Hậu quả của việc bỏ quên giáo dục đạo đức cho thanh niên

 

TTCT – Đâu là nguyên nhân dẫn đến những hành vi trái với thuần phong mỹ tục nơi hai “nạn nhân” (quay cảnh “phòng the”), và hành vi phạm pháp nơi các “thủ phạm phát tán” trong khi họ đều học giỏi và học cao?

Đã có nhiều bài viết lý giải hiện tượng này, nhưng theo chúng tôi, đây là hệ quả của việc chỉ quan tâm dạy chữ mà thiếu quan tâm đến giáo dục đạo đức cho giới trẻ nói chung và học sinh sinh viên nói riêng trong thời gian dài vừa qua từ gia đình, nhà trường đến xã hội.

Hãy bắt đầu từ gia đình. Có thể quan sát và nhận thấy một điều rất nổi bật trong quan niệm của nhiều bậc cha mẹ hiện nay trong việc giáo dục con cái là hình như họ mong muốn chúng thành tài hơn thành người. Ai cũng muốn tìm kiếm cho con vào học các trường tốt nhưng mục tiêu không phải để chúng được chăm sóc tốt hơn, dạy dỗ tốt hơn mà chỉ vì muốn chúng giỏi hơn con của hàng xóm, giỏi hơn con của bạn bè, đồng nghiệp. Con cái bị buộc phải học đủ thứ nhưng không phải vì mục tiêu là sự phát triển toàn diện của chúng, mà vì muốn chúng trở thành một người xuất chúng, trở thành thần đồng…

Đó là ở những bậc học thấp. Còn ở những bậc học cao hơn, cha mẹ cũng chỉ mong con cái học những ngành nghề thời thượng, những ngành nghề có thể kiếm được nhiều tiền hơn trong tương lai. Có bao nhiêu bậc cha mẹ hiện nay chịu bỏ thời gian dạy con cái biết cách đối nhân xử thế, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác, dạy con lòng khoan dung, sự độ lượng vị tha và những chuẩn mực, giá trị đạo đức mà con người phải sống theo và tôn trọng với tư cách là một con người?

Và liệu có bao nhiêu bậc phụ huynh hiện nay đủ “tự tin” để dạy con điều hay lẽ phải? Bao nhiêu bậc cha mẹ hiện nay đang là tấm gương tốt cho con cái noi theo? Trong một thế giới đang đề cao sự thỏa mãn tức thì những ham muốn bản năng, thì gia đình có vai trò rất quan trọng trong việc khơi dậy ý thức về cái tốt và cái xấu, về cái đáng làm và không nên làm, nhưng hình như lâu nay các bậc cha mẹ đã không đóng đúng vai trò của mình. Những gì thế hệ trẻ đang làm hôm nay chắc chắn đã có sự góp sức từ trước của gia đình.

Còn nhà trường thì sao? Nhà trường cũng không khác mấy gia đình bởi thiết chế này hiện cũng chỉ đề cao việc nhồi nhét kiến thức, đề cao việc “đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế”. Việc giáo dục đạo đức, giáo dục công dân cho người học gần như bị bỏ quên hoặc bị xem là thứ yếu. Trong khi đó, vai trò của trường học đâu chỉ bó hẹp trong việc dạy nghề mà còn phải truyền tải cho người học những giá trị, chuẩn mực của xã hội để họ trở thành những con người toàn diện, biết sống và biết tôn trọng người khác.

Thậm chí một thời gian dài trước đây trường học còn là nơi dung dưỡng điều xấu, bởi ta mới chỉ nói không với tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục từ năm học vừa qua. Chính vì chỉ quan tâm đến việc nhồi nhét kiến thức nên trường học chỉ có thể đào tạo ra những con người đầy tri thức, thông thạo các kỹ năng mang tính công cụ nhưng không phải là những người trí thức thật sự. Chính vì không phải là người trí thức nên những “sản phẩm giáo dục” ấy rất “hồn nhiên” gây tổn hại đến người khác và vi phạm pháp luật. Hình như hiện nay chúng ta đang tạo ra một thế hệ trẻ không biết “ý thức tội lỗi” là gì nên những hiện tượng lệch chuẩn trong hành vi, cuộc sống của họ là điều mà chúng ta sẽ còn phải chứng kiến trong tương lai.

Nói đến những hành vi lệch lạc trong giới trẻ hiện nay thì không thể không đề cập những gì đang diễn ra trong hiện thực của đời sống xã hội. Những vụ việc như “múa kiếm”, tham ô tham nhũng của người lớn được du di cho qua không thể không khiến người trẻ nghĩ rằng “làm sai cũng chẳng sao cả”, vì đâu có thấy những hành vi đó bị trừng phạt thích đáng đâu. Đoàn thanh niên hình như cũng không quan tâm mấy đến vấn đề giáo dục đạo đức làm người cho thanh niên, cụ thể là trong bảy chương trình trọng điểm mà Đại hội Đoàn TP.HCM lần VIII vừa qua đưa ra hình như không có chương trình nào quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho thanh niên. Lẽ nào những hành vi, lối sống phi chuẩn của thanh niên trong thời gian qua chưa đủ để Đoàn quan tâm?

Khi chúng ta mở cửa giao lưu với thế giới thì những luồng văn hóa, những giá trị khác lạ chắc chắn cũng sẽ tràn vào. Vấn đề ở đây là không phải và cũng không thể ngăn chặn các luồng văn hóa ấy, mà phải tạo cho từng thành viên trong xã hội, nhất là giới trẻ, sức đề kháng trước các luồng văn hóa, lối sống ấy. Đừng để giới trẻ hiện nay bị nhiễm “HIV”, tức là đừng để họ bị đánh quị một cách dễ dàng bởi những con virus dù là ít nguy hiểm nhất. Hãy cùng chung tay tạo sức đề kháng cho thế hệ trẻ chứ đừng đổ lỗi cho sự xâm nhập của văn hóa phương Tây nữa.

LÊ MINH TIẾN

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Hậu quả của việc bỏ quên giáo dục đạo đức cho thanh niên”

  1. Việt Nam có quá nhiều vấn đề vì nên tảng đạo đức đã bi suy sụp rất nhiều. Giáo dục đạo đức là điều rất cần thiết, và cần:

    1. Quan trọng nhất: Người lớn phải sống đạo đức. Lãnh đạo phải sống đạo đức.

    Nếu lãnh đạo thiếu đạo đức thì đại đa số mọi người thiếu đạo đức.

    Nếu người lớn thiếu đạo đức thì đại đa số những người trẻ thiếu đạo đức.

    “Dạy đạo đức” chính là “làm gương đạo đức”.

    2. Bộ Giáo Dục nên làm việc chặt chẽ với các tổ chức tôn giáo lớn về việc giáo dục đạo đức, vì các nguyên tắc đạo đức luôn luôn có nguồn gốc thâm sâu trong các tôn giáo.

    Thích

  2. Thiếu nền tảng đạo đức là gốc rễ của tệ nạn xã hội. Sẽ là một ngày hạnh phúc khi được nhìn thấy phụ huynh, nhà trường và các nhà lãnh đạo tôn giáo cùng ngồi lại với nhau để đưa môn đạo đức học vào trường.

    Cám ơn người viết bài này và em cám ơn anh Hoành đã đóng góp ý kiến.

    Mến chúc các anh chị em trong ĐCN luôn vui khỏe.

    Thích

  3. Anh Hoành nói rất đúng: “Dạy đạo đức” chính là “làm gương đạo đức”. Và đây chính là vấn đề của Việt Nam mà không phải là vấn đề môn học đạo đức.

    Môn đạo đức, hay được gọi dưới tên là “giáo dục công dân” luôn có trong tất cả các lớp từ bậc tiểu học cho đến hết phổ thông, tức từ lớp 1 đến lớp 12. Nhưng những bài học này có vẻ chẳng ảnh hưởng gì mấy đến sự hình thành và phát triển nhất cách của học sinh. Nhân cách hay đạo đức không thể được “dạy” theo nghĩa “chỉ bảo” mà phải được “dạy” theo nghĩa “truyền lại” bằng cách sống qua từng nhận thức về cuộc sống, quan điểm sống và lối sống, Ở truyền thống Việt Nam chức năng này cơ bản vẫn thuộc về gia đình. Các bài học ở trường sẽ nhanh chóng trở thành một thứ “sách vở” và bị vô hiệu hóa đối với học sinh khi cuộc sống ở nhà và ngoài cổng trường không minh họa được gì cho các bài học này.

    Thế nên vấn đề đạo đức ở Việt Nam, có lẽ phải đặt trọng tâm từ cuộc sống của người lớn, và như thế các vấn đề được đặt ra trở nên tinh tế và nan giải hơn rất nhiều… Điểm bắt đầu có lẽ là ở từng cá nhân nhận thức được giá trị của đạo đức, điều thiện lành và lựa chọn, bất chấp những thiệt thòi, cực nhọc có thể đến với mìnhn ở cuộc sống trước mắt.

    Thích

  4. “Bao nhiêu bậc cha mẹ hiện nay đang là tấm gương tốt cho con cái noi theo?”.

    Việt Nam thực sự đang có quá nhiều vấn đề vì nền tảng “Đạo Đức” ở Việt Nam hầu như đã quá nhiều suy sụp như anh Hoành đã nói.

    Thật vậy. Thử hỏi người làm cha/mẹ – người lớn – sống “KHÔNG CÓ ĐẠO ĐỨC” – “KHÔNG MÀNG QUAN TÂM ĐẾN ĐẠO ĐỨC” – lúc nào cũng cho hạnh phúc của mình quan trọng hơn là hạnh phúc của người khác và sẵn sàng gây đau đớn tổn hại cho người đồng loại thì làm sao có thể làm gương để giáo dục xây dựng nền móng “Đạo Đức” cho con cái – người trẻ?

    Vấn đề tối quan trọng thực sự ở đây, trong thời điểm này, không do nơi những người trẻ mà phải do nơi tâm thức của những người lớn cần phải đặt trọng tâm vào đạo đức cho bản thân mình, và trong đời sống thường ngày của mình đúng như Quỳnh Linh đã phân tích:

    “Thế nên vấn đề đạo đức ở Việt Nam, có lẽ phải đặt trọng tâm từ cuộc sống của người lớn…
    Điểm bắt đầu có lẽ là ở từng cá nhân nhận thức được giá trị của đạo đức, điều thiện lành và lựa chọn, bất chấp những thiệt thòi, cực nhọc có thể đến với mình ở cuộc sống trước mắt”.

    Và vô cùng chính xác như anh Hoành đã nêu ra:

    [ Nếu người lớn thiếu đạo đức thì đại đa số những người trẻ thiếu đạo đức.

    “Dạy đạo đức” chính là “làm gương đạo đức”.]

    Ôi chúng ta, thế giới loài người, sẽ được an lành hạnh phúc xiết bao nếu như từng cá nhân đều nhận thức được chân giá trị của “ĐẠO ĐỨC”, biết sống thiện lành vì hạnh phúc lợi lạc của người khác, và bất chấp những thiệt thòi cực nhọc của riêng mình Quỳnh Linh nhỉ?

    Chị vẫn mơ ước đấy QL ạ ! Biết đâu được phải không? Nếu như mỗi người trong chúng ta đọc thấy sự quan tâm chí tình của tác giả trong bài này ngày hôm nay và chúng ta lại thực hiện được một điều gì đó thiện lành cho bản thân ta và cho người khác thì biết đâu…

    Xin được cám ơn tác giả Lê Minh Tiến đã nêu lên một vấn đề quan trọng hàng đầu trong đời sống của chúng ta và đang là mối quan tâm của rất nhiều người !

    Cám ơn anh Hoành và Quỳnh Linh đã nêu rõ cội gốc trở ngại của một vấn đề mà tôi thường bận tâm không ít.

    Xin chúc an lạc cho tất cả.

    Thích

  5. Tính cách giới trẻ ngày nay bị ảnh hưởng rất nhiều từ cuộc sống, cách dạy dỗ, đạo đức của bậc làm cha mẹ. Những điều đó sẽ phần nào hình thành nên nhân cách của trẻ. Khi đi học, thì cách dạy dỗ của thầy cô ở trường lại góp phần xây dựng, hình thành nên ý thức và sự hiểu biết về cuộc sống ở trẻ. Vì vậy bên cạnh việc giảng dạy kiến thức cho học sinh nhà trường cần chú ý đưa vào giảng dạy những quy định, luật pháp của nhà nước vì hầu như các em từ 18 tuổi đổ xuống đa phần chưa nắm được những luật cơ bản của nhà nước. Chính vì lẽ đó mà đã xảy ra biết bao sự cố thương tâm mà chúng ta cần nhìn nhận lại việc giáo dục đạo đức, phổ biến pháp luật nhà nước cho giới trẻ là điều rất cần thiết để giúp họ biết và tránh được những sai phạm đáng tiếc.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s