‘Thỏa thuận Việt-Trung làm dịu tình hình’ – Manila mời Hà Nội đầu tư vào dầu khí – Mỹ-Philippines tập trận đổ bộ

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh (ảnh của báo Tuổi Trẻ)
Đã có nhiều chỉ trích về thỏa thuận nguyên tắc giải quyết tranh chấp biển Việt-Trung

Đáp lại chỉ trích, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh nói thỏa thuận về nguyên tắc giải quyết bất đồng trên biển mới đạt được đã giúp giải tỏa căng thẳng Việt-Trung.

Lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc đã ký bản thỏa thuận bao gồm sáu nguyên tắc nói trên vào hôm 11/10, nhân chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng Bí thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng.

Tuy nhiên thỏa thuận này sau đó đã bị nhiều ý kiến, kể cả trong và ngoài nước, chỉ trích là ‘mắc bẫy song phương của Trung Quốc’.

Ông Nguyễn Chí Vịnh, người giữ chức thứ trưởng Bộ Quốc phòng, trong bài phỏng vấn mới trên báo Tuổi Trẻ hôm 28/10 đã lên tiếng ca ngợi việc ký kết thỏa thuận này.

“Có thể thấy ngay là nó đã làm dịu đi tình hình,” ông nói.

Ông cho rằng bản Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển là ‘một thành công lớn’, nhất là đứng trên quan điểm của giới quân sự Việt Nam.

“Chúng ta đã khẳng định với nhau một con đường mà hai bên [Việt Nam và Trung Quốc] đều hưởng ứng,” ông nói, “Đó là xử lý vấn đề bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế.”

“Chúng ta không nên nhìn ở tiểu tiết mà nhìn vào những vấn đề đại cục… đã đạt được.”

Khẳng định của Tướng Vịnh về việc hai nước cam kết tìm giải pháp hòa bình cho tranh chấp diễn ra trong bối cảnh tờ Hoàn cầu thời báo, một ấn bản của cơ quan ngôn luận của Đảng cộng sản Trung Quốc là Nhân Dân nhật báo, vừa lên tiếng đe dọa Việt Nam ‘chuẩn bị nghe tiếng đại bác’ nếu còn tiếp tục đối chọi Trung Quốc.

Tướng Vịnh nói ông không ‘đánh giá nghiêm trọng lắm’ những phát biểu như thế vì đó không mang tính chất chính thống

“Với một đất nước to lớn và dân số đông như Trung Quốc thì ý kiến khác nhau là bình thường,” ông nói, nhấn mạnh rằng quan điểm chính thống đã được thể hiện trong bản tuyên bố chung giữa lãnh đạo hai nước.

“Tôi tin rằng những ý kiến mang tính chất gây hấn trên một số phương tiện truyền thông như vậy sẽ ít dần đi, trước hết bằng biện pháp của hai đảng, hai nhà nước,” ông nói thêm.

“Hai bên phải thực hiện nghiêm cam kết không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực,” ông Nguyễn Chí Vịnh nói.

“Những vấn đề giữa Việt Nam và Trung Quốc thì rõ ràng phải giải quyết với Trung Quốc. Chúng ta không thể và cũng không cần nhờ ai giải quyết.”

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh

“Chúng ta cần thực hiện rất gương mẫu và nghiêm chỉnh thỏa thuận này và chúng ta cũng yêu cầu Trung Quốc như vậy,” ông nói thêm.

Trong bài phỏng vấn với báo Tuổi Trẻ, ông nói hai điểm mấu chốt mà theo ông luôn phải được tính tới trong việc quá trình tìm giải pháp để xử lý các vấn đề trên biển là “dựa vào luật pháp quốc tế và được hai bên cùng chấp nhận”.

“Nếu chỉ có luật pháp quốc tế, nhưng một bên không chấp nhận thì cũng không được, ngược lại chúng ta tự thỏa thuận với nhau cũng không được mà phải tôn trọng và tuân thủ luật pháp quốc tế.”

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tin cậy giữa các bên: “Chúng ta đương nhiên phải bảo vệ lợi ích chính đáng của đất nước mình nhưng cũng phải nhìn nhận lợi ích của các nước khác thì mới tạo ra độ tin cậy lẫn nhau.”

Không cần nhờ ai

Đối với một điểm chính trong thỏa thuận Việt-Trung mà nhiều người chỉ trích, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh khẳng định một lần nữa là ‘Việt Nam không có chủ trương quốc tế hóa những vấn đề giữa Việt Nam và Trung Quốc’ và bảo vệ chủ trương đàm phán song phương của Việt Nam với Trung Quốc.

Đây là một điểm mà những người chỉ trích cho rằng bất lợi đối với Việt Nam vì đặt Việt Nam vào thế yếu trong đàm phán với Trung Quốc.

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt tiếp Thứ trưởng Nguyễn Chí VịnhTrung tướng Vịnh đã tham gia nhiều cuộc tiếp xúc với các cường quốc để bàn về Biển Đông

“Những vấn đề giữa Việt Nam và Trung Quốc thì rõ ràng phải giải quyết với Trung Quốc,” ông nói, nhấn mạnh rằng Việt Nam ‘không thể’ và ‘không cần’ nhờ ai giải quyết.

Tuy nhiên ông cũng nói thêm là ‘những vấn đề của nhiều hơn hai nước’ thì ‘phải giải quyết đa phương’.

Mặc dù đàm phán song phương với Trung Quốc, nhưng đối với tuyên bố của một số bên thứ ba như Hoa Kỳ, Ấn Độ rằng họ có lợi ích quốc gia ở Biển Đông thì Tướng Vịnh nói Việt Nam ‘tôn trọng’.

Để cân bằng trong quan hệ với các nước này, ông cho biết Việt Nam dựa trên nguyên tắc độc lập, tự chủ để ‘không lệ thuộc vào bất cứ nước nào’ và ‘quan hệ của ta với nước nào đó không phương hại đến lợi ích của nước thứ ba’.

Trước đó, trong đối thoại chiến lược quốc phòng an ninh lần thứ hai giữa hai nước ở Bắc Kinh hồi tháng Tám mà Thứ trưởng Vịnh đồng chủ trì với người đồng cấp Trung Quốc Mã Hiểu Thiên, tướng Vịnh đã cam kết với phía Trung Quốc rằng ‘Việt Nam sẽ không bao giờ dựa vào bất kỳ một nước nào để chống Trung Quốc’.

Tướng Vịnh cũng cho biết trong cuộc gặp mới đây của ông với Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Leon Panetta tại Indonesia bên lề Hội nghị bộ trưởng quốc phòng các nước ASEAN hẹp, ông Panetta cũng ‘đánh giá rất cao thỏa thuận đạt được giữa Việt Nam và Trung Quốc’, đặc biệt là những nội dung về ‘tuân thủ luật pháp quốc tế’.

Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh, với tư cách là thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đã có mặt trong nhiều cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo Việt Nam với lãnh đạo các cường quốc cũng như tháp tùng các chuyến thăm chính thức của nguyên thủ và thủ tướng đến các nước này; đồng thời tham gia sâu vào việc giải quyết các vấn đề trên Biển Đông.

Chủ tịch Trương Tấn Sang đặt hoa ở tượng đài Jose Rizal
Chủ tịch Trương Tấn Sang thăm Philippines từ 26/10-28/10

Chủ tịch Trương Tấn Sang nói Việt Nam sẽ xem xét đề xuất của Philippines về việc thăm dò và khai thác dầu khí ở nước này.

Ông Sang vừa kết thúc chuyến thăm Philippines từ 26/10-28/10.

Hôm 27/10, trong buổi gặp mặt với chủ tịch Việt Nam, Bộ trưởng năng lượng Philippines Jose Renes D. Almendras đã bày tỏ mong muốn hai quốc gia cùng chia sẻ kinh nghiệm trên lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí.

Đáp lại, ông Trương Tấn Sang nói Việt Nam “sẽ tích cực nghiên cứu các đề xuất của Philippines về các lĩnh vực đầu tư, trong đó có thăm dò và khai thác dầu khí tại Philippines, phù hợp với lợi ích của cả hai nước, trên cơ sở luật pháp của mỗi nước và luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982”.

Giới phân tích nhận định đây là chiều hướng tích cực trong mối quan hệ giữa hai quốc gia Việt Nam và Phillpines, tuy nhiên, nếu vấn đề này được tiến hành trên thực tế sẽ không tránh khỏi sự phản ứng gay gắt của Trung Quốc trong xung đột về lợi ích khu vực này trong đó có Biển Đông.

Tiến sỹ Nguyễn Thanh Giang, một nhân vật bất đồng chính kiến, bình luận: “Tôi rất ủng hộ những bước đi của ông chủ tịch nước lần này.”

“Tôi thấy cách giải quyết các vấn đề Biển Đông gần đây của các lãnh đạo như ông Trương Tấn Sang, Nguyễn Tấn Dũng cũng còn khá hơn ông Nguyễn Phú Trọng”.

Tuy nhiên, ông nói nếu việc hợp tác này diễn ra, việc tránh căng thẳng trong vấn đề Biển Đông là điều không thể tránh khỏi.

Ông Giang nói thêm: “Tôi nghĩ rằng việc căng thẳng hay không bây giờ phụ thuộc vào Trung Quốc, chứ không phải ở phía Việt Nam hay các nước khác, kể cả Philippines.”

Quy tắc ứng xử DOC

Trong thông cáo chung giữa Việt Nam và Philippines, lãnh đạo hai quốc gia nhấn mạnh về vai trò trung tâm của Asean và tầm quan trọng của việc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký năm 2002.

Asean và Trung Quốc vẫn còn cách khá xa mục tiêu tiến tới một bộ Quy tắc ứng xử, với các điều khoản cụ thể ràng buộc các bên tìm giải pháp cho tranh chấp lãnh thổ trên biển.

Trong khi đó, Trung Quốc duy trì lập trường không muốn thảo luận về tranh chấp theo khuôn khổ đa phương mà thay vào đó muốn đối thoại song phương với từng nước tuyên bố có chủ quyền tại đây.

Một chuyên gia về Việt Nam và khu vực, Giáo sư Carl Thayer từ Canberra, Úc châu, nhận định về đề nghị của Philippines đối với Việt Nam lần này rằng: “Đây là một thử nghiệm nhằm làm rõ việc Trung Quốc và khối Asean có thúc đẩy bản hướng dẫn thực hiện DOC (mới đạt được trong năm nay) hay không?”

Ông cho biết: “Hiện nay, bản thân tuyên bố DOC vẫn còn nhiều điều chưa rõ ràng, trong đó các điều khoản còn để trống và chưa bên nào gắn kết vào các hoạt động hợp tác cho dù bản Hướng dẫn Thực hiện DOC mới được thông qua”.

“Tuy nhiên, DOC cũng không hề ngăn cản các hoạt động hợp tác đa phương.”

GS Thayer nhận định rằng Philippines và Việt Nam muốn tiến hành các hoạt động với các bên thứ ba như họ đã làm; hoặc như Việt Nam, Philippines và Trung Quốc đã từng cùng khảo sát địa chấn chung ở Biển Đông thì đòi hỏi phải có thiện chí chính trị từ tất cả các bên.

Thủy quân lục chiến hai nước trong cuộc tập trận
Được biết Phiblex là cuộc tập trận thường niên

Hôm thứ Năm 27/10, thủy quân lục chiến Mỹ và Philippines đã thực hiện đổ bộ lên đảo Palawan gần Biển Đông trong cuộc tập trận thường niên.

Cuộc đổ bộ này được cho là gây chú ý nhất trong khuôn khổ đợt tập trận Phiblex vì nó diễn ra gần khu vực tranh chấp giữa nhiều quốc gia trong khu vực.

Khoảng 3.000 binh lính của cả Philippines và Mỹ đã tham gia hoạt động kéo dài trong hai ngày, một phần trong cuộc tập trận 12 ngày năm nay.

Mục đích được nói là tăng khả năng tác chiến ở trên cạn và dưới biển của thủy quân lục chiến.

Chỉ huy thủy quân lục chiến Philippines, Trung tướng Juancho Saban được hãng Reuters dẫn lời nói cuộc tập trận giúp tăng cường quan hệ đồng minh để sẵn sàng đối phó nhu cầu.

Ông Saban cũng nói ông cho rằng vị trí thực hiện tập trận sẽ không ảnh hưởng gì tới quan hệ với các quốc gia khác trong Asean và với Trung Quốc.

Cho tới nay, Bắc Kinh chưa đưa ra phản đối chính thức về hoạt động tập trận của Hoa Kỳ và Philippines tại Biển Đông.

Tuy nhiên mới đây một số cơ quan truyền thông của Trung Quốc đã lên tiếng cảnh báo các quốc gia liên quan tranh chấp chủ quyền trong khu vực.

Tờ Hoàn Cầu Thời báo nói các nước cần sẵn sàng nghe tiếng đạn đại bác nếu như không thay đổi chính sách đối với Trung Quốc.

Sẵn sàng đối phó

Lời đe dọa này đã gây phản ứng bất bình từ dư luận nhiều quốc gia.

Thứ Sáu 28/10, quân đội Philippines ra tuyên bố nói sẵn sàng đương đầu với bất cứ cuộc tấn công nào.

Vẫn chỉ huy lực lượng phía Tây của quân đội nước này, Trung tướng Juancho Saban, cam kết đánh đuổi các hành vi xâm phạm lãnh thổ Philippines.

Ông Saban nói: “Bất cứ đe dọa nào, cuộc xâm phạm lãnh thổ hay vi phạm quy tắc ứng xử nào đều sẽ bị giáng trả vì chúng tôi quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Philippines”.

“Tên lửa hay đại bác đều không thể làm chúng tôi nhụt chí trong việc bảo vệ lãnh thổ.”

Tuy nhiên, ông cũng nói quân đội Philippines sẽ không tấn công trước.

Trung Quốc và Philippines vẫn đang tranh cãi quanh việc Philippines bắt giữ nhiều thuyền câu của Trung Quốc tại khu vực Bãi Cỏ rong ở Biển Đông hôm 18/10.

Bắc Kinh đã yêu cầu hoàn trả số thuyền này, nhưng Manila khước từ.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s