Nhiều nghi vấn quanh số phận Vinalines Queen


vnexpress
Quặng nickel ngậm nước, hóa lỏng và gây mất cân bằng, khiến tàu lật trong điều kiện sóng to gió lớn là giả thiết được nhiều chuyên gia nhắc tới. Tuy nhiên, việc con tàu gần 6 vạn tấn “bốc hơi” mà không để lại dấu vết vẫn đặt ra nhiều nghi vấn.
> Gia đình thủy thủ ngóng tin tàu Vinalines Queen
> Tàu Vinalines gặp nạn ở vùng biển sâu 5.000 m

Trong lúc Vinalines Queen vẫn bặt vô âm tín sau 4 ngày mất tích thì một giả thiết được nhiều chuyên gia ủng hộ nhất là tàu chìm do quặng hóa lỏng không ổn định, gây mất thăng bằng trong điều kiện thời tiết xấu.

Ảnh: MarineTraffic
Tàu Vinalines Queen được đóng năm 2005. Ảnh: MarineTraffic

Trao đổi với VnExpress.net, ông Đỗ Xuân Quỳnh, Chủ tịch Hiệp hội chủ tàu Việt Nam cho rằng điều nguy hiểm nhất đối với Vinalines Queen chính là quặng nickel – mặt hàng mà con tàu này chuyên chở. Tuy chưa có thống kê chính thức nhưng thông tin về các vụ tai nạn hàng hải cho thấy trong vòng hơn một năm trở lại đây, tại biển đông bắc Philippines – nam Nhật Bản có ít nhất 3 vụ đắm tàu chở quặng loại này.

Theo thông tin từ Cơ quan An toàn và Bảo hiểm hàng hải Anh (P&I), sự nguy hiểm của quặng nikel (cũng như quặng sắt), nằm ở khả năng ngậm nước lên tới 40%. Trong điều kiện thời tiết trên biển, đặc biệt là vùng nhiệt đới, hệ số hút ẩm tối đa cho phép vận chuyển (TML) của quặng có thể vượt xa ngưỡng an toàn. Một lượng lớn quặng trong hầm chứa của tàu có thể chuyển sang dạng lỏng (sệt), gây mất ổn định hệ thống cân bằng của tàu.

Cuối năm 2010, chính tại vùng biển đông bắc Phillipines – phía nam Nhật Bản, chỉ trong vòng hơn một tháng, 3 tàu chở quặng loại nickel mang tên Jan Fu Star, Nasco Diamond và Hong Wei lần lượt mất tích. Cả 3 tàu sau đó đều được xác định là bị lật và chìm trên biển, mang theo tính mạng của hơn 40 thủy thủ.Trước đó, trong năm 2009, ngành hàng hải cũng ghi nhận 2 vụ đắm khác liên quan đến các tàu chở quặng là Asian Forest và Black Rose tại Ấn Độ Dương.

Theo ông Đỗ Xuân Quỳnh, điều này càng trở nên nguy hiểm trong điều kiện tàu hải hành tại vùng biển có thời tiết xấu như khu vực phía đông bắc Philippines. Thông tin được phát đi về mức nghiêng 18 độ của tàu ngay trước khi mất liên lạc càng củng cố cho giả thiết này.

Giải thích thêm về độ nghiêng của tàu, ông Trịnh Bá Trung – Giám đốc Trung tâm thuyền viên (Đại học Hàng Hải) cho biết con số 18 độ mà thủy thủ đoàn thông báo thực chất là độ nghiêng trong điều kiện tĩnh. Tuy nhiên, do tàu hoạt động trong vùng nước và thời tiết xấu, sóng to, độ nghiêng này có thể dao động trong khoảng 18-36 độ.

Quặng nickel hóa lỏng tại bãi và trong hầm tàu. Ảnh: MaritimeAccident
Quặng nickel hút ẩm và ngậm nước tại bãi chứa và trong hầm tàu. Ảnh: MaritimeAccident

Cũng theo ông Trung với 54.000 tấn hàng trên boong – tức là đã đủ tải, quá trình xảy ra lật tàu có thể diễn ra rất nhanh, khiến thuyền viên không kịp trở tay. Con số hơn 40 thủy thủ thiệt mạng trong 3 vụ việc nói trên phần nào cho thấy mức độ nguy hiểm của các vụ đắm tàu loại này.

Đánh giá cao chất lượng con tàu (được đóng tại Nhật) cũng như mức độ chính quy của đội ngũ thuyền viên, ông Trung cho rằng các lỗi mang tính chủ quan do điều khiển khiến ít khả năng xảy ra. Tuy nhiên, với kinh nghiệm nhiều năm huấn luyện thuyền viên, ông cho rằng khả năng thủy thủ bị ức chế trong điều kiện tàu gặp nguy hiểm, dẫn đến thao tác sai cũng là một nguyên nhân không thể loại trừ.

Tuy nhiên, giả thiết về việc tàu Vinalines Queen chìm hiện cũng đặt ra nhiều nghi vấn, đặc biệt là những câu hỏi liên quan đến các thiết bị báo hiệu – cứu nạn cũng như những dấu vết để lại. Theo ông Nguyễn Minh Ngọc, một thuyền trưởng có nhiều năm kinh nghiệm chỉ huy tàu chở hàng khô (hiện làm việc tại Hải Phòng) thì với một tàu mới, hiện đại như Vinalines Queen, các khoang đều được thiết kế theo dạng tự đóng. Do vậy, ngay cả trong điều kiện bị lật úp, việc tàu chìm nhanh đề mức thủy thủ không kịp báo hiệu hoặc thoát ra rất khó xảy ra.

Thêm vào đó, ông Ngọc cho rằng tàu luôn được trang bị các thiết bị phát tín hiệu radio báo hiệu vị trí (EPIRB). Thông thường các thiết bị này đều được đặt chế độ tự động (auto) hoặc điều chỉnh tay (manual). Tuy nhiên, dù ở chế độ nào thì nếu bị chìm dưới nước 3-4 mét, các thiết bị này đều sẽ tự động phát ra tín hiệu báo vị trí. Đó là chưa kể đến hệ thống phao, xuồng cứu hộ, luôn được thiết kế nổi trong mọi điều kiện.

Một nghi vấn khác cũng được ông Ngọc đặt ra là dù bị lật, đắm dưới hình thức nào thì trên boong tàu cũng có rất nhiều vật thể có thể nổi trên nước. Như vậy, việc Vinalines Queen biến mất không dấu vết là rất khó xảy ra.

Trong bối cảnh như vậy, các chuyên gia cho rằng khả năng tàu bị cướp biển giữ cũng chưa thể loại trừ. Theo Chủ tịch Hiệp hội Chủ tàu Đỗ Xuân Quỳnh, mặc dù tần suất xảy ra không nhiều như khu vực Sừng châu Phi hay eo Malacca (Malaysia) nhưng nguy cơ cướp biển hoạt động ở Đông Bắc Philippines là hoàn toàn hiện hữu. Nếu xảy ra trường hợp này, nhóm cướp biển có thể chưa liên lạc do đang trong quá trình đưa tàu đến vùng biển an toàn.

Trong trường hợp tàu bị đắm, ông Quỳnh cho biết với độ sâu 5.000 mét thì khả năng tìm kiếm, trục vớt vẫn có thể thực hiện được. Tuy nhiên, hiện lực lượng tìm kiếm cứu nạn của Việt Nam chưa thể tham gia do theo Công ước về Phối hợp tìm kiếm cứu nạn, tai nạn xảy ra ở vùng biển nước nào thì sẽ do cơ quan chức năng của nước đó chịu trách nhiệm xử lý.

Ngày 28/12, Công ty Vận tải biển Vinalines đã phát đi thông tin cập nhật về quá trình tìm kiếm, cứu hộ con tàu. Theo đó, tính đến 19h30 ngày 28/12, công tác cứu hộ vẫn được doanh nghiệp, Trung tâm phối hợp Tìm kiếm cứu nạn Hàng hải Việt Nam và các lực lượng của Đài Loan (Trung Quốc), Philippines, Nhật tiến hành. Tuy nhiên vẫn chưa phát hiện được dấu hiệu nào của con tàu.Về vệt dầu loang, công ty cho biết các chuyên gia chưa thể khẳng định được đây là dấu vết của Vinalines Queen, do đây là khu vực có nhiều tàu quốc tế qua lại, và đều để lại vệt dầu tương tự. Công ty cũng chưa công nhận giả thiết cho rằng tàu chìm, do Vinalines Queen có gắn các thiết bị cấp cứu khẩn cấp, phát tín hiệu lên vệ tinh và các đài ven biển. Do đó, doanh nghiệp sẽ cùng với cơ quan chức năng tiếp tục các nỗ lực tìm kiếm.

Nhật Minh – Nguyễn Hưng

Ngừng tìm kiếm Vinalines Queen bằng trực thăng

Sau 3 ngày tìm kiếm không có kết quả, phía Nhật Bản và Đài Loan thông báo chính thức ngừng dùng trực thăng tìm kiếm tàu Vinalines Queen cùng 23 thuyền viên mất tín hiệu từ ngày 25/12.
> Nhiều nghi vấn quanh số phận Vinalines Queen
> Gia đình thủy thủ ngóng tin tàu Vinalines Queen

Chiều 29/12, trao đổi với VnExpress.net, ông Nguyễn Anh Vũ – Tổng giám đốc Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam (Cục Hàng hải) cho hay, sau nhiều ngày tìm kiếm không có kết quả, phía Nhật Bản và Đài Loan thông báo chính thức ngừng tìm kiếm tàu Vinalines Queen bằng trực thăng.

Ngoài hiện trường, sóng biển cấp 6-7, trong khi phía Philippines thiếu phương tiện tìm kiếm nên ông Vũ cho hay, trung tâm tiếp tục phát tín hiệu hàng hải đề nghị các tàu hoạt động gần đó cảnh giới, hỗ trợ phát hiện dấu vết tàu Vinalines Queen.

Vệt dầu loang
Vệt dầu loang là dấu vết duy nhất được tìm thấy ở khu vực tàu Vinalines Queen mất tín hiệu.

“Khi tìm kiếm Vinalines Queen, chúng tôi luôn tính phương án xấu nhất và luôn hành động theo tình huống xấu nhất. Trong lịch sử khai thác tàu, cũng có trường hợp tàu mất tín hiệu nhiều ngày rồi lại xuất hiện, nhưng không nhiều”, ông Vũ nói về các nghi vấn xung quanh vụ mất tích của con tàu này.

Cũng theo ông Vũ, trong trường hợp Vinalines Queen gặp nạn thì phải bỏ tàu, không thể trục vớt vì vùng biển này sâu tới 5.000 mét.

Trong thông báo phát đi lúc 17h chiều cùng ngày, Công ty Vận tải biển Vinalines cho hay, sau khi các nước thông báo ngừng tìm kiếm tàu Vinalines Queen mất liên lạc, công ty đã cùng với Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam triển khai công tác tìm kiếm, cứu nạn.

Dù liên tục phát đi thông báo hàng hải; phối hợp với các lực lượng tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực, các tổ chức quốc tế kịp thời thông báo những thông tin mới nhất liên quan đến tàu Vinalines Queen, nhưng công ty này cho hay, “đến 16h ngày 29/12, công tác tìm kiếm cứu hộ vẫn chưa có kết quả.

Vinalines Queen.
4 ngày qua, Vinalines Queen trọng tải 56.000 tấn vẫn mất tín hiệu. Ảnh: Marinetraffic.

“Để tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm cứu nạn, công ty đang đề nghị Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Philippines tại Việt Nam hỗ trợ thông báo tới chính quyền địa phương ven biển của Philippines tại khu vực tàu Vinalines Queen mất liên lạc để tìm kiếm dấu hiệu của tàu”, Giám đốc Công ty Vận tải biển Vinalines Nguyễn Văn Hạnh cho biết thêm.

Chiều 29/12 là ngày thứ tư kể từ khi tàu chở hàng Vinalines Queen chở 54.400 tấn nikel cùng 23 thuyền viên mất liên lạc trên biển sau khi nghiêng 18 độ, giữa thời tiết sóng to gió lớn gần khu vực đảo Luzon của Philippines.

Trước đó ngày 25/12, đang trên đường vận chuyển 54.400 tấn quặng Nikel từ Indonesia sang Trung Quốc, khi tới Đông Bắc đảo Luzon (Philippines), Vinalines Queen thông báo bị nghiêng 18 độ rồi mất liên lạc cùng 23 thuyền viên. Suốt nhiều ngày tìm kiếm, lực lượng cứu nạn của Nhật Bản, Philippines và Đài Loan không tìm được dấu vết gì ngoài vệt dầu loang ở khu vực tàu mất tín hiệu.

Đề cập tới “số phận” của Vinalines Queen, nhiều chuyên gia cho rằng, quặng nikel ngậm nước, hóa lỏng và gây mất cân bằng, khiến tàu lật trong điều kiện sóng to gió lớn. Tuy nhiên, việc con tàu gần 6 vạn tấn “bốc hơi” mà không để lại dấu vết vẫn đặt ra nhiều nghi vấn.

Tiến Dũng

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s