Hội nghị Hà Nội và tương lai của Asean

Phạm Khiêm BBC

Hội nghị Cấp cao Asean và một loạt các cuộc họp bên lề vừa kết thúc tuần cuối tháng 10 tại Hà Nội.

Đánh giá về cuộc gặp quan trọng này đang xuất trên báo chí quốc tế.

Vietnam Plus, báo trong nước của TTXVN, gọi cuộc họp thường niên cấp cao của Asean là “thành công”.

“Hội nghị Cấp cao ASEAN 17 và các hội nghị cấp cao liên quan đã thành công tốt đẹp, khép lại 3 ngày làm việc khẩn trương, sôi động của các nhà lãnh đạo cao nhất đến từ các quốc gia Đông Nam Á và 8 đối tác, với hơn 40 sự kiện ngoại giao quan trọng.”

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng mời hai thủ tướng Trung Quốc và Nhật Bản bắt tay
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng mời hai thủ tướng Trung Quốc và Nhật Bản bắt tay.

Kavi Chongkittavorn, ký giả của The Nation – nhật báo tiếng Anh xuất bản ở Thái Lan – đến Hà Nội đưa tin cuộc hội họp. Ông vừa đưa ra nhận định về một số bài học của Hội nghị Thượng đỉnh Asean lần này. Đầu tiên là những lời khen, xin lược lại các ý chính.

1. Hà Nội tỏ ra khôn khéo về ngoại giao trong việc thách thức đòi hỏi của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông. Động thái này xuất hiện sau tám năm thụ động, kể từ khi Asean ra Tuyên bố về Thái độ ứng xử của các nước có liên quan tại Biển Đông (DOC) trong cuộc họp tại Campuchia 2002.

Tranh luận về Biển Đông được báo chí quốc tế loan tải với tần suất cao trong ba tháng qua đã đưa tranh chấp Biển Đông ra trước dư luận quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Asean. Bàn bạc nhiều về an ninh Biển Đông giúp mở ra tầm nhìn chiến lược mới về giải pháp đa phương nhằm đảm bảo tư do hàng hải, tự do thương mại tại vùng biển mà Trung Quốc, và nhiều nước khác, cùng đòi chủ quyền.

2. Hà Nội tổ chức thành công Cuộc họp Quốc phòng Asean Mở rộng (ADMM+). Điều cần ghi nhận là cuộc họp xảy ra trong bối cảnh bàn luận căng thẳng về an ninh Biển Đông trước đó. Hy vọng hội họp ban đầu này sẽ hình thành cơ chế thường xuyên, tạo thêm diễn đàn giải quyết các rắc rối về an ninh khu vực, bên cạnh Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Đông Á (EAS), và Diễn đàn Asean Cấp vùng (ARF).

Chongkittavorn cho rằng hội nghị ở Hà Nội cho thấy lãnh đạo các cường quốc sẵn sàng bỏ thời gian, công sức để tiếp xúc nhiều hơn với các nước Asean.

3. Nước chủ nhà đã hành động khẩn trương và hiệu quả, tổ chức 14 phiên họp thượng đỉnh trong 60 tiếng đồng hồ, “kỷ lục mới trong biên niên sử Asean”. Họp thượng đỉnh giữa Asean với các nước tăng “đột xuất” trong năm nay. Bên cạnh HNTĐ thường niên với Trung Quốc, Nhật, Nam Hàn, Asean mở thêm thượng đỉnh với Úc, Tân Tây Lan, Nga, Ấn Độ. Rồi với Liên Hiệp Quốc. Chưa kể cuộc họp thượng đỉnh lần hai giữa Mỹ và Asean tổ chức tháng Chín vừa rồi tại New York.

Đẩy cao chủ đề Biển Đông, giảm tranh cãi về chủ đề Miến Điện, thêm một “thành tựu” nữa của nước chủ nhà, theo ký giả Kavi Chongkittavorn. Tuy vậy nhà báo kỳ cựu của Thái Lan cũng liệt kê những điều Hà Nội chưa làm được.

a. Lãnh đạo Asean đã không gặp mặt trực tiếp đại diện của các tổ chức dân cử và phi chính phủ, dù cơ chế này, hình thành trong cuộc họp thượng đỉnh tại Malaysia 2005, đã được Thái Lan “khuôn khổ hóa” năm ngoái, khi Bangkok giữ vai chủ tịch luân phiên Asean .

(Mục đích lãnh đạo gặp NGOs, theo ký giả Chongkittavorn là: lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của dân, thúc đẩy cách cai trị từ dưới lên trên)

b. Asean chậm chễ trong việc đưa ra tiếng nói thống nhất trước các vấn đề toàn cầu. Liên quan đến phổ biến vũ khí hạt nhân, thay đổi khí hậu, tham gia đội quân gìn giữ hòa bình, vân vân. Cạnh đó, trong thời điểm Hội nghị Hà Nội, cả Thái Lan và Malaysia muốn Asean đưa ra lập trường chung về dòng vốn quốc tế đang được chuyển tới thị trường Asean, các biện pháp chống trục lợi và gây bất ổn, nhưng đã không thành, ký giả của The Nation viết.

c. Khẩu hiệu “Hướng tới Cộng đồng Asean: Từ Tầm nhìn cho tới Hành động” do nước chủ nhà đưa ra chưa đi vào thực chất. Chưa có hành động khả dĩ nào nhằm thúc đẩy xu hướng hình thành thực thể Asean do dân và vì dân, dù rằng đây là một những trụ cột quan trọng để Asean tiến tới hành thành một cộng đồng vào năm 2015, ký giả Thái Lan kết luận.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s