surriento”) – Ernesto De Curtis & Giambattista De Curtis”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s