Libya, một trang sử mới cho văn minh thế giới

Chào các bạn,

Những ngày này chúng ta quan tâm đến tình hình quân sự ở Libya, với liên quân tấn công chấp hành nghị quyết của Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc và Gaddafi hứa hẹn “chiến tranh trường kỳ”. Nhưng các hình ảnh và tin tức sôi động về cuộc chiến có thể làm cho chúng ta quên mất rằng đây không chỉ là một cuộc chiến như bao cuộc chiến khác. Đây là mốc điểm lớn của thế giới chúng ta—một đồng thuận của toàn thế giới về việc bảo vệ các giá trị chung của nhân loại về quyền làm ngườiquyền làm chủ của nhân dân.

Nhân dân Libya chỉ muốn đòi hỏi dân chủ cho chính họ, một cách hòa bình. Đó là quyền của dân. Dân là chủ. Mọi quốc gia trên thế giới, mọi người trên thế giới, đều đồng ý‎ về điểm này. Gaddafi chẳng muốn nghe, chẳng muốn điều đình, chẳng muốn nhân nhượng gì hết với chính nhân dân của mình, những người chủ nhân chính thức của Libya. Gaddafi đương nhiên dùng vũ lực quân sự bắn giết chính nhân dân của hắn. Đó là cai trị kiểu Mafia, đó là một hình tội quốc tế với tội danh “Tội phạm chống nhân loại” (crime against humanity).

Thế giới là một “làng toàn cầu” (global village). Mỗi gia đình đều có nếp sống riêng và kỹ luật gia đình riêng. Nhưng không chủ gia đình nào có quyền đánh đập dã man người trong gia đình, xâm phạm hiến chương nhân bản của làng. Hội đồng làng sẽ có thái độ dứt khoát trừng phạt bạo hành gia đình.

Chính vì vậy mà mọi quốc gia đều bày tỏ thái độ dứt khoát về Gaddafi, kể cả Trung quốc, là một quốc gia chuyên hành xử kiểu Mafia, cũng ủng hộ âm thầm quyết định của thế giới. Hội Đồng Bảo An quyết định với số phiếu đồng thuận chận đứng những hành động “vi phạm nhân quyền dã man” của Gaddafi.

Xưa nay các vấn đề nhân quyền và dân chủ luôn luôn là vấn đề khó cho thế giới, vì tìm được quân bình giữa một bên là quyền tự chủ của một quốc gia và bên kia là sự bảo vệ quyền làm người cho mọi công dân của thế giới luôn luôn là một vấn đề khó khăn.

Mỗi quốc gia có kỹ luật của quốc gia, phải được bảo vệ. Nhưng, mỗi quốc gia cũng phải tôn trọng quyền làm người của mỗi công dân nước mình, vì mỗi công dân của quốc gia cũng là một công dân quốc tế, được cộng đồng quốc tế bảo vệ với luật pháp quốc tế.

Nhưng khi nào thì một quốc gia vi phạm quyền làm người của các công dân của họ, và khi nào thì cộng đồng quốc tế phải can thiệp, luôn luôn và những câu hỏi khó trả lời, vì các câu trả lời thường khác nhau, tùy theo ai là người trả lời. Chính vì vậy mà xưa nay, các vấn đề về quyền làm người và quyền tự do dân chủ của nhân dân một nước luôn luôn là các đề tài tranh cãi hơn là các biện pháp chế tài tư pháp. Và các khó khăn này tạo ra một không khí tuyệt vọng trên thế giới—xem như các hiến chương nhân quyền của thế giới, mà mọi quốc gia đều cam kết, chỉ là các cái bánh vẽ, ai muốn vẽ thế nào thì vẽ, ai muốn làm gì thì làm. Những áp bức tại khắp nơi vẫn diễn ra hàng ngày. Mỗi ngày hàng tỉ công dân thế giới khốn khổ dưới những gọng kềm áp bức của những nhà nước Mafia khắp nơi trên trái đất, mà cả cộng đồng quốc tế chỉ biết than vãn ậm ừ và đánh võ mồm. Xem như chẳng ai làm gì được với các nhà nước Mafia.

Cho đến nay… với Gaddafi.

Toàn thể thế giới đồng thuận về việc Gaddafi hành xử như là một tội phạm của nhân loại và phải ra đi. Và thế giới chế tài tội phạm bằng hành động dứt khoát, dưới tiếng nói chung của Liên Hợp Quốc.

Đây là lần đầu tiên từ khi LHQ thành lập năm 1945, cả thế giới có một tiếng nói chung, cùng sát cánh với nhau tạo sức mạnh cho Hiến Chương Nhân Quyền của thế giới, cho trật tự thế giới, và quyền làm người của thế giới.

Những ngày than vãn tuyệt vọng đã qua đi. Một luồng gió mới đã trỗi lên, một mặt trời mới đã ló dạng. Một thế giới mới đã bắt đầu. Một thế giới có luật lệ và trật tự, trong đó không có chỗ cho những chế độ Mafia.

Điều này không có nghĩa là chủ quyền quốc gia sẽ không được tôn trọng. Thật sự là trong một thế giới càng văn minh, quyền tự do cá nhân càng được tôn trọng. Ví dụ, quyền tự do riêng tư (privacy) của cá nhân ở các nước tiền tiến được bảo vệ rất mạnh so với ở các nước chậm tiến. Thế giới càng văn minh, chúng ta sẽ càng thấy là chủ quyền quốc gia càng được tôn trọng. Nhưng quốc tế cũng mong đợi là mọi quốc gia hành xử như một quốc gia văn minh. Các nhà nước sẽ không được hiện diện để hành xử Mafia như trước. Và cộng đồng quốc tế mong đợi các nhà nước tôn trọng quyền làm người của các công dân của họ, và lắng nghe tiếng nói của cộng đồng quốc tế với một thái độ nghiêm chỉnh hơn.

Các già làng đang nói rất rõ: Các chú đừng áp bức vợ con. Làng này không chấp nhận các thái độ vũ phu như thế.

Chào mừng buổi bình minh cho trật tự và luật pháp thế giới !

Luật sư Trần Đình Hoành, Tiến sĩ Luật
Washington DC

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 4 thoughts on “Libya, một trang sử mới cho văn minh thế giới”

  1. Hi Tùng,

    Chú chẳng thể lý giải hợp luận lý cuộc chiến này ăn nhập gì tới dầu mỏ, vì nếu Libya có chiến tranh là cả thế giới bị hụt một mớ dầu, và dầu đã tăng giá khắp thê giới vì cuộc chiến này, như ta thấy. Hơn nữa, đây không phải là chuyện 1, 2 nước. Đây là CẢ thế giới đồng thuận là Gadaffi phải đi, bắt đầu từ việc hắn ta dùng máy bay bắn người biểu tình.

    Thích

  2. Dưới đây là binh luận chính thức của nhà nước VN về việc liên quân tấn công Libya.

    Cần nói thêm là bài này không nhắc đến việc Trung quốc có quyền phủ quyết tại Hội Đồng Bảo An LHQ nhưng không dùng quyền phủ quyết để chống lại số phiếu đa số, nhờ đó mà HĐBA đã có thể đồng thuận thông qua nghị quyết 1973 về Libya.

    Bài viết đăng lời báo Nhân Dân: “Dù với bất cứ lý do nào, việc dùng sức mạnh quân sự tiến công Libya là sự xâm phạm một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Ðây là điều không thể chấp nhận được vì tạo tiền lệ xấu trong quan hệ quốc tế.”

    Câu “dù với bất cứ lý do nào” không đúng với công pháp quốc tế. Nếu một quốc gia phạm các hình tội quốc tế có thể bị truy tố trước Tòa Hình Sự Quốc Tế, HĐBA là cơ quan công lực bên cạnh Tòa Hình Sự Quốc Tế đương nhiên là phải có thẩm quyền can thiệp bằng sức mạnh quân sự, nhất là khi tội phạm đang tiếp diễn với vận tốc nhanh như ở Libya, không thể ngồi đó mà đánh võ mồm khi hàng chục nghìn mạng sống của nhân dân Libya đang nằm trong đường tơ kẻ tóc.

    VN nói cuộc tấn công Libya là ‘tiền lệ xấu’

    Tấn công Libya

    Chính phủ Việt Nam bày tỏ quan ngại trước các diễn biến mới nhất ở Libya, trong khi Đảng Cộng sản nói việc liên quân tấn công là “không thể chấp nhận được”.

    Nhanh không kém nước lớn láng giềng Trung Quốc, vốn đã ngỏ ý “tiếc” về hoạt động quân sự của liên quân phương Tây tại Libya, hôm Chủ nhật 20/03, Chính phủ Việt Nam tuyên bố qua người phát ngôn Bộ Ngoại giao:

    “Việt Nam lo ngại sâu sắc trước sự gia tăng căng thẳng và những hành động quân sự mới đây tại Libya với nhiều hệ lụy đối với đời sống của người dân Libya và hòa bình, ổn định ở khu vực.”

    Trước đó, cũng trong ngày Chủ nhật, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra thông cáo nói nước này luôn phản đối việc “sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế”.

    Bên cạnh Trung Quốc, Ấn Độ, Đức, Nga và một số nước khác cũng đưa ra quan điểm tương tự.

    Bắc Kinh bày tỏ hy vọng “Libya sẽ sớm khôi phục ổn định và tránh thương vong cho người dân”, đồng thời nhấn mạnh rằng Trung Quốc tôn trọng “độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” của quốc gia Bắc Phi.

    Về phần mình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nói: “Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế, sớm chấm dứt các hoạt động quân sự, tích cực thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình, phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền của các quốc gia.”

    Cả Bắc Kinh và Hà Nội đều không đề cập tới thỏa thuận ngừng bắn giữa quân đội Libya và phe nổi dậy, mà các binh lính trung thành với Đại tá Gaddafi bị cáo buộc vi phạm.

    ‘Khoác áo bảo vệ nhân quyền’

    Trong khi đó, báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Việt Nam, hôm thứ Hai 21/03 chạy bài xã luận chỉ trích chiến dịch quân sự của Anh-Pháp-Mỹ tại Libya là “hành động quân sự khoác áo bảo vệ nhân quyền”.

    Bài xã luận viết rằng cuộc tấn công vào Libya, “một nước độc lập, có chủ quyền” đang “gây đau thương và chết chóc cho người dân vô tội”.

    Báo Nhân dân đặt câu hỏi: “Phải chăng đây chỉ là cái cớ để can thiệp tình hình nước này?” và trích dẫn một số phân tích gia nói rằng mục đích cuối cùng của chiến dịch quân sự hiện thời là “thiết lập một chính quyền thân phương Tây, tạo ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực”.

    Dù với bất cứ lý do nào, việc dùng sức mạnh quân sự tiến công Libya là sự xâm phạm một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Ðây là điều không thể chấp nhận được vì tạo tiền lệ xấu trong quan hệ quốc tế.

    Xã luận báo Nhân dân

    Bài xã luận cũng nói “dư luận quốc tế tỏ rõ nghi ngờ mục tiêu chiến dịch quân sự” của phương Tây tại Libya.

    Báo Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Dù với bất cứ lý do nào, việc dùng sức mạnh quân sự tiến công Libya là sự xâm phạm một quốc gia độc lập, có chủ quyền”.

    “Ðây là điều không thể chấp nhận được vì tạo tiền lệ xấu trong quan hệ quốc tế.”

    Phản ứng của Việt Nam được cho là không bất ngờ vì Tripoli lâu nay giữ quan hệ khá mật thiết cả về chính trị và ngoại giao với Hà Nội.

    Việt Nam và Libya có cơ chế tham khảo chính trị, cùng chia sẻ nhiều quan điểm chung về tình hình quốc tế, nhất là vai trò của Mỹ và các nước phương Tây.

    Cũng là quốc gia ‘Xã hội Chủ nghĩa’, Libya của Đại tá Gaddafi và Việt Nam cùng phản đối can thiệp của nước ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực dân chủ-nhân quyền.

    Truyền thông Việt Nam cũng cho hay đại sứ quán Việt Nam tại Tripoli vẫn an toàn tuy có thể sẽ sơ tán sang một nước láng giềng nếu bạo lực leo thang.

     

    Thích

  3. Tại cháu thấy trước đây là Iraq và bây giờ là Libya kịch bản lại tái diễn nhưng khác ở chỗ lần này có vỏ bọc về nhân quyền khá chắc.

    Còn việc nhân dân Libya có được hưởng hòa bình sau khi liên quân can thiệp hay không thì một thời gian nữa chúng ta sẽ được thấy thôi.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s